Ο Αγ. Αθανάσιος  μπορεί να αποτελεί ένα σχετικά νέο οικισμό, αφού δημιουργήθηκε από πρόσφυγες της Ανατολικής Θράκης και Μ.Ασίας λίγο μετά το 1922, όμως, όπως αποκάλυψε η αρχαιολογική σκαπάνη το 1994 ,έχει και αρχαιολογικό ενδιαφέρον με την ανακάλυψη τον μακεδονικών τάφων στην «τούμπα» του χωριού .

Έτσι, στην περιοχή μας βρέθηκε οικισμός κτισμένος επάνω στον οδικό άξονα που ένωνε κατά την αρχαιότητα, την ανατολική Μακεδονία , τη Χαλκιδική και το Θερμαϊκό κόλπο με την κεντρική και δυτική Μακεδονία. Στην περιοχή του δήμου Αγίου Αθανασίου βρέθηκαν πολλοί μακεδονικοί τάφοι, μεγάλης αρχαιολογικής αξίας. Μερικοί από αυτούς βρέθηκαν ανατολικά του οικισμού του Αγίου Αθανασίου , στη μεγάλη τούμπα.
Την Άνοιξη του 1994 στο μεγάλο τύμβο και στην ανατολική πλευρά του εντοπίστηκαν δυο μικροί ασύλητοι τάφοι οι οποίοι χρονολογούνται από τα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ (320-300). Ο ένας τάφος είναι κιβωτιόσχημος και μέσα βρέθηκαν χάλκινα σπιρούνια και αιχμές δοράτων. Τα ευρήματα μαρτυρούν την ταυτότητα του νεκρού που ήταν ιππέας του μακεδονικού ιππικού. Στον ίδιο τάφο βρέθηκε και αργυρή κύλικα σε σχήμα κάνθαρου. Αυτή ήταν και το πολυτιμότερο εύρημα του τάφου.

1

 

Στον άλλο μικρό τάφο ,που βρίσκεται πολύ κοντά στον προηγούμενο, βρέθηκε μια ασημένια λάρνακα διακοσμημένη με δυο μικρούς δίσκους με ανάγλυφα δυο οκτάκτινα αστέρια μέσα στη λάρνακα, τυλιγμένα σε χρυσοπόρφυρο ύφασμα. Βρέθηκαν, επίσης, καμένα οστά νεκρής γυναίκας και ένα χρυσό δαχτυλίδι, όπως επίσης και αρκετά πήλινα αγγεία. Στο κέντρο του τύμβου βρέθηκε μονοθάλαμος μακεδονικός τάφος ο οποίος χρονολογείται από τα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ. Η πρόσοψη του μνημείου είναι δωρική, ενώ το αέτωμα του τάφου το κοσμούν μυθικοί γύπες με ολόχρυσα φτερά. Την είσοδο του τάφου στολίζουν δυο ολόσωμοι νέοι τυλιγμένοι με μακριές χλαμύδες, στέκουν σιωπηλοί και φρουρούν τον τάφο. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ζωοφόρος του τάφου ύψους μόλις 35 εκατοστών. Στη ζωοφόρο, η οποία βρίσκεται πάνω από το θυραίο άνοιγμα απεικονίζεται με ζωηρά χρώματα, σκηνή μακεδονικού συμποσίου: Άνδρες στεφανωμένοι είναι γερμένοι σε αναπαυτικές κλίνες, οι οποίες έχουν πολύχρωμα καλύμματα. Απολαμβάνουν τα πλούσια εδέσματα και μουσική από λύρα και δίαυλο που κρατούν δυο γυναικείες μορφές. Στην ίδια σκηνή υπάρχει ακόμη μια ομάδα έφιππων και πεζών συμποσιαστών, ενώ η σκηνή συμπληρώνεται από μια ομάδα Μακεδόνων οπλιτών, όπως μαρτυρούν η ενδυμασία τους ,το κάλυμμα των κεφαλών τους, οι γνωστές “καυσίες”, και τα όπλα τους.

5

4

 

3

Φυσικά, όλα τα ευρήματα των τάφων βρίσκονται στο αρχαιολογικό μουσείο Θεσσαλονίκης. Θα είχε μεγάλο ενδιαφέρον για την περιοχή, αν θα μπορούσαν να αναδειχτούν οι τάφοι και τα ευρήματά τους, ώστε να είναι επισκέψιμοι και ανοιχτοί στο κοινό. Δυστυχώς, για όλα αυτά χρειάζονται χρήματα. Βέβαια, μια τέτοια επένδυση είναι μία επένδυση στον πολιτισμό και στην ιστορία του τόπου κι αυτό δεν πρέπει να το λησμονούν οι ιθύνοντες αλλά και οι απλοί πολίτες.

Xρηστάνη Ειρήνη, Γ2

πηγή: Βικιπαίδεια, Οδυσσέας