Στις 24 Φεβρουαρίου το Blue Ghost έκανε τον τρίτο ελιγμό του για να μπει σε μια σχεδόν κυκλική χαμηλή σεληνιακή τροχιά. Στην διάρκεια του ελιγμού κατέγραψε πλάνα της Σελήνης σε ύψος περίπου 100Km από την επιφάνειά της. Το βίντεο, επιταχυνόμενο κατά 10 φορές, δείχνει την μακρινή (ή «σκοτεινή») πλευρά της Σελήνης.
Το blue ghost αποτελεί το όχημα για μία ρομποτική αποστολή στη Σελήνη. Ξεκίνησε 15 Ιανουαρίου 2025 από το διαστημικό κέντρο Κένεντι, 13 Φεβρουαρίου, μπήκε σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη και αναμένεται να προσγειωθεί στη Σελήνη 3 Μαρτίου στο Mare Crisiume κοντά στο Mons Latreille. Στόχος της αποστολής είναι προωθήσει την σεληνιακή έρευνα (με συλλογή δειγμάτων ρηγόλιθου, μελέτη της ακτινοβολίας, έλεγχος της σεληνιακής σκόνης) ώστε να ανοίξει πάλι ο δρόμος για την επιστροφή της ανθρωπότητας στη Σελήνη με προοπτική την έρευνα πέρα από αυτή.
Πρόσφατα (18-2-2025) το blue ghost ολοκλήρωσε έναν ελιγμό για να προσαρμόσει την τροχιά του γύρω από τη Σελήνη και καταγράφει μία εκπληκτική θέα του φεγγαριού, όπως φαίνεται στο βίντεο.
για περισσότερες πληροφορίες στη διεύθυνση: https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=BLUEGHOST
Σαν σήμερα (20 Ιανουαρίου 1775) γεννήθηκε ο Αντρέ Μαρί Αμπέρ.
Καθώς καλωσορίσαμε το νέο έτος, η Γη έκανε την πλησιέστερη προσέγγισή της στον Ήλιο, το περιήλιο, 4 Ιανουαρίου 2025. Το Solar Orbiter, που ξεκίνησε την αποστολή του, υπό την εποπτεία της ESA το 2020, καταγράφει για περισσότερα από τρία χρόνια τα δεδομένα από τη δραστηριότητα του Ήλιου καθώς ταξιδεύει σε ελλειπτική τροχιά και κάνοντας την πιο κοντινή προσέγγιση σ’ αυτόν κάθε έξι μήνες. Ο Ήλιος πλησιάζει στην κορύφωση του 11ετούς κύκλου και οι ηλιακές εκλάμψεις γίνονται όλο και ποιο συχνές και έντονες όπως φαίνεται και στο βίντεο (οι μπλε κύκλοι αντιπροσωπεύουν ηλιακές εκλάμψεις: εκρήξεις ακτινοβολίας υψηλής ενέργειας των οποίων ανιχνεύονται οι ακτίνες Χ)
Για περισσότερες πληροφορίες στη διεύθυνση: https://www.esa.int/Science_Exploration/Space_Science/Solar_Orbiter
Γιατί γλιστράει ο πάγος;Από την εποχή του Faraday οι επιστήμονες προσπάθησαν να κατανοήσουν την ολισθηρότητα του πάγου. Η «ολισθηρή» φύση του πάγου αποδίδεται στο σχηματισμό ενός λεπτού στρώματος υγρού νερού που δημιουργείται από την τριβή στην επιφάνειά του. Μελετώντας σε μοριακό επίπεδο το νερό, οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα μόρια του πάγου διατάσσονται σε εξαγωνικά και κυβικά στρώματα. Αυτές οι δύο δομές δεν ευθυγραμμίζονται τέλεια, ενώ ταυτόχρονα τα επιφανειακά μόρια του πάγου δέχονται δυνάμεις μόνο από την «κάτω» πλευρά από τα άλλα μόρια, με αποτέλεσμα να είναι λιγότερο «σφιχτά» συνδεδεμένα σε σχέση με τα μόρια του εσωτερικού. Έτσι, στην επιφάνεια του πάγου δημιουργείται ένα «σχεδόν υγρό» στρώμα από μόρια τα οποία μετατοπίζονται εύκολα, καθιστώντας την επιφάνεια του πάγου πιο ρευστή και συνεπώς ολισθηρή.
Οι ιδιότητες αυτού του λεπτού στρώματος νερού δεν είχαν μελετηθεί ποτέ πριν, όπως το πάχος του, που παρέμενε σε μεγάλο βαθμό άγνωστο, ενώ οι ιδιότητές του, ακόμη και η ίδια η ύπαρξή του, ήταν αντικείμενο συζήτησης. Επιπλέον, αφού το υγρό νερό είναι γνωστό ότι είναι «φτωχό» λιπαντικό, πώς θα μπορούσε αυτό το υγρό φιλμ να μειώσει την τριβή και να κάνει τον πάγο να γλιστράει; Σήμερα με καινούργιες έρευνες και συσκευές, οι επιστήμονες μελέτησαν το συγκεκριμένο στρώμα νερού και οδηγήθηκαν σε ενδιαφέροντα συμπεράσματα όπως το πάχος του, που μετράει μερικές εκατοντάδες νανόμετρα (πιο λεπτό απ’ ότι είχαν δείξει οι θεωρητικές εκτιμήσεις). Η περαιτέρω πειραματική μελέτη έδειξε ότι αυτό το φιλμ νερού δεν είναι καθόλου «απλό νερό», αλλά αποτελείται από νερό που είναι τόσο παχύρρευστο όσο το λάδι, με πολύπλοκες ιξωδο-ελαστικές ιδιότητες. Αυτή η απροσδόκητη συμπεριφορά υποδηλώνει ότι ο επιφανειακός πάγος δεν μετατρέπεται εντελώς σε υγρό νερό αλλά αντ’ αυτού καταλήγει σε μια μικτή κατάσταση, ένα μείγμα παγωμένου νερού και θρυμματισμένου πάγου. Το μυστήριο της ολίσθησης στον πάγο μπορεί επομένως να βρεθεί στη «παχύρρευστη» φύση αυτού του φιλμ νερού.
Περισσότερη γνώση, στις διευθύνσεις: https://phys.org/news/2019-11-ice-slippery.html
http://www.hriyc.org/Why%20Ice%20is%20Slippery.htm
https://journals.aps.org/prx/abstract/10.1103/PhysRevX.9.041025
Στο πείραμα τις μαθήτριες της Γ΄ Γυμνασίου Γκούσκου Φοίβη και Ελεονώρα Θεμελή
Στο πείραμα η μαθήτρια της Γ΄ Γυμνασίου Όλγα Μαργαρίτη
Με ένα απλό τα πειραματάκι…τα βλέπουμε όλα…
Τρίβουμε τον πλαστικό στυλό με τα μαλλιά και έχουμε ηλέκτριση με τριβή. Δίνοντας με την τριβή ενέργεια, ηλεκτρόνια μεταφέρονται από τα μαλλιά στο στυλό. Όταν πλησιάζουμε το στυλό στο ηλεκτρικά ουδέτερο φελιζόλ του ηλεκτρικού εκκρεμούς (χωρίς να το ακουμπήσουμε) παρατηρούμε ότι έλκεται από το στυλό καθώς έχουμε ηλέκτριση με επαγωγή. Συγκεκριμένα όταν το αρνητικά φορτισμένο στυλό το πλησιάσουμε στο φελιζόλ (μονωτής), απωθεί τα ηλεκτρόνια των μορίων του φελιζόλ, χωρίς όμως να μπορεί να τα απομακρύνει από τα μόρια. Τώρα τα ηλεκτρόνια βρίσκονται στην περιοχή του μορίου που είναι σε μεγαλύτερη απόσταση από το φορτισμένο στυλό. Λέμε ότι το φελιζόλ είναι πολωμένο και αυτό σημαίνει ότι κάθε μόριό του προσανατολίζεται έτσι ώστε στο άκρο του, το πλησιέστερο προς το αρνητικά φορτισμένο σώμα να εμφανίζεται θετικό φορτίο, και στο άλλο αρνητικό. Το στυλό έλκει τα θετικά φορτία του φελιζόλ περισσότερο απ’ ότι απωθεί τα αρνητικά (λόγω διαφοράς στην απόσταση) με αποτέλεσμα τελικά να έλκει όλο το κομμάτι του φελιζόλ. Όταν το στυλό έρθει σε επαφή με το φελιζόλ έχουμε ηλέκτριση με επαφή τα ηλεκτρόνια θα κινηθούν προς το φελιζόλ με αποτέλεσμα τα δύο σώματα θα φορτιστούν με το ίδιο είδος φορτίου και θα παρατηρήσουμε άπωση. Στο πείραμα βοήθησε η μαθήτρια της Γ΄ Γυμνασίου Ανθή Λάζου.
