Επανάληψη κεφαλαίων 1-21 στα Μαθηματικά

Συνολική επανάληψη, όσων συναντήσαμε ως τώρα στα μαθηματικά σε ασκήσεις και προβλήματα.

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1-21

Ηλεκτρομαγνητισμός

Μια ιδέα για το πως θα μπορούσε να είναι ένα επαναληπτικό τεστ στο κεφάλαιο του ηλεκτρομαγνητισμού.

Ηλεκτρομανγητισμος Επαναληπτικο

Προβλήματα με κλάσματα

Μερικά προβλήματα με κλάσματα και μια υπενθύμιση για τα ισοδύναμα και τους μεικτούς αριθμούς.

Επαναληψη στα κλασματα+προβλήματα

ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΑ-ΒΑΘΜΟΙ ΕΠΙΘΕΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΗΜΑΤΩΝ

Οι βαθμοί των επιθέτων και των επιρρημάτων

Χρήσιμα στοιχεία θεωρίας
Ο μαθητής για να κατανοήσει τις παρακάτω δραστηριότητες και να απαντήσει πρέπει να γνωρίζει ότι:
1.      Βαθμοί ενός επιθέτου είναι οι διάφορες μορφές που λαμβάνει ένα επίθετο, προκειμένου να δηλώσει διάφορα είδη και διάφορους βαθμούς σύγκρισης.
2.      Οι βαθμοί των επιθέτων είναι τρεις: θετικός, συγκριτικός, υπερθετικός. Από αυτούς ο συγκριτικός και ο υπερθετικός ονομάζονται παραθετικά του επιθέτουκαι σχηματίζονται μονολεκτικά (με μία λέξη) ή περιφραστικά (με δύο ή περισσότερες λέξεις).
α) Ο θετικός βαθμός του επιθέτου: είναι η απλή μορφή του επιθέτου, όπως το γνωρίζουμε, που δεν προσδιορίζεται δηλαδή από το συγκριτικό ή υπερθετικό βαθμό και φανερώνει απλώς ότι ένα ουσιαστικό (ή οποιαδήποτε άλλη λέξη) έχει κάποιο γνώρισμα, κάποια ιδιότητα (Ο Γιάννης είναι ταχύς αθλητής).
β) Ο συγκριτικός βαθμός του επιθέτου: είναι η μορφή που λαμβάνει το επίθετο όταν συγκρίνουμε δύο «μεγέθη», το ένα εκ των οποίων έχει κάποιο γνώρισμα σε μεγαλύτερο βαθμό από το άλλο (Ο Γιάννης είναι ταχύτεροςαθλητής από τον Κώστα). Η λέξη που χαρακτηρίζει το επίθετο λέγεται α΄ όρος σύγκρισης (Ο Γιάννης) και η λέξη η οποία χρησιμοποιείται ως βάση για τη σύγκριση λέγεται β΄ όρος σύγκρισης (Κώστα).
Σημείωση: Η σύγκριση μπορεί να λάβει τις εξής μορφές:
¨       Σύγκριση υπεροχής: ο α΄ όρος σύγκρισης υπερέχει ποσοτικά τού β΄ όρου (Ο Γιάννης είναι ταχύτερος αθλητής από τον Κώστα).
¨       Σύγκριση υστέρησης:  ο α΄ όρος σύγκρισης υστερεί ποσοτικά τού β΄ όρου (Ο Γιάννης είναι λιγότερο ταχύςαθλητής από τον Κώστα).
¨       Σύγκριση ισότητας: οι δύο όροι σύγκρισης είναι ίσοι (Ο Γιάννης είναι εξίσου/το ίδιο ταχύς αθλητής με τον Κώστα).
γ) Ο υπερθετικός βαθμός του επιθέτου λαμβάνει δύο μορφές:
              i.      Σχετικός υπερθετικός βαθμός (ή σχετικό υπερθετικό): είναι η μορφή που λαμβάνει το επίθετο όταν θέλει να φανερώσει πως ένα ουσιαστικό (ή οποιαδήποτε άλλη λέξη) έχει κάποιο γνώρισμα στον πιο μεγάλο βαθμό από όλα τα όμοιά του. Ο υπερθετικός βαθμός σχηματίζεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που σχηματίζεται ο συγκριτικός βαθμός με την προσθήκη του οριστικού άρθρου μπροστά του (Ο Γιάννης είναι ο ταχύτερος ή ο πιο ταχύςαθλητής μέσα στην ομάδα),
            ii.      Απόλυτος υπερθετικός βαθμός (ή απόλυτο υπερθετικό): είναι η μορφή που λαμβάνει το επίθετο όταν θέλει να φανερώσει πως ένα ουσιαστικό (ή οποιαδήποτε άλλη λέξη) έχει κάποιο γνώρισμα στον απόλυτο βαθμό, χωρίς να γίνεται σύγκριση με άλλα ουσιαστικά. Σχηματίζεται:
–       είτε μονολεκτικά (με την κατάληξη συνήθως –τατος, -η, -ο)
–       είτε περιφραστικά (πολύ ή πάρα πολύ + θετικός βαθμός), π.χ. «Ο Γιάννης είναι ταχύτατος αθλητής / Ο Γιάννης είναι πολύ ή πάρα πολύ ταχύς αθλητής».
Το απόλυτο υπερθετικό μπορεί να σχηματιστεί και με σύνθετες ή παράγωγες λέξεις, όπου το α΄ συνθετικό δηλώνει μια ιδιότητα στον απόλυτο βαθμό (θεοσκότεινος / ολομόναχος / κατακόκκινος / πανέξυπνος /υπεραισιόδοξος / τρισευτυχισμένος / πεντανόστιμο κ.λπ.).
Σημείωση: Όπως και ο συγκριτικός έτσι και ο υπερθετικός βαθμός μπορεί να λάβει τις εξής μορφές:
¨       απόλυτος υπερθετικός υπεροχής: π.χ. «Ο Γιάννης είναι ταχύτατος (ή πάρα πολύ ή πολύ ταχύς) αθλητής»,
¨       απόλυτος υπερθετικός υστέρησης: π.χ. «Ο Γιάννης είναι  βραδύτατος (ή πάρα πολύ ή πολύ βραδύς) αθλητής»,
¨       σχετικός υπερθετικός υπεροχής: π.χ. «Ο Γιάννης είναι ο ταχύτερος / ο πιο ταχύς αθλητής μέσα στην ομάδα (ή που έχω γνωρίσει)» και
¨      σχετικός υπερθετικός υστέρησης: π.χ. «Ο Γιάννης είναι ο λιγότερο ταχύς αθλητής από όλους».
3.      Σχηματισμός των παραθετικών. Τα παραθετικά σχηματίζονται με τον ακόλουθο τρόπο:
ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΩΝ
(μονολεκτικών και περιφραστικών)
Θετικός βαθμός
Συγκριτικός βαθμός
Υπερθετικός βαθμός
-ος(πλούσιος)
-ότερος (πλουσιότερος) ή
πιο πλούσιος
1) -ότατος (πλουσιότατος) ή πολύ / πάρα πολύπλούσιος (απόλυτο υπερθετικό)
2) ο + -ότερος (ο πλουσιότερος) ή ο πιοπλούσιος (σχετικό υπερθετικό)
-ύς (ταχύς)
-ύτερος (ταχύτερος) ή
πιο ταχύς
1) -ύτατος (ταχύτατος) ήπολύ / πάρα πολύ ταχύς (απόλυτο υπερθετικό)
2) ο + -ύτερος (ο ταχύτερος) ή ο πιο ταχύς (σχετικό υπερθετικό)
-ής(επιμελής)
-έστερος(επιμελέστερος) ή πιοεπιμελής
1) -έστατος(επιμελέστατος) ή πολύ / πάρα πολύ επιμελής (απόλυτο υπερθετικό)
2) ο + -έστερος (ο επιμελέστερος) ή ο πιοεπιμελής
(σχετικό υπερθετικό)
Κάποια επίθετα σχηματίζουν με διαφορετικό τρόπο τα παραθετικά τους και γι΄ αυτό ονομάζονται ανώμαλα παραθετικά.
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΑΝΩΜΑΛΩΝ ΠΑΡΑΘΕΤΙΚΩΝ
(Μονολεκτικοί τύποι)
Θετικός βαθμός
Συγκριτικός βαθμός
Υπερθετικός βαθμός
απλός,-η,-ο
απλούστερος,-η,-ο
απλούστατος,-η,-ο
καλός,-η,-ο
καλύτερος,-η,-ο
κάλλιστος,-η,-ο ή
άριστος,-η,-ο
κακός,-η,-ο
χειρότερος,-η,-ο
κάκιστος,-η,-ο ή
χείριστος,-η,-ο
κοντός,-η,-ο
κοντότερος,-η,-ο
κοντύτερος,-η,-ο
κοντότατος,-η,-ο
κοντύτατος,-η,-ο
λίγος,-η,-ο
λιγότερος,-η,-ο
ελάχιστος,-η,-ο
μεγάλος,-η,-ο
μεγαλύτερος,-η,-ο
μέγιστος,-η,-ο
μικρός,-η,-ο
μικρότερος,-η,-ο
ελάχιστος,-η,-ο
πολύς , πολλή , πολύ
περισσότερος,-η,-ο
δεν έχει
ταχύς,-εία,-ύ
ταχύτερος,-η,-ο
ταχύτατος,-η,-ο αλλά και
τάχιστος,-η,-ο
Κάποια παραθετικά είναι ελλειπτικά: ή δεν έχουν θετικό βαθμό, διότι σχηματίστηκαν από επιρρήματα ή αρχαίες προθέσεις (κατώτερος – κατώτατος / ανώτερος – ανώτατος / υπέρτερος – υπέρτατος), ή δεν έχουν υπερθετικό βαθμό  (προτιμότερος / προγενέστερος / μεταγενέστερος κ.λπ.).
4.      Δε σχηματίζουν παραθετικά τα επίθετα τα οποία δεν παρουσιάζουν διαβαθμίσεις της έννοιας τους. Τέτοια επίθετα είναι όσα δηλώνουν:
–        ύλη (πήλινος, γυάλινος, μάλλινος, ξύλινος, ασημένιος κ.λπ.)
–        καταγωγή ή συγγένεια (κρητικός, ζακυνθινός, προγονικός, αδελφικός, πατρικός κ.λπ.)
–        τόπο (βουνίσιος, καμπίσιος, στεριανός, θαλασσινός κ.λπ.)
–        χρόνο (αυριανός, χθεσινός, καθημερινός, τωρινός, σημερινός, χειμωνιάτικος, καλοκαιρινός κ.λπ.)
–        κατάσταση που δεν αλλάζει (πρωτότοκος, δευτερότοκος κ.λπ.)
Αλλά και κάποια παράγωγα με πρόθημα το στερητικό α- ή ξε- , π.χ. «άγνωστος / ξεκάρφωτος» ή με κάποια παραγωγικά επιθήματα (-άρης / -ούρης, π.χ. «ζηλιάρης / λιγούρης).
5.      Παραθετικά επιρρημάτων: τρεις βαθμούς και άρα παραθετικά έχουν και τα επιρρήματα. Ως προς το σχηματισμό τους ακολουθούν τους εξής κανόνες:
α) Όταν τα επιρρήματα προέρχονται από επίθετα, τότε σχηματίζουν τους τρεις βαθμούς μονολεκτικά και περιφραστικά ως εξής:
i.        Αν προέρχονται από επίθετα σε -ος, -η/-α, -ο (ωραίος, -α, -ο) και σε -ύς, -ιά, -ύ (βαθύς, -ιά, -ύ), τότε στο θέμα των βαθμών των επιθέτων προσθέτουμε την κατάληξη –α ή –ιά (ωραία – ωραιότερα ή πιο ωραία – ωραιότατα ή πολύ ωραία / βαθιά – βαθύτερα ή πιο βαθιά – βαθύτατα ή πολύ βαθιά / καλά – καλύτερα ή πιο καλά – άριστα ή πολύ καλά). Εξαίρεση αποτελούν τα επιρρήματα που προέρχονται από τα επίθετα πολύς και λίγος (πολύ – περισσότερο ή πιότερο – πάρα πολύ / λίγο– λιγότερο – πολύ λίγο ή ελάχιστα).
ii.      Αν προέρχονται από επίθετα σε -ής, -ής, -ές (επιεικής, -ής, -ές), τότε ο θετικός βαθμός σχηματίζεται με την προσθήκη στο θέμα του θετικού βαθμού του επιθέτου της κατάληξης –ώς και ο συγκριτικός και υπερθετικός με την προσθήκη στο θέμα των αντίστοιχων βαθμών του επιθέτου τής κατάληξης–ά  (επιεικώς – επιεικέστερα ή πιο επιεικώς – επιεικέστατα ή πολύ επιεικώς).
β) Όταν προέρχονται από άλλες λέξεις ακολουθούν διαφορετικούς τύπους σχηματισμού των παραθετικών τους. Για παράδειγμα:
·         Τα τοπικά επιρρήματα σχηματίζουν μόνο περιφραστικά παραθετικά (κάτω – πιο κάτω – πολύ κάτω / έξω – πιο έξω – πολύ έξω / πίσω – πιο πίσω – πολύ πίσω / πάνω – πιο πάνω – πολύ πάνω κ.λπ. ).
·         Κάποια επιρρήματα δεν έχουν υπερθετικό βαθμό (ιδίως – ιδιαίτερα /μπροστά – μπροστύτερα / νωρίς – νωρίτερα / πρώτα – πρωτύτερα /ύστερα – υστερότερα), ενώ το επίρρημα γρήγορα έχει υπερθετικό το γρηγορότερο (γρήγορα – γρηγορότερα – το γρηγορότερο). Επίσης, τοσυγκριτικό επίρρημα αρχύτερα δεν έχει ούτε θετικό ούτε υπερθετικό βαθμό κ.λπ..  
6.      Παραθετικά μετοχών: όσες μετοχές σχηματίζουν παραθετικά, τα σχηματίζουνμόνο περιφραστικά (αγαπημένος – πιο αγαπημένος – πολύ αγαπημένος ή ο πιο αγαπημένος).

Επαναληπτικό Διαγώνισμα στην Ενέργεια (1ο κεφ.)

Μια ιδέα για το πως θα μπορούσε να είναι ένα διαγώνισμα για το πρώτο κεφάλαιο της φυσικής.

ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Τοπικό Ιδίωμα

Γλωσσικόν Ιδίωμα  είναι “γλωσσική παραλλαγή, που χρησιμοποιείται στην ομιλία μίας πληθυσμιακής ομάδος, η οποία ζεί κατά κανόνα σε μία μικρή και γεωγραφικώς ενοποιημένη περιοχή. Αυτή η γλωσσική παραλλαγή ανήκει σε μία δεδομένη βασική Γλώσσα. Το Γλωσσικό Ιδίωμα διατηρεί τα θεμελιώδη στοιχεία δομής τής Γλώσσας εις την οποίαν ανήκει, αλλά διαφέρει από αυτήν σε αρκετά επί μέρους χαρακτηριστικά διαφόρων επιπέδων τής Γλωσσικής δομής. Μία ομάδα παρομοίων ιδιωμάτων με δευτερεύουσες διαφορές μπορεί να συνενωθούν για τον σχηματισμόν μίας διαλέκτου“. ( Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια, τ.14, σελ. 210, Εκδόσεις ΑΚΑΔΗΜΟΣ, Αθήνα 1979).

Έτσι, οι διαφορές από την βασική Γλώσσα ή από άλλο Γλωσσικό Ιδίωμα  μπορεί να αναφέρονται στο φωνητικό επίπεδο, στο επίπεδο μορφολογίας τής Γλώσσας, ή στο επίπεδο τού λεξιλογίου.

Χαρακτηριστικά τού Τοπικού Γλωσσικού Ιδιώματος

Πολλές φορές στον προφορικόν λόγον, παρατηρούνται οι εξής γλωσσικές παραλλαγές:

 

1) Η κατάληξη “ων” τής γενικής πληθυντικού τών ουσιαστικών ή επιθέτων (κυρίως όταν

αυτή τονίζεται) πολλές φορές προφέρεται “ωνε”.

   Παραδείγματα:

τών παιδιώνε<τών παιδιών, τών γυναικώνε<τών γυναικών, τών ανδρώνε<τών

ανδρών, τών χωραφιώνε<τών χωραφιών, κλπ.

 

2) Το β΄ πληθυντικό πρόσωπο τών ρημάτων ενεργητικής ή μέσης φωνής,   που

καταλήγει σε “ετε” , προφέρεται “ουτε”, αντί “ετε”.

   Παραδείγματα:

τί κάνουτε;<τί κάνετε;, θα φύγουτε;<θα φύγετε;, θα παίξουτε;<θα παίξετε;, θα

τρυπήσουτε<θα τρυπήσετε, πρέπει να περπατήσουτε<πρέπει να  περπατήσετε, κλπ.

 

3) Οι τύποι τών ρημάτων, που καταλήγουν σε “αν”, παίρνουν ένα επί πλέον “ε” στο

τέλος ή “τε”, πολλές φορές με παράλληλον καταβιβασμό τού τόνου.

   Παραδείγματα:

ήταν>ήτανε, ήσαν>ήσαντε, έπαιζαν>επαίζανε, ετραγούδαγαν>ετραγουδάγανε,

   στριφογύριζαν>στριφογυρίζανε, κλπ.

 

[Εδώ, θέλουμε να σημειώσουμε την περίεργη επιμονή κάποιων  “γλωσσολόγων” από την

   Β. Ελλάδα, που χρησιμοποιούν και επιβάλλουν(!), μέσω τής σχολικής Γραμματικής, τον

τύπο ” ήταν” τόσον για τον Ενικό αριθμό ( “ο Νίκος ήταν καλός παίκτης”) όσον και για

   τον πληθυντικόν αριθμόν (“οι παίκτες ήταν εξαιρετικόί”), για να αποφύγουν και να

εξαφανίσουν το “σ” στον πληθυντικόν αριθμόν( το σωστό, όπως εκφράζεται στην

γλώσσα μας, είναι: “οι παίκτες ήσαν(τε) εξαιρετικοί” και όχι  “οι παίκτες  ήταν

εξαιρετικοί”!)!]

 

4) Το γ΄ πληθυντικό πρόσωπο τών ρημάτων μέσης ή παθητικής φωνής, που

    καταλήγει σε “ντο , αντικαθιστούν το “ντο” με το “σαντε”.

Παραδείγματα:

ελούζοντο>ελουζόσαντε (και όχι ελούζονταν, που εκφέρεται στην Β. Ελλάδα)

εγράφοντο>εγραφόσαντε (και όχι εγράφονταν, που εκφέρεται στην Β. Ελλάδα),

επαίζοντο>επαιζόσαντε(και όχι επαίζονταν, που εκφέρεται στην Β. Ελλάδα),

εσφάζοντο>εσφαζόσαντε(και όχι εσφάζονταν, που εκφέρεται στην Β. Ελλάδα), κλπ.

 

[Εδώ, θέλουμενα σημειώσουμε, ότι η κατάληξη “ονταν”(εσφάζονταν, επαίζονταν,κλπ),

είναι  έκφραση περιοχών τής Β. Ελλάδος και δεν έχει να κάνει με την γενική προφορική

έκφραση τού Ελληνικού λαού. Απλώς, την επέβαλε στην διδασκόμενη Γραμματική τών

σχολείων και την εγενίκευσε η γνωστή ομάδα “γλωσσολόγων” από την Β. Ελλάδα,

αντί να διατηρήσουν, όπως έπρεπε,  στην διδασκόμενη Γραμματική την κατάληξη “ντο”.]

 

5) Το φωνήεν ωμέγα,”ω”, πολλές φορές δεν ταυτίζεται με το “ο” αλλά προφέρεται

“ου”, προσεγγίζεται δηλαδή η αρχαία προφορά τού φωνήεντος “ω”!

 

  [ Βέβαια, οι διάφοροι ” γλωσσολόγοι” τής ίδιας βορειοελλαδικής ομάδος,  επιχειρούν να αφανίσουν από τις

ελληνικές λέξεις το γράμμα ωμέγα (“ω”), και να το αντικαταστήσουν παντού με το  όμικρον(“ο”) !].

 

Αυτό το φωνητικό ιδίωμα παρατηρείται στις εξής περιπτώσεις:

 

–  στην κατάληξη “ω”  μερικών τοπικών επιρρημάτων, η οποία προφέρεται: “ου”, αντί “ω”.

Παραδείγματα:  πάνου<πάνω, κάτου<κάτω, χάμου<χάμω.

 

–  στην γενικήν πληθυντικού τής αντωνυμίας “άλλος”, “αυτός”:

α)  “τών αλλουνών” ή  “τών αλλουνώνε”,( αλλά και  “τών αλλωνών“), αντί “τών άλλων“.

β) “αυτουνών(ε)“, αντί “αυτών

Όμως, στην αντωνυμία εκείνων” έχουμε την έκφραση εκεινών(ε)”

 

6) οι αντωνυμίες: “αυτός”, “άλλος”, “τούτος”, εκείνος

–  στην Γενική τού ενικού αριθμού παίρνουν ένα επί πλέον  “νου” ή “νης” στο τέλος τής κατάληξης,

ώστε ο τύπος να ομοιάζει με τον τύπον “εκείνου”, “εκείνης” με παράλληλον καταβιβασμό τού τόνου!

    Παραδείγματα:

αυτουνού<αυτού, εκεινού<εκείνου, αλλουνού<άλλου, (ε)τουτουνού<(ε)τούτου,

αυτηνής<αυτής,  εκεινής<εκείνης, (ε)τουτηνής<(ε)τούτης

 

– ενώ, στην αιτιατική τού ενικού αριθμού διατηρεί το “ν” [ προς μεγάλην στενοχωρίαν τών ως άνω

      “γλωσσολόγων”, που  προσπαθούν να μεταδώσουν στον Ελληνικόν Λαόν μίαν αδιανόητη “νι-φοβία”!]

     με προσθήκη ενός επιτατικού “ε“!

     Παραδείγματα:

     εκείνονε<εκείνον, αυτόνε<αυτόν, (ε)τούτονε<(ε)τούτον

εκείνηνε<εκείνην, αυτήνε<αυτήν, (ε)τούτηνε<(ε)τούτην

 

7) Η αντωνυμία “αυτός”  εκφέρεται και με την εξής γλωσσικήν παραλλαγή:

– εδαύτος (αυτός εδώ), εδαύτη, εδαύτο. Αυτή η παραλλαγή χρησιμοποιείται, όταν το πρόσωπο,

το οποίον αντικαθιστά, έχει ήδη αναφερθεί προηγουμένως.

Παράδειγμα:

Πέρασε ο Γιώργης από εδώ; Εδαύτος έκανε την ζημιά, σού λέω!

 

– ευτούνος, ευτούνη, ευτούνο, που σημαίνουν ό,τι και τα: αυτός, αυτή, αυτό.

π.χ. : Ο Γιώργης θα μιλήσει; Ευτούνος δεν μπορεί να αρθρώσει λέξη!

 

– εδευτούνος, εδευτούνη, εδευτούνο, που σημαίνουν ό,τι και τα: ευτούνος,

ευτούνη, ευτούνο ( μετ’ επιτάσεως). π.χ.: Το είπες στον Γιώργη; Να μού το θυμηθείς!

Εδευτούνος θα σε εκθέσει!

 

8) Τα τοπικά επιρρήματα “εδώ”, “εκεί”, εκφέρονται και με τις εξής γλωσσικές

     παραλλαγές:

     – Το επίρρημα “εδώ”:

        εδά= εδώ ακριβώς

       εδωπά = εδώ ακριβώς ( μετ’ επιτάσεως),

       εδωπάλια =εδώ ακριβώς ( μετ’ επιτάσεως)

      Παραδείγματα:

        * εδά σού λέω έπαιζα μόνος μου!

        * εδωπά ακριβώς καθόμουνα, όταν πέρασε η Μαρία

εδωπάλια σού λέω επαίζαμε!

 

     – Το επίρρημα “εκεί”:

        εδεκεί= εκεί ακριβώς  ( μετ’ επιτάσεως),

εδεκείλια= εκεί ακριβώς ( μετ’ επιτάσεως),

       εκειπά = εκεί ακριβώς ( μετ’ επιτάσεως),

       εκειπάλια =εκεί ακριβώς ( μετ’ επιτάσεως)

        Παραδείγματα:

        * ανέβηκα την σκάλλα  και εδεκεί έπεσα!

        * στο παντοπωλείο τού κυρ-Κώστα, συζήταγα με τον Νίκο. Εδεκείλια ζαλίσθηκα!

εκειπά ακριβώς στην στροφή έσκασε το λάστιχο!

* στο κουρείο ήσουν  τόση ώρα;  – ναι , εκειπάλια περίμενα τον Γιώργο!

 

9) Ως τοπικά επιρρήματα χρησιμοποιούνται και οι λέξεις:

     ευτού (=εκεί σ’ αυτό το μέρος). π.χ.: Στο Κουρείον είσαι; Κάτσε ευτού και έρχομαι

     εδευτού(=εκεί σ’ αυτό το μέρος). π.χ.: Εδευτού που κάθεσαι με τσίμπησε μία σφίγγα

     εδευτούλια (=εκεί σ’ αυτό το μέρος). π.χ.: Έψαξες στο τραπέζι και δεν το βρήκες;

Μα, εδεφτούλια σού λέω το άφησα!

 

10) Τα χρονικά επιρρήματα:  τώρα, χθές, προχθές, φέτος, πέρυσι, πρόπερσι,

       εκφέρονται με ένα “ε” στην αρχή:

       ετώρα, εχθές, επροχθές, εφέτος, επέρυσι, επρόπερσι.

 

11) τα συνηρημένα ρήματα εις: αω-ω, και μόνον στο α΄ενικό πρόσωπο, εκφέρονται στην ασυναίρετη μορφή τους και όχι στην συνηρημένη. Ενώ στα άλλα πρόσωπα εκφέρονται στην συνηρημένη μορφή:

  Παραδείγματα:

     περπατάω (περπατώ), αλλά περπατάμε, περπατάτε, περπατάνε(και περπατούν), κλπ

 τιμάω(τιμώ), αλλά τιμάμε, τιμάτε, τιμάνε (και τιμούν), κλπ

φιλονικάω (φιλονικώ), αλλά φιλονικάμε, φιλονικάτε, φιλονικάνε( και φιλονικούν), κλπ

κρατάω (κρατώ), αλλά κρατάμε, κρατάτε, κρατάνε (και κρατούν), κλπ

 Άγγελος  Λιβαθινός

Παραβολή του κακού δούλου

Μια χρήσιμη σελίδα με επιπλέον πληροφορίες για την παραβολή του κακού δούλου.

«Μακροθύμησον ἐπ΄ἐμοί καί πάντα σοι ἀποδώσω»

 

 

Το Ευαγγελικό Ανάγνωσμα της Κυριακής ΙΑ´ Ματθαίου (Ματθ. ιη´ 23-35)

Εἶπεν ὁ Κύριος τὴν παραβολὴν ταύτην· ῾Ωμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ἀνθρώπῳ βασιλεῖ, ὃς ἠθέλησε συνᾶραι λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ. ᾿Αρξαμένου δὲ αὐτοῦ συναίρειν
προσηνέχθη αὐτῷ εἷς ὀφειλέτης μυρίων ταλάντων. Μὴ ἔχοντος δὲ αὐτοῦ ἀποδοῦναι ἐκέλευσεν αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ πραθῆναι καὶ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ καὶ τὰ τέκνα καὶ πάντα ὅσα εἶχε, καὶ
ἀποδοθῆναι. Πεσὼν οὖν ὁ δοῦλος προσεκύνει αὐτῷ λέγων· Κύριε, μακροθύμησον ἐπ᾿ ἐμοὶ καὶ πάντα σοι ἀποδώσω. Σπλαγχνισθεὶς δὲ ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου ἀπέλυσεν αὐτὸν καὶ τὸ
δάνειον ἀφῆκεν αὐτῷ. ᾿Εξελθὼν δὲ ὁ δοῦλος ἐκεῖνος εὗρεν ἕνα τῶν συνδούλων αὐτοῦ, ὃς ὤφειλεν αὐτῷ ἑκατὸν δηνάρια, καὶ κρατήσας αὐτὸν ἔπνιγε λέγων· ἀπόδος μοι εἴ τι ὀφείλεις.
Πεσὼν οὖν ὁ σύνδουλος αὐτοῦ εἰς τοὺς πόδας αὐτοῦ παρεκάλει αὐτὸν λέγων· Μακροθύμησον ἐπ᾿ ἐμοὶ καὶ ἀποδώσω σοι. ῾Ο δὲ οὐκ ἤθελεν, ἀλλὰ ἀπελθὼν ἔβαλεν αὐτὸν εἰς φυλακὴν ἕως
οὗ ἀποδῷ τὸ ὀφειλόμενον.
᾿Ιδόντες δὲ οἱ σύνδουλοι αὐτοῦ τὰ γενόμενα ἐλυπήθησαν σφόδρα, καὶ ἐλθόντες διεσάφησαν τῷ κυρίῳ ἑαυτῶν πάντα τὰ γενόμενα. Τότε προσκαλεσάμενος αὐτὸν ὁ κύριος αὐτοῦ λέγει αὐτῷ·
Δοῦλε πονηρέ, πᾶσαν τὴν ὀφειλὴν ἐκείνην ἀφῆκά σοι, ἐπεὶ παρεκάλεσάς με· οὐκ ἔδει καὶ σὲ ἐλεῆσαι τὸν σύνδουλόν σου, ὡς καὶ ἐγώ σε ἠλέησα; Καὶ ὀργισθεὶς ὁ κύριος αὐτοῦ παρέδωκεν
αὐτὸν τοῖς βασανισταῖς ἕως οὗ ἀποδῷ πᾶν τὸ ὀφειλόμενον αὐτῷ. Οὕτω καὶ ὁ Πατήρ μου ὁ ἐπουράνιος ποιήσει ὑμῖν, ἐὰν μὴ ἀφῆτε ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ ἀπὸ τῶν καρδιῶν ὑμῶν τὰ
παραπτώματα αὐτῶν.

Απόδοση στη νεοελληνική
Είπε ο Κύριος αυτή την παραβολή· Η βασιλεία των ουρανών μοιάζει μ ἕνα βασιλιά, που θέλησε να του αποδώσουν λογαριασμό οι δούλοι του. Μόλις άρχισε να κάνει τον λογαριασμό,
του φέρανε κάποιον που όφειλε δέκα χιλιάδες τάλαντα. Επειδὴ δεν μπορούσε να τα επιστρέψει, ο κύριός του διέταξε να πουλήσουν τον ίδιο, τη γυναίκα του, τα παιδιά του κι όλα τα υπάρχοντά
του και να του δώσουν το ποσό από την πώληση. Ο δούλος τότε έπεσε στα πόδια του, τον προσκυνούσε κι έλεγε· δείξε μου μακροθυμία και θα σου τα δώσω όλα τα χρέη μου πίσω. Τον
λυπήθηκε λοιπόν ο κύριός του εκείνον τον δούλο και τον άφησε να φύγει· του χάρισε μάλιστα και το χρέος. Βγαίνοντας έξω ο ίδιος δούλος, βρήκε έναν από τους συνδούλους του, που του
όφειλε μόνο εκατό δηνάρια· τον έπιασε και τον έσφιγγε να τον πνίξει λέγοντάς του· ξόφλησέ μου αυτά που μου χρωστάς. Ο σύνδουλός του τότε έπεσε στα πόδια του και τον παρακαλούσε·
δείξε μου μακροθυμία, και θα σου τα ξεπληρώσω. Εκεῖνος όμως δεν δεχόταν, αλλά πήγε και τον έβαλε στη φυλακή, ώσπου να ξεπληρώσει ο,τι του χρωστούσε. Οταν το είδαν αυτό οι
σύνδουλοί του, λυπήθηκαν πάρα πολύ, και πήγαν και διηγήθηκαν στον κύριό τους όλα όσα έγιναν. Τότε ο κύριος τον κάλεσε και του λέει· κακέ δούλε, σου χάρισα όλο εκείνο το χρέος,
επειδή με παρακάλεσες· δεν έπρεπε κι εσύ να σπλαχνιστείς τον σύνδουλό σου, όπως κι εγώ σπλαχνίστηκα εσένα; Και οργισμένος τον παρέδωσε στους βασανιστές, ώσπου να ξεπληρώσει
όσα του χρωστούσε. Ετσι θα κάνει και σ ἐσᾶς ο ουράνιος Πατέρας μου, αν ο καθένας σας δεν συγχωρεί τα παραπτώματα του αδελφού του μ ὅλη του την καρδιά.

«Μακροθύμησον ἐπ΄ἐμοί καί πάντα σοι ἀποδώσω»

Λυπήσου με και κάμε υπομονή και όλα όσα σου χρωστώ. Θα σου τα δώσω. Του χρωστούσε πολλά. «Ὀφειλέτης μυρίων ταλάντων» ήταν. Δέκα χιλιάδες τάλαντα. Πολλά εκατομμύρια σημερινά. Μια
τεράστια περιουσία. Ο κύριός του περίμενε να τα διαχειριστεί καλά και να του δώσει λογαριασμό για ό,τι έκαμε. Πού πέτυχε να φτάσει την περιουσία αυτή. Φαίνεται όμως, αγαπητοί μου αδελφοί,
ότι όχι μόνον δεν αξιοποίησε την περιουσία αυτή, αλλά και την κατασπατάλησε. Την ώρα της απόδοσης του λογαριασμού δεν είχε τίποτε. Έπρεπε ωστόσο να πληρώσει. Η εντολή ήταν σαφής
και απόλυτη. Να πωληθούν ό,τι πολύτιμο είχε και η γυναίκα του, ακόμα και τα παιδιά του, για πάρει ο κύριός του, μέρος των κατασπαταλησθέντων.

Όταν όμως έπεσε στα πόδια του κυρίου του, ο δούλος, και του ζήτησε να κάνει υπομονή για να μπορέσει να του αποδώσει το χρέος, ο κύριος δεν δίστασε, τον σπλαχνίστηκε και του χάρισε το
χρέος. Ένα χρέος τεράστιο, που ποτέ δεν θα μπορούσε να επιστρέψει. Πασίχαρος φεύγοντας για το σπίτι του, δεν έδειξε ωστόσο, την ίδια συμπόνια σε ένα σύνδουλό του για ένα μηδαμινό χρέος. Τον
παρεκάλεσε και εκείνος, όπως προηγουμένως και αυτός τον πλούσιο κύριο, του ζήτησε προθεσμία και κείνος . Είπε και αυτός, ο χρεώστης του μικρού ποσού, ό,τι πριν λίγο είπε στον κύριό του
πεσμένος στα πόδια του, αυτός που χρωστούσε την τεράστια περιουσία. «Μακροθύμησον ἐπ΄ἐμοί καί πάντα σοι ἀποδώσω». Όχι μόνο δεν έκαμε υπομονή, αλλά τον έστειλε στη φυλακή, εως ότου
πληρωθεί το χρέος. Δίκαιος ο κύριος των δούλων αυτών και του πρώτου και του δεύτερου, δεν άφησε ατιμώρητο τον κακό δούλο.

Το επιφανειακό μέρος της παραβολής, αγαπητοί μου, φαίνεται οικονομικό. Η κατασπατάληση μιας περιουσίας, η απόδοση λογαριασμών και οι συνέπειες μιας κακής διαχείρισης.Ωστόσο το νόημα
είναι άλλο. 
Ο Θεός μας, εκτός από την ίδια τη ζωή που μας έδωσε, μας προίκισε και με πολλά χαρίσματα και βρίσκεται διαρκώς δίπλα μας. Ενώ εμείς δυστυχώς συνήθως δεν χρησιμοποιούμε τα
δωρήματά Του με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, Εκείνος κάνει υπομονή, περιμένει. Μας δίνει άλλες ευκαιρίες, όχι για να πληρώσουμε όλες τις υποχρεώσεις μας σε Κείνον, αλλά τουλάχιστο να μη
καταστρέφουμε τη ζωή μας με αντίθετες στο θέλημα Του, πράξεις. Όμως δεν σκεφτόμαστε σχεδόν ποτέ ότι αυτά που έχουμε, υλικά και πνευματικά χαρίσματα, η ίδια η ζωή μας, εξαρτάται από τον
Θεό. Νομίζουμε, αγαπητοί μου, ότι όλα είναι δικά μας. Ότι τα αποκτήσαμε με πολύ κόπο και προσπάθεια αγνοώντας ότι χωρίς τη βοήθειά Του, ίσως δεν θα είχαμε τίποτε. Και γιαυτό δεν
λογαριάζουμε το χρέος μας. Κι αν φροντίζουμε να αυξήσουμε τα υλικά μας αγαθά, το κάνουμε μόνο για προσωπική μας ικανοποίηση. Ευχαρίστηση από τις επιτυχίες, ικανοποίηση επιθυμιών.

Αυτό που δεν καταλάβαμε είναι ότι ουσιαστικά είμαστε μόνο διαχειριστές, αυτών που μας έδωσε και των ικανοτήτων με τις οποίες μας προίκισε. Και το καταλαβαίνουμε μονον όταν βρεθούμε σε
δυσκολίες. Προβλήματα υγείας, προβλήματα σχέσεων, προβλήματα οικονομικά μας περιτριγυρίζουν, μας πιέζουν, μας συνθλίβουν. Κάποτε όμως, μας βοηθούν να νοιώσουμε πόσο
αδύναμοι είμαστε. Τότε θυμόμαστε τον Θεό. «Μακροθύμησον ἐπ’ ἐμοί», φωνάζουμε μαζί τον πονηρό δούλο της παραβολής. Και ο Θεός, ακόμη και αν απέναντι στους συνανθρώπους μας δεν
φερόμαστε καλά, Εκείνος πάντοτε μακροθυμεί. Μας δίνει χρόνο. Γιατί δεν θέλει να καταστραφούμε. Μας δίνει νέες ευκαιρίες, ακόμη και με κάποια προβλήματα, για να δούμε
καλύτερα την πραγματικότητα. Για να εκτιμήσουμε την μακροθυμία, την ευσπλαχνία και την αγαθότητά Του, τελικά την απέραντη αγάπη Του. Ζούμε, αγαπητοί μου, σε μια εποχή που αρχίσαμε
να αντιμετωπίζουμε αρκετά προβλήματα, που μας έβγαλαν από την ανέμελη μακαριότητα και την απερίσκεπτη καλοπέραση και ευημερία. Κατά κάποιον τρόπο, μας ζητούν να επιστρεψουμε μέρος
από τα τάλαντα που μας δόθηκαν. Πολλά από αυτά τα καταξοδέψαμε και δεν έχουμε τώρα να τα αποδώσουμε. Άραγε μήπως αυτό είναι ένα καμπανάκι, μια προειδοποίηση, ένας κώδωνας κινδύνου;

Ας μετρήσουμε λοιπόν τί πήραμε, πως χρησιμοποιήσαμε τα δώρα του Θεού, και τί μας έχει απομείνει τώρα. Ένα δεύτερο στοιχείο της σημερινής περικοπής, ίσως σημαντικότερο, αγαπητοί
μου αδελφοί, είναι η συγχώρηση του άλλου, η ανοχή του λάθους των άλλων απέναντί μας, η μεγάλη καρδιά, όπως συνηθίζουμε να λέμε γενικά. Κάνει υπομονή ο Θεός για τα λάθη μας, τις
αμαρτίες μας. Μας δίνει χρόνο και ευκαιρίες. Θα έρθει όμως και η ώρα «συνᾶραι λόγον μετά τῶν δούλων αὐτοῦ». Και τότε θα πληρωθούμε με το ίδιο νόμισμα που χρησιμοποιήσαμε στις
συναλλαγές μας με τους συνανθρώπους μας. Αναφερόμενος ο Κύριος στον κακό δούλο που έστειλε στους βασανιστές και τη φυλακή, λέγει «οὓτω καί ὁ πατήρ μου ὁ ἐπουράνιος ποιήσει ὑμῖν, ἐάν μή
ἀφῆτε ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ αὐτού ἀπό τῶν καρδιῶν ὑμῶν τά παραπτώματα αὐτῶν».

Ο επουράνιος Θεός θα μας τιμωρήσει εάν δεν συγχωρήσουμε με την καρδιά μας τα λάθη των αδελφών μας, των σνυναθρώπων μας. Πολυ σημαντικό λοιπόν αυτό. Πρέπει να μάθουμε να
συγχωρούμε τους άλλους. Δεν αναφέρει μικρά ή μεγάλα παραπτώματα. Δεν ξεχωρίζει το είδος των ανθρώπων, σπουδαίων ή απλοϊκών. Μια έκφραση που τονίζει και διακρίνει την αξία της
συγχώρησης, είναι το «ἀπό τῶν καρδιών υμῶν». Μέσα από την καρδιά μας. Πολλές φορές και εύκολα, χωρίς σκέψη λέμε «σε συγχωρώ». Κι όμως αυτό δεν σημαίνει τίποτε αν μέσα από την
καρδιά μας δεν συγχωρούμε την πράξη του άλλου, την ζημιά και το κακό που μας έκαμε. Ασφαλώς δεν χρειάζεται καν να πούμε με λόγια, «σε συγχωρώ», αρκεί μέσα μας ειλικρινά και πραγματικά να
τον έχουμε συγχωρήσει.

Οπωσδήποτε η συγχώρηση στις σχέσεις των ανθρώπων, που τα λάθη, μικρά και μεγάλα, οι όλες οι κακιές, είναι μέρος της ζωής, είναι απαραίτητη. Είναι απαραίτητη η συγχώρηση, για την ομαλή
συμβίωση των ανθρώπων, για την επικράτηση ειρήνης. Αλλά αυτό είναι και η εντολή του Θεού με το «ἀγαπᾶτε ἀλλήλους», όπως και ο Θεός μας αγαπά και μας συγχωρεί. Η αγάπη πρακτικά
φανερώνεται και ο Κύριος την επιβραβεύει. Η εκτίμηση και αξιοποίηση των δωρημάτων του Θεού, σύμφωνα με το θέλημά Του και η συγχώρηση των συνανθρώπων μας από καρδιάς, μάς καθιστούν
παιδιά Του αγαπητά.

Από αυτή τη σελίδα

Επανάληψη στη 1η ενότητα

Σύντομη επανάληψη στη 1η ενότητα του βιβλίου των μαθηματικών: ΕΚΠ, Παραγοντοποίηση, πρώτοι αριθμοί, δυνάμεις, δυνάμεις του 10 και αριθμητικές παραστάσεις.

Επαναληψη 1ης ενοτητας

Αναγωγή στη δεκαδική κλασματική μονάδα

Ασκήσεις με δεκαδικές κλασματικές μονάδες, ίδιες με αυτές του βιβλίου με μικρές παραλλαγές.

Αναγωγη στη δεκαδικη κλασματικη μοναδα

Πολλαπλασιασμοί – Διαιρέσεις με το 10,100,100

Ένα φυλλάδιο με θεωρία για τις πράξεις με τους αριθμούς 10, 100, 1000 και επιπλέον κάποιες ασκήσεις

Πολλαπλασιασμοί – Διαιρέσεις με το 10, 100, 1000