Η Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας αποτελεί αφορμή για προβληματισμό και δράση στα σχολεία, ωστόσο τα κοινωνικά γεγονότα που συγκλονίζουν την καθημερινότητά μας καθιστούν το ζήτημα ιδιαιτέρως σημαντικό και πέραν από τα όρια μιας συμβολικής ημέρας. Στην Α’ Δημοτικού, αξιοποιώντας 4 διδακτικές ώρες στο πλαίσιο των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων, εφαρμόσαμε το παρακάτω εκπαιδευτικό σενάριο, το οποίο μοιραζόμαστε με την κοινότητα των συναδέλφων μας.
Εισαγωγή (1 δ.ω): Τι είναι βία;
Το σενάριο ξεκινά από την αποσαφήνιση του όρου “σχολική βία” με την εκπαιδευτικό να θέτει το ζήτημα στην ολομέλεια της τάξης. Για τα μικρά παιδιά είναι εύκολο να κατανοσουν το πρώτο σκέλος (“σχολική”) και να υποθέσουν ότι πρόκειται για κάτι που εντοπίζεται στο σχολείο. Τι είναι όμως “βία”; Στο σενάριο προτείνεται ένας βιωματικός ομαδοσυνεργατικός τρόπος αποσαφήνισης της ορολογίας. Στην 1η δραστηριότητα οι μαθητές/τριες χωρίστηκαν σε πέντε τετραμελείς ομάδες και μοιράστηκαν από τρεις φράσεις. Η εκπαιδευτικός κόλλησε στον πίνακα τρία χαρτόνια: ένα κόκκινο που αντιπροσώπευε τη βία, ένα κίτρινο που συμβόλιζε το λάθος ή την παρεξήγηση που λύνεται με μια “συγγνώμη” και ένα πράσινο για τις καλές πρακτικές/ συμπεριφορές. Οι ομάδες έπρεπε να συναποφασίσουν σε ποιο χαρτόνι ταίριαζε η κάθε φράση και να το αντιστοιχίσουν.
Δραστηριότητα 2η (1 δ.ω.): Ανάγνωση και επεξεργασία του παραμυθιού της Ρένας Ρώσση – Ζαΐρη “Η Ντανιέλα και ο Νταής του σχολείου”
Το παραμύθι της Ρένας Ρώσση – Ζαΐρη αναφέρεται στην κουνελίτσα Ντανιέλα και τον νταή της τον Μπου, που δεν σταματά να της κάνει δύσκολη τη ζωή στο σχολείο. Διαβάζοντας το παραμύθι σταθήκαμε στο ζήτημα της συμπεριφοράς και εντοπίσαμε τη βία που ασκεί ο Μπου. Επιμείναμε ιδιαιτέρως στις δράσεις και τις αντιδράσεις της Ντανιέλας και σχολιάσαμε τη σχέση του Μπου με την εκφοβιστική αδερφή του. Αφού συζητήσαμε στην ολομέλεια για το περιεχόμενο της ιστορίας, επεξεργαστήκαμε το παρακάτω κουίζ από το Wordwall, στο οποίο ζητείται να εντοπιστούν οι συμπεριφορές και τα συναισθήματα των δύο βασικών ηρώων. Έμφαση δόθηκε στο να διαπιστωθεί ότι οι συμπεριφορές του Μπου (κοροϊδίες, προσβολές, σπρωξίματα, καταστροφή αντικειμένων) αντιστοιχούν στο κόκκινο χαρτόνι και αποτελούν βία. Από την άλλη, οι συπεριφορές της Ντανιέλας αντιστοιχούν στο πράσινο χαρτόνι και αποτελούν καλές πρακτικές.
Δραστηριότητα 3η (1 δ.ω.): Κάν’ το όπως η Ντανιέλα
Στη συνέχεια, οι μαθητές/τριες χωρίστηκαν στις ομάδες τους και μοιράστηκαν από ένα σύντομο σενάριο, π.χ. “Κάποιος σου κρύβει την κασετίνα και περιμένει να σε δει να ψάχνεις, να ανησυχείς και να κλαις. Τι κάνεις;”. “Στόχος ήταν να σκεφτούν όπως η Ντανιέλα (μιλάω σε έναν μεγαλύτερο, απαντώ με θάρρος, ζητάω από τον άλλον να σταματήσει, λέω αυτό που με ενοχλεί, κλπ.) και να ανακοινώσουν τις ιδέες τους στις άλλες ομάδες. Αξίζει να σημειώθει, ότι από κάποια ομάδα ακούστηκε η φράση “Θα του κάναμε κι εμείς το ίδιο”. Εάν τα παιδιά εκφράσουν αυτή την ιδέα είναι σημαντικό να σταθούμε και να τη σχολιάσουμε επιστρέφοντας στον τίτλο της δραστηριότητας “Κάν’ το όπως η Ντανιέλα”. Να κατανοήσουν τα παιδιά ότι η Ντανιέλα δε χρησιμοποιήσε ποτέ βία απέναντι στον Μπου και με τον ίδιο τρόπο θα έπρεπε να σκεφτούν και τα ίδια. Γιατί όποιος ασκεί βία…ακόμα κι αν είναι από εκδίκηση… γίνεται κι αυτός Μπου!
Δραστηριότητα 4η (1 δ.ω.): Ασπίδα κατά της Βίας
Η εκπαιδευτικός κόλλησε στον πίνακα το σχέδιο μιας ασπίδας. Ζητήσαμε από τα παιδιά να μας πουν στάσεις/ πρακτικές και εκφράσεις που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε σαν ασπίδα κατά της βίας και του εκφοβισμού. Οι μαθητές/τριες σηκώνονταν στον πίνακα και έγραφαν την ιδέα τους στην ασπίδα.
Το εκπαιδευτικό σενάριο είναι επινόηση της δασκάλας της Α’ Δημοτικού Θωμαΐδου Χαράς.
