Στα πλαίσια του δεύτερου Εργαστηρίου Δεξιοτήτων «Φροντίζω το Περιβάλλον» για φέτος ασχοληθήκαμε με την Οικολογία -Παγκόσμια και Τοπική Φυσική Κληρονομιά, και συγκεκριμένα με «Τα φυτά του τόπου μου».
Στόχος μας ήταν τα νήπια να ευαισθητοποιηθούν και να αναλάβουν δράση σε ζητήματα άμεσης εμπειρίας σε σχέση με περιβαλλοντικά θέματα, που αφορούν την αειφόρο ανάπτυξη. Ειδικότερα, να αντιληφθούν τη συνολική προσφορά των φυτών του τόπου τους, αλλά και την πολιτιστική αξία τους και να αναλάβουν πρωτοβουλίες για τη διάσωση και τη διατήρηση της. Οι κύριες δεξιότητες της μαθησιακής αποστολής ήταν οι δεξιότητες του νου, καθώς και επίσης, βασικές εμπλεκόμενες ήταν οι δεξιότητες ζωής. Στο πλαίσιο των εργαστηρίων, οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με τα φυτά του τόπου τους και ειδικότερα μέσω της προσεκτικής παρατήρησης διερεύνησαν τα φυτά της αυλής και της γειτονιάς του σχολείου τους. Επιπρόσθετα, ήρθαν σε επαφή με ειδικούς που τους πληροφόρησαν σχετικά με τα φυτά της περιοχής τους και τη χρησιμότητά τους σε διάφορους τομείς. Οι μαθητές εργάστηκαν ομαδικά για την πραγματοποίηση μιας σειράς δραστηριοτήτων με στόχο τη διάσωση και διατήρηση της πολιτιστικής αξίας των φυτών του τόπου τους.
• Τα φυτά του σχολείου μου
Αρχικά δείχνουμε εικόνες φυτών από το Ψηφιακό Εκπαιδευτικό Υλικό του Φωτόδεντρου.
Ακολουθεί συζήτηση κάνοντας ερωτήσεις και εφαρμόζοντας την ρουτίνα σκέψης (Βλέπω – Σκέφτομαι – Αναρωτιέμαι): (Περιγράψτε τι είδατε στο βίντεο; Τι ακριβώς τράβηξε την προσοχή σας; Σκεφτείτε πόσα διαφορετικά είδη φυτών υπάρχουν).
Στη συνέχεια χωρίζουμε τους/τις μαθητές/τριες σε ομάδες των 3-4 ατόμων, βγαίνουμε στην αυλή του σχολείου μας παρατηρούμε και καταγράφουμε σε φύλλο παρατήρησης τις απαντήσεις στις ακόλουθες ερωτήσεις που τους έχουν τεθεί:
Πόσα διαφορετικά είδη φυτών υπάρχουν στην αυλή του σχολείου;
Τι είδους φυτά υπάρχουν στην αυλή; Ποιος τα φροντίζει;
Τι προσφέρουν τα φυτά αυτά στην καθημερινότητα σας;
Πώς νιώθετε όταν τα βλέπετε;
- Τα φυτά της γειτονιάς του σχολείου μου
Παρουσιάζουμε στην ολομέλεια με χρήση του προγράμματος γραφικής απεικόνισης της Γης, Google Earth https://www.google.com/earth
το νηπιαγωγείο και τη περιοχή γύρω από αυτό. Στη συνέχεια ακολουθεί συζήτηση βασισμένη στις παρακάτω ερωτήσεις (ρουτίνα σκέψης Βλέπω – Αναρωτιέμαι – Συνδέω):(Παρατηρήστε προσεκτικά. Τι βλέπετε; Πού εντοπίζετε ότι υπάρχουν πράσινοι χώροι/φυτά στην περιοχή γύρω από το σχολείο;)
- Στη συνέχεια, οργανώνουμε έναν περίπατο προσεκτικής παρατήρησης στη γειτονιά του σχολείου με στόχο να ανακαλύψουμε όλους τους χώρους που υπάρχουν φυτά.
Με τη βοήθεια της εφαρμογής Naturalist βρήκαμε τις ακριβείς ονομασίες των φυτών της αυλής μας.
• Γίνομαι μικρός δημοσιογράφος και μαθαίνω για τα φυτά του τόπου μου.
Συζητάμε για τη σημαντικότητα και χρησιμότητα των φυτών και δημιουργούμε με τις απαντήσεις των παιδιών ιστόγραμμα.
Προσκαλούμε γεωπόνο στο νηπιαγωγείο μας και πραγματοποιούμε ομαδική συνέντευξη με στόχο να αντλήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για τα φυτά του τόπου μας, κυρίως για τα αρωματικά φυτά και βότανα, τον τρόπο ανάπτυξης και φροντίδας τους καθώς και πώς αξιοποιούνται για τις ανάγκες των κατοίκων.
- Καταγράφουμε ανά τρία παιδιά τις χρήσεις των φυτών και την σημασία τους για εμάς, τους γύρω μας, τον κόσμο όλο.
- Γνωρίζω την πολιτιστική αξία των φυτών του τόπου μου
Ακούμε τα τραγούδια «το δέντρο» Το δέντρο
και «το δεντράκι» Το δεντράκι
και παρακολουθούμε τα διαδικτυακά παραμύθια «το δέντρο που έδινε» Το δέντρο που έδινε
και «το περήφανο δέντρο» https://www.youtube.com/watch?v=oYGp8gZvprI
ακολουθεί συζήτηση.
Φέρνουμε τους/τις μαθητές/τριες σε επαφή με μύθους που αναφέρονται σε φυτά. Παρουσιάζουμε τον μύθο της αμυγδαλιάς, Αμυγδαλιά.
Ακούμε το τραγούδι ” Ανθισμένη Αμυγδαλιά ” και παρατηρούμε τον πίνακα ” Άνθη Αμυγδαλιάς” του Vincent Van Gogh, 1890.
- Δημιουργούμε τις δικές μας Αμυγδαλιές με νερομπογιές.
- και με τυπώματα
- Στην συνέχεια παρουσιάζουμε τον μύθο της ελιάς Ελιά.
και του Έρωτα του Απόλλωνα για τη Δάφνη
Απόλλωνας και Δάφνη
Τα παιδιά αναφέρουν ότι υπάρχουν στην αυλή του νηπιαγωγείου μας πολλές δάφνες και ψευδοδάφνες και αναλαμβάνουν το πότισμά τους.
- Χωριζόμαστε σε τέσσερις ομάδες και χωρίζουμε το μύθο σε τέσσερα μέρη. Κάθε ομάδα εικονοποιεί και γράφει την ιστορία της.
- Στη συνέχεια μαζέψαμε φύλλα δάφνης από την αυλή και τα χρησιμοποιήσαμε για να κάνουμε τυπώματα με αυτά. Έτσι, κάναμε την πρώτη σελίδα του Δδ από το αλφαβητάρι των φυτών που εντάσσεται και στο Σχέδιο Δράσης μας ” Ο κήπος του σχολείου μας”.
Στη συνέχεια παρατηρήσαμε το γλυπτό “Απόλλωνας και Δάφνη” του Gian Lorenzo Bernini, 1625.
- και εμπνευσμένοι από αυτό κάναμε το δικό μας έργο με μεικτή τεχνική τυπώματος με τέμπερα και Assemblage.
- Τέλος, μεταμφιεστήκαμε και δραματοποιήσαμε τον μύθο με μεγάλη επιτυχία.
- Στη συνέχεια, δείξαμε εικόνες αγγείων, σκευών στα οποία αποτυπώνονται διάφορα φυτά.
Ακολουθεί συζήτηση για το που συναντάμε τα φυτά στην καθημερινότητα μας (π.χ. αγιασμός με βασιλικό, στεφάνι ελιάς ή δάφνης για νικητές αγώνων, βότανα για θεραπεία ή παραδοσιακές συνταγές). Θέτουμε τα ακόλουθα ερωτήματα:
Θεραπεία: Ποια φυτά του τόπου χρησιμοποιούνται για θεραπευτικούς σκοπούς; Με ποιον τρόπο;
Μαγειρική: Ποια φυτά του τόπου χρησιμοποιούνται στη μαγειρική; Με ποιον τρόπο;
Τέχνη: Ποια φυτά του τόπου χρησιμοποιούνται στη λαϊκή τέχνη; Με ποιον τρόπο; (π.χ. πίνακες ζωγραφικής, εξώφυλλα ή περιγράμματα σελίδων παλιών βιβλίων, κεντήματα και φορεσιές κτλ)
Λογοτεχνία: Αναφέρονται φυτά σε διάφορα κείμενα, ποιήματα ή τραγούδια του τόπου σας; Σε ποια;
Έτσι, φτιάξαμε όλοι μαζί τον ” Χάρτη αξιοποίησης των φυτών ως σύστημα πολιτισμού”, σε συνδυασμό με τον “Χάρτη χρήσης των φυτών” για θεραπεία, μαγειρική, λαϊκή τέχνη, λογοτεχνία.
- Τέλος, ζωγραφίσαμε ανά δύο το δίκιο μας αγγείο και εντοπίσαμε ομοιότητες και διαφορές.
- Δημιουργούμε όλοι το δικό μας “Βιβλίο αρωματικών φυτών”. Παρατηρούμε τα φυτά και μετά τα σχεδιάζουμε.
- Αναστοχαστήκαμε όσα μάθαμε μέσα από τη μελέτη του θέματος. Μέσα από συζήτηση και ανταλλαγή ιδεών, αναζητήσαμε λύσεις και διατυπώσαμε προτάσεις για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής μας. Καταλήξαμε όλοι ότι θα θέλαμε να φυτέψουμε κι άλλα φυτά στην αυλή μας και αποφασίσαμε την επόμενη φορά που θα έρθουν οι γεωπόνοι στο σχολείο μας να τους ζητήσουμε βοήθεια. Τέλος, προωθήσαμε το αίτημα μας στην Προϊσταμένη να έρθει σε επαφή με τον Δήμο, ώστε να δρομολογηθεί η προετοιμασία του κήπου και η φύτευση.
Κοινοποιήσαμε στους γονείς μέσω του ιστολογίου και του ηλεκτρονικού ταχυδρομείου τις δράσεις μας και τους στόχους μας για τη δημιουργία του δικού μας κήπου.
