«Τα σχολεία “υιοθετούν” χερσαία και παράκτια οικοσυστήματα της Ελλάδας»
Στα πλαίσια των Εργαστηρίων του Θεματικού Κύκλου “Φροντίζω το Περιβάλλον” αναλάβαμε να υλοποιήσουμε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Τα σχολεία “υιοθετούν” χερσαία και παράκτια οικοσυστήματα της Ελλάδας», το οποίο εντάσσεται στις θεματικές ενότητες Οικολογία – Παγκόσμια και τοπική Φυσική κληρονομιά, Φυσικές καταστροφές, Πολιτική Προστασία, Παγκόσμια και τοπική Πολιτιστική Κληρονομιά.
Σκοπός του νηπιαγωγείου μας είναι η ολόπλευρη και ομαλή ανάπτυξη του παιδιών μέσω της οργάνωσης δραστηριοτήτων που λαμβάνουν χώρα στην ύπαιθρο (outdoor learning). Για το λόγο αυτό έχουμε υιοθετήσει ένα μεγάλο μέρους του πάρκου που βρίσκεται δίπλα στο σχολείο μας, με σκοπό:
1. Να αντλήσουμε και να επεξεργάστούμε δεδομένα σχετικά με το οικοσύστημα που υιοθετήσαμε,
2. Να παρακολουθήσουμε διαχρονικά την εξέλιξή του με έμφαση στις αλλαγές χρήσεις γης, ενδεχόμενες καταπατήσεις και παρεμβάσεις σε αυτό, και
3. Να πραγματοποιήσουμε δράσεις πρόληψης, προστασίας, ευαισθητοποίησης αειφορικών πρακτικών στη σχολική κοινότητα, στην τοπική και την ευρύτερη κοινωνία, με οποιοδήποτε πρόσφορο μέσο καθώς επίσης και με τη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών και μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Ειδικότερα επιδιώκεται:
1) Η ευαισθητοποίηση των μαθητών/-τριών σχετικά με τις συνέπειες των ανθρωπογενών παρεμβάσεων στα οικοσυστήματα, τις επιπτώσεις τους στο φυσικό περιβάλλον, στην κοινωνία και στην οικονομία,
2) Η απόκτηση γνώσεων, ικανοτήτων, δεξιοτήτων και στάσεων αναφορικά με το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον, και
3) Η ενεργός συμμετοχή των μαθητών/-τριών με την ανάληψη δράσεων ευαισθητοποίησης και προστασίας των χερσαίων και παράκτιων οικοσυστημάτων της Ελλάδας.
Η ύπαιθρος προσφέρει μοναδικές ευκαιρίες για την ανάπτυξη βιωματικών δραστηριοτήτων, που στηρίζονται στην παρατήρηση, στη διερεύνηση και τον πειραματισμό (ηχοϊστορίες με υλικά και ήχους του περιβάλλοντος, παρατήρηση αλλαγής εποχών, φύτεμα σπόρων και παρακολούθηση της ανάπτυξης των φυτών, δημιουργία αφισών και πινακίδων για την προστασία του περιβάλλοντος) καθώς και κινητικών παιχνιδιών, που συμβάλλουν στην προώθηση της υγείας. Τα παιδιά μπορούν να βιώσουν τη φύση με όλες τις αισθήσεις τους (μπορούν να αγγίξουν, να μυρίσουν, να δουν, και να ακούσουν) και να αναπτύξουν σεβασμό προς τη φύση, καθώς και συναισθηματικό δεσμό, που συμβάλλει στην ανάπτυξη υπεύθυνης στάσης αναφορικά με την προστασία του περιβάλλοντος.
Αρχικά συζητήσαμε στην ολομέλεια σχετικά με τους τρόπους που μπορούμε να ομορφύνουμε το πάρκο μας και να το προστατέψουμε από τη μόλυνση και κάθε άλλου είδους καταστροφή. Μέσω του καταιγισμού ιδεών καταγράψαμε τις αρχικές ιδέες των παιδιών.

Δραστηριότητες
- Χελιδονίσματα
Μια από τις πρώτες δραστηριότητες που υλοποιήσαμε ήταν τα “Χελιδονίσματα”, εφόσον μόλις είχε μπει η Άνοιξη!!!
Φτιάξαμε χελιδινάκια και λουλούδια που κρέμονταν από μικρά κλαδάκια και επισκεφτήκαμε το πάρκο για να πούμε τα κάλαντα της Άνοιξης, να στολίσουμε λουλούδια τα δέντρα και να καλοσωρίσουμε τα χελιδόνια!
Χελιδονάκι πέταξε
Βρήκε πύργο κι έκατσε
Και χαμοκελάηδησε
Μάρτη – Μάρτη μου καλέ
Και Φλεβάρη φοβερέ κι αν χιονίσει,
κι αν φλεβίσει Πάλι Άνοιξη θ’ανθίσει!

2. Ταΐστρες πουλιών
Στη συνέχεια σκεφτήκαμε να φτιάξουμε ταΐστρες πουλιών και να τις κρεμάσουμε στα κλαδιά των δέντρων για να μην μείνουν νηστικά τα κουρασμένα χελιδονάκια.

3. Αναπαράσταση πίνακα ζωγραφικής του Θεόφιλου «Το Λιομάζωμα»
Στα πλαίσια εορτασμού της 25ης Μαρτίου τα παιδιά δημιούργησαν το δικό τους πίνακα ζωγραφικής εμπνεόμενα από το έργο του Λέσβιου ζωγράφου Θεόφιλου Χατζημιχαήλ, το «Λιομάζωμα». Στη συνέχεια, σκεφτήκαμε, ότι εφόσον στο πάρκο μας υπάρχουν πολλά ελαιόδεντα, να προχωρήσουμε στην αναπαράσταση του πίνακα απλώνοντας πανιά, φορώντας βράκες και κρατώντας καλάθια και ελαιοραβδιστικά! Με αυτό τον τρόπο τα παιδιά κατάφεραν να αναδείξουν την τοπική πολιτιστική κληρονομιά μέσω της εικαστικής έκφρασης και της βιωματικής αναπαράστασης σπουδαίων καλλιτεχνημάτων. Η συγκεκριμένη δράση προβλήθηκε και από τα τοπικά μέσα μαζικής ενημέρωσης και έτσι επιτεύχθηκε η διάχυση των αποτεσμάτων και στην ευρύτερη τοπική κοινωνία.

https://www.lesvosnews.net/articles/news-categories/ekpaideysi/liomazoma-toy-theofiloy-zontanepse-sto-6o-nipiagogeio-mytilinis?fbclid=IwZXh0bgNhZW0BMQABHZOv_ypFdGeE39ClEVl4667nH6A6HB6_3kEX9dLfAkpb42T4LPegG43Acg_aem_AdOrkmkb5CCIBD0tJecZ9OGAmvmIxSWklgtzmyQmV_tneQmTJTZitMvs7gG2WQ7pJPc
4. Δράση Φιλαναγνωσίας
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου στις 2 Απριλίου 2024 σκεφτήκαμε να διοργανώσουμε στο πάρκο μια δράση φιλαναγνωσίας με τη συμμετοχή των γονιών και της πρώτης τάξης του 9ου Δημοτικού σχολείου, στα παίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος «Cool Cult– Tour #etwinnovation” και της ομαλής μετάβασης των νηπίων στο δημοτικό σχολείο.
Αρχικά καταγράφηκαν μέσω καταιγισμού ιδεών οι αρχικές σκέψεις των παιδιών σχετικά με την οργάνωση της δράσης. Πρότειναν να στολίσουμε το πάρκο με ζωγραφιές από αγαπημένα βιβλία, να κρεμάσουμε στα κλαδιά των δέντρων βιβλία και να γράψουμε συνθήματα φιλαναγνωσίας. Επιπλέον, καταγράφηκαν μέσω ερωτηματολογίων οι απόψεις τους σχετικά με τη φιλαναγνωσία πριν και μετά τη δράση.
Πρότερες απόψεις των μαθητών για τη φιλαναγνωσία!!!
https://drive.google.com/file/d/11RSk3p_RZm17LO-xoddqZ5Z7oCbTrBVH/view?usp=sharing

Την ημέρα της δράσης τα παιδιά συμμετείχαν σε ποικίλες δραστηριότητες, εφόσον προηγουμένως περιηγήθηκαν στο πάρκο και διάβασαν παιδικά παραμύθια, που κρέμονταν από τα κλαδιά των δέντρων. Έγινε η παρουσίαση του ebook που δημιουργήθηκε ψηφιακά από τα συνεργαζόμενα σχολεία στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος «Cool Cult – Tour #etwinnovation” και ακολούθησε το παιχνίδι χαμένου θησαυρού (Τα παιδιά καλούνταν να λύσουν τους γρίφους και να εντοπίσουν τις κρυμμένες στο πάρκο κάρτες, που απεικόνιζαν σημαντικά μνημεία και αξιοθέατα των ευρωπαϊκών χωρών).
Στη συνέχεια έπαιξαν κρεμάλα και ζωγράφισαν το αγαπημένο τους παραμύθι, το οποίο και στόλισαν στο δέντρο της φιλαναγνωσίας. Κεράστηκαν γλυκάκια, πήραν επαίνους συμμετοχής και τραγούδησαν όλοι μαζί τη «βιβλιοφιλία».

Μετά τη δράση καταγράφηκαν μέσω καταιγισμού ιδεών και ερωτηματολογίων οι απόψεις τους σχετικά με το πόση ευχαρίστηση άντλησαν από τις δραστηριότητες και αν στο μέλλον θα διαβάζουν περισσότερα βιβλία.

Απόψεις των μαθητών για τη φιλαναγνωσία (μετά τη δράση)
https://drive.google.com/file/d/1M8xJNo0zJ_rzVZI5N6it1iZspBi7uKKZ/view?usp=sharing
Πραγματοποιήθηκε επίσης η διάχυση των αποτελεσμάτων στα τοπικά μέσα μαζικής ενημέρωσης!
https://www.lesvosnews.net/articles/news-categories/ekpaideysi/drasi-filanagnosias-sto-6o-nipiagogeio-mytilinis?fbclid=IwZXh0bgNhZW0BMQABHU9py_bHwgbC3YbhydCekjv9Z54C-bU0oDKll4Mhsx4Y1LeujwvJ22fgqQ_aem_Aegfj0EeK8X6uV4apOMCrGWMeolTyJX3iDhxLIS8cVRuyvxnNS4iiixSZ_lutEx_N9c
5. Δημιουργία ενημερωτικού φυλλαδίου ευαισθητοποίησης
Στα πλαίσια της ενημέρωσης της τοπικής και ευρύτερης κοινότητας για την πρόληψη και προστασία του πάρκου αποφασίσαμε να τοποθετήσουμε πινακίδες και αφίσες με μυνύματα αγάπης, προστασίας φυτών και ζώων, ανακύκλωσης και δενδροφύτευσης. Γράψαμε τα μηνύματά μας σε πινακίδες και ζωγραφίσαμε συνθήματα σε απλό χαρτί, που στη συνέχεια σκανάραμε για να δημιουργήσουμε ένα συλλογικό ενημερωτικό φυλλάδιο ευαισθητοποίησης.


Κατά την επίσκεψή μας στο Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστημών Λέσβου, όπου παρεβρέθηκαν ο Περιφερειάρχης και οι Αντιπεριφερειάρχες Β. Αιγαίου, μας δόθηκε η ευκαιρία να μοιράσουμε τα ενημερωτικά φυλλάδια ευαισθητοποίησης και να εξηγήσουμε τη δράση μας για την προστασία του πάρκου, που βρίσκεται πλησίον του νηπιαγωγείου μας. Στη συνέχεια επισκεφτήκαμε το Ειδικό Νηπιαγωγείο και το 10ο Νηπιαγωγείο Μυτιλήνης, όπου επίσης μιλήσαμε για τη δράση και μοιράσαμε φυλλάδια!

6. Ευπρεπισμός πάρκου – Δράση ευαισθητοποίησης
Κάποιες απο τις αρχικές μας ιδέες για να ομορφύνουμε το πάρκο μας ήταν το φύτεμα λουλουδιών και το βάψιμο τοίχων και παγκακιών. Απευθυνθήκαμε στο Δήμαρχο και στο τμήμα Περιβάλλοντος & Πρασίνου του Δ. Μυτιλήνης, οι οποίοι ενθουσιάστηκαν με τις ιδέες μας και αποφάσισαν να μας βοηθήσουν. Έστειλαν προσωπικό για την καθαριότητα του πάρκου, το σκάλισμα των παρτεριών, την τοποθέτηση ποτιστικού συστήματος και προβολέα για την φωταγώγηση του πάρκου. Μας παρείχαν τις μπογιές, τα αρωματικά φυτά και τα λουλούδια, καθώς και χώμα για να τα φυτέψουμε. Σημαντική ήταν και η συμβολή του γεωπόνου, ο οποίος μας έδωσε οδηγίες για το φύτεμα, την φροντίδα και την ανάπτυξη των φυτών.
Με την πολύτιμη συνδρομή του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων αποφασίσαμε να οργανώσουμε μια ανοικτή εκδήλωση ευπρεπισμού του πάρκου και ευαισθητοποίησης της τοπικής και ευρύτερης κοινότητας σχετικά με την προστασία του. Τοποθετήσαμε τις πινακίδες που είχαμε φτιάξει και τους κάδους ανακύκλωσης, φυτέψαμε λουλούδια και αρωματικά φυτά, βάψαμε τους τοίχους και τα παγκάκια, παίξαμε κινητικά παιχνίδια, κάναμε μπαλονοκατασκεές, face painting, χορέψαμε, δοκιμάσαμε νόστιμα εδέσματα (σνακ υγιεινής διατροφής που ετοίμασαν οι γονείς) και μοιράσαμε τα ενημερωτικά φυλλάδια ευαισθητοποίησης.Ήταν μια υπέροχη εμπειρία για μικρούς και μεγάλους!!!


Πραγματοποιήθηκε επίσης η διάχυση των αποτελεσμάτων της δράσης στα τοπικά μέσα μαζικής ενημέρωσης!
https://www.stonisi.gr/post/75556/perivallontikh-drash-apo-to-6o-nhpiagwgeio-mytilhnhs
https://fb.watch/sxHUKsvNzu/?mibextid=KsPBc6
7. Αποτίμηση του προγράμματος
https://drive.google.com/file/d/15UYnPfXC3LtI7eob6s4FX0SLrzmP3aop/view?usp=sharing