Πώς θα μπορούσαν οι δημόσιοι χώροι της πόλης μας να γίνουν πιο λειτουργικοί, πιο όμορφοι, πιο ασφαλείς και πιο φιλικοί προς τους ανθρώπους και το περιβάλλον; Το ερώτημα αυτό αποτέλεσε την αφετηρία μιας ιδιαίτερα δημιουργικής εκπαιδευτικής δράσης που υλοποιήθηκε στο σχολείο μας στο πλαίσιο του Συμμετοχικού Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, η Αμέρισσα Γιαννούλη, από τον Δήμο Καλαμάτας, επισκεπτόταν το σχολείο μας κάθε Παρασκευή και συνεργαζόταν με τους μαθητές του Γ1, καθοδηγώντας τους σε μια διαδικασία παρατήρησης, διερεύνησης, διαλόγου και δημιουργικού σχεδιασμού. Στόχος της δράσης ήταν να γνωρίσουν οι μαθητές τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στον σχεδιασμό των δημόσιων χώρων και να συνειδητοποιήσουν ότι η γνώμη τους έχει αξία και μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της πόλης.
Η πρώτη φάση της δράσης επικεντρώθηκε στο Πάρκο του ΟΣΕ. Οι μαθητές επισκέφθηκαν τον χώρο, τον παρατήρησαν με κριτική ματιά, κατέγραψαν τα θετικά του στοιχεία αλλά και όσα θεωρούσαν ότι θα μπορούσαν να βελτιωθούν. Συζήτησαν για τις ανάγκες διαφορετικών ομάδων πολιτών, όπως τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με αναπηρία, οι ποδηλάτες και οι πεζοί, και προβληματίστηκαν για το πώς ένας δημόσιος χώρος μπορεί να είναι πραγματικά προσβάσιμος και φιλόξενος για όλους.
Στη συνέχεια, οι μαθητές ασχολήθηκαν με τον ποδηλατόδρομο της Καλαμάτας, εξετάζοντας τον ρόλο του στη βιώσιμη κινητικότητα της πόλης. Μέσα από παρατηρήσεις, συζητήσεις και ανταλλαγή ιδεών αξιολόγησαν την υφιστάμενη κατάσταση και διατύπωσαν προτάσεις για τη βελτίωση της ασφάλειας, της λειτουργικότητας και της αισθητικής του.
Σε κάθε στάδιο της διαδικασίας, οι μαθητές εργάστηκαν συνεργατικά, αντάλλαξαν απόψεις, καλλιέργησαν την κριτική τους σκέψη και κατέληξαν σε κοινές προτάσεις. Με σχέδια, μακέτες, ζωγραφιές και δημιουργικές παρουσιάσεις αποτύπωσαν το δικό τους όραμα για το Πάρκο του ΟΣΕ και τον ποδηλατόδρομο της Καλαμάτας, προτείνοντας περισσότερους χώρους πρασίνου, ασφαλείς διαδρομές για πεζούς και ποδηλάτες, σημεία ξεκούρασης και συνάντησης, καλύτερο φωτισμό, περισσότερο αστικό εξοπλισμό και λύσεις που ενισχύουν τη βιωσιμότητα και την ποιότητα ζωής.
Μέσα από τη δράση αυτή οι μαθητές κατανόησαν ότι ο σχεδιασμός μιας πόλης δεν αποτελεί αποκλειστική ευθύνη των ειδικών ή των δημόσιων φορέων, αλλά μια διαδικασία στην οποία οι πολίτες μπορούν και πρέπει να συμμετέχουν ενεργά. Έμαθαν να παρατηρούν τον δημόσιο χώρο, να εντοπίζουν προβλήματα, να αναζητούν λύσεις και να εκφράζουν τεκμηριωμένες προτάσεις, αναπτύσσοντας παράλληλα δεξιότητες συνεργασίας, επικοινωνίας και δημιουργικής επίλυσης προβλημάτων.
Η δράση αποτέλεσε μια μοναδική εμπειρία ενεργού πολιτειότητας, δίνοντας στους μαθητές την ευκαιρία να αντιληφθούν ότι ακόμη και οι πιο μικρές ιδέες μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία μιας πόλης πιο ανθρώπινης, πιο πράσινης και πιο βιώσιμης. Γιατί οι πόλεις του μέλλοντος δεν σχεδιάζονται μόνο για τα παιδιά· σχεδιάζονται και μαζί με τα παιδιά.
