4ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2026-ΜΑΡΤΙΟΣ 2026

__________

20a12b3f495f4c872b2b108acea7b37f XS

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:

Φροντίζω το Περιβάλλον

Τομέας: 1. Οικολογία

Τίτλος προγράμματος: «Στα φτερά μιας πεταλούδας»

Χρονική διάρκεια: 6 εργαστήρια

Θεματικό Πεδίο:

Γ. Παιδί και Θετικές Επιστήμες

Γ.2. Φυσικές Επιστήμες

Γ.2.1. Ζωντανοί Οργανισμοί

Εμπλεκόμενα Θεματικά Πεδία:

Α. Παιδί και Επικοινωνία

Α.1 Γλώσσα

Α.2 ΤΠΕ

και

Δ. Παιδί, Σώμα, Δημιουργία και Έκφραση

Δ.1 Κινητική Αγωγή

Δ.2 Τέχνες

ΣΤΟΧΟΙ:

Στόχοι του προγράμματος είναι οι μαθητές/τριες:

  • να διευρύνουν τις γνώσεις τους για το φυσικό περιβάλλον,
  • να γνωρίσουν τον κύκλο ζωής της πεταλούδας,
  • να ερμηνεύσουν στοιχεία του κόσμου μέσα από διαδικασίες περιγραφής, σύγκρισης, ταξινόμησης, αντιστοίχισης,
  • να εκφραστούν καλλιτεχνικά μέσω της μουσικής,
  • να εκφραστούν καλλιτεχνικά χρησιμοποιώντας δημιουργικά ποικίλα εικαστικά υλικά,
  • να εξοικειωθούν με τη χρήση των Τ.Π.Ε.

ΔΡΑΣΕΙΣ:

1ο Εργαστήριο (5 ώρες): «Ο κύκλος ζωής της πεταλούδας»

Θεματικό Πεδίο:

Γ. Παιδί και Θετικές Επιστήμες

Γ.2. Φυσικές Επιστήμες

Γ.2.1. Ζωντανοί Οργανισμοί

Γνώσεις:

  • Να αναγνωρίζουν βασικά μορφολογικά και άλλα χαρακτηριστικά των ζωντανών οργανισμών (i).
  • Να διακρίνουν τα χαρακτηριστικά και τις λειτουργίες των ζώων (της πεταλούδας) (ii).
  • Να προσδιορίζουν τη λειτουργία των αισθήσεων και των οργάνων στα ζώα (στην πεταλούδα) και να αναγνωρίζουν τον ρόλο τους στην προσαρμογή τους στο περιβάλλον (ii).

Δεξιότητες:

  • Να κατηγοριοποιούν τους ζωντανούς οργανισμούς με βάση χαρακτηριστικά και ιδιότητες (i).
  • Να αποτυπώνουν το εσωτερικό του σώματος διαφόρων οργανισμών και να βρίσκουν ομοιότητες, διαφορές και αναλογίες στη λειτουργία τους (ii).
  • Να συγκρίνουν τα διαφορετικά στάδια ανάπτυξης των ζωντανών οργανισμών και να τα συνδέουν με τον κύκλο της ζωής (ii).

Στάσεις:

  • Να συνειδητοποιούν ότι ο κύκλος της ζωής είναι μια φυσιολογική διαδικασία (ii).

Δράσεις:

Διεύρυνση των γνώσεων των μαθητών/τριών για το φυσικό περιβάλλον και γνωριμία με τον κύκλο ζωής της πεταλούδας. Συλλογή πληροφοριών από το διαδίκτυο, από το κέντρο μάθησης της βιβλιοθήκης και παρακολούθηση σχετικού εκπαιδευτικού video «Ο κύκλος ζωής της πεταλούδας», Σπουργιτάκια (9:45). Αξιοποίηση του παραμυθιού «Εξαφανίστηκε, εξαφανίστηκε η κάμπια-μια πρώτη ματιά στον κύκλο της ζωής μιας πεταλούδας» (συγγραφέας: Σαν Γκόντουιν, εκδόσεις Πατάκη). Επανάληψη-εμπέδωση γνώσεων μέσω φύλλων εργασίας και μέσω επίλυσης κουίζ και διαδραστικού παιχνιδιού («Βάζω στη σειρά») από την εφαρμογή Wordwall.

2ο Εργαστήριο (4 ώρες): «Γλωσσικά παιχνίδια»

Θεματικό Πεδίο:

Α. Παιδί και Επικοινωνία

Α.1. Γλώσσα

Α.2. ΤΠΕ

Γνώσεις:

  • Να αναγνωρίζουν λεξιλόγιο (λειτουργικό λεξιλόγιο, λεξιλόγιο με λέξεις υψηλής συχνότητας χρήσης, ορολογία γνωστικών αντικειμένων) που συναντάται σε προφορικά κείμενα και σε διάφορα επικοινωνιακά πλαίσια (i).
  • Να αναγνωρίζουν γράμματα και τα βασικά τυπογραφικά στοιχεία στα γραπτά κείμενα (iii).
  • Να αντιστοιχίζουν τα φωνήματα με τα αντίστοιχα γράμματα (iii).
  • Να παράγουν γραπτά κείμενα (ψηφιακά και μη ψηφιακά πολυτροπικά κείμενα) αξιοποιώντας είδη γραφής (π.χ. σκαριφήματα, ψευδογράμματα, επινοημένη γραφή) και διάφορους σημειωτικούς τρόπους (ii).
  • Να αναγνωρίζουν τις ΤΠΕ με βάση τα χαρακτηριστικά και τον σκοπό λειτουργίας τους (i).
  • Να αναγνωρίζουν λογισμικά ανοικτού και κλειστού τύπου σε σχέση με τις λειτουργίες και τον τρόπο χρήσης τους (i) (ii).
  • Να διακρίνουν τις βασικές εντολές προγραμματισμού, προγραμματιζόμενων παιχνιδιών (π.χ. εντολές κίνησης μπροστά-πίσω- αριστερά-δεξιά) (iii).
  • Να αναγνωρίζουν βασικές δομές του προγραμματισμού (ακολουθία, επανάληψη, επιλογή) (iii).

Δεξιότητες:

  • Να αναλύουν τον προφορικό λόγο σε επιμέρους φωνολογικές μονάδες/οντότητες, όπως είναι οι λέξεις, οι συλλαβές και τα φωνήματα, και να τις χειρίζονται συνειδητά (ii).
  • Να αντιστοιχίζουν τα φωνήματα με τα αντίστοιχα γράμματα (iii).
  • Να εκτελούν απλές λειτουργίες/ενέργειες των ΤΠΕ για την ολοκλήρωση εργασιών/ δραστηριοτήτων (ii).
  • Να εκτελούν απλές ασκήσεις πρακτικής και εξάσκησης με ειδικά λογισμικά κλειστού τύπου (i).
  • Να διερευνούν, να ανακαλύπτουν, να πειραματίζονται με την κατάλληλη χρήση λογισμικών ανοικτού τύπου (ii).
  • Να παίζουν, να σχεδιάζουν και να δημιουργούν ψηφιακά παιχνίδια (ii).
  • Να χρησιμοποιούν τις βασικές εντολές προγραμματισμού (π.χ. εντολές κίνησης μπροστά- πίσω-αριστερά-δεξιά) (iii).

Στάσεις:

  • Να εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους (i).
  • Να υιοθετούν κριτική στάση απέναντι στη χρήση των ΤΠΕ ως εργαλείου επίλυσης καθημερινών προβλημάτων και ως εργαλείου ψυχαγωγίας (iii).
  • Να αντιμετωπίζουν τις ΤΠΕ ως εργαλεία που ενισχύουν τη σκέψη και τις ικανότητές τους και όχι μόνο ως μέσα διασκέδασης και ψυχαγωγίας (ii).

Δράσεις:

  • Εισαγωγή σχετικού με τον κύκλο ζωής της πεταλούδας λεξιλογίου (αυγό, κάμπια, χρυσαλίδα, κουκούλι, πεταλούδα).
  • Αντιστοιχίσεις λέξεων με εικόνες.
  • Αναπαραγωγή λέξεων βάζοντας τα γράμματα στη σειρά.
  • Αντιγραφή λέξεων σε γραφικό επίπεδο.
  • Συμπλήρωση σχετικών φύλλων εργασίας.
  • Χρήση της εφαρμογής Wordwall για παιχνίδι αντιστοίχισης λέξεων με εικόνες («Ο κύκλος ζωής της πεταλούδας», Βρες το ταίρι).

2345

3ο Εργαστήριο (6 ώρες): «Οι πεταλούδες στην τέχνη»

Θεματικό Πεδίο:

Δ. Παιδί, Σώμα, Δημιουργία και Έκφραση

Δ.2. Τέχνες

Δ.2.1. Εικαστικές Τέχνες

Γνώσεις:

  • Να ονομάζουν γνωστούς εικαστικούς και ζωγράφους και να προσδιορίζουν τα βασικά μηνύματα που επικοινωνούν μέσα από τα έργα τους (ii).

Δεξιότητες:

  • Να παρατηρούν ένα έργο τέχνης και να κάνουν υποθέσεις για το περιεχόμενό του (ii).
  • Να συσχετίζουν προσωπικές εμπειρίες και συναισθήματα που προκύπτουν από τη θέαση ενός έργου τέχνης (ii).

Στάσεις:

  • Να διαμορφώνουν προσωπικά κριτήρια και προτιμήσεις για τα έργα τέχνης και να σέβονται τις προτιμήσεις των άλλων (ii).
  • Να εκτιμούν την τέχνη ως μια «παγκόσμια» μορφή έκφρασης και επικοινωνίας (ii).

Δράσεις:

Με τη βοήθεια εικόνων pptx οι μαθητές/τριες μετέχουν στα ακόλουθα:

  • Επανάληψη γνώσεων/πληροφοριών για την πεταλούδα και τον κύκλο ζωής της.
  • Σύνδεση της πεταλούδα με την «ψυχή», συζήτηση, ανάλυση-ανάπτυξη συμβολισμών.
  • Παρατήρηση και περιγραφή του τρόπου που διάφοροι ζωγράφοι απεικονίζουν τις πεταλούδες. Αναφορά στα χρώματα, στα συναισθήματα που δημιουργούν, στα ονόματα των ζωγράφων κι επιλογή αγαπημένου πίνακα (καρτέλες 3-7).
  • Παρουσίαση του «Butterfly alphabet» του Νορβηγού φωτογράφου Kjell Bloch Sandved.
  • Παρατήρηση και περιγραφή των ψηφιακών εικαστικών δημιουργιών του Κοζανίτη ζωγράφου Τάκη Χάτσιου με θέμα την πεταλούδα (καρτέλες 9-11).
  • Παρατήρηση και περιγραφή των εικαστικών δημιουργιών μαθητών/τριών προηγούμενων ετών με θέμα την πεταλούδα.

4ο Εργαστήριο (3 ώρες): «Παραμύθι και εικαστική προέκταση»

Θεματικό Πεδίο:

Α. Παιδί και Επικοινωνία

Α.1 Γλώσσα

και

Δ. Παιδί, Σώμα, Δημιουργία και Έκφραση

Δ.2. Τέχνες

Δ.2.1. Εικαστικές Τέχνες

Γνώσεις:

  • Να έρχονται σε επαφή και να κατανοούν κείμενα παιδικής λογοτεχνίας.
  • Να διακρίνουν τα μέσα που τους είναι χρήσιμα για τη σύνθεση μίας εικαστικής δημιουργίας (i).
  • Να αναγνωρίζουν τη συμβολή όλων των αισθήσεων για τη σύνθεση μιας καλλιτεχνικής δημιουργίας (i).

Δεξιότητες:

  • Να απολαμβάνουν και να κατανοούν αφηγήσεις.
  • Να πειραματίζονται με την ανάμειξη χρωμάτων και τη χρήση διαφορετικών υλικών (i).
  • Να δημιουργούν πρωτότυπα έργα ως απόκριση σε ένα ερέθισμα (παραμύθι, μουσική, πίνακας ζωγραφικής, κτλ), συνδυάζοντας υλικά με δημιουργικό τρόπο (i).

Στάσεις:

  • Να αγαπούν τα αναγνώσματα και να εξοικειώνονται με την ακρόαση λογοτεχνικών κειμένων.
  • Να αντιμετωπίζουν με φαντασία και δημιουργικότητα τη διαδικασία σύνθεσης ενός έργου τέχνης (i).
  • Να υιοθετούν σταδιακά το προσωπικό τους στιλ καλλιτεχνικής έκφρασης (i).
  • Να συνεργάζονται για τη δημιουργία ενός καλλιτεχνήματος (i).

Δράσεις:

Ακρόαση του παραμυθιού «Οι πεταλουδίτσες της Ε. Παλαιολόγου-Πετρώνδα από το Ανθολόγιο Λογοτεχνικών Κειμένων (Α-Β Δημοτικού). Εικαστική αναπαράσταση/απόδοση της ιστορίας μέσω ατομικών ή/και ομαδο-συνεργατικών συνθέσεων.

Οι πεταλουδίτσες

5ο Εργαστήριο (2 ώρες):

Θεματικό Πεδίο:

Δ. Παιδί, Σώμα, Δημιουργία και Έκφραση

Δ.2. Τέχνες

Δ.2.3. Μουσική

Γνώσεις:

  • Να αναγνωρίζουν ποικίλα μουσικά είδη από ένα ευρύ ρεπερτόριο της εθνικής και παγκόσμιας μουσικής κληρονομιάς (iv).
  • Να διακρίνουν τις διαφορετικές λειτουργίες της μουσικής και του τραγουδιού στην καθημερινότητα του τόπου τους και του κόσμου, όπως για να εκφράσουν συναισθήματα, να περιγράψουν σημαντικές στιγμές και να υμνήσουν κατορθώματα (iv).

Δεξιότητες:

  • Να τραγουδούν συγχρονισμένα σε μια άτυπη χορωδία (ii).

Στάσεις:

  • Να επιδεικνύουν θετική στάση ως προς τη μουσική ακρόαση και να καλλιεργούν σταδιακά το «μουσικό» τους αυτί (i).
  • Να αναπτύσσουν και να υποστηρίζουν την τραγουδιστική τους έκφραση με όλες τους τις αισθήσεις (ii).
  • Να αυτοπειθαρχούν και να ελέγχουν τον εαυτό τους στην απόδοση του ρυθμού (iii).

Δράσεις:

Ακρόαση, κατανόηση, εκμάθηση και δραματοποίηση του τραγουδιού «Το νανούρισμα της πεταλούδας» (To Nanourisma Tis Petaloudas · Hahana Kids · Tassos Ioannides · Christos Thivaios · Alcmini · Kostas Kolovos Nanourismata Gia 4 Epohes ℗ 2018 Selina Productions Released on: 2018-03-08 Producer, Music Arranger: Tassos Ioannides Lyricist: Kostas Kolovos Music Publisher: Selina Productions S.A.).

6ο  Εργαστήριο (2 ώρες): «Διαδραστικά παιχνίδια»

Θεματικό Πεδίο:

Α. Παιδί και Επικοινωνία

Α.2. ΤΠΕ

Γνώσεις:

  • Να αναγνωρίζουν τις ΤΠΕ με βάση τα χαρακτηριστικά και τον σκοπό λειτουργίας τους (i).
  • Να αναγνωρίζουν λογισμικά ανοικτού και κλειστού τύπου σε σχέση με τις λειτουργίες και τον τρόπο χρήσης τους (i) (ii).
  • Να διακρίνουν τις βασικές εντολές προγραμματισμού, προγραμματιζόμενων παιχνιδιών (π.χ. εντολές κίνησης μπροστά-πίσω- αριστερά-δεξιά) (iii).
  • Να αναγνωρίζουν βασικές δομές του προγραμματισμού (ακολουθία, επανάληψη, επιλογή) (iii).

Δεξιότητες:

  • Να εκτελούν απλές λειτουργίες/ενέργειες των ΤΠΕ για την ολοκλήρωση εργασιών/ δραστηριοτήτων (ii).
  • Να εκτελούν απλές ασκήσεις πρακτικής και εξάσκησης με ειδικά λογισμικά κλειστού τύπου (i).
  • Να διερευνούν, να ανακαλύπτουν, να πειραματίζονται με την κατάλληλη χρήση λογισμικών ανοικτού τύπου (ii).
  • Να παίζουν, να σχεδιάζουν και να δημιουργούν ψηφιακά παιχνίδια (ii).
  • Να χρησιμοποιούν τις βασικές εντολές προγραμματισμού (π.χ. εντολές κίνησης μπροστά- πίσω-αριστερά-δεξιά) (iii).

Στάσεις:

  • Να υιοθετούν κριτική στάση απέναντι στη χρήση των ΤΠΕ ως εργαλείου επίλυσης καθημερινών προβλημάτων και ως εργαλείου ψυχαγωγίας (iii).
  • Να αντιμετωπίζουν τις ΤΠΕ ως εργαλεία που ενισχύουν τη σκέψη και τις ικανότητές τους και όχι μόνο ως μέσα διασκέδασης και ψυχαγωγίας (ii).

Δράσεις:

  • Χρήση της εφαρμογής LearningApps.org για το παιχνίδι «Memory. Πεταλούδες» (δημιουργός Χαρίκλεια Καλλιανίδου).
  • Χρήση της εφαρμογής Jigshowplanet για τη δημιουργία δύο παζλ («Πεταλούδα ψυχρών χρωμάτων» & «Πεταλούδα θερμών χρωμάτων», δημιουργός Χαρίκλεια Καλλιανίδου).

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ

Με την ολοκλήρωση της θεματικής ενότητας «Φροντίζω το περιβάλλον» των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων με τίτλο προγράμματος: «Στα φτερά μιας πεταλούδας» οι μαθητές/τριες απέκτησαν τις ακόλουθες γνώσεις, δεξιότητες και στάσεις:

Θεματικό Πεδίο:

Γ. Παιδί και Θετικές Επιστήμες

Γνώσεις:

  • Να αναγνωρίζουν βασικά μορφολογικά και άλλα χαρακτηριστικά των ζωντανών οργανισμών (i).
  • Να διακρίνουν τα χαρακτηριστικά και τις λειτουργίες των ζώων (της πεταλούδας) (ii).
  • Να προσδιορίζουν τη λειτουργία των αισθήσεων και των οργάνων στα ζώα (στην πεταλούδα) και να αναγνωρίζουν τον ρόλο τους στην προσαρμογή τους στο περιβάλλον (ii).

Δεξιότητες:

  • Να κατηγοριοποιούν τους ζωντανούς οργανισμούς με βάση χαρακτηριστικά και ιδιότητες (i).
  • Να αποτυπώνουν το εσωτερικό του σώματος διαφόρων οργανισμών και να βρίσκουν ομοιότητες, διαφορές και αναλογίες στη λειτουργία τους (ii).
  • Να συγκρίνουν τα διαφορετικά στάδια ανάπτυξης των ζωντανών οργανισμών και να τα συνδέουν με τον κύκλο της ζωής (ii).

Στάσεις:

  • Να συνειδητοποιούν ότι ο κύκλος της ζωής είναι μια φυσιολογική διαδικασία (ii).

Θεματικό Πεδίο:

Α. Παιδί και Επικοινωνία

Α.1. Γλώσσα

Α.2. ΤΠΕ

Γνώσεις:

  • Να αναγνωρίζουν λεξιλόγιο (λειτουργικό λεξιλόγιο, λεξιλόγιο με λέξεις υψηλής συχνότητας χρήσης, ορολογία γνωστικών αντικειμένων) που συναντάται σε προφορικά κείμενα και σε διάφορα επικοινωνιακά πλαίσια (i).
  • Να αναγνωρίζουν γράμματα και τα βασικά τυπογραφικά στοιχεία στα γραπτά κείμενα (iii).
  • Να αντιστοιχίζουν τα φωνήματα με τα αντίστοιχα γράμματα (iii).
  • Να παράγουν γραπτά κείμενα (ψηφιακά και μη ψηφιακά πολυτροπικά κείμενα) αξιοποιώντας είδη γραφής (π.χ. σκαριφήματα, ψευδογράμματα, επινοημένη γραφή) και διάφορους σημειωτικούς τρόπους (ii).
  • Να αναγνωρίζουν τις ΤΠΕ με βάση τα χαρακτηριστικά και τον σκοπό λειτουργίας τους (i).
  • Να αναγνωρίζουν λογισμικά ανοικτού και κλειστού τύπου σε σχέση με τις λειτουργίες και τον τρόπο χρήσης τους (i) (ii).
  • Να διακρίνουν τις βασικές εντολές προγραμματισμού, προγραμματιζόμενων παιχνιδιών (π.χ. εντολές κίνησης μπροστά-πίσω- αριστερά-δεξιά) (iii).
  • Να αναγνωρίζουν βασικές δομές του προγραμματισμού (ακολουθία, επανάληψη, επιλογή) (iii).
  • Να έρχονται σε επαφή και να κατανοούν κείμενα παιδικής λογοτεχνίας.

Δεξιότητες:

  • Να αναλύουν τον προφορικό λόγο σε επιμέρους φωνολογικές μονάδες/οντότητες, όπως είναι οι λέξεις, οι συλλαβές και τα φωνήματα, και να τις χειρίζονται συνειδητά (ii).
  • Να αντιστοιχίζουν τα φωνήματα με τα αντίστοιχα γράμματα (iii).
  • Να εκτελούν απλές λειτουργίες/ενέργειες των ΤΠΕ για την ολοκλήρωση εργασιών/ δραστηριοτήτων (ii).
  • Να εκτελούν απλές ασκήσεις πρακτικής και εξάσκησης με ειδικά λογισμικά κλειστού τύπου (i).
  • Να διερευνούν, να ανακαλύπτουν, να πειραματίζονται με την κατάλληλη χρήση λογισμικών ανοικτού τύπου (ii).
  • Να παίζουν, να σχεδιάζουν και να δημιουργούν ψηφιακά παιχνίδια (ii).
  • Να χρησιμοποιούν τις βασικές εντολές προγραμματισμού (π.χ. εντολές κίνησης μπροστά- πίσω-αριστερά-δεξιά) (iii).
  • Να απολαμβάνουν και να κατανοούν αφηγήσεις.

Στάσεις:

  • Να εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους (i).
  • Να υιοθετούν κριτική στάση απέναντι στη χρήση των ΤΠΕ ως εργαλείου επίλυσης καθημερινών προβλημάτων και ως εργαλείου ψυχαγωγίας (iii).
  • Να αντιμετωπίζουν τις ΤΠΕ ως εργαλεία που ενισχύουν τη σκέψη και τις ικανότητές τους και όχι μόνο ως μέσα διασκέδασης και ψυχαγωγίας (ii).
  • Να αγαπούν τα αναγνώσματα και να εξοικειώνονται με την ακρόαση λογοτεχνικών κειμένων.

Δ. Παιδί, Σώμα, Δημιουργία και Έκφραση

Δ.2. Τέχνες

Δ.2.1. Εικαστικές Τέχνες

Δ.2.3. Μουσική

Γνώσεις:

  • Να ονομάζουν γνωστούς εικαστικούς και ζωγράφους και να προσδιορίζουν τα βασικά μηνύματα που επικοινωνούν μέσα από τα έργα τους (ii).
  • Να διακρίνουν τα μέσα που τους είναι χρήσιμα για τη σύνθεση μίας εικαστικής δημιουργίας (i).
  • Να αναγνωρίζουν τη συμβολή όλων των αισθήσεων για τη σύνθεση μιας καλλιτεχνικής δημιουργίας (i).
  • Να αναγνωρίζουν ποικίλα μουσικά είδη από ένα ευρύ ρεπερτόριο της εθνικής και παγκόσμιας μουσικής κληρονομιάς (iv).
  • Να διακρίνουν τις διαφορετικές λειτουργίες της μουσικής και του τραγουδιού στην καθημερινότητα του τόπου τους και του κόσμου, όπως για να εκφράσουν συναισθήματα, να περιγράψουν σημαντικές στιγμές και να υμνήσουν κατορθώματα (iv).

Δεξιότητες:

  • Να παρατηρούν ένα έργο τέχνης και να κάνουν υποθέσεις για το περιεχόμενό του (ii).
  • Να συσχετίζουν προσωπικές εμπειρίες και συναισθήματα που προκύπτουν από τη θέαση ενός έργου τέχνης (ii).
  • Να πειραματίζονται με την ανάμειξη χρωμάτων και τη χρήση διαφορετικών υλικών (i).
  • Να δημιουργούν πρωτότυπα έργα ως απόκριση σε ένα ερέθισμα (παραμύθι, μουσική, πίνακας ζωγραφικής, κτλ), συνδυάζοντας υλικά με δημιουργικό τρόπο (i).
  • Να τραγουδούν συγχρονισμένα σε μια άτυπη χορωδία (ii).

Στάσεις:

  • Να διαμορφώνουν προσωπικά κριτήρια και προτιμήσεις για τα έργα τέχνης και να σέβονται τις προτιμήσεις των άλλων (ii).
  • Να εκτιμούν την τέχνη ως μια «παγκόσμια» μορφή έκφρασης και επικοινωνίας (ii).
  • Να αντιμετωπίζουν με φαντασία και δημιουργικότητα τη διαδικασία σύνθεσης ενός έργου τέχνης (i).
  • Να υιοθετούν σταδιακά το προσωπικό τους στιλ καλλιτεχνικής έκφρασης (i).
  • Να συνεργάζονται για τη δημιουργία ενός καλλιτεχνήματος (i).
  • Να επιδεικνύουν θετική στάση ως προς τη μουσική ακρόαση και να καλλιεργούν σταδιακά το «μουσικό» τους αυτί (i).
  • Να αναπτύσσουν και να υποστηρίζουν την τραγουδιστική τους έκφραση με όλες τους τις αισθήσεις (ii).
  • Να αυτοπειθαρχούν και να ελέγχουν τον εαυτό τους στην απόδοση του ρυθμού (iii).

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ

Πεταλούδα ψυχρών χρωμάτων: https://www.jigsawplanet.com/?rc=play&pid=16c73dddcb2f

Πεταλούδα θερμών χρωμάτων: https://www.jigsawplanet.com/?rc=play&pid=0659176a3702

Τα πνευματικά δικαιώματα ανήκουν στους δημιουργούς. Το υλικό χρησιμοποιείται μόνο για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Φροντίζω το Περιβάλλον_2025-2026

8 2

Εργαστήρια Δεξιοτήτων

Θεματική ενότητα: Φροντίζω το Περιβάλλον

Τομέας: 1. Οικολογία

Τίτλος προγράμματος: «Στα φτερά μιας πεταλούδας»

Χρονική διάρκεια: 6 εργαστήρια (Φεβρουάριος 2026-Μάρτιος 2026)

Θεματικό πεδίο:

Γ. Παιδί και Θετικές Επιστήμες

Γ.2. Φυσικές Επιστήμες

Γ.2.1. Ζωντανοί Οργανισμοί

Εμπλεκόμενα Θεματικά Πεδία:

Α. Παιδί και Επικοινωνία

Α.1 Γλώσσα

Α.2 ΤΠΕ

και

Δ. Παιδί, Σώμα, Δημιουργία και Έκφραση

Δ.1 Κινητική Αγωγή

Δ.2 Τέχνες

Αδρή περιγραφή προγράμματος:

Στόχοι του προγράμματος είναι οι μαθητές/τριες:

  • να διευρύνουν τις γνώσεις τους για το φυσικό περιβάλλον,
  • να γνωρίσουν τον κύκλο ζωής της πεταλούδας,
  • να ερμηνεύσουν στοιχεία του κόσμου μέσα από διαδικασίες περιγραφής, σύγκρισης, ταξινόμησης, αντιστοίχισης,
  • να εκφραστούν καλλιτεχνικά μέσω της μουσικής,
  • να εκφραστούν καλλιτεχνικά χρησιμοποιώντας δημιουργικά ποικίλα εικαστικά υλικά,
  • να εξοικειωθούν με τη χρήση των Τ.Π.Ε.

Αξιολόγηση της θεματικής ενότητας «Δημιουργώ και Καινοτομώ-Δημιουργική Σκέψη και Πρωτοβουλία»

Αξιολόγηση

2P 1
Με την ολοκλήρωση των εργαστηρίων της θεματικής ενότητας «Δημιουργώ και Καινοτομώ-Δημιουργική Σκέψη και Πρωτοβουλία» και τίτλο προγράμματος «Με τη δύναμη του ανέμου» οι στόχοι που τέθηκαν επιτεύχθηκαν. Οι μαθητές/μαθήτριες:
➢ Ψυχαγωγήθηκαν με την ανάγνωση κειμένων της μυθολογίας.
➢ Έμαθαν να αναγνωρίζουν τα σημεία του ορίζοντα και τα ονόματα των ανέμων που αντιστοιχούν σε αυτά.
➢ Εκφράστηκαν ατομικά και ομαδο-συνεργατικά μέσω της εικαστικής τέχνης.
➢ Εξοικειώθηκαν με την παρατήρηση, τον πειραματισμό και τη χρήση απλών ρομπότ, ακολουθώντας και εφαρμόζοντας απλές οδηγίες μετακίνησης κι έμαθαν να προσανατολίζονται στο χώρο με σημείο αναφοράς το σώμα τους, δίνοντας και ακολουθώντας απλές οδηγίες μετακίνησης.
➢ Εισήγαγαν νέο λεξιλόγιο, αναγνώρισαν τα φωνήματα που συνθέτουν τις λέξεις, τις συλλάβισαν και τις αναπαρήγαγαν.
➢ Συζήτησαν, μοιράστηκαν εμπειρίες, απέκτησαν γνώσεις, αντάλλαξαν απόψεις, επικοινώνησαν.
➢ Γνώρισαν τον αέρα και τις ονομασίες του.
➢ Εργάστηκαν ομαδικά και δημιουργικά, τηρώντας τους κανόνες λειτουργίας της ομάδας.
➢ Μετέφεραν τις γνώσεις που απέκτησαν σε γραφικό επίπεδο (φύλλα εφαρμογής).
➢ Ανακάλεσαν και μοιράστηκαν υπάρχουσες γνώσεις για ζώα και αντικείμενα που μπορούν να πετάξουν.
➢ Ανακάλυψαν εμπειρικά κάποιες ιδιότητες του αέρα.
➢ Εξοικειώθηκαν με την παρατήρηση, τον πειραματισμό και την περιγραφή καταστάσεων που υποδηλώνουν την ύπαρξη του αέρα.
➢ Διατύπωσαν προβλέψεις, πειραματίστηκαν, κατέγραψαν τα αποτελέσματα και εξήγαγαν συμπεράσματα.
➢ Καλλιέργησαν δεξιότητες δημιουργικής και πλάγιας σκέψης, δεξιότητες κριτικής και στρατηγικής σκέψης, δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων και δεξιότητες συνεργασίας και επικοινωνίας.

4ο Νηπιαγωγείο Κοζάνης
Απρίλιος 2025- Μάιος 2025

5ο Εργαστήριο: «Πειραματίζομαι και ανακαλύπτω»

5ο Εργαστήριο: «Πειραματίζομαι και ανακαλύπτω»

c 1
➢ Διατύπωση ερωτημάτων-πειραματισμοί-εξαγωγή συμπερασμάτων:

1) Θέτουμε το ερώτημα αν ο αέρας έχει βάρος και μπορεί να ζυγιστεί. Κάνουμε σχετικές υποθέσεις. Δένουμε δύο φουσκωμένα μπαλόνια στα άκρα του αυτοσχέδιου ζυγού ώστε να ισορροπήσει. Σπάμε το ένα μπαλόνι και παρατηρούμε πως ο ζυγός γέρνει προς την πλευρά του φουσκωμένου μπαλονιού. Βγάζουμε συμπεράσματα και καταγράφουμε. Εξετάζουμε εάν επαληθεύτηκαν ή διαψεύστηκαν οι υποθέσεις που είχαμε κάνει.

PEIRAMA 1

ICHNOGRAFHMATA

2) Θέτουμε το ερώτημα αν ο αέρας έχει σχήμα και μπορεί να «φυλακιστεί». Κάνουμε σχετικές υποθέσεις. Χρησιμοποιούμε πλαστικές σακούλες για να εγκλωβίσουμε τον αέρα και/ή φουσκώνουμε μπαλόνια σε διάφορα μεγέθη και σχήματα. Βγάζουμε συμπεράσματα και καταγράφουμε. Εξετάζουμε εάν επαληθεύτηκαν ή διαψεύστηκαν οι υποθέσεις που είχαμε κάνει.

h

i

j

f

e

d 1

b 1

a
3) Θέτουμε το ερώτημα αν ο αέρας καταλαμβάνει το δικό του χώρο (όγκο). Γεμίζουμε μία λεκάνη με νερό. Στον πάτο από ένα διάφανο, πλαστικό ποτήρι κολλάμε λίγο βαμβάκι. Διατυπώνουμε υποθέσεις και στη συνέχεια βυθίζουμε το ποτήρι ανάποδα και κάθετα στο νερό. Βγάζουμε το ποτήρι έξω από το νερό και παρατηρούμε πως το βαμβάκι είναι στεγνό.
Βγάζουμε συμπεράσματα και τα καταγράφουμε. Εξετάζουμε εάν επαληθεύτηκαν ή διαψεύστηκαν οι υποθέσεις που είχαμε κάνει.

p7

p4

p3

p2

p1
➢ Φύλλο εφαρμογής (portfolio): «Βάψε μόνο αυτά που πετούν στον αέρα» (Πηγή: «Σχέδια εργασίας για το νηπιαγωγείο και το δημοτικό, Χριστόγερου Κατερίνα & Αρμενάκου Κωνσταντίνα», εκδόσεις: ΚΕΔΡΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ).
➢ Κατασκευή χάρτινης βάρκας. Οδηγίες για τη χειροτεχνία υπάρχουν σε σχετικό φύλλο εφαρμογής (Πηγή: «Προσχολική Αγωγή. Δραστηριότητες για το Νηπιαγωγείο», εκδόσεις: ΠΑΤΑΚΗ). Κατασκευή «Αιόλου» με τις βάρκες που δημιουργήσαμε. Παρατήρηση της κίνησής του με τη δύναμη του αέρα.

barkes

kollaz aiolos

4ο Εργαστήριο: «Προετοιμάζομαι να πειραματιστώ με τον αέρα»

4ο Εργαστήριο: «Προετοιμάζομαι να πειραματιστώ με τον αέρα»

BENTALIES 2
➢ Παρατήρηση, αναζήτηση πληροφοριών, συζήτηση: Οι μαθητές/μαθήτριες μοιράζονται
εμπειρίες, ανταλλάσσουν απόψεις, αναζητούν νέες πληροφορίες, εμπλουτίζουν τις γνώσεις
τους και συζητούν με τη βοήθεια σχετικών εικόνων και του βιβλίου «Τα τέσσερα στοιχεία,
αέρας», Maria Rius & J. M. Parramon, εκδόσεις: ΚΕΔΡΟΣ.
➢ Κατασκευή βεντάλιας: Οι μαθητές/μαθήτριες ζωγραφίζουν με ελεύθερη επιλογή σχεδίων και
χρωμάτων μία λευκή σελίδα Α4 και διπλώνοντάς την προχωρούν στην κατασκευή βεντάλιας. Οι
βεντάλιες χρησιμοποιούνται για να κάνουν αέρα.
➢ Φύλλο εφαρμογής (portfolio): «Βάλε σε κύκλο όλα τα αντικείμενα που έχουν σχέση με τον
άνεμο» (Πηγή: «Προσχολική Αγωγή. Δραστηριότητες για το Νηπιαγωγείο», εκδόσεις: ΠΑΤΑΚΗ).

3ο Εργαστήριο: «Γλωσσικά παιχνίδια»

3ο Εργαστήριο: «Γλωσσικά παιχνίδια»
➢ Γλωσσικά παιχνίδια: Χρησιμοποιώντας α) καρτέλες στις οποίες αναγράφονται οι διαφορετικές ονομασίες του αέρα (λέξεις: ΑΕΡΑΣ, ΑΝΕΜΟΣ, ΑΓΕΡΑΣ, ΑΥΡΑ) και των γραμμάτων που τις
συνθέτουν, οι μαθητές/μαθήτριες συλλαβίζουν τις λέξεις, εντοπίζουν τον ήχο του αρχικού τους γράμματος, αναγνωρίζουν τα επιμέρους γράμματά τους και τις απομνημονεύουν, β) εικόνες
προσπαθούν να αναγνωρίσουν/«διαβάσουν» τις λέξεις και να διακρίνουν/μαντέψουν την σύνθετη λέξη που προκύπτει.

ANEMOS 1

ANEMOS 2

B.N.A.D 1

B.N.A.D.1
➢ Παροιμίες και εκφράσεις με τον αέρα: οι μαθητές/μαθήτριες έρχονται σε επαφή με παροιμίες και σχετικές με τον αέρα εκφράσεις, συζητούν και κατανοούν τη σημασία τους: α) «Όπου φυσάει ο άνεμος, πάει» (παρασύρεται), β) «Περί ανέμων και υδάτων» (λόγια, συνομιλίες άνευ σημασίας), γ) «Ώρα καλή στην πρύμνη σου και αέρα στα πανιά σου» (να μην βρεθεί εμπόδιο
στον δρόμο σου).

EKFRASEIS
➢ Φύλλο εφαρμογής (portfolio): «Βάψε κίτρινα τα μπαλόνια του ήλιου και γαλάζια του αέρα»
(Πηγή: «Σχέδια εργασίας για το νηπιαγωγείο και το δημοτικό, Χριστόγερου Κατερίνα & Αρμενάκου Κωνσταντίνα», εκδόσεις: ΚΕΔΡΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ).

2ο Εργαστήριο: «Παιχνίδια με τα σημεία του ορίζοντα»

2ο Εργαστήριο: «Παιχνίδια με τα σημεία του ορίζοντα»
➢ Εικαστική δημιουργία: Συμβολική απεικόνιση των τεσσάρων σημείων του ορίζοντα, καρτέλες για ψυχοκινητικό παιχνίδι.

KOLLAZ SHMEIA ORIZONTA
➢ Ψυχοκινητικό παιχνίδι: Οι μαθητές/μαθήτριες χωρίζονται σε τέσσερις ομάδες. Τοποθετούμε σε τέσσερα σημεία της τάξης και σύμφωνα με τον προσανατολισμό της (χρήση πυξίδας) τις καρτέλες που προηγουμένως δημιούργησαν και απεικονίζουν συμβολικά τα σημεία του ορίζοντα. Κάθε ομάδα δημιουργεί κύκλο γύρω από την καρτέλα της. Με την υπόκρουση ταμπουρίνου ή μουσικής και ανάλογα με τις υποδείξεις της Παιδαγωγού κινούνται οι «άνεμοι» του Βορρά/Νότου/Ανατολής/Δύσης. Παραλλαγή: όταν φυσά ΒΔ/ΒΑ/ΝΔ/ΝΑ «άνεμος» κινούνται ταυτοχρόνως οι μαθητές/μαθήτριες δύο ομάδων.

PAICHNIDI PSYCHOKINHSHS
➢ Παιχνίδι προσανατολισμού σε ζευγάρια: Ένας μαθητής/μαθήτρια στέκεται με τα χέρια σε έκταση. Το ζευγάρι του τοποθετεί στη σωστή θέση τις καρτέλες με τα αρχικά των σημείων του ορίζοντα.

PROSANATOLISMOS
➢ Γλωσσικό παιχνίδι: Οι μαθητές/μαθήτριες αναγνωρίζουν/ξεχωρίζουν τις γραμμένες λέξεις («ΒΟΡΡΑΣ», «ΝΟΤΟΣ», «ΑΝΑΤΟΛΗ» και «ΔΥΣΗ»). Τις συλλαβίζουν, εντοπίζουν τον ήχο του αρχικού γράμματος και των υπόλοιπων γραμμάτων και τις συνθέτουν.
➢ Φύλλο εφαρμογής (portfolio): «Τα σημεία του ορίζοντα». Αντιγραφή λέξεων και διακόσμηση του αρχικού γράμματος αυτών.



Λήψη αρχείου

1ο Εργαστήριο: «Ο άνεμος και τα σημεία του ορίζοντα»

1ο Εργαστήριο: «Ο άνεμος και τα σημεία του ορίζοντα»

PROSANATOLISMOS 3
➢ Ανάγνωση μύθου που αναφέρει πως ο Δίας έκλεισε τους τέσσερεις ανέμους σε ασκό, αναθέτοντας στον Αίολο τη φύλαξή του (Μυθολογία 5, Ζαραμπούκα, εκδόσεις: Κέδρος). Συζήτηση, περιγραφή εικόνων, ανα-αφήγηση μύθου.

ANEMOI 1

(πηγή εικόνας: Μυθολογία 5, Ζαραμπούκα, εκδόσεις: Κέδρος. Τα πνευματικά δικαιώματα ανήκουν στους δημιουργούς. Χρησιμοποιείται μόνο για εκπαιδευτικούς σκοπούς)

➢ Παρατήρηση πυξίδας. Προβληματισμοί, αναφορά στη σημασία των γραμμάτων (ενδείξεων σημείων του ορίζοντα), στη χρησιμότητά της και κατασκευή αυτοσχέδιας πυξίδας.

B.N.A.D

PYXIDA

➢ Χρήση Bee-bot. Βίωση της κίνησης ενός ρομπότ με το σώμα τους. Χρήση του ρομπότ ακολουθώντας τις οδηγίες της Παιδαγωγού και δίνοντας οδηγίες στους/στις συμμαθητές/συμμαθήτριές τους.

PROSANATOLISMOS 1

PROSANATOLISMOS 2

ROMPOT
➢ Εικαστική δημιουργία. Ατομικά ιχνογραφήματα ή ομαδικές συνθέσεις με τις προσωποποιημένες μορφές των ανέμων και πηγή έμπνευσης την εικονογράφηση της Ζαραμπούκα.

KOLLAZ 4

KOLLAZ 3

KOLLAZ 2

KOLLAZ 1
➢ Φύλλο εφαρμογής (portfolio): «Πυξίδα-άνεμοι» (Πηγή: “Σχέδια εργασίας για το νηπιαγωγείο και το δημοτικό, Χριστόγερου Κατερίνα & Αρμενάκου Κωνσταντίνα”, εκδόσεις: ΚΕΔΡΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ).

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ: «Δημιουργώ και Καινοτομώ-Δημιουργική Σκέψη και Πρωτοβουλία»

1P

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

Θεματική Ενότητα: «Δημιουργώ και Καινοτομώ-Δημιουργική Σκέψη και Πρωτοβουλία»

Υποθεματική: «STEAM-Ρομποτική»

Τίτλος: «Με τη δύναμη του ανέμου»

Σκοπός και στόχοι

Σκοπός του προγράμματος είναι οι μαθητές/μαθήτριες:

  • να εξοικειωθούν με την παρατήρηση, τον πειραματισμό και την περιγραφή καταστάσεων που υποδηλώνουν την ύπαρξη του αέρα.
  • να κατανοήσουν τον τρόπο σχεδίασης και κατασκευής ιπτάμενων συσκευών και συσκευών που κινούνται με τη δύναμη του αέρα.

Οι δραστηριότητες που επιλέχθηκαν στόχο έχουν να καλλιεργήσουν τις:

  • δεξιότητες δημιουργικής και πλάγιας σκέψης,
  • δεξιότητες κριτικής και στρατηγικής σκέψης,
  • δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων,
  • δεξιότητες συνεργασίας και επικοινωνίας.

__________

Εικόνα: Ο Ανατολικός άνεμος, παιδικό ιχνογράφημα.

Επαναληπτικό μάθημα-Παιχνίδια με τα σχήματα

  • Ονομασία σχημάτων, αναγνώριση σχημάτων, αναγνώριση λέξεων, διάκριση των γραμμάτων κάθε λέξης και του ήχου του αρχικού τους γράμματος, αντιστοίχιση σχημάτων λέξεων.

ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ

  • Αναπαραγωγή ακολουθίας σχημάτων. Διάκριση σχημάτων και χρωμάτων σε κάθε καρτέλα και αναπαραγωγή της ακολουθίας με χρήση του υλικού των λογικών μπλοκ.

ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ

  • Αντιγραφή/αναπαραγωγή μοτίβων με σχήματα.

ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ

Σχηματούλης

  • Δημιουργία πάζλ με τρίγωνα. Σύνθεση ψηφιακού έργου του δημιουργού Τάκη Χάτσιου.

ΠΑΖΛ

  • Συμπλήρωση πίνακα διπλής εισόδου (κριτήρια: σχήματα-χρώματα).

ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΠΛΗΣ ΕΙΣΟΔΟΥ