Σαρακοστιανό τραπέζι

Project: «Σαρακοστιανό τραπέζι»

4ο Νηπιαγωγείο Κοζάνης

SARAKOSTIANO TRAPEZI

(Πίνακας: Σπύρος Βασιλείου “Το τραπέζι της Καθαρής Δευτέρας”)

Σύντομη περιγραφή

Οι μαθητές/τριες του 4ου Νηπιαγωγείου Κοζάνης, έχοντας συμμετάσχει σε πρόγραμμα που ανέπτυξε το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο σε συνεργασία με τη UNICEF στο πλαίσιο της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας, υλοποιούν το εν λόγω κι άμεσα συνυφασμένο με τη διατροφή project. Γνωρίζουν τα σχετιζόμενα με τη Σαρακοστή έθιμα του τόπου, εκφράζονται μέσω του λόγου και της εικαστικής τέχνης, δημιουργούν το δικό τους Σαρακοστιανό τραπέζι, αλληλεπιδρούν και απολαμβάνουν. 

Θεματικό Πεδίο και Θεματική Ενότητα:

Β. Παιδί Εαυτός και Κοινωνία

Β.2. Παιδί και Κοινωνικές Επιστήμες

Θεματική Υποενότητα:

Β.2.1.iii. Γνωριμία με τις συνήθειες, τα ήθη, τα έθιμα και τις παραδόσεις

Προσδοκόμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα:

Οι μαθητές/τριες να είναι σε θέση:

Γνώσεις

Να αναγνωρίζουν τις οικογενειακές συνήθειες και παραδόσεις και τον τρόπο ζωής στο παρελθόν (iii).

Δεξιότητες

Να περιγράφουν έθιμα και παραδόσεις που σχετίζονται με τον κύκλο ζωής και τους θρησκευτικούς εορτασμούς (iii).

Στάσεις

Να σέβονται την ιστορική, πολιτιστική και θρησκευτική κληρονομιά του τόπου τους (iii).

Δράση

Αναφορά στη γνώση

ΚΟΥΛΟΥΜΑ: Ο υπαίθριος εορτασμός της Καθαράς Δευτέρας, συνοδευόμενος -πριν την έναρξη της μεγάλης νηστείας- από χορταστικό σαρακοστιανό γεύμα που περιλαμβάνει λαγάνα (άζυμο άρτο) και σαρακοστιανά φαγητά (ταραμά, χαλβά, ελιές, θαλασσινά, κρεμμύδια, λαχανικά, φασόλια γίγαντες κ.α.), αποτελώντας την τελευταία ευκαιρία για χορό, γλέντι και αστεία. Ο εορτασμός συνοδεύεται από το πέταγμα χαρταετού, έθιμο αρεστό σε παιδιά και μεγάλους, το οποίο συμβολίζει την εξύψωση/τον εξαγνισμό/την ανάταση της ψυχής.

Σαρακοστιανό τραπέζι

Περιγραφή του πίνακα του Σπύρου Βασιλείου “Το τραπέζι της Καθαρής Δευτέρας”. Έκφραση συναισθημάτων και απόδοση αυτού μέσω ιχνογραφημάτων. Αναφορά στα φαγητά που παρασκεύασε/σέρβιρε η οικογένεια την ημέρα εκείνη. Διάκριση νηστίσιμων και αρτύσιμων τροφίμων και γλυκών μέσα από εικόνες και παιχνίδια (ταξινόμησης, διάδρασης κλπ). Επιλογή αγαπημένου σαρακοστιανού εδέσματος/πρωινού από το σπίτι και μετοχή στο «Σαρακοστιανό τραπέζι» του νηπιαγωγείου την ώρα του δεκατιανού γεύματος.

Βιβλιογραφία

Πεντέρη, Ε., Χλαπάνα, Ε., Μέλλιου, Κ., Φιλιππίδη, Α., & Μαρινάτου, Θ. (2022). Πρόγραμμα Σπουδών Για την Προσχολική Εκπαίδευση – Διευρυμένη Εκδοχή (2η Έκδοση, 2022 ΙΕΠ). Στο πλαίσιο της Πράξης «Αναβάθμιση των Προγραμμάτων Σπουδών και Δημιουργία Εκπαιδευτικού Υλικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης» του ΙΕΠ με MIS 5035542

Παράρτημα: Φωτογραφικό Υλικό

Εικαστικές δημιουργίες/ιχνογραφήματα

KOLLAZ 1 2

KOLLAZ 2 2

K.3

K.1

KOLLAZ 3 1

«Σαρακοστιανό τραπέζι/γεύμα»

2 1

3 1

1

Καλή Σαρακοστή!

Kyra Sarakosth

TRIADA

ΠΡΟΣΚΛΚΗΣΗ

Αγαπητοί γονείς, αγαπητοί/-ές συνάδελφοι/συναδέλφισσες,

Τη Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026 και ώρα 17:00-19:00 το 4ο Νηπιαγωγείο Κοζάνης σε σύμπραξη με Ειδική Επιστήμονα διοργανώνει δια ζώσης Ενδοσχολική Επιμόρφωση (υπ. αριθμ. Φ7/111145/Δ1 εγκύκλιος Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. και Πράξη 16η/05-02-2026 του Συλλόγου Διδασκουσών), απευθυνόμενη σε γονείς/κηδεμόνες και συναδέλφους/συναδέλφισσες.

Η επιμόρφωση θα πραγματοποιηθεί στον χώρο του 4ου Νηπιαγωγείου Κοζάνης (Αχρίδος 10, περιοχή Νοσοκομείου) και εντάσσεται στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης Εσωτερικής Αξιολόγησης για το σχολικό έτος 2025-2026 με τίτλο «Σώμα γερό, ασπίδα προστασίας!».

Πρόγραμμα

Θέμα: «Το μαγικό ταξίδι των τροφών: υγιεινή διατροφή στο νηπιαγωγείο», εισηγήτρια: Ειρήνη Ιωαννίδου, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Τ.Ε..

Ενότητες:

  • Μεσογειακή διατροφή και εφαρμογή της στην προσχολική ηλικία
  • Η αξία του πρωινού γεύματος
  • Τυποποιημένα τρόφιμα και συντηρητικά

Η παρουσία σας θα μας τιμήσει.

Με εκτίμηση,

Η Προϊσταμένη και ο Σύλλογος Διδασκουσών του 4ου Νηπιαγωγείου Κοζάνης.

Project: «Μεσογειακή Τριάδα»

TRIADA

4ο Νηπιαγωγείο Κοζάνης

Σχολικό έτος: 2025-2026

Project

Τίτλος: «Μεσογειακή Τριάδα»

Σκοπός και στόχοι

Σκοπός του project είναι:

  • η συνοπτική γνωριμία με το μοντέλο διατροφής στην Αρχαία Ελλάδα,
  • η εκτίμηση της διατροφικής αξίας της μεσογειακής τριάδας και των υποπροϊόντων αυτής,
  • η σύνδεση της διατροφής με την Ελληνική παράδοση, μυθολογία και θρησκεία,
  • η σύμφωνη με το μεσογειακό πρότυπο απόκτηση υγιούς διατροφικής συμπεριφοράς των μαθητών/μαθητριών.

Οι δραστηριότητες που σχετίζονται στόχο έχουν να καλλιεργήσουν την/τις:

  • δεξιότητες μάθησης 21ου αιώνα (4cs: Κριτική σκέψη, Επικοινωνία, Συνεργασία, Δημιουργικότητα),
  • στρατηγική και πλάγια σκέψη,
  • παραγωγική μάθηση μέσω των τεχνών, της δημιουργικότητας, της αξιοποίησης των ΤΠΕ, της συμμετοχής σε βιωματικές δράσεις,
  • δεξιότητες επικοινωνίας και κοινωνικές δεξιότητες.

Δράσεις:

  • Αναζήτηση/άντληση συναφών πληροφοριών στο/από: α) το διαδίκτυο και β) το κέντρο μάθησης της βιβλιοθήκης.
  • Συνοπτική γνωριμία με το μοντέλο διατροφής στην Αρχαία Ελλάδα, συζήτηση, ανταλλαγή πληροφοριών, απόψεων, γνώσεων, στάσεων, καταστάσεων προβληματισμού και συμπερασμάτων.
  • Ακρόαση μύθων, παρατήρηση και περιγραφή έργων τέχνης σχετικών με τους Θεούς-εκπροσώπους της Μεσογειακής Τριάδας.

ATHHMA M

DIONYSOS D

DHMHTRA M

  • Αναφορά στα προϊόντα και στα υποπροϊόντα της μεσογειακής τριάδας, εκτίμηση της διατροφικής τους αξίας, δημιουργία καλαθιού με αγαθά που αναλαμβάνουν να φέρουν οι μαθητές/μαθήτριες.

proionta

Παιχνίδια:

  • Συμμετοχή σε γλωσσικό παιχνίδι αντιστοίχισης εικόνων και λέξεων της μεσογειακής τριάδας. Συλλαβισμός λέξεων, διάκριση φωνής του αρχικού τους γράμματος.

tompola

  • Συμπλήρωση φύλλου εφαρμογής με τίτλο «Η Μεσογειακή Τριάδα στη Γραμμική Β’»:


Λήψη αρχείου

  • Εικαστική απεικόνιση της μεσογειακής τριάδας (σταφύλι, σιτάρι, ελιά), των υποπροϊόντων της (κρασί, ψωμί, λάδι) και των Θεών-εκπροσώπων της (Διόνυσος, Δήμητρα, Αθηνά) σε ατομικά ιχνογραφήματα. Αξιοποίηση των έργων των μαθητών/τριών, επικόλληση αυτών σε μικρές κάνσον καρτέλες και δημιουργία παιχνιδιών: α) μνήμης/εύρεσης όμοιων ζευγαριών (Memory), β) αντιστοίχισης προϊόντων με Θεούς-εκπροσώπους και γ) αντιστοίχισης προϊόντων με υποπροϊόντα.

KOLLAZ ELIA

(ελιά-ιχνογραφήματα)

KOLLAZ SITARI

(σιτάρι-ιχνογραφήματα)

KOLLAZ STAFYLI

(σταφύλι-ιχνογραφήματα)

MEMORY

(παιχνίδι μνήμης-memory)

ELIA

SITARI

STAFYLI

(ζευγάρια παιχνιδιού μνήμης)

PAICHNIDI ANTISTOICHISHS 1

(παιχνίδι αντιστοίχισης-Θεοί/προϊόντα)

ATHHNA

DHMHTRA

DIONYSOS

(ζευγάρια αντιστοίχισης)

PAICHNIDI ANTISTOICHISHS 2

(παιχνίδι αντιστοίχισης-προϊόντα/υποπροϊόντα)

ELIA LADI

SITARI PSOMI 1

STAFYLI KRASI

(ζευγάρια αντιστοίχισης)

PAICHNIDIA 2

(τα παιχνίδια που δημιουργήθηκαν)

  • Εξάσκηση/εμπέδωση με σχετικά διαδραστικά παιχνίδια, που δημιούργησε ο/η παιδαγωγός μέσω των εφαρμογών «learningapps» & «jigsawplanet».

Βιβλιογραφία-Δικτυογραφία:

Project: “Μια φορά…ήταν η Κολοτούμπα”

BIBLIO

Μια φορά ήταν…η Κολοτούμπα

Η Κολοτούμπα που έτρωγε μόνο μπανάνες αποφασίζει να πάρει μέρος στους αγώνες της ζούγκλας, αλλά είναι απογοητευμένη, γιατί στην προπόνηση τα πάει χάλια. Ο φίλος της ο Πανωκάτω, της δίνει τη χρυσή συμβουλή: «Όποιος τρώει σωστά, κοιμάται σωστά, γυμνάζεται σωστά είναι γερός και δυνατός».

Ήταν …μετά από έξι βδομάδες…

— Τι βλέπουν τα μάτια μου, Κολοτούμπα! Κλαις ή κάνω λάθος; ρώτησε ο Πανωκάτω. Τι συμβαίνει πάλι;

— Κλαίω ναι, κλαίω, κλαίω γιατί ακολούθησα τις οδηγίες σου και να τα χάλια μου!

— Κάποιο λάθος μυρίζομαι, Κολοτούμπα, είπε ο Πανωκάτω. Έλα, για πες μου τι έκανες.

— Την πρώτη εβδομάδα έφαγα ψάρι, κρέας, κοτόπουλο, αυγά. Πρωί, μεσημέρι, βράδυ, είπε η Κολοτούμπα και συνέχισε να περιγράφει τι έφαγε τις άλλες βδομάδες.

— Χο χο χο! Και σε πέρναγα και για έξυπνη, Κολοτούμπα, ξέσπασε σε γέλια ο Πανωκάτω. Για να γίνεις γερή και δυνατή, δε φτάνει μόνο να ξέρεις τι τροφές πρέπει να τρως αλλά και πώς να τις τρως. Εσύ, παιδί μου, έτρωγες ένα δάχτυλο* κάθε βδομάδα. Δε σου ‘μεινε δάχτυλο για δάχτυλο! Το ξέρεις ότι πρέπει να τρως κάθε μέρα απ’ όλες τις ομάδες τροφών; Έλα να σκεφτούμε πώς θα παίρνεις γεύσεις απ’ όλα τα δάχτυλα, κάθε μέρα. Μόλις μου ήρθε μια ιδέα. Νομίζω ότι θα σε βοηθήσει πολύ. Περίμενε και θα δεις.

Ήταν…την άλλη μέρα…

Η Κολοτούμπα κατάλαβε πως για να γίνει γερή και δυνατή πρέπει να τρώει τρόφιμα, απ’ όλα τα είδη κάθε μέρα.

Έτσι η Κολοτούμπα, αφού απόκτησε σωστές συνήθειες διατροφής, άρχισε ένα σκληρό πρόγραμμα δουλειάς για να κερδίσει τους αγώνες.

Ήταν …το άλλο καλοκαίρι.

img4 16

Πηγή αποσπάσματος και εικόνας: https://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2160/Anthologio_A-B-Dimotikou_html-empl/index4_5.html. Ανακτήθηκαν από το διαδίκτυο στις 05/01/2026 και χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Βιβλίο: «Μια φορά ήταν…η Κολοτούμπα», συγγραφέας: Σοφία Μαντουβάλου, εικονογράφηση N. Mαρουλάκης, εκδόσεις: Καστανιώτη. Τα πνευματικά δικαιώματα ανήκουν στους δημιουργούς.   

4ο Νηπιαγωγείο Κοζάνης

Σχολικό Έτος: 2025-2026

Project

Τίτλος: «Μια φορά ήταν … η Κολοτούμπα»

Προσδοκόμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα:

Οι μαθητές/τριες μαθαίνουν:

– να αλληλοεπιδρούν και να συνεργάζονται σε κοινές προσπάθειες, θέτοντας και υλοποιώντας στόχους ενίσχυσης της καλής υγείας και ευημερίας,

– να αναγνωρίζουν τις ομάδες τροφίμων, τη σημασία της ισορροπημένης διατροφής και της ανάγκης όλων για πρόσβαση σε υγιεινή τροφή.

Θεματικό Πεδίο & Θεματική Ενότητα:

Α΄ Παιδί και Επικοινωνία – Α.1. Γλώσσα

Γνώσεις:

  • Να αναγνωρίζουν λεξιλόγιο (λειτουργικό λεξιλόγιο, λεξιλόγιο με λέξεις υψηλής συχνότητας χρήσης, ορολογία γνωστικών αντικειμένων) που συναντάται σε διάφορα επικοινωνιακά πλαίσια.
  • Να γνωρίζουν και να διακρίνουν τις ομάδες τροφίμων. Να κατατάσσουν τα τρόφιμα στην ανάλογη ομάδα.
  • Να αντιλαμβάνονται τα οφέλη της υγιεινής και εμπλουτισμένης διατροφής.

Δεξιότητες:

  • Να κάνουν περιγραφές με λογική σειρά και συνέπεια.
  • Να παράγουν και να αναδιηγούνται κείμενα.
  • Να διατυπώνουν και να συνοψίζουν επιχειρήματα για την τεκμηρίωση απόψεων.
  • Να καταμετρούν αντικείμενα από το υλικό της τάξης ή αντικείμενα από κάρτες ή εικόνες ή άλλες μορφές συμβολικής αναπαράσταση και να τα ομαδοποιούν/ταξινομούν.

Στάσεις:

  • Να εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους.
  • Να υιοθετούν κριτική στάση απέναντι σε πληροφορίες.
  • Να απολαμβάνουν την ανάγνωση βιβλίων και διαφορετικών γραπτών κειμένων.
  • Να ενισχύουν την ομαδικότητα, τη συνεργασία και την ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων.

ΔΡΑΣΗ:

Ακρόαση του παραμυθιού «Μια φορά ήταν…η Κολοτούμπα» (συγγραφέας: Σοφία Μαντουβάλου, εικονογράφηση N. Mαρουλάκης, εκδόσεις: Καστανιώτη) από τους μαθητές/τριες. Συζήτηση, ανταλλαγή απόψεων, παράθεση εμπειριών, αναγνώριση και διάκριση των ομάδων τροφίμων και της σημασία της ισορροπημένης διατροφής. Χρήση του κέντρου μάθησης της τάξης «Μπακάλικο», τοποθέτηση/ομαδοποίηση των προϊόντων σε πέντε ράφια, σύμφωνα με τις πέντε ομάδες τροφίμων. Δημιουργία γευμάτων από τους μαθητές/τριες (πρωινού, μεσημεριανού, βραδινού) κι ενθάρρυνσή τους να επιλέγουν σε κάθε γεύμα ποικιλία τροφών, ώστε να καλύπτουν όσο το δυνατό περισσότερες διατροφικές ομάδες (πρωτεΐνη, γαλακτοκομικά, λάδι & έλαια, συμπληρώματα, φρούτα & λαχανικά). Παρουσίαση των υγιεινών γευμάτων στην ολομέλεια.   

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

Πεντέρη, Ε., Χλαπάνα, Ε., Μέλλιου, Κ., Φιλιππίδη, Α., & Μαρινάτου, Θ. (2022). Πρόγραμμα Σπουδών Για την Προσχολική Εκπαίδευση – Διευρυμένη Εκδοχή (2η Έκδοση, 2022 ΙΕΠ). Στο πλαίσιο της Πράξης «Αναβάθμιση των Προγραμμάτων Σπουδών και Δημιουργία Εκπαιδευτικού Υλικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης» του ΙΕΠ με MIS 5035542.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ-ΕΙΚΟΝΕΣ:

Ακρόαση παραμυθιού:

KOLOTOYMPA

Διαμόρφωση του «Μπακάλικου»:      

DRASH

Πρωινό:         

PROINO

Μεσημεριανό:  

MESHMERIANO

Βραδινό:

BRADINO

Εικόνες από το δεκατιανό των μαθητών/τριών στην τάξη:    

PROGEYMA 1