4^ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΚΟΖΑΝΗΣ

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2025-ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2026

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ενδιαφέρομαι και Ενεργώ- Κοινωνική Συναίσθηση και Ευθύνη

Τίτλος προγράμματος: «Είμαι παιδί και δικαιούμαι»

Χρονική διάρκεια: 5 εργαστήρια

ΜΕΣΑ και ΥΛΙΚΑ:

• Η διακήρυξη για τα δικαιώματα του παιδιού (πηγή: βιβλίο «Εικαστικές δραστηριότητες και γιορτές στο νηπιαγωγείο», Ρούλα Παπανικολάου, εκδόσεις: Μικρός Πρίγκηπας, τεύχος 1, σελ. 64).
• Πολυτροπικό κείμενο: «Η ιστορία της Unicef με λόγια και εικόνες».
• Αφίσα της UNICEF αναφερόμενη στα δικαιώματα των παιδιών (εικόνες και λεζάντες).
• Εκπαιδευτικό DVD- «Το νησί του Λουκανόρ» (UNICEF Lucanor’s Island-A Discovery of Children’s Rights, μεταγλωττισμένο).
• Κάρτες της UNICEF (σειρά: «Παιδική εργασία & εκμετάλλευση: τα παιδιά ζητούν βοήθεια»).
• Ζάρι.
• Ποικίλα υλικά για εικαστικές δημιουργίες.

ΣΤΟΧΟΙ:

• Να γνωρίζουν τα δικαιώματα όλων των παιδιών και τη σπουδαιότητα/σημασία αυτών.
• Να εκφράζουν και να ανταλλάσσουν απόψεις, να επιχειρηματολογούν και να συζητούν.
• Να υιοθετούν κριτική στάση απέναντι σε πληροφορίες και σε απόψεις των άλλων.
• Να ευαισθητοποιούνται κοινωνικά και να διευρύνουν τους ορίζοντες και την οπτική τους.
• Να έρχονται σε επαφή με πολυτροπικά κείμενα.
• Να παρακολουθούν εκπαιδευτικού περιεχομένου video/ιστορίες, να εμπνέονται, να απολαμβάνουν και να μαθαίνουν.
• Να αναγνωρίζουν και να εκφράζουν τα συναισθήματά τους.
• Να εκφράζονται δημιουργικά μέσα από τις εικαστικές τέχνες.
• Να διακρίνουν τις βασικές εντολές προγραμματισμού, προγραμματιζόμενων παιχνιδιών (π.χ. εντολές κίνησης μπροστά-πίσω-αριστερά-δεξιά).
• Να εκτελούν απλές λειτουργίες/ενέργειες των ΤΠΕ για την ολοκλήρωση εργασιών/ δραστηριοτήτων.
• Να αντιμετωπίζουν τις ΤΠΕ ως εργαλεία που ενισχύουν τη σκέψη και τις ικανότητές τους και όχι μόνο ως μέσα διασκέδασης και ψυχαγωγίας.

ΔΡΑΣΕΙΣ:

 1^ο Εργαστήριο (4 ώρες):

• Συζήτηση για τα δικαιώματα των παιδιών όλου του κόσμου, κατάθεση εμπειριών και ανταλλαγή απόψεων. Πλοήγηση στο σχετικό εποπτικό/αρχειακό υλικό του 4^ου Νηπιαγωγείου, παρατήρηση, περιγραφή και σύνδεση αυτού με το προς συζήτηση θέμα.
• Εξερεύνηση και «ανάγνωση» του πολυτροπικού κειμένου «Η ιστορία της Unicef με λόγια και εικόνες» και της αναφερόμενης στα δικαιώματα των παιδιών αφίσας της UNICEF. Επεξηγήσεις, σχετική συζήτηση.
• Παρακολούθηση του εκπαιδευτικού DVD «Το νησί του Λουκανόρ», ανά-αφήγηση ή κατανόηση μέσω ερωτήσεων της ιστορίας από τους μαθητές/μαθήτριες, εμβάθυνση στα κομβικά σημεία και μηνύματα αυτής.

 2^ο Εργαστήριο (4 ώρες):

• Παρακολούθηση σποτ της Unicef σχετικών με τα δικαιώματα των παιδιών στον χώρο της τηλεόρασης. Ανάλυση και κατανόηση αυτών. Σχολιασμός/ερμηνεία-έκφραση συναισθημάτων που δημιουργούνται στους μαθητές/μαθήτριες.
• Δράση: «Παίζω-συναισθάνομαι-εκφράζομαι δημιουργικά». Ο/Η παιδαγωγός τοποθετεί στον χώρο συζήτησης κάρτες της UNICEF από τη σειρά: «Παιδική εργασία & εκμετάλλευση: τα παιδιά ζητούν βοήθεια», οι μισές εκ των οποίων γεννούν θετικά συναισθήματα (απεικονίζουν αναφαίρετα δικαιώματα), ενώ οι άλλες μισές αρνητικά (απεικονίζουν την καταπάτηση δικαιωμάτων). Έκαστος/εκάστη μαθητής/μαθήτρια ρίχνει ένα ζάρι και αριθμώντας επιλέγει την εικόνα που έτυχε. Εν συντομία την περιγράφει, εκφράζοντας τα συναισθήματα που του/της δημιουργεί. Σε επιφάνεια ζωγραφικής (είτε χαρτί του μέτρου είτε χαρτόνι κάνσον θερμής και ψυχρής απόχρωσης κατά το ήμισυ) αφήνει έναν γραφισμό ή μοτίβο ως αποτύπωση του συναισθήματος που η εικόνα του/της γεννά. Αφού παίξουν όλοι/όλες οι μαθητές/μαθήτριες, προκύπτει μία αφηρημένη πολύχρωμη σύνθεση. Σε αυτήν συρράπτουμε/κολλάμε πεταλούδες (σύμβολο της ψυχής, της παιδικής ψυχής εν προκειμένω) με λέξεις που εκφράζουν συναισθήματα στα φτερά τους («χαρά», «λύπη», «ευτυχία», «φόβος», κτλ), δημιουργώντας μία εικαστική σύνθεση μεικτής τεχνικής (ζωγραφική, χαρτοκοπτική, χαρτοκολλητική).

3^ο Εργαστήριο (4 ώρες):

• Ο/Η παιδαγωγός τοποθετεί στον χώρο συζήτησης αυθεντικά παιδικά ιχνογραφήματα παλαιότερων μαθητών/μαθητριών του 4^ου Νηπιαγωγείου Κοζάνης συναφή με το θέμα. Περιγραφή των εικαστικών δημιουργιών από τα παιδιά της τάξης, των συναισθημάτων που τους εγείρουν και επιλογή του/των αγαπημένου/αγαπημένων τους έργου/έργων.
• Οι μαθητές/μαθήτριες, ανά ομάδες των 5 ατόμων, εργάζονται σε σταθμούς μάθησης. Αφού ολοκληρώσουν, παρουσιάζουν τις δημιουργίες τους κατά την ενασχόλησή τους σε αυτούς. Οι σταθμοί είναι οι ακόλουθοι τρεις:

1. Το κέντρο μάθησης του Η/Υ, όπου η πρώτη ομάδα: α) ακολουθώντας τους κανόνες, παίζει το «Παιχνίδι memory. Παιδιά του κόσμου, δικαιώματα & συναισθήματα», το οποίο δημιουργήθηκε μέσω της εφαρμογής «LearningApps», β) προσπαθεί να συνθέσει παζλ με τίτλο «Ουράνιο τόξο. Τα χρώματα της αγάπης» (10 ή 21 κομμάτια, ανάλογα με τον βαθμό εξοικείωσης των εκπαιδευόμενων), το οποίο δημιουργήθηκε μέσω της εφαρμογής «Jigsawplanet», γ) με τη βοήθεια του/της παιδαγωγού δημιουργεί στην εφαρμογή «Jigsawplanet» συναφές με το θέμα παζλ (επιλογή εικόνας, αριθμού και σχήματος κομματιών), εξοικειώνεται με τη χρήση των ΤΠΕ και απολαμβάνει το διαδραστικό παιχνίδι που δημιουργεί.
2. Το κέντρο δημιουργίας 1, όπου η δεύτερη ομάδα χρωματίζει εικόνες συνοδευόμενες από λεζάντες, τις οποίες κατόπιν κολλά σε χαρτόνι, δημιουργώντας αφίσα με τα δικαιώματα των παιδιών.
3. Το κέντρο δημιουργίας 2, όπου η τρίτη ομάδα, χρησιμοποιώντας πλαστελίνη ποικίλων αποχρώσεων, κατασκευάζει ανάγλυφη εικαστική δημιουργία με τίτλο «Cosmic Flower» (Συμπαντικό Λουλούδι).

4^ο Εργαστήριο (4 ώρες):

Αποτύπωση των προαναφερθέντων σε σχετικά φύλλα εργασίας/εμπέδωσης/αξιολόγησης. Οι μαθητές/μαθήτριες δουλεύουν ατομικά ή/και σε ομάδες εργασίας. Κάθε ομάδα δουλεύει από ένα διαφορετικό φύλλο εργασίας/αξιολόγησης, λαμβάνοντας υπόψιν την ηλικία και τις δυνατότητες του κάθε μαθητή/μαθήτριας. Επιτρέπεται και ενθαρρύνεται η συνεργασία μεταξύ των μελών κάθε ομάδας.

Τα φύλλα, αφού ολοκληρωθούν, μπορούν:

• να πλαστικοποιηθούν για να διακοσμήσουν τον κοινόχρηστο χώρο του σχολείου,
• να μπουν στον ατομικό φάκελο (portfolio) κάθε μαθητή/μαθήτριας.

5^ο Εργαστήριο (2 ώρες):

Οι μαθητές/μαθήτριες εικονογραφούν κάποιο από τα δικαιώματα του παιδιού (ατομικές δημιουργίες) και καλούνται να παρουσιάσουν στην ολομέλεια το έργο τους και τον λόγο της επιλογής τους, αναπτύσσοντας διάλογο και παρουσιάζοντας τις απόψεις τους.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ:

Η αξιολόγηση θα γίνει μέσω του βαθμού εκδήλωσης ενδιαφέροντος των μαθητών/μαθητριών γύρω από το θέμα, του βαθμού συμμετοχής τους στις συζητήσεις και δράσεις που έχουν επιλεγεί, καθώς και μέσω της σύγκρισης των γνώσεων που προϋπήρχαν με αυτές που αποκτήθηκαν μετά το πέρας του εκπαιδευτικού προγράμματος.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ

Με την ολοκλήρωση της θεματικής ενότητας «Ενδιαφέρομαι και Ενεργώ-Κοινωνική Συναίσθηση και Ευθύνη» με τίτλο «Είμαι παιδί και δικαιούμαι», οι μαθητές/-τριες γνώρισαν τα δικαιώματα όλων των παιδιών και τη σπουδαιότητα/σημασία αυτών, εκφράστηκαν, συζήτησαν, αντάλλαξαν απόψεις επιχειρήματα, υιοθέτησαν κριτική στάση απέναντι σε πληροφορίες και σε απόψεις των άλλων και ευαισθητοποιήθηκαν κοινωνικά, διευρύνοντας τους ορίζοντες και την οπτική τους.

Ήρθαν σε επαφή με πολυτροπικά κείμενα, παρακολούθησαν εκπαιδευτικού περιεχομένου video/ιστορίες και εξέφρασαν τα συναισθήματά τους δημιουργικά μέσα από τις εικαστικές τέχνες.

Διέκριναν τις βασικές εντολές προγραμματισμού, προγραμματιζόμενων παιχνιδιών (π.χ. εντολές κίνησης μπροστά-πίσω-αριστερά-δεξιά), εκτελώντας απλές λειτουργίες/ενέργειες των ΤΠΕ για την ολοκλήρωση εργασιών/δραστηριοτήτων και αντιμετωπίζοντας τις ΤΠΕ ως εργαλεία που ενισχύουν τη σκέψη και τις ικανότητές τους και όχι μόνο ως μέσα διασκέδασης και ψυχαγωγίας.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΔΙΚΤΥΟΓΡΑΦΙΑ

Πεντέρη, Ε., Χλαπάνα, Ε., Μέλλιου, Κ., Φιλιππίδη, Α., & Μαρινάτου, Θ. (2022). Πρόγραμμα Σπουδών Για την Προσχολική Εκπαίδευση – Διευρυμένη Εκδοχή (2η Έκδοση, 2022 ΙΕΠ). Στο πλαίσιο της Πράξης «Αναβάθμιση των Προγραμμάτων Σπουδών και Δημιουργία Εκπαιδευτικού Υλικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης» του ΙΕΠ με MIS 5035542.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ:

Ιδέες από πρότερη σχετική δράση, η οποία έχει αναρτηθεί στο Ιστολόγιο του 4^ου Νηπιαγωγείου Κοζάνης: https://blogs.sch.gr/4nipkoza/2021/12/05/dikaiomata-toy-paidioy-children-have-the-right/

«Παιχνίδι memory. Παιδιά του κόσμου, δικαιώματα & συναισθήματα»: https://learningapps.org/watch?v=p1nf1bzma23

Παζλ «Ουράνιο τόξο. Τα χρώματα της αγάπης Ι»: https://www.jigsawplanet.com/?rc=play&pid=2db265f20f8d

Παζλ «Ουράνιο τόξο. Τα χρώματα της αγάπης ΙΙ»: https://www.jigsawplanet.com/?rc=play&pid=0a378cd529f3