Στις 20 Φεβρουαρίου οι μαθητές της Ε τάξης του 3ου Δημοτικού σχολείου , στα πλαίσια του προγράμματος της διαφύλαξης και ανάδειξης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς , διδάχθηκαν με την επιμέλεια της εκπαιδευτικού φυσικής αγωγής Γουδετσίδου Δάφνης και παρουσίασαν στη αυλή του 3ου δημοτικού σχολείου το έθιμο «Το γαϊτανάκι της αποκριάς του κεφιού και της χαράς», καθώς και τον μιμητικό αποκριάτικο χορό «Πώς το τρίβουν το πιπέρι», παρασύροντας στον χορό όλους τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές .
Οι μαθητές απέδωσαν τον χορό γαϊτανάκι με την παραδοσιακή του μορφή πλέκοντας τις κορδέλες μεταξύ τους εντυπωσιάζοντας τους συμμαθητές τους και τους εκπαιδευτικούς του σχολείου.
Στις 21 Φεβρουαρίου, έγινε διάχυση του προγράμματος και οι μαθητές ντυμένοι με τις δέουσες παραδοσιακές φορεσιές της Θράκης επανέλαβαν με μεγάλη επιτυχία την δράση αυτή στην πλατεία Ορεστιάδας, σε συνδιοργάνωση με το Ιστορικό και Λαογραφικό μουσείο της πόλης και τον Δήμο Ορεστιάδας. Συμμετείχαν επίσης μαθητές του 2ου και του 6ου δημοτικού σχολείου οι οποίοι χόρεψαν όλοι μαζί.
Ο σύλλογος Εκπαιδευτικών του 3ου Δημοτικού σχολείου και η Διευθύντρια κα Πασχαλίδου Σταματούλα συγχαίρουν θερμά όλους τους μαθητές που συμμετείχαν στη βιωματική δράση για την αναβίωση των παραδοσιακών εθίμων του τόπου τους.
Ιδιαίτερες ευχαριστίες στους συντελεστές και τα μέλη του ιστορικού και λαογραφικού μουσείου Νέας Ορεστιάδας και περιφέρειας καθώς και το Δήμο Ορεστιάδας για την αγαστή συνεργασία και την τιμή που μας έκαναν.
Τέλος να ευχαριστήσουμε τον πολιτιστικό σύλλογο το Γέννημα και ιδιαίτερα την κα Ζάχαρη Ζηνοβία που πάντα μας υποστηρίζει με την ευγενική χορηγία των παραδοσιακών θρακιώτικων φορεσιών.
ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ – ΤΡΟΠΟΣ ΧΟΡΟΥ – ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ
Το γαϊτανάκι, το οποίο κάνει ιδιαίτερα αισθητή την παρουσία του τα τελευταία χρόνια στις εκδηλώσεις των αστικών κέντρων, πέρασε στην Ελλάδα από πρόσφυγες του Πόντου και της Μικράς Ασίας και έδεσε απόλυτα με τα άλλα τοπικά έθιμα, αφού η δεξιοτεχνία των χορευτών αλλά και ο ιδιαίτερος χαρακτήρας του δεν αφήνουν κανέναν αδιάφορο.
Η λέξη «γαϊτανάκι» είναι υποκοριστικό της μεσαιωνικής λέξης «γαϊτάνιν», που σημαίνει μεταξωτό κορδόνι, λωρίδα, ταινία, και δημιουργείται χάρη στην τάση που έχει η γλώσσα μας να προσθέτει την κατάληξη «-άκι» για να δηλώσει τον υποκορισμό. Προέρχεται από τα ελληνιστικά χρόνια, μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, από την ελληνιστική λέξη γαϊτάνη. Χωρίς να είμαστε βέβαιοι για την ετυμολογία της, η ονομασία της έχει να κάνει με την πόλη Gaeta της Ιταλίας, ιωνική αποικία των Σαμίων, γνωστή για την παραγωγή κορδέλας. Οι κορδέλες συνήθως ήταν από βαμβάκι, μαλλί ή μετάξι και αποτελούσαν διακοσμητική πινελιά των φορεμάτων.
Χρειάζονται δεκατρία άτομα για να στήσουν τον ιδιότυπο χορό. Ο ένας κρατά έναν μεγάλο στύλο στο κέντρο, από την κορυφή του οποίου ξεκινούν δώδεκα μακριές κορδέλες, καθεμιά με διαφορετικό χρώμα. Οι κορδέλες αυτές λέγονται γαϊτάνια και είναι αυτές που δίνουν το όνομά τους και στο έθιμο. Γύρω από τον στύλο δώδεκα χορευτές κρατούν από ένα γαϊτάνι και χορεύουν ταυτόχρονα ανά ζευγάρια.
Καθώς κινούνται γύρω από τον στύλο, κάθε χορευτής εναλλάσσεται με το ταίρι του και έτσι όπως γυρνούν, πλέκουν τις κορδέλες γύρω από τον στύλο δημιουργώντας χρωματιστούς συνδυασμούς, με τον ίδιο τρόπο που έπλεκαν παλιά οι γυναίκες τα γαϊτάνια και στόλιζαν τις παραδοσιακές φορεσιές. Όταν οι κορδέλες έχουν όλες τυλιχτεί και οι χορευτές χορεύουν όλο και πιο κοντά στο κοντάρι, αντιστρέφεται η φορά του χορού και αφού τα γαϊτάνια ξετυλιχτούν ο χορός τελειώνει.
Ο αριθμός των δώδεκα χορευτών λέγεται ότι δηλώνει τους μήνες του χρόνου που εναλλάσσονται ή τις Ώρες, τις μυθικές θεότητες του χρόνου. Σε πολλές κοινωνίες, κυρίως αγροτικές, το γαϊτανάκι συμβολίζει την ομόνοια και τη συναδελφικότητα. Ο κυκλικός χορός συμβολίζει τον κύκλο της ζωής, από τη ζωή στον θάνατο, από τη λύπη στη χαρά, από τον χειμώνα στην άνοιξη και το αντίθετο.
Και οι Απόκριες αποτελούν μια γιορτή χαράς που συνδυάζεται και με την αναζωογόνηση, με το ξύπνημα της φύσης, την άνοιξη.
Συντάκτης: Βουλγαρίδης Κωνσταντίνος
