Απόκριες και Αρλεκίνος!
Οι Απόκριες έφτασαν στο νηπιαγωγείο μας γεμάτες χρώματα και φαντασία!
Αφορμή για το αποκριάτικο ταξίδι μας στάθηκε ο πίνακας «Αρλεκίνος» του μεγάλου ζωγράφου Πάμπλο Πικάσο. Παρατηρήσαμε προσεκτικά τον αρλεκίνο του, τα έντονα χρώματα, τα γεωμετρικά σχήματα της στολής του και –κυρίως– το βλέμμα του. Τα παιδιά εξέφρασαν τις σκέψεις τους: Είναι χαρούμενος; Είναι λυπημένος; Τι μπορεί να σκέφτεται; Πώς νιώθει πίσω από το κοστούμι του;
Η συζήτηση μάς οδήγησε στο ομώνυμο βιβλίο της αγαπημένης συγγραφέα Ζωρζ Σαρή, «Ο Αρλεκίνος». Διαβάζοντας την ιστορία, τα παιδιά γνώρισαν έναν αρλεκίνο διαφορετικό από αυτόν που ίσως είχαν στο μυαλό τους. Έναν ήρωα ευαίσθητο, που κάτω από τη στολή του κρύβει σκέψεις και συναισθήματα.
Μικρή περίληψη του παραμυθιού
Ο Αρλεκίνος του βιβλίου είναι ένα πρόσωπο που, ενώ φορά μια πολύχρωμη και χαρούμενη στολή, δεν αισθάνεται πάντα χαρούμενος. Μέσα από την ιστορία αναδεικνύεται η ανάγκη να εκφράζουμε αυτό που πραγματικά νιώθουμε και να μη μένουμε μόνο στην εξωτερική εικόνα. Το παραμύθι μάς θυμίζει πως πίσω από κάθε χαμόγελο μπορεί να κρύβεται μια διαφορετική αλήθεια και πως όλοι χρειαζόμαστε κατανόηση και αποδοχή.
Με αφορμή το βιβλίο, καλλιεργήσαμε την ενσυναίσθηση μέσα από συζήτηση και βιωματικές δραστηριότητες. Τα παιδιά μίλησαν για στιγμές που ένιωσαν χαρά, λύπη ή μοναξιά. Προσπαθήσαμε να «μπούμε στη θέση» του ήρωα, να φανταστούμε πώς αισθάνεται και τι θα μπορούσαμε να κάνουμε για να τον βοηθήσουμε.
Στη συνέχεια κάναμε αναδιήγηση της ιστορίας….
Αρχικά, ξεφυλλίσαμε ξανά το βιβλίο χωρίς να διαβάσουμε το κείμενο. Παρατηρήσαμε προσεκτικά κάθε εικόνα: τα χρώματα, τις εκφράσεις του προσώπου, τη στάση του σώματος του Αρλεκίνου. Τα παιδιά κλήθηκαν να περιγράψουν τι βλέπουν και να φανταστούν τι μπορεί να συμβαίνει σε κάθε σκηνή.
Στη συνέχεια, κάθε παιδί ανέλαβε να «δώσει φωνή» στον ήρωα. Μέσα από τις εικόνες, αναδιηγηθήκαμε την ιστορία με τα δικά μας λόγια. Άλλα παιδιά στάθηκαν περισσότερο στα γεγονότα, άλλα στα συναισθήματα. Κάποια παρατήρησαν μικρές λεπτομέρειες που μας είχαν ξεφύγει στην πρώτη ανάγνωση. Η αφήγηση έγινε ομαδική· κάθε εικόνα και μια νέα προσθήκη στην ιστορία μας.
Ιδιαίτερη έμφαση δώσαμε στις εκφράσεις του Αρλεκίνου. Πότε φαίνεται χαρούμενος; Πότε προβληματισμένος; Πότε νιώθει μόνος; Τα παιδιά προσπάθησαν να ερμηνεύσουν τα συναισθήματά του, συνδέοντάς τα με προσωπικές τους εμπειρίες. Έτσι, η αναδιήγηση δεν ήταν μόνο μια γλωσσική δραστηριότητα, αλλά και μια βαθιά άσκηση ενσυναίσθησης.
Έπειτα, αξιοποιήσαμε την ιστορία μέσα από ένα παιχνίδι σειροθέτησης συναισθημάτων.
Αρχικά, παρατηρήσαμε προσεκτικά τις εικόνες του παιχνιδιού. Σε κάθε κάρτα ο Αρλεκίνος εμφανιζόταν με διαφορετική έκφραση και στάση σώματος. Τα παιδιά περιέγραψαν τι βλέπουν και προσπάθησαν να αναγνωρίσουν το συναίσθημα που αποτυπώνεται: λύπη, απογοήτευση, προβληματισμό, ελπίδα, χαρά.
Το παιχνίδι μάς ζητούσε να τοποθετήσουμε τις εικόνες στη σωστή χρονική και συναισθηματική σειρά — ξεκινώντας από τη λύπη και καταλήγοντας στη χαρά. Μέσα από συζήτηση και συνεργασία, τα παιδιά επιχειρηματολόγησαν:
«Εδώ φαίνεται πιο λυπημένος γιατί είναι σκυμμένος…»
«Σε αυτή την εικόνα αρχίζει να χαμογελά λίγο…»
«Στο τέλος είναι χαρούμενος γιατί το πρόσωπό του είναι φωτεινό!»
Η δραστηριότητα βοήθησε τα παιδιά να κατανοήσουν ότι τα συναισθήματα δεν είναι στατικά· αλλάζουν, εξελίσσονται και συχνά διαδέχονται το ένα το άλλο. Παράλληλα, ενισχύθηκε η ικανότητα παρατήρησης, η λογική σκέψη και —κυρίως— η ενσυναίσθηση.
Ακολούθησε ένα διαδραστικό παιχνίδι ερωτήσεων «Σωστό ή Λάθος», βασισμένο στην ιστορία του βιβλίου.
Τα παιδιά άκουγαν προσεκτικά κάθε πρόταση και καλούνταν να αποφασίσουν αν είναι σωστή ή λανθασμένη. Οι ερωτήσεις αφορούσαν τόσο τα γεγονότα της ιστορίας όσο και τα συναισθήματα του ήρωα.
Μέσα από το παιχνίδι, τα παιδιά εξάσκησαν τη μνήμη και την κατανόηση του κειμένου, ενώ παράλληλα ανέπτυξαν την κριτική τους σκέψη. Κάθε απάντηση γινόταν αφορμή για σύντομη συζήτηση και αιτιολόγηση: «Γιατί το πιστεύεις αυτό;», «Σε ποια εικόνα το είδαμε;».
Συνεχίσαμε τις δραστηριότητές μας με ένα παιχνίδι μαθηματικών, εμπνευσμένο από το βιβλίο.
Το παιχνίδι περιλάμβανε τρεις εικόνες από την ιστορία, σε προσαρμοσμένο και ευδιάκριτο μέγεθος, ώστε τα παιδιά να μπορούν να παρατηρούν λεπτομέρειες. Σε κάθε εικόνα εμφανίζονταν οι φίλοι του Αρλεκίνου και η δραστηριότητα ζητούσε:
- Να μετρήσουμε πόσοι είναι συνολικά οι φίλοι του.
- Να ξεχωρίσουμε πόσα είναι τα αγόρια και πόσα τα κορίτσια.
Τα παιδιά μέτρησαν δυνατά, έδειχναν με το δάχτυλο έναν-έναν τους χαρακτήρες και κατέγραφαν το αποτέλεσμα. Στη συνέχεια, ομαδοποίησαν τα πρόσωπα με βάση το φύλο και σύγκριναν τις ποσότητες: «Είναι περισσότερα τα αγόρια ή τα κορίτσια;», «Πόσα περισσότερα;».
Μέσα από το παιχνίδι καλλιεργήθηκαν βασικές μαθηματικές δεξιότητες, όπως η αντιστοίχιση ένα προς ένα, η απαρίθμηση, η σύγκριση ποσοτήτων και η κατηγοριοποίηση. Παράλληλα, τα παιδιά συνεργάστηκαν, συζήτησαν και επιβεβαίωσαν τις απαντήσεις τους μέσα από διάλογο.
Έτσι, ο Αρλεκίνος έγινε αφορμή όχι μόνο για συναισθηματική καλλιέργεια, αλλά και για δημιουργική προσέγγιση των μαθηματικών μέσα από το παιχνίδι και την παρατήρηση.
Έπειτα, προχωρήσαμε σε δραστηριότητα Φωνολογικής Ενημερότητας. Η φωνολογική ενημερότητα αποτελεί βασική δεξιότητα του προφορικού λόγου και αφορά την ικανότητα των παιδιών να αναγνωρίζουν και να χειρίζονται τους ήχους των λέξεων.
Εστιάσαμε στο αρχικό γράμμα του ονόματος του ήρωα: το Α.
Η δραστηριότητα είχε τίτλο:
«Βρίσκω τις αγαπημένες λέξεις του Αρλεκίνου από Α»
Τα παιδιά είχαν μπροστά τους ομάδες αντικειμένων, ταξινομημένες ανά κατηγορία. Σε κάθε ομάδα έπρεπε να εντοπίσουν και να κυκλώσουν τη λέξη που ξεκινά από το γράμμα Α, όπως και το όνομα «Αρλεκίνος».
Οι κατηγορίες ήταν:
- Φρούτο από Α
- Παιχνίδι από Α
- Μουσικό όργανο από Α
- Γιορτή από Α
- Ζώο από Α
Κάθε φορά, τα παιδιά ονομάζαν δυνατά τις εικόνες, άκουγαν προσεκτικά τον αρχικό ήχο και αποφάσιζαν ποια λέξη ξεκινά από /α/. Μόλις την εντόπιζαν, την κυκλώνανε.
Μέσα από αυτή τη δραστηριότητα:
- εξασκήθηκαν στην αναγνώριση αρχικού φωνήματος,
- ενίσχυσαν τη σύνδεση ήχου–γράμματος,
- ανέπτυξαν δεξιότητες κατηγοριοποίησης,
- και συνεργάστηκαν ανταλλάσσοντας ιδέες.
Ο Αρλεκίνος, λοιπόν, έγινε αφορμή και για ένα γλωσσικό παιχνίδι ανακάλυψης, όπου το γράμμα Α πρωταγωνίστησε , όπως και ο ίδιος!
Στη συνέχεια χρωμάτισε ο καθένας τον Αρλεκίνο του με τα χρώματα της επιλογής του!
*Ο Αρλεκίνος είναι ενδεικτικός, συμμετείχαν όλοι οι μαθητές
*το φύλλο εργασίας βρήκαμε εδώ:https://dreamkindergarten.blogspot.com/

















