Την ολοκλήρωση του τρίτου και τελευταίου focus group του ευρωπαϊκού προγράμματος UinD (United in Diversity) είχαμε την ευκαιρία να πραγματοποιήσουμε στο σχολείο μας, αυτή τη φορά με τη συμμετοχή μαθητών. Η συνάντηση αυτή αποτέλεσε ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα του προγράμματος, καθώς έδωσε χώρο και φωνή στα ίδια τα παιδιά, που βρίσκονται στο επίκεντρο κάθε προσπάθειας για ένα σχολείο ανοιχτό, συμπεριληπτικό και δημοκρατικό.
Στο focus group συμμετείχαν 9 μαθητές (3 αγόρια και 6 κορίτσια) με μεταναστευτικό ή προσφυγικό υπόβαθρο: μαθητές δεύτερης γενιάς, καθώς και μαθητές που γεννήθηκαν εκτός Ελλάδας. Οι χώρες καταγωγής τους περιλάμβαναν την Αλβανία, τη Βουλγαρία, την Αίγυπτο, το Κονγκό και τη Νιγηρία, αποτυπώνοντας τη πολυπολιτισμική πραγματικότητα της σχολικής μας κοινότητας. Μέσα σε ένα ασφαλές και φιλικό περιβάλλον, οι μαθητές μοιράστηκαν προσωπικές εμπειρίες από τη φοίτησή τους στο σχολείο, μίλησαν για όσα τους βοήθησαν να προσαρμοστούν, αλλά και για τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν στην πορεία τους.
Ιδιαίτερη αξία είχε το γεγονός ότι τα παιδιά δεν περιορίστηκαν στην περιγραφή των εμπειριών τους, αλλά προχώρησαν και σε ουσιαστικές προτάσεις. Μίλησαν για το πώς θα μπορούσε το σχολείο να υποδέχεται καλύτερα τους νεοεισερχόμενους μαθητές, ώστε να αισθάνονται από την πρώτη στιγμή καλοδεχούμενοι, αποδεκτοί και ισότιμα μέλη της σχολικής κοινότητας. Οι απόψεις τους ανέδειξαν τη σημασία της φιλίας, της υποστήριξης από συνομηλίκους και εκπαιδευτικούς, αλλά και της ανάγκης για ένα σχολικό κλίμα που καλλιεργεί τον σεβασμό και την κατανόηση της διαφορετικότητας.
Το πιο ουσιαστικό στοιχείο αυτής της δράσης ήταν ότι ο λόγος δόθηκε στα ίδια τα παιδιά. Οι μαθητές δεν αντιμετωπίστηκαν ως απλοί αποδέκτες πολιτικών και αποφάσεων, αλλά ως ενεργοί συνομιλητές με άποψη, εμπειρία και προτάσεις. Η συμμετοχή τους μας υπενθυμίζει ότι κάθε προσπάθεια για συμπερίληψη αποκτά πραγματικό νόημα μόνο όταν ακούμε προσεκτικά τις φωνές εκείνων που τη βιώνουν καθημερινά. Το focus group αυτό δεν αποτέλεσε απλώς το κλείσιμο μιας ερευνητικής διαδικασίας, αλλά μια πολύτιμη υπενθύμιση ότι το σχολείο γίνεται πιο δυνατό όταν χτίζεται μαζί με τους μαθητές του.
