21ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών "Λέλα Καραγιάννη"

Την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε ενημέρωση του σχολείου μας σχετικά με τη ευρωπαϊκή σύμπραξη συνεργασίας UinD – Uniting Schools for Inclusion and Diversity στην οποία συμμετέχει ως εταίρος το σχολείο μας.

Λήψη αρχείου

Την ολοκλήρωση του τρίτου και τελευταίου focus group του ευρωπαϊκού προγράμματος UinD (United in Diversity) είχαμε την ευκαιρία να πραγματοποιήσουμε στο σχολείο μας, αυτή τη φορά με τη συμμετοχή μαθητών. Η συνάντηση αυτή αποτέλεσε ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα του προγράμματος, καθώς έδωσε χώρο και φωνή στα ίδια τα παιδιά, που βρίσκονται στο επίκεντρο κάθε προσπάθειας για ένα σχολείο ανοιχτό, συμπεριληπτικό και δημοκρατικό.

Στο focus group συμμετείχαν 9 μαθητές (3 αγόρια και 6 κορίτσια) με μεταναστευτικό ή προσφυγικό υπόβαθρο: μαθητές δεύτερης γενιάς, καθώς και μαθητές που γεννήθηκαν εκτός Ελλάδας. Οι χώρες καταγωγής τους περιλάμβαναν την Αλβανία, τη Βουλγαρία, την Αίγυπτο, το Κονγκό και τη Νιγηρία, αποτυπώνοντας τη πολυπολιτισμική πραγματικότητα της σχολικής μας κοινότητας. Μέσα σε ένα ασφαλές και φιλικό περιβάλλον, οι μαθητές μοιράστηκαν προσωπικές εμπειρίες από τη φοίτησή τους στο σχολείο, μίλησαν για όσα τους βοήθησαν να προσαρμοστούν, αλλά και για τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν στην πορεία τους.

Ιδιαίτερη αξία είχε το γεγονός ότι τα παιδιά δεν περιορίστηκαν στην περιγραφή των εμπειριών τους, αλλά προχώρησαν και σε ουσιαστικές προτάσεις. Μίλησαν για το πώς θα μπορούσε το σχολείο να υποδέχεται καλύτερα τους νεοεισερχόμενους μαθητές, ώστε να αισθάνονται από την πρώτη στιγμή καλοδεχούμενοι, αποδεκτοί και ισότιμα μέλη της σχολικής κοινότητας. Οι απόψεις τους ανέδειξαν τη σημασία της φιλίας, της υποστήριξης από συνομηλίκους και εκπαιδευτικούς, αλλά και της ανάγκης για ένα σχολικό κλίμα που καλλιεργεί τον σεβασμό και την κατανόηση της διαφορετικότητας.

Το πιο ουσιαστικό στοιχείο αυτής της δράσης ήταν ότι ο λόγος δόθηκε στα ίδια τα παιδιά. Οι μαθητές δεν αντιμετωπίστηκαν ως απλοί αποδέκτες πολιτικών και αποφάσεων, αλλά ως ενεργοί συνομιλητές με άποψη, εμπειρία και προτάσεις. Η συμμετοχή τους μας υπενθυμίζει ότι κάθε προσπάθεια για συμπερίληψη αποκτά πραγματικό νόημα μόνο όταν ακούμε προσεκτικά τις φωνές εκείνων που τη βιώνουν καθημερινά. Το focus group αυτό δεν αποτέλεσε απλώς το κλείσιμο μιας ερευνητικής διαδικασίας, αλλά μια πολύτιμη υπενθύμιση ότι το σχολείο γίνεται πιο δυνατό όταν χτίζεται μαζί με τους μαθητές του.

Στο πλαίσιο της συμμετοχής του σχολείου μας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα Uniting schools for Inclusion and Diversity,   πραγματοποιήθηκε με επιτυχία το 2ο focus group, με τη συμμετοχή οκτώ μελών του εκπαιδευτικού και υποστηρικτικού προσωπικού.

Συγκεκριμένα, συμμετείχαν:                                                                                 
• δύο δάσκαλοι τάξεων,
• η εκπαιδευτικός της Τάξης Υποδοχής,
• μία εκπαιδευτικός Ειδικής Αγωγής,
• η δασκάλα Αγγλικής Γλώσσας,
• η σχολική ψυχολόγος,
• η κοινωνική λειτουργός και
• η σχολική νοσηλεύτρια.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, οι συμμετέχοντες συζήτησαν σε βάθος θέματα που αφορούν την τη συμπερίληψη και την υποστήριξη μαθητών από διαφορετικά πολιτισμικά και γλωσσικά περιβάλλοντα. Το focus group αποτέλεσε μια σημαντική ευκαιρία ανταλλαγής εμπειριών και απόψεων, προβάλλοντας τόσο τις προκλήσεις όσο και τις καλές πρακτικές που εφαρμόζονται στο σχολείο μας.

Μεταξύ άλλων, οι εκπαιδευτικοί ανέδειξαν:

• την ανάγκη για πιο στοχευμένη υποστήριξη στη γλωσσική και κοινωνική προσαρμογή των μαθητών,

• τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ ειδικοτήτων,

• τον ρόλο ενός ασφαλούς και φιλόξενου σχολικού κλίματος,

• καθώς και τις θετικές επιδράσεις που έχει η ολιστική προσέγγιση στην καθημερινότητα των παιδιών.

Η δράση αυτή συμβάλλει ουσιαστικά στην κατανόηση των αναγκών της σχολικής κοινότητας και ενισχύει τη δέσμευσή μας για ένα σχολείο ανοιχτό, συμπεριληπτικό και δίκαιο για όλους τους μαθητές.

UinD (United schools for Inclusion and Diversity) & Safing (Οικοδομώντας ασφαλή και συμπεριληπτικά περιβάλλοντα μάθησης στο σχολείο)

Δύο προγράμματα, συγχρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, έρχονται να συμβάλλουν στην προαγωγή της γλωσσικής και πολιτισμικής συμπερίληψης μαθητών με μεταναστευτικό και προσφυγικό υπόβαθρο, οικοδομώντας ασφαλή και συμπεριληπτικά περιβάλλοντα μάθησης. Πιστοί στο όραμα του σχολείου μας για ένα συμπεριληπτικό σχολείο και μέλος της ευρωπαϊκής σύμπραξης UinD από το Σεπτέμβριο, ανταποκριθήκαμε άμεσα στο κάλεσμα της οργάνωσης ΕΛΙΧ να συμμετέχουμε με τους μαθητές της Ε΄τάξης στο πρόγραμμα “Safing: Οικοδομώντας ασφαλή και συμπεριληπτικά περιβάλλοντα μάθησης στο σχολείο”, μια πολυτροπική, πολυγλωσσική και πολυαισθητηριακή περιπέτεια γνωριμίας με τα ανθρώπινα δικαιώματα, εξάσκησης της ενσυναίσθησής, εκτίμησης της πολυγωσσίας και της διαφορετικότητας, κατανόησης των ορίων και της συναίνεσης και εν τέλει οικοδόμησης ασφαλών και συμπεριληπτικών χώρων μάθησης.

Εκτός από την προώθηση της συμπερίληψης και τη δημιουργία ασφαλών, συμπεριληπτικών και δημοκρατικών κοινοτήτων μάθησης, το πρόγραμμα ενδυναμώνει τους εκπαιδευτικούς, εφοδιάζοντάς τους με εργαλεία και καλές πρακτικές που προάγουν την ολιστική συμπερίληψη. Ήδη έχουν ολοκληρωθεί 4 θεματικές ενότητες:

1. Παρουσιάζω τον εαυτό μου – Ανακαλύπτω την τάξη μου (γνωριμία)
2. Η τάξη μας – Χώρος ασφάλειας (δημιουργία ασφαλούς χώρου στην τάξη)
3. Η ομάδα μας (ενίσχυση της ομαδικότητας και της συμπερίληψης)
4. Μια τάξη – Πολλά παιδιά (εκτίμηση της διαφορετικότητας)

Μέσα από τις παραπάνω ενότητες, γνωριστήκαμε μεταξύ μας και αναστοχαστήκαμε πάνω στους τρόπους με τους οποίους μαθαίνουμε καλύτερα, οραματιστήκαμε μια πλήρως ασφαλή τάξη, και προσπαθήσαμε να την οικοδομήσουμε κατασκευάζοντας και χρησιμοποιώντας συστηματικά εργαλεία, όπως το Σύνταγμα της ομάδας, προσωπικά ημερολόγια αναστοχασμού, φωνόμετρα για τη ρύθμιση της έντασης και την ενίσχυση της συγκέντρωσης και ταμπέλες Stop για την εμπέδωση του προσωπικού χώρου, των ορίων και της έννοιας της συναίνεσης.

Κουβεντιάσαμε γύρω από τον εκφοβισμό και καταγράψαμε τις λέξεις που μας πληγώνουν προκειμένου να καταλήξουμε στις λέξεις που δίνουν χαρά. Προκειμένου να κάνουμε τις τάξεις μας πιο συμπεριληπτικές φτιάξαμε τα ατομικά και συλλογικά πορτρέτα της τάξης (ανθρώπινες φιγούρες πάνω στις οποίες αποτυπώνονται όλες οι γλώσσες, οι ικανότητες, τα ενδιαφέροντα και οι αγαπημένοι άνθρωποι του κάθε παιδιού αρχικά, και στη συνέχεια ολόκληρης της τάξης), διερευνήσαμε την ιστορία των ονομάτων μας και μιλήσαμε για το δικαίωμα στην ταυτότητα, καρφιτσώσαμε πάνω στον παγκόσμιο χάρτη όλους τους τόπους καταγωγής των παιδιών, αλλά και όλους τους τόπους όπου ονειρεύονται να πάνε.

Στο τέλος, τα παιδιά ζωγράφισαν στο ημερολόγιό τους το ποτάμι της ζωής τους, με τις ρίζες, το παρόν και τα σχέδια για το μέλλον τους.

Η εμψυχώτρια, υπεύθυνη του προγράμματος ΕΛΙΧ, που υλοποιεί τη δράση, συμμετείχε και στο πρώτο Focus Group που οργάνωσε το σχολείο μας στα πλαίσια του προγράμματος UinD.