Τεχνικές διαφοροποιημένης διδασκαλίας
Γραφικοί οργανωτές
Οι γραφικοί οργανωτές στο νηπιαγωγείο είναι οπτικά εργαλεία και διαγράμματα, που βοηθούν τα μικρά παιδιά να οργανώσουν τις σκέψεις, τις ιδέες και τις πληροφορίες τους. Επειδή τα νήπια δεν ξέρουν ακόμα να διαβάζουν ή να γράφουν αυτόνομα, αυτοί οι οργανωτές βασίζονται κυρίως σε εικόνες, σχέδια, βέλη, σύμβολα και προτάσεις που διατυπώνονται από τα παιδιά και συμπληρώνει ο εκπαιδευτικός.
Οι Γραφικοί Οργανωτές βοηθούν τα παιδιά να:
• Οπτικοποιούν τη σκέψη: Μετατρέπουν τις αφηρημένες έννοιες σε συγκεκριμένες εικόνες.
• Αναπτύσσουν τον προφορικό λόγο: Δίνουν αφορμή στα παιδιά να περιγράψουν και να εξηγήσουν.
• Ενισχύουν την κατανόηση: Βοηθούν στην κατανόηση παραμυθιών, ιστοριών ή καθημερινών καταστάσεων.
• Υποστηρίζουν τη μνήμη: Τα παιδιά θυμούνται ευκολότερα πληροφορίες που είναι δομημένες οπτικά.
Το διάγραμμα K-W-L-H
- Κ: Τι ξέρω;
- W: Τι θέλω να μάθω;
- L: Τι έμαθα;
- H: Πώς το έμαθα;
Το μοντέλο Frayer
Δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά να περιγράψουν έννοιες με τέσσερις διαφορετικούς τρόπους. Κάθε τρόπος αποτελεί στη ουσία μια διαφορετική οδό που οδηγεί τα παιδιά στην κατάκτηση της έννοιας.
Τεχνική Raft
Η τεχνική Raft προσδίδει στα παιδιά έναν αυξημένο ρόλο όσον αφορά την επιλογή και τον τρόπο οργάνωσης των μαθησιακών δραστηριοτήτων.
Η RAFT είναι το ακρώνυμο από τις λέξεις:
– Role: Ο ρόλος του συγγραφέα (δημοσιογράφος, παρατηρητής, αυτόπτης μάρτυρας, αφηγητής κλπ)
– Audience: Κοινό (αυτός που θα διαβάσει το κείμενο είναι ο δάσκαλος, οι συμμαθητές, ένας γονέας, ένας συντάκτης, άνθρωποι στην κοινότητα κλπ.)
– Format: Μορφή (επιστολή, άρθρο, έκθεση, ποίημα, διαφήμιση κλπ)
– Topic: Θέμα (το αντικείμενο του κειμένου μπορεί να είναι ένας χαρακτήρας ενός μυθιστορήματος, ένας διάσημος επιστήμονας, ένα αντικείμενο, ένας τόπος, μία έννοια κλπ.).
Στα πλαίσια της θεματικής ενότητας “Φθινόπωρο” και συγκεκριμένα στην υποθεματική «Η ελιά» εφαρμόστηκε αυτή η τεχνική, καθώς δημιουργήσαμε ένα βιβλίο με έργα τέχνης της ελιάς, όπου ο βοηθός της τάξης εκείνης της ημέρας ανέλαβε το ρόλο του συγγραφέα με σκοπό να εξηγήσει στα παιδιά της τάξης (ακροατήριο) την έννοια του συγγραφέα.
Cubing (Κύβοι)
Το Cubing είναι μια ευέλικτη και εύχρηστη στρατηγική διαφοροποίησης που καλεί τους μαθητές να εξετάσουν μία ιδέα, ένα λεξιλόγιο, μία θεματική ενότητα από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Δίνεται ή φτιάχνουν οι μαθητές έναν κύβο που οι έξι πλευρές του αντιπροσωπεύουν μία διαφορετική ερώτηση ή δραστηριότητα. Οι κύβοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ομαδικές ή ατομικές εργασίες. Κάθε μαθητής ρίχνει τον κύβο μία φορά και εκτελεί τη δραστηριότητα που εμφανίζεται. Εάν δεν του αρέσει η συγκεκριμένη δραστηριότητα έχει την επιλογή να ρίξει μία ακόμα φορά τον κύβο του.
Ρουτίνες Σκέψης
Οι Ρουτίνες Σκέψης στο νηπιαγωγείο είναι σύντομες, επαναλαμβανόμενες στρατηγικές και δομημένα βήματα, που βοηθούν τα παιδιά να αναπτύξουν την κριτική, δημιουργική και στοχαστική τους σκέψη. Προέρχονται κυρίως από το πρόγραμμα Project Zero του Πανεπιστημίου Harvard και το μοντέλο του Έντεχνου Συλλογισμού – Artful Thinking 1,2,3,4.
Ο στόχος και η λειτουργία τους είναι:
- H οπτικοποίηση της σκέψης: Βοηθούν τα παιδιά να εξωτερικεύσουν τις ιδέες τους.
- H αυθόρμητη έκφραση: Ενεργοποιούν τη φαντασία και τον αυθορμητισμό.
- H καλλιέργεια μεταγνώσης: Τα παιδιά μαθαίνουν πώς να σκέφτονται και όχι απλά τι να σκέφτονται.
- H καθολική εφαρμογή: Χρησιμοποιούνται με αφορμή εικόνες, παραμύθια, έργα τέχνης, βίντεο ή φαινόμενα της φύσης.
Στρατηγικές συνεργατικές μάθησης
Μοιράζομαι και συγκρίνω
Υλοποιείται συνήθως σε ζευγάρια ή σε πολύ μικρές ομάδες που εκτελούν το ίδιο έργο. Αποσκοπεί στην ανταλλαγή ιδεών και πληροφοριών για τον εμπλουτισμό των απόψεων, την αναθεώρηση και βελτίωση του τελικού μαθησιακού αποτελέσματος.
Παιδαγωγικές που αντλούνται από την παιδαγωγική του Freinet
Τα μικρά βιβλία : Τα μικρά βιβλία εστιάζουν στην ελευθερία της έκφρασης και της επικοινωνίας, αποτελούν ελεύθερη παραγωγή δημιουργικών έργων με προσωπικό και συλλογικό νόημα.
