Feed
Άρθρα
Σχόλια

Συγχρονισμοί

clock2
“Death lurks in the throats of women, hidden in their beauty, which the texts never evoke more freely than at the precise moment when their lives are threatened and in the balance.”[i]

Σε μια στιγμή που αμφέβαλα για τον ρόλο μου ως εκπαιδευτικού, που παρατηρούσα γονείς να αλλάζουν παιδαγωγική στάση και προβληματιζόμουν για το ένστικτο, όπως είπε κι ένας φίλος, που έρχεται στο προσκήνιο σε ώρες κρίσης -με ποιο τρόπο, δηλαδή, επιλέγει κανείς να επιβιώσει-, για τη ματαιότητα να θεωρώ την εκπαίδευση ανάχωμα, ήρθε και συντάραξε την κοινότητά μας ένας βίαιος θάνατος, από εκείνους τους ειδεχθείς.

Κι εκεί που ο καθένας υπεράσπιζε το κάστρο του, συναντηθήκαμε ξανά, έξω απ’ τα τείχη. Τουλάχιστον όσοι το επιδιώξαμε γιατί το νιώσαμε -τουλάχιστον- ανθρώπινη ανάγκη. Οι υπόλοιποι «Νομίζω δικαιούσθε με το παραπάνω/Δυο δυο, τρεις τρεις, να παίξετε, να ερωτευθείτε,/Και να ξεσκάσετε, αδελφέ, μετά από τόση κούραση.»[ii] Ό,τι δεν μας χτυπά την πόρτα δεν μας αφορά. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μάλλον δεν άκουσαν όλοι τον χτύπο…

Ναι, ένα οικογενειακό δράμα δριμύ και αδιανόητο. Το θύμα όμως, μέλος και της δικής μας κοινότητας. Κανείς μας δεν ήξερε τι συνέβαινε πριν τις 8.20 και μετά τις 14.50. Και με αυτή την παραδοχή ράγισε η σιωπή του πένθους. Του πένθους, που εμφαίνει την ανεπάρκειά μας να αντιμετωπίσουμε το τραύμα και να το αγκαλιάσουμε, που γυμνώνει τους μύχιους φόβους, που γρατζουνάει την επιφάνεια και, τελικά, αποκαλύπτει αυτό που κρύβεται -αν κρύβεται κάτι-, που είτε μας δελεάζει με τη σιωπή ή μας εξωθεί στον λόγο, όπως έγινε τώρα.

Το πένθος προσπαθήσαμε, μέσα από οδυνηρές διαπιστώσεις, να μη γίνει απειλή αποδιοργάνωσης, αλλά θησαυρός, μέτρο σύγκρισης και κρίσης, μια περίοδος με αρχή, μέση και τέλος, που θα αφήσει και κάτι θετικό στον καθένα χωριστά και σε όλη την κοινότητα του σχολείου. Η πρώτη, αυθόρμητη, γι’ αυτό πάντα αποκαλυπτική, αντίδραση ήταν η συσπείρωση γύρω από ό,τι μας ενώνει, άρα μας προσφέρει αίσθημα ασφάλειας. Κι αυτό ήταν η «ομάδα» μας, μια συλλογικότητα που λειτούργησε πρώτ’ απ’ όλα άτυπα, κι έπειτα, όπως πρέπει, θεσμοθετημένα και με την κατάλληλη καθοδήγηση.

Την εποχή που οι συλλογικότητες πάσχουν, ασθενούν, προσωπικά μπόρεσα να σταθώ στιγμιαία και να εστιάσω πάλι στον ρόλο του σχολείου ως καταφυγίου. Το μέρος όπου ξέρουμε ότι μπορούμε να μιλήσουμε για όσα μας βασανίζουν, για το τραύμα ή -έστω- την αμυχή, όπου δεν υπάρχουν ταμπού. Είδα τη βαθιά και μετρημένη θλίψη πολλών μαθητών, και γι’ αυτό μόνο «μπράβο» μπορώ να τους πω. Για την αξιοπρέπεια με την οποία στάθηκαν απέναντι στην απώλεια, το θάρρος απέναντι στο ευάλωτο και τη δύναμη με την οποία προσπάθησαν και βρήκαν ξανά την ισορροπία τους. Νομίζω, τα καταφέρατε, κι εμείς μαζί σας.

Όσα ζήσαμε έχουν υπάρξει πλούσιο υλικό μυθοπλασίας και το έχουμε παρακολουθήσει, ως καθολικευμένη εμπειρία, στις αίθουσες. Αλλά ας μην το συζητάμε απλώς εξ αποστάσεως, μετά την παράσταση ή την προβολή, επειδή … μας αφορά μόνο «ο καημός του εν γένει πάσχοντος Ανθρώπου». Να είμαστε εκεί όταν συμβαίνει δίπλα μας. Ενσυνειδητότητα το έχουν μεταφράσει. Αλλιώς, κινδυνεύουμε να αδυνατίζει συνεχώς το μέσα μας από την πλήξη για τον -νομοτελειακά- ανικανοποίητο έρωτα για τον εαυτό μας.

[i] Loraux, Nicole. Tragic ways of killing a woman, μτφ. Anthony Forster, Cambridge: Harvard University Press, 1987, σ. 53. (στα ελληνικά)

[ii] Στίχοι από το ποίημα του Μ. Αναγνωστάκη «Νέοι της Σιδώνος, 1970»

Metamorphosis of Narcissus 1937 Salvador Dal? 1904-1989 Purchased 1979 http://www.tate.org.uk/art/work/T02343

Metamorphosis of Narcissus 1937 Salvador Dal? 1904-1989 Purchased 1979 http://www.tate.org.uk/art/work/T02343

Αφιερωμένο στη μνήμη του δασκάλου μου Νικήτα Παρίση.

Που με έμαθε να πατώ γερά και να αγωνιώ.

«Αν οι επιμέρους επιστήμες αποτελούν τροπικότητες σκέψης και ερμηνείας του κόσμου, τότε η διαθεματικότητα μας βοηθά να καταδείξουμε άμεσα τη σημασία και την ανάγκη των ανθρωπιστικών μαθημάτων στην τυπική εκπαίδευση. […] Ό,τι κλειδώνει με τη μονομέρεια και την άκρα εξειδίκευση ξεκλειδώνει με τις γέφυρες μεταξύ των επιστημών, των τεχνών και των διδακτικών αντικειμένων που τις υπηρετούν, χωρίς ελιτισμούς. Συνεπικουρούμενα από βιωματικές προσεγγίσεις, τα ανθρωπιστικά μαθήματα θα μπορούσαν να γίνουν ο συνδετικός ιστός στη συγκρότηση των μαθητών μέσα στη σύγχρονη πραγματικότητα. Έτσι, μέσα από την ευελιξία της σκέψης και την αλληλοτροφοδότηση θα αρθούν παγιωμένες αντιλήψεις εκπαιδευτικών και μαθητών και ψευδοαφορισμοί για την αξία της μιας επιστήμης έναντι της άλλης. Η συνεργασία θα γίνει πράξη στη βάση της παραδοχής ότι, πράγματι, υπάρχουν περιοχές που μας είναι άγνωστες. Η παρατήρηση στο εργαστήριο θα βρει τη θέση της μέσα σε κάτι μεγαλύτερο, στον στοχασμό γύρω από αυτή. Η οικείωση με το διαφορετικό δίνει μια άλλη θέαση στον ανθρωποκεντρισμό σήμερα, σε σχέση τουλάχιστον με όσα διδάσκονται οι μαθητές μας στην Αρχαία Ελληνική Γραμματεία.»

Το πλήρες κείμενο έχει δημοσιευτεί στην έντυπη έκδοση του περιοδικού Φρέαρ, τχ. 19.

Δείτε τα περιεχόμενα

iphi

Ιφιγένεια, σκην. Μιχ. Κακογιάννης

Η χθεσινή συνάντηση θα μπορούσε να είναι ένα χαμόγελο από μόνη της…

«Ξεκινώντας θα ήθελα να ευχαριστήσω –και μιλώ εξ ονόματος όλων- την Ιωάννα για την πρωτοβουλία της και κυρίως για τη διοργάνωση της εκδήλωσης.

Δεν ήταν καθόλου εύκολο να μας μαζέψει όλους.

Χωρίς αυτήν, λοιπόν, ο καθένας μας θα ήταν κάπου αλλού απόψε. Σίγουρα όλοι είχαμε κάτι άλλο να κάνουμε Σάββατο βράδυ.

Το ότι είμαστε εδώ κάτι σημαίνει. Μπορεί να είναι η απλή και εντελώς ανθρώπινη περιέργεια να δούμε σε ποιο σημείο ζωής βρίσκονται οι συμμαθητές μας.

Ίσως όμως κρύβεται μια πιο βαθιά ανάγκη, να συναντηθούμε πάλι με την εφηβεία μας, να καθρεφτιστούμε στους παλιούς φίλους για να ξαναβρούμε κάποια από εκείνα που μας έδιναν χαρά στα 18 μας.

Όλοι κάτι έχουμε χάσει αυτά τα 30 χρόνια, όλο και κάπου έχουμε ξεστρατίσει, κάτι έχουμε αφήσει πίσω είτε από ανάγκη είτε από επιλογή είτε επειδή φοβηθήκαμε να το διεκδικήσουμε.

Εύχομαι η αποψινή μας συνάντηση να μη μείνει στις αναμνήσεις αλλά να μας κάνει όλους λίγο πιο σοφούς, λίγο πιο χαμογελαστούς και λίγο πιο γενναίους απέναντι στα χρόνια που έρχονται.»

«Ιστορία είναι και αυτό που συνέβη χθες.»

 Δείτε απόσπασμα.

Στις 16 Ιουνίου 2017, στο θέατρο του Ιδρύματος «Μιχάλης Κακογιάννης», παρουσιάστηκε η παράσταση «Μόνο ένα άσπρο φως», το αποτέλεσμα της έρευνας, της συγγραφής και της σκηνικής αναπαράστασης του θέματος από τις μαθήτριες και τους μαθητές του Ομίλου Ιστορίας και του Ομίλου Σύγχρονου Θεάτρου του Γυμνασίου των εκπαιδευτηρίων «Νέα Γενιά Ζηρίδη» για το σχολικό έτος 2016-2017.

Πρόκειται για το πρώτο μαθητικό documentary theatre που παρουσιάζεται στην Ελλάδα. Θέμα, η διεθνής τρομοκρατία από την επίθεση στο World Trade Center το 2001 μέχρι τις πιο πρόσφατες.

Στην παράσταση συμμετείχαν οι μαθήτριες και οι μαθητές του Γυμνασίου της Νέας Γενιάς Ζηρίδη (με αλφαβητική σειρά) Πέτρος Γεωργόπουλος, Άννα Γκβιλάβα, Δέσποινα Κολοκούτσα, Χάρις Κολοκούτσα, Χρήστος Κουτρούμπας, Ίλυα Μικροπούλου, Παντελής Παπαδάκης, Δήμητρα Φραγκούλη, Μαριεύα Χρυσοστομίδου.

Υπεύθυνη Ομίλου Ιστορίας: Φλωρεντία Πίκουλα, φιλόλογος ΝΓΖ

Υπεύθυνη Ομίλου Σύγχρονου Θεάτρου: Νατάσα Μερκούρη, επόπτρια φιλολόγων ΝΓΖ

Γραφιστικά: Αννίκα Καμαρινού, Art Director / Senior Ui – Ux Web Designer

Ενισχύσαμε τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα.

Διαβάστε όλο το άρθρο ΕΔΩ.

Η παράσταση πραγματοποιήθηκε με την υποστήριξη των φορέων: Ίδρυμα «Μιχάλης Κακογιάννης», 2ο Γυμνάσιο Λαυρίου, ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. «Άρμα Τέχνης» και των γονέων του σχολείου μας Μαριέττας Κόντου, Στέφανου Διονυσόπουλου, Κυριακής Πετροπούλου, Παναγιώτη Μακράκη.

Θερμότατες ευχαριστίες στα μέλη της συμβουλευτικής επιτροπής, στους συνομιλητές μας, στους φορείς και τους γονείς που μας στήριξαν και στους Ξένια Καλδάρα, αντιπρόεδρο και γενική διευθύντρια του Ιδρύματος «Μιχάλης Κακογιάννης», το τεχνικό προσωπικό, Δανάη Βαμβακοπούλου, αντιπρόεδρο του Συλλόγου Αποφοίτων «Λύκειον η Αθηνά» και ΝΓΖ, Αννίκα Καμαρινού, γραφίστρια και απόφοιτο της ΝΓΖ, Ειρήνη Σιώτου, εκπαιδευτικό της ΝΓΖ, Πέτρο Σταμάτη, εκπαιδευτικό της ΝΓΖ, Κυριακή Κυριακουλέα, εκπαιδευτικό της ΝΓΖ, το Τμήμα Παραγωγής και το τεχνικό προσωπικό του ΙΜΚ.

Σχόλιο από την κ. Βασιλική Σακκά, Σύμβουλο Φιλολόγων Ν. Μεσσηνίας, μέλος της συντακτικής επιτροπής της πρότασης για το Νέο Πρόγραμμα Σπουδών στην Ιστορία.

Η πρόταση υπάρχει αναρτημένη στην ιστοσελίδα του ΙΕΠ για όποιον θέλει να μελετήσει πρωτογενή πηγή και όχι δημοσιογραφική προτού εκφέρει άποψη.

«Παρακολουθώ με ενδιαφέρον το διάλογο και θα επιχειρήσω να απαντήσω σε κάποιες επισημάνσεις.

Ως προς τη σύνθεση της επιτροπής: Την πρωτοβουλία ανέλαβαν το ΙΕΠ και ο Πολυμέρης Βόγλης ο οποίος ήταν και στην επιτροπή που εκπόνησε το Π.Σ. Ιστορίας του 2010. Κάλεσε τα μέλη της τότε επιτροπής. Κάποιοι αρνήθηκαν, κάποιοι δέχτηκαν. Ο χρόνος ήταν πιεστικός και οι υπόλοιποι πανεπιστημιακοί οι οποίοι ορίστηκαν από το ΙΕΠ και τον κ. Κουζέλη πρότειναν δικούς τους συνεργάτες. Στην επιτροπή (5 πανεπιστημιακοί-5 μάχιμοι εκπαιδευτικοί) συμμετέχουν έτσι 3 ιστορικοί (Βόγλης, Κουλούρη, Κόκκινος), δύο ειδικοί στη διδακτική της ιστορίας (Κόκκινος, Παληκίδης), ένας ειδικός στην Αρχαία Ιστορία – Προϊστορία και διδακτική αξιοποίηση της Αρχαιολογίας και των μουσείων (Κ. Κασβίκης) δύο σχολικοί σύμβουλοι (Β. Σακκά και Π. Πυρπυρής) και τρεις εκπαιδευτικοί της τάξης, πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (Τριαντάφυλλος Πετρίδης, Ζέτα Παπανδρέου, Κωνσταντίνα Αδριανοπούλου) – όλοι με ανάλογες σπουδές (ιστορία ή διδακτική της ιστορίας και παιδαγωγικά) με σχετικές ανακοινώσεις σε συνέδρια και δημοσιεύσεις σε ελληνικά και ξένα περιοδικά, με εκπόνηση και δημοσίευση εκπαιδευτικών ερευνών πάνω στο θέμα και με εφαρμογές στην τάξη. ΜΑΧΙΜΟΙ, επαναλαμβάνω, όλοι. Θυμίζω ότι ο Τ. Πετρίδης συμμετείχε στην ομάδα που έφτιαξε τα βιβλία ιστορίας για την εκπαίδευση μουσουλμανοπαίδων και τα οποία συνιστούν το αρτιότερο επιστημονικά και παιδαγωγικά εκπαιδευτικό ιστορικό υλικό που έχει εκπονηθεί, κατά τη γνώμη μου, στην Ελλάδα τα τελευταία 10 χρόνια. Προσωπικά, αν γενικευόταν η χρήση του υλικού αυτού (ως μεταβατική λύση) σε όλα τα Γυμνάσια θα είχα καλυφθεί.

Η εμπειρία όλων συνεπώς στο πεδίο είναι δεδομένη, όπως, θέλω να πιστεύω και η επιστημονική τους επάρκεια και εντιμότητα.

Η επιτροπή θα διευρυνθεί και με άλλους συναδέλφους. Τον τελικό λόγο έχει πάντα το ΙΕΠ σε συνεργασία με τους πανεπιστημιακούς. Είναι καλά όλα αυτά τα περί «σύνθεσης» αλλά μια στοιχειώδης συναντίληψη σε κάποια βασικά θέματα είναι προϋπόθεση για να παραχθεί έργο – ποια θέση μπορεί να έχει ο πολιτικός επιστήμονας κ. Καλύβας εδώ; Διαφορετικά, μπορούμε να συζητάμε αενάως. Άλλωστε με τον ίδιο τρόπο έχουν παραχθεί και παράγονται όλα τα Π.Σ μέχρι τώρα σε όλο το δυτικό κόσμο.

Ως προς το περιεχόμενο της πρότασης: Οι φάκελοι είναι ενδεικτικοί αλλά όχι τυχαίοι. Στόχος είναι να επισημανθούν κάποιοι ως υποχρεωτικοί (άλλωστε ως εκπαιδευτικοί έχουμε πάντα στο μυαλό μας ποια είναι εκείνα τα θέματα τα οποία πρέπει να έχουν κατανοήσει και εμπεδώσει οι μαθητές με το τέλος κάθε χρονιάς ώστε να μπορούν να παρακολουθήσουν τις αλλαγές και τις συνέχειες την επόμενη χρονιά) και οι υπόλοιποι (οι οποίοι μπορούν να συμπληρωθούν από τους εκπαιδευτικούς) να επιλεγούν με βάση τα ενδιαφέροντα και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε σχολείου και περιοχής (εθνοτική και έμφυλη σύνθεση της τάξης, τοπικότητα, ενδιαφέροντα κλπ).

Εδώ εμπιστευόμαστε τον εκπαιδευτικό όπως δεν τον έχει εμπιστευτεί κανείς μέχρι τώρα. Δεν αφήνουμε χώρο για πολιτικές ακρότητες, αυθαιρεσία και ιδεοληψίες και όποιος το προσεγγίζει έτσι δεν έχει εμπιστοσύνη στον εκπαιδευτικό. Οι συνάδελφοι μπορούν να συνεργαστούν (η ταλαίπωρη συνεργατική κουλτούρα για την οποία μας λοιδορούν κάποιοι) ανά σχολική μονάδα ή ανά τάξη.

Και φυσικά προτείναμε πιλοτική εφαρμογή στο β΄μισό της επόμενης χρονιάς, αφού έχει προηγηθεί επιμόρφωση στο πρώτο μισό. Η ανατροφοδότηση είναι πολύτιμη και ζητούμενο. Δεν αντιμετωπίζουμε την ιστορία ως αριστερή ή δεξιά υπόθεση (να αντικαταστήσουμε αυτή την αφήγηση με την αντίθετή της) αλλά ως επιστημονική ή όχι. Δεν θα απαντήσουμε σε αιτιάσεις επιπέδου Πρώτου Θέματος ή του ‘Αρδην – ειλικρινά δεν μας αφορούν.

Στον καθορισμό των περιεχομένων δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε όλοι, αλλά υπάρχει μια ειλικρινής προσπάθεια ισόρροπης αντιμετώπισης ιστορικών περιόδων και ειδών ιστορίας. Φυσικά και δεν μονοπωλεί την πρότασή μας η πολιτική ιστορία, όμως ούτε απουσιάζει, ούτε υποβαθμίζεται. Συνειδητά υποστηρίζουμε τη σύγχρονη ιστορία την οποία ουδέποτε διδάχτηκαν οι μαθητές μας στην υποχρεωτική εκπαίδευση και η συστηματική διδασκαλία της οποίας αποτελεί αίτημα των διδασκόντων σε όλες τις εκπαιδευτικές έρευνες τα τελευταία 20 χρόνια.

Καινοτομίες (φυσικά όχι επαναστατικές- δεν ανακαλύψαμε την Αμερική): Το ιστορικό εργαστήριο που προτείνεται για την Δ’ τάξη του δημοτικού αποτελεί πρακτική που εφαρμόζεται με επιτυχία, όπως πιστοποιείται ερευνητικά, στο σύνολο σχεδόν των ευρωπαϊκών χωρών: τα μικρά παιδιά αντιλαμβάνονται ό,τι είναι περισσότερο οικείο, κοντινό προς αυτά, τοπικά και χρονικά. Ήδη έχουμε λάβει υπόψη τις σχετικές παρατηρήσεις για την εφαρμογή της πρότασης.

Η συστηματική αξιοποίηση των μνημείων, του μουσείων των αρχαιολογικών /αρχαιογνωστικών εργαστηρίων ακολουθεί το ίδιο σκεπτικό. Η καθημερινότητα, ο πόλεμος και η ειρήνη, η τέχνη και ο πολιτισμός, το περιβάλλον και η θρησκεία, οι επώνυμοι πρωταγωνιστές και οι ανώνυμοι άνθρωποι συνιστούν ιστορία η οποία με αυτή την ποικιλία και τον πλουραλισμό των εκφράσεών της προσεγγίζεται μέσα από την ατελή- φυσικά- και ανοιχτή σε εποικοδομητικές παρατηρήσεις και βελτιώσεις πρόταση. Το λυπηρό είναι η προεξαγγελτική άρνηση σε όλα και μάλιστα από φορείς με θεσμικό ρόλο και με βαριά ιστορία υποστήριξης καινοτομιών πίσω τους. Η ανάδειξη της Προϊστορίας , βασικής περιόδου για τη μετέπειτα κατανόηση της συγκρότησης των αρχαίων πολιτισμών αποτελεί καινοτομία. Δεν υποβαθμίζεται φυσικά η Αρχαία Ιστορία ούτε, κατά την άποψή μας η Βυζαντινή / Μεσαιωνική. Το τοπικό και το περιφερειακό εντάσσεται στο ευρωπαϊκό και το παγκόσμιο.

Μπορούμε να συζητήσουμε για την έκταση των εξεταζόμενων χρονικών περιόδων ανά τάξη – όμως η προσέγγιση που προτείνεται εδώ είναι διαφορετική. Χρειάζονται σίγουρα περισσότερες διευκρινίσεις- άλλωστε δεν είναι η τελική μορφή της πρότασης, αλλά βάση για συζήτηση, γι αυτό και η διαβούλευση: καθόλου προσχηματική. Οι παρατηρήσεις και οι προτάσεις, πολλές και ενδιαφέρουσες, από πανεπιστήμια, συναδέλφους και συλλογικότητες συγκεντρώνονται, ταξινομούνται, κωδικοποιούνται. Κάποιες από αυτές θα υιοθετηθούν, προφανώς.

Δεν τίθεται σε συζήτηση, κατά την άποψή μου, ότι η εθνική μας ταυτότητα δε νοηματοδοτείται με τον ίδιο τρόπο, αναλλοίωτη και άκαμπτη μέσα στο χρόνο. Μια εθνική ταυτότητα όχι φοβική, αμυντική και περίκλειστη ενός «περιούσιου λαού», αλλά ανοιχτή, περιεκτική και ανεκτική, που δεν περιχαρακώνει τον εαυτό αλλά αγκαλιάζει τον άλλο είναι το ζητούμενο σε κάθε ευνομούμενη και δημοκρατική σύγχρονη πολιτεία. Γιατί κινδυνεύουμε από μια τέτοια προσέγγιση;

Η έμφαση στην ιστορία – πρόβλημα που θα γεννά ανάλογο γόνιμο προβληματισμό και θα καλλιεργεί κριτικές προσεγγίσεις και ιστορική σκέψη ερμηνεύτηκαν από κάποιους ως αμφισβήτηση αιώνιων αληθειών (αναφέρθηκε ότι πρέπει να πούμε «τα πράγματα όπως έγιναν», κατά τη θετικιστική ρήση του Leopold von Ranke τον 19ο αιώνα). Δεν υπάρχουν όμως τέτοιες στην ιστορία, ή αν υπάρχουν είναι ελάχιστες («the past is unpredictable»). Η ίδια η φύση της ιστορίας είναι η διερεύνηση της εγκυρότητας των ερμηνειών με βάση τα ερωτήματα που υπαγορεύει το παρόν – οι ερμηνείες δεν μπορεί να είναι ούτε αναλλοίωτες, ούτε ισότιμες φυσικά.

Δεν φοβάται, βέβαια, τα ερωτήματα η πρόταση αυτή – τα επιζητεί και τα θέτει. Και φυσικά, όταν αναφερόμαστε σε ιστορικές έννοιες δεύτερου επιπέδου (συνέχειες, ασυνέχειες, τομές, τεκμηρίωση, ηθικές κρίσεις) χρειάζονται διαφορετικές διδακτικές και μαθησιακές προσεγγίσεις που δεν βασίζονται αποκλειστικά στο εγχειρίδιο – ευαγγέλιο, το οποίο βεβαίως ούτε καταργείται ούτε υποβαθμίζεται, όπως αναφέρθηκε. Όπως δεν υποβαθμίζεται και η αφήγηση – δε νοείται ιστορία χωρίς αυτή, όπως δε νοείται ιστορία και χωρίς στοιχειώδη απομνημόνευση κομβικών στοιχείων. Το θέμα είναι να δουλεύουν οι μαθητές ώστε να μπορούν να προσεγγίζουν, να επεξεργάζονται, να κατανοούν, να αξιολογούν και να αναλύουν πρωτογενείς και δευτερογενείς ιστορικές πηγές ώστε να παράγουν την ιστορική αφήγηση – σε λόγο πλήρη νοήματος- και όχι να την αποστηθίζουν.

Μεθοδολογικά: αυτονόητη η έμφαση σε ερευνητικές, ανακαλυπτικές, ομαδοσυνεργατικές και βιωματικές πρακτικές. Δε χρειάζεται να επιχειρηματολογήσουμε για τα αυτονόητα. (Ας θυμηθούμε τις αντιδράσεις και την αδράνεια του κλάδου στις αλλαγές στη διδασκαλία της λογοτεχνίας στην Α΄ Λυκείου και πώς εξελίχθηκε αυτή τώρα, 6 χρόνια μετά). Πολλοί συνάδελφοι εφαρμόζουν τέτοιες μεθόδους, παρά την πίεση του υπάρχοντος ασφυκτικού προγράμματος. Οι Τ.Π.Ε., φυσικά και λαμβάνονται υπόψη, αλλά δεν εμφανίζονται ως πανάκεια – λειτουργούν συμπληρωματικά στη διδακτική διαδικασία όπως και στα άλλα γνωστικά αντικείμενα. Δεν είναι δυνατόν, όταν συντάσσουμε πρόταση Π.Σ. Ιστορίας σήμερα να μη λαμβάνουμε υπόψη μια ψηφιακή πραγματικότητα (με την οποία είναι πολύ περισσότερο εξοικειωμένοι οι μαθητές μας) και την επίδρασή της στις δημόσιες χρήσεις της ιστορίας.

Τέλος, για θέματα διοικητικά και οικονομικά (πόσες ώρες, ποιοι θα διδάσκουν, υποδομές) η επιτροπή προφανώς δεν μπορεί ούτε να αποφασίσει ούτε να δώσει λύσεις- μπορεί όμως να εκφράσει την άποψή της με γνώμονα την καλύτερη εφαρμογή των προτάσεων, όπως και το έπραξε.

Η διδασκαλία της ιστορίας στο σχολείο μας πρέπει να αλλάξει. Προτάσεις αναμόρφωσης του ΠΣ και της διδακτικής διαδικασίας έγιναν και στο παρελθόν (2010-Διαμαντοπούλου και 2012-Μπαμπινιώτης) οι οποίες ουδέποτε είδαν το φως της δημοσιότητας, ούτε δοκιμάστηκαν στην πράξη ώστε να υπάρξει ανατροφοδότηση. Ας μη χαθεί άλλη μια ευκαιρία. Το να επιμένουμε να μην αλλάξει τίποτα γιατί έχουμε διαφωνίες είναι λυπηρό και αδιέξοδο. Το να βοηθήσουμε με την εποικοδομητική κριτική και την πιλοτική εφαρμογή να βελτιωθούν οι προτάσεις είναι καλύτερο κατά την άποψή μου.»

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο wiki της κ. Αγάθης Γεωργιάδου, στο πλαίσιο του διαλόγου για το νέο ΠΣ.

History_theme_slider

Για την Ελένη

Έλενα Πίνη, Δέσμιοι ονείρων, Εκδόσεις Anima, Αθήνα: 2017

Βρίσκομαι εδώ επειδή μου το ζήτησε η Ελένη κάποιες μέρες πριν. Που ξαναβρεθήκαμε έπειτα από πολλά χρόνια. Ένα από τα θετικά της κοινωνικής δικτύωσης.

Είμαι, εκτός από φιλόλογος, και καθηγήτριά της, όταν φοιτούσε στο Λύκειο. Και θα ήθελα να μιλήσω κυρίως με αυτή μου την ιδιότητα γιατί η αποψινή συνάντηση έχει για μένα ιδιαίτερη συναισθηματική φόρτιση.

Είναι σαν να ξαναέβαλα τα καλά μου ως εκπαιδευτικός όταν η Ελένη μού είπε πόσο αλλάξαμε τον τρόπο σκέψης της στο σχολείο. Και η ποιητική συλλογή που έχουμε στα χέρια μας νομίζω πως είναι γέννημα αυτής της αλλαγής που με γυρνάει ταυτόχρονα «ξανά στου κρεβατιού την ερημιά, και στου ονείρου την συντροφιά.»

Είμαστε φτιαγμένοι από την ύλη των ονείρων. Ποια είναι η ύλη των ονείρων λοιπόν.

Είναι, όπως γράφει η Ελένη, η αρχική επιθυμία, που «ξεκινά από κάπου και το μονοπάτι κλείνει ξανά εκεί, στο ίδιο σημείο. Στην αρχή.» Μια επιθυμία που δεν εκπληρώθηκε ποτέ και που μπορεί κάποιος να καεί στην προσπάθεια να την κρατήσει ζωντανή γιατί αυτό τον τροφοδοτεί. «Τόσος φόβος να μην χαθεί η μνήμη.»

Τα όνειρα μας διαμορφώνουν και μας μεταμορφώνουν. Και μεγαλώνουν και θεριεύουν μέσα στη μοναξιά. Και περιστρέφονται γύρω από έναν άνθρωπο, από αυτούς που σου κλονίζουν τις βεβαιότητες και σε κάνουν να αναρωτιέσαι για τον ίδιο σου τον εαυτό, την ίδια στιγμή που σου υπόσχονται την πληρότητα.

Ή για να είμαι πιο ακριβής, γύρω από την απουσία αυτού του ανθρώπου. Βασικό συστατικό του έρωτα, όπως γράφει και ο Ρολάν Μπαρτ. «Η ερωτική απουσία είναι μονής κατευθύνσεως και μπορεί να διατυπωθεί μόνο από αυτόν που μένει, όχι από αυτόν που φεύγει.»

Στον κόσμο της Ελένης, όταν προσπαθείς να ξεχάσεις το όνειρο, να γυρίσεις στη ζωή, νιώθεις εξόριστος από τη φαντασία σου, σαν άνθρωπος μισός. Αυτό που σε αναγεννά συνεχώς, σε ματώνει. Ταυτόχρονα ζοφερό και ζωογόνο. Καθηλωτικό και λυτρωτικό.

Ύλη ονείρου που δεν ταξινομείται πουθενά. Και μια ζωή που προσπαθεί να βρει το μέτρο της ανάμεσα στο αλάτι της μνήμης, σε ξεθωριασμένες ματιές και σε όλο και λιγότερο οξυγόνο.

Τελικά, πράγματι η ύλη των ονείρων είναι η ύλη των ανθρώπων. Το κράμα της προσμονής, της αγωνίας, της αγάπης, της απουσίας, της μνήμης και της δημιουργίας.

Φαντάζομαι την Ελένη να μονολογεί το ποίημά της καθισμένη σε μια φθαρμένη πολυθρόνα, σαν αυτή της γυναίκας από τη Σονάτα του Σεληνόφωτος. Και σκέφτομαι πως, όταν έχεις καταφέρει με τη γραφή σου να οριοθετήσεις το όνειρο, να του δώσεις μορφή, θα εκτιμήσεις την πραγματικότητα, όποια και αν είναι, όπως και αν σου παρουσιαστεί.

Και κάποια στιγμή, μεγαλώνοντας, θα μάθεις να αποχαιρετάς χωρίς να ξεχνάς. Γιατί δέσμιος μένει κι αυτός που ονειρεύεσαι.

4bae0a73123dd82c8c127821c352d3e4

John Batho – Présents et Absents (série)

[Λίγες σκέψεις, πέρα για πέρα αληθινές, για έναν διαγωνισμό που συμπλήρωσε τη θητεία του χωρίς να έχει βλέψεις εξουσιαστικές…]

 

Δεν σας κρύβω ότι με τις συναδέλφους έχουμε ταλαντευτεί τελευταία αν θα συνεχίσουμε τον διαγωνισμό και του χρόνου. Και, αν ναι, με ποια μορφή. Έχουμε προκηρύξει αυτόν τον διαγωνισμό τέσσερις φορές. Κι όπως πολύ σωστά λέει και η κ. Κυριακουλέα, κάτι που κάνουμε με αγάπη ας σταματά πριν εκφυλιστεί. Είναι οδυνηρό να το βλέπεις να εκπίπτει.

Μέσα σε αυτές τις διαγωνιστικά πεισιθάνατες σκέψεις, διάβαζα τα διηγήματα των μαθητών, και ήρθε στο μυαλό μου ο στίχος του Μάρκου Μέσκου «Σε ποιον θάνατο πήγες. Περνούσε αεράκι από εκεί;», όχι γιατί ήταν για μένα «αεράκι» τα γραπτά των παιδιών. Μακριά από μας τέτοιες κοινοτοπίες.

Σκεφτόμουν έναν από τους ρόλους της μνήμης στη ζωή μας, ότι όλοι με τον τρόπο μας κάνουμε ό,τι μπορούμε για να μην μας ξεχάσουν οι επόμενοι. Αν, λοιπόν, κάτι σταματήσει να υπάρχει, είτε αυτό είναι απώλεια για εμάς είτε για τους άλλους, προτίμησα να εστιάσω σε αυτό που μένει, ή μάλλον στη φήμη αυτού που έφυγε.

Ξέρετε, μόλις πέρσι συνειδητοποίησα ότι τελικά η περίφημη υστεροφημία μικρή σχέση έχει με ένδοξους θανάτους και μεταθανάτια δόξα. Είναι κάτι απλούστερο: πώς θες να σε θυμούνται όταν εσύ θα λείπεις.

Και κάπως παρηγορήθηκα γιατί την προσπάθειά μας τέσσερα χρόνια τώρα την ένιωσα σαν «αεράκι» στις ζωές όλων όσοι μπλεχτήκαμε σ’ αυτό το παιχνίδι. Οπότε, ελπίζω πως το αεράκι θα εξακολουθεί να είναι εκεί ακόμα κι όταν εμείς λείπουμε.

Αλλά και πάλι, μπορεί όλ’ αυτά να ‘ναι μόνο στο μυαλό μιας φιλολόγου που έχει διορθώσει πάρα πολλά γραπτά …

Σας ευχαριστώ.

aeraki
Diigima2017_apon2

Ψυχοστασίες

«Αγάπη πάντοτε κι αγώνας θα σε πλάθουν και θα δίνουν
νόημα στον πυρετό της ύπαρξής σου, μ” ένα φως
φτεροκοπώντας γύρω σου τις στάχτες να σου πλύνουν
– Σήκω! της ζωής δε σταματάει ποτέ ο τρικυμισμός.»

Βύρων Λεοντάρης, «Γενική αίσθηση»
Ψυχοστασία

Εκπαίδευση προσφύγων

Roads, με τον Πάνο Χαρίτο

Εκπομπή

ref2016

Ναι, η ελευθερία έχει δύο όψεις.

R_J_megaron (40)
Με δύναμη από το Μέγαρο.

 

Παλιότερα Άρθρα »

Top
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων