Τι σημαίνει ο όρος ” Zero Waste”.
Τι είναι το Zero Waste;
Με τον όρο Zero Waste αναφερόμαστε σε μια φιλοσοφία και τρόπο ζωής, που στόχος είναι να μειωθούν τα απόβλητα στο ελάχιστο δυνατό. Είναι μια προσπάθεια να μειωθούν τα απορρίμματα που καταλήγουν στους χώρους υγειονομικής ταφής ή την καύση και να προωθηθεί η επαναχρησιμοποίηση, η ανακύκλωση και η κομποστοποίηση. Ο στόχος είναι να μάθουμε όλοι, ότι κάθε προϊόν που έχει κατασκευαστεί πρέπει να επαναχρησιμοποιείται ή να επιστρέφει στη φύση με βιώσιμο τρόπο, χωρίς να επιβαρύνει το περιβάλλον.
Πώς να ξεκινήσουμε το Zero Waste ταξίδι μας;
Δεν απαιτούνται μεγάλες αλλαγές αμέσως για να ξεκινήσεις το Zero Waste ταξίδι σου. Χρειάζονται μικρά και απλά βήματα για να σε οδηγήσουν σε έναν πιο βιώσιμο τρόπο ζωής. Διάβασε παρακάτω για να δεις ότι είναι πιο απλό από όσο φαντάζεσαι.
- Δες πόσα απορρίμματα παράγεις καθημερινά: Πρώτο βήμα είναι να μειώσεις τα απόβλητα σου. Δηλαδή, μπορείς για μια βδομάδα να καταγράφεις όλα τα αντικείμενα που πετάς, όπως πλαστικές συσκευασίες, τρόφιμα, ρούχα ή προϊόντα μιας χρήσης. Με αυτόν τον τρόπο θα δεις που χρειάζονται βελτιώσεις.
- Προσπάθησε να αποφύγεις τα προϊόντα μιας χρήσης: Μια από τις πιο εύκολες και άμεσες αλλαγές είναι η αποφυγή προϊόντων μιας χρήσης, όπως πλαστικά μπουκάλια, ποτήρια και σακούλες. Βάλε στην ζωή σου επαναχρησιμοποιούμενα προϊόντα.
- Να έχεις πάντα μαζί σου επαναχρησιμοποιούμενη τσάντα για ψώνια.
- Να χρησιμοποιείς θερμό για τα ροφήματα σου.
- Να αντικαταστήσεις τα πλαστικά καλαμάκια με μεταλλικά ή μπαμπού.
- Μείωσε την σπατάλη τροφίμων: Σκέψου πόσα απορρίμματα τροφίμων δημιουργούνται καθημερινά. Να προγραμματίζεις σωστά τα γεύμα σου έτσι ώστε να ψωνίζεις μόνο ό,τι χρειάζεσαι και να αποθηκεύεις σωστά τα τρόφιμα για να μην χαλάνε και αν περισσέψει φαγητό, δες αν μπορείς να φτιάξεις κάτι άλλο με αυτό.
- Ανακύκλωση και κομποστοποίηση: Προσπάθησε να ανακυκλώνεις σωστά, δηλαδή, όλες οι συσκευασίες που θέλεις να ανακυκλώσεις να είναι καθαρές και να μπαίνουν τα απορρίμματα στους σωστούς κάδους ανακύκλωσης. Δοκίμασε να αρχίσεις να κομποστοποιήσεις τα οργανικά απορρίμματα (υπολείμματα φαγητών, φλούδες λαχανικών, κλπ.), που μπορείς να τα χρησιμοποιήσεις ως λίπασμα για τον κήπο σου.
- Αγόρασε με γνώμονα τη βιωσιμότητα: Προτίμησε προϊόντα με οικολογική πιστοποίηση ή τουλάχιστον αυτά που έχουν λιγότερη συσκευασία. Να επιλέγεις τοπικά προϊόντα, τα οποία συχνά παράγονται με πιο βιώσιμες πρακτικές και έχουν μικρότερο αποτύπωμα άνθρακα λόγω της μειωμένης μεταφοράς.
- Μάθε να επαναχρησιμοποιείς: Πριν αγοράσεις καινούργια προϊόντα, εξέτασε αν μπορείς να επαναχρησιμοποιήσεις ή να ανανεώσεις τα παλιά σου αντικείμενα. Για παράδειγμα, μια παλιά μπλούζα μπορεί να γίνει πανί καθαρισμού, ένα γυάλινο βάζο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αποθήκευση τροφίμων.
- Να λες “όχι” στο περιττό: Πόσες φορές έχεις δεχτεί δωρεάν προϊόντα, διαφημιστικά είδη ή συσκευασίες που δεν χρειάζεσαι; Μάθε να αρνείσαι ευγενικά αν δεν έχουν πραγματική αξία για εσένα και πρόκειται να καταλήξουν απλώς στα σκουπίδια.
Το να ξεκινήσεις το Zero Waste ταξίδι σου, όπως είδες δεν απαιτεί ριζικές αλλαγές στη ζωή σου. Με μικρές, σταδιακές κινήσεις, μπορείς να κάνεις τη διαφορά και να συμβάλλεις στη μείωση των απορριμμάτων, προωθώντας έναν πιο βιώσιμο τρόπο ζωής. Το σημαντικό είναι να κάνουμε όλοι την προσπάθεια μας, να συνεχίσουμε να μαθαίνουμε και να εξελισσόμαστε προς μια ζωή με λιγότερα απόβλητα.
Το ρεύμα του zero waste υπήρχε από παλιά, από τότε που οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν όλες τις πρώτες ύλες. Για παράδειγμα, στα χωριά οι φλούδες φαγητών και τα τρόφιμα που δεν είχαν καταναλωθεί χρησιμοποιούνταν για ζωοτροφές όπως και τα περισσεύματα ξύλων, χρησιμοποιούνταν για να φτιάξουν μικρές ξύλινες κατασκευές.
Στην νέα εποχή, έχει πάρει το όνομά zero waste από τον Daniel Knapp στη δεκαετία του 1980, που κατά λέξη σημαίνει μηδενικά απορρίμματα. Στο κίνημα αυτό συγκαταλέγονται η αλλαγή τρόπου ζωής όπου θα υπάρχει αφθονία αγαθών άλλα όχι σπατάλη, αλλαγή στον τρόπο παραγωγής και συσκευασίας προϊόντων, ο μινιμαλισμός και γενικότερα ένας βιώσιμος τρόπος ζωής που να έχει το λιγότερο δυνατό αρνητικό αντίκτυπο στο περιβάλλον.
Tα 5 R του zero waste
REFUSE: Αρνούμαστε να αγοράζουμε μικροπράγματα που δεν έχουν καμία αξία. Ένα μικρό διακοσμητικό που θα πεταχτεί μέσα στο συρτάρι, κάτι που ήδη έχουμε, είναι λειτουργικό.
REDUCE: Προσπαθούμε να μειώσουμε τις αγορές μας. Αγοράζουμε αυτά που έχουμε πραγματικά ανάγκη. Δεν επιτρέπουμε στις διαφημίσεις να καθοδηγούν τις αγορές μας.
REUSE: Χρησιμοποιούμε τα ήδη υπάρχοντα αντικείμενα, αγοράζουμε επαναχρησιμοποιούμενες σακούλες, επαναχρησιμοποιούμενα ποτήρια κλπ.
RECYCLE: Αν και η ανακύκλωση δεν έχει αποδειχθεί απόλυτα λειτουργική μεμονωμένα, συμβάλλουμε στην προσπάθεια πετώντας τα ανακυκλώσιμα υλικά στους σωστούς κάδους.
ROT: Κομποστοποίηση. Μετατρέπουμε, δηλαδή, την οργανική ύλη, φλούδες λαχανικών φρούτων κ.α. σε χώμα για να χρησιμοποιηθεί στον κήπο μας.
Γιατί είναι σημαντικό να υιοθετήσεις μια τέτοια στάση ζωής
- Ο πλανήτης είναι ένας και μοναδικός.
- Ο ΟΗΕ έχει δώσει περιθώριο 2 χρόνων για να σώσουμε τον πλανήτη.
Πως μπορείς να το πετύχεις το zero waste
- Επαναχρησιμοποιούμενες σακούλες. Μία πάνινη τσάντα μπορεί εύκολα να χωρέσει στην τσάντα μας για οποιαδήποτε στιγμή χρειαστεί στις αγορές μας. Στην κατηγορία αυτή συγκαταλέγονται και οι τσάντες-διχτάκια για τα λαχανικά και φρούτα. Στον κόσμο χρησιμοποιούνται, συνολικά, 5 τρισεκατομμύρια πλαστικές σακούλες τον χρόνο.
- Επαναχρησιμοποιούμενα ποτήρια-θερμός. Καθημερινά χρησιμοποιούμε πλαστικά ποτήρια για τον καφέ, για το νερό, για το τσάι κτλ. Στα πακέτα take away μπορούμε να ζητήσουμε να αφαιρεθεί και ο περιβαλλοντικός φόρος, που είναι μικρός άλλα συμβολικός. Στον κόσμο χρησιμοποιούνται, συνολικά, 500 δισεκατομμύρια πλαστικά ποτήρια.
- Χύμα προϊόντα. Για παράδειγμα, χύμα ξηροί καρποί όπου μπορούμε να φέρουμε και το δικό μας δοχείο, φρέσκα φρούτα και λαχανικά, αγορά τυροκομικών και αλλαντικών από τους πάγκους του σούπερ μάρκετ που τυλίγονται με χαρτί για να αποφύγουμε τις πλαστικές συσκευασίες.
- Συσκευασίες. Επιλέγουμε προϊόντα που βρίσκονται σε χάρτινες συσκευασίες ή αλουμινένιες καθώς το 75% του αλουμινίου που κατασκευάστηκε ποτέ εξακολουθεί να χρησιμοποιείται σήμερα αποτελώντας το πιο ανακυκλώσιμο υλικό. Επιπλέον μπορούμε να χρησιμοποιούμε σαπούνια αντί για αφρόλουτρα τα οποία είναι σε πλαστικό μπουκάλι και άρα χρειαζόμαστε ένα καινούργιο μπουκάλι κάθε δύο μήνες.
- Zero-Waste Veganism. Η μείωση κατανάλωσης κρέατος είναι πολύ σημαντικό για τον πλανήτη διότι δεν χάνονται πόροι. Τα ζώα εκτροφής χρειάζονται φαγητό, άρα πρέπει να έχουμε καλλιέργειες για τα ζώα και έξτρα νερό για τις καλλιέργειες αυτές. Για την παραγωγή 1 κιλού κρέατος απαιτούνται μεταξύ 5.000 και 20.000 λίτρα νερού, ενώ για την παραγωγή 1 κιλού σιτηρών απαιτούνται μεταξύ 500 και 4.000 λίτρα νερού.
- Χημικά Καθαριστικά. Τα απορρυπαντικά μολύνουν το νερό γι’ αυτό υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις. Υπάρχουν καθαριστικά σε μορφή δισκίου που διαλύονται στο νερό ,σε ένα μπουκάλι από το παλιό σου καθαριστικό και έχεις πολύ πιο οικονομικά (2€) ένα καθαριστικό spray με λιγότερα χημικά. Επιπλέον υπάρχει το φυσικό απορρυπαντικό ρούχων ,καρποί από το σαπωνόδεντρο.
- Καλαμάκια. Αγόρασε ένα επαναχρησιμοποιούμενο μεταλλικό καλαμάκι. Τόσο το πλαστικό όσο και το χάρτινο έχουν αρνητικό αντίκτυπο στον πλανήτη.
Καθημερινές πρακτικές
- Δεν χρειάζεται πίεση να να τα κάνεις όλα σωστά, έστω και ένα πράγμα να μειώσεις είναι και αυτό ένα θετικό αποτέλεσμα. Δεν είναι είτε όλα ή τίποτα στην φιλοσοφία του zero waste.
- Δεν χρειάζεται να αγοράσεις μια καινούργια επαναχρησιμοποιούμενη σακούλα άμα έχεις κρατημένες πλαστικές, μπορείς να χρησιμοποιήσεις αυτές.
- Είναι αρκετά δύσκολο να μην χρησιμοποιείς πλαστικές συσκευασίες αν οι εταιρείες προϊόντων δεν σου δίνουν την επιλογή, μπορείς να διαλέξεις μια συσκευασία με το λιγότερο πλαστικό.
- Δεν χρειάζεται να αγοράσεις καινούρια προϊόντα όπως βάζα, σακούλες, κάδοι, τάπερ μπορείς να χρησιμοποιήσεις αυτά που έχεις ήδη. Και αυτό είναι το νόημα του zero waste!
- Προσοχή στο greenwashing. Άμα μία εταιρεία θέλει να παρέχει πραγματικά οικολογικά προϊόντα θα έχει μόνο αυτά. Υπάρχουν εταιρείες που προσφέρουν το ίδιο προϊόν το ένα σε κανονική συσκευασία και το άλλο σε “οικολογική συσκευασία με προϊόν με λιγότερα χημικά”. Επειδή μία συσκευασία είναι πράσινη δεν σημαίνει ότι είναι οικολογική. Κοιτάμε πάντα για πιστοποιήσεις και κρίνουμε από μόνοι μας το προϊόν από τα συστατικά του, από την συσκευασία του.
- Συνήθως κάνουμε αγορές προϊόντων που δεν χρειαζόμαστε. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η αλόγιστη χρήση προϊόντων προσώπου. Cleansing oils, κρέμες ματιών, οροί προσώπου, ενυδατική κρέμα, κρέμα νυκτός, απολέπιση και η λίστα συνεχίζεται. Μία επίσκεψη στο δερματολόγο μπορεί να σου λύσει το πρόβλημα με συγκεκριμένα προϊόντα που χρειάζεται η επιδερμίδα σου για να έχεις το αποτέλεσμα που θέλεις και να μην κάνεις άσκοπες αγορές προϊόντων. Και γιατί όχι να εξερευνήσετε τα βιολογικά προϊόντα που υπάρχουν για την προσωπική υγιεινή!