ΦΩΤΟΓΕΓΟΝΟΤΑ ΓΕΝΑΡΗ 2009
Αλήθεια και προπαγάνδα στον τύπο της Δυτικής Μακεδονίας: 1941 -1944
Από αριστερά: α) ο ομιλών β) Ιωάννης Χασιώτης, ομότιμος καθηγητής Ιστορίας ΑΠΘ γ) Αλεξάνδρα Πατρικίου, υπ. διδ. Ιστορίας Παντείου δ) Στράτος Δορδανάς, Λέκτορας Ιστορίας ΠΔΜ
ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ ΤΙΤΛΟΥ
Για την προσφορότερη εξέταση του θέματος επιλέχτηκε μία σχετικά μικρή περιοχή, η Δυτική Μακεδονία, την οποία μπορούσε να διανύσει κανείς από άκρου εις άκρον τρεις ημέρες με το άλογο και πέντε με τα πόδια. Θεωρητικά μπορεί να νομίσει κανείς ότι η ανακοίνωση θα ασχοληθεί με όσες εφημερίδες τυπώθηκαν στους τέσσερις σήμερα νομούς της, πρακτικά όμως ο όγκος του υλικού αυξάνεται, διότι στη Δυτική Μακεδονία, κυρίως στον Πεντάλοφο του Βοΐου, τυπώνονταν για ένα διάστημα εφημερίδες που κυκλοφορούσαν σε ολόκληρη τη βόρεια Ελλάδα, όπως π.χ. η εφημερίδα Ελευθερία.
ΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΟΠΤΙΚΕΣ
Δύο ήταν οι κύριες μεταβλητές στον τύπο που κυκλοφορούσε ή εκδίδονταν στην περιοχή: η οπτική των ξένων και η αντίστοιχη των Ελλήνων, εμάς μας ενδιαφέρει η δεύτερη. Στην πρώτη ανήκε η γερμανική, η ιταλική, η βουλγαρική και η βρετανική. Γερμανικές εφημερίδες κατείχαν οι Βρετανοί σύνδεσμοι και κάποτε τις εγχείριζαν στους αντάρτες -για τις ιταλικές δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία. Βουλγαρικός τύπος, π.χ. οι εφημερίδες Ουτροβέτσερ, Ζορά και Μιρ, έφθανε στο Αμύνταιο και τη Φλώρινα, κάποτε με τοπικές ανταποκρίσεις. Βρετανικές εφημερίδες κυκλοφορούσαν στην Κοζάνη το φθινόπωρο του 1944. Δεν ήταν διόλου απίθανο να μεταφέρονταν στα ορεινά του Βιτσίου και την απομονωμένη Πρέσπα γιουγκοσλαβικός τύπος. Ελληνόφιλες πάντως από όλες τις αναφερόμενες εφημερίδες ήταν μόνο οι βρετανικές!
Από τις εφημερίδες του ΕΑΜ/ΚΚΕ στη Φλώρινα δύο ήταν δίγλωσσες, στην ελληνική και τη σλαβική, η Νίκη και η Σλομπόντα (Ελευθερία), και μία αποκλειστικά στη σλαβική, η Φωνή της Πρέσπας (Πρεσπάνσκι Γκλας), τις οποίες επιμελούνταν το φιλελληνικό ΣΝΟΦ της Φλώρινας υπό την καθοδήγηση ενός 25χρονου νεολαίου που είχε γεννηθεί την Κορυτσά. Αποκλειστικά πάλι στη σλαβική, με τη δικαιολογία ότι δε βρισκόταν ελληνική γραφομηχανή, εκδιδόταν η εφημερίδα του ΣΝΟΦ Καστοριάς Μακεδόνσκι Γκλας (Μακεδόνικη Φωνή) υπό την καθοδήγηση του σημαίνοντος αυτονομιστή Πασχάλη Μητρόπουλου, που λίγο αργότερα ανέλαβε υπουργός στα Σκόπια. Στις παλινωδίες των επαναστατών σχετικά με το ζήτημα των Σλαβομακεδόνων και μάλλον ως υποχώρηση προς τον Τίτο οφείλεται η αλλαγή του τίτλου της εφημερίδας της ΟΜΜ τον Αύγουστο του 1944 από Μακεδονική Φλόγα σε Εξόρμηση!
Αφέθηκε στο τέλος η αναφορά στο δίπολο αλήθεια –προπαγάνδα, η οποία θα φανεί σε μία τυχαία επιλεγμένη σκηνή, την απελευθέρωση της Κοζάνης, αν και ελάχιστοι θα αμφισβητούσαν ότι σε πολεμικές περιόδους οι υπερβολές ή επισκιάζουν την πραγματικότητα ή την παρασιωπούν.
Αλήθεια και προπαγάνδα στον Τύπο της Δυτικής Μακεδονίας: 1941 -1944
Διαβάστε στο http://eaniotis.blogspot.com/ την ανακ
οίνωση 
του γράφοντος στο συνεδριακό κέντρο της Ένωσης Συντακτών Ημερήσιων Εφημερίδων Μακεδονίας -Θράκης. Την ημερίδα με τίτλο Ο Τύπος της Βόρειας Ελλάδας στην Κατοχή οργάνωσε η ΕΣΗΕΜ -Θ στη Θεσσαλονίκη την 31η Ιανουαρίου 2009.
Για επιπλέον πληροφορίες όπως και φωτό από την εκδήλωση κλικάρετε στο http://www.esiemth.gr/default.aspx?lang=el-GR&loc=gr&page=545&NewsItem=674
ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΗ ΕΚΔΡΟΜΗ
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008
Το ημερολόγιο του μηνός αναλύει τα εξής κεφάλαια: Επιμορφώσεις -Γνωριμίες με φορείς -Θεάματα -Επισκέψεις στα Σχολεία και Γενικά
ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΑΝΔΑΙΣΙΑ ΛΕΥΚΟΠΗΓΗΣ
ΠΡΟΣΦΑΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ
Οι πιο πρόσφατες εργασίες του γράφοντος, στις οποίες πρόσφορη λογίζεται η εντρύφηση των εκπαιδευτικών είναι:
1. συγγραφή κειμένου για τον Ελληνοϊταλικό και Ελληνογερμανικό Πόλεμο του 1940 -41 στον συλλογικό τόμο “Εμείς οι Έλληνες
Πολεμική ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας: Από τον πόλεμο του 1897 στη Μικρασιατική Εκστρατεία”, Σκάι, Αθήνα, 2008
2. η επιμέλεια (μαζί με το Στράτο Δορδανά και τον Ιάκωβο Μιχαηλίδη) του βιβλίου “Η Φλώρινα στο έπος του σαράντα: Ιστορία των σιδηρών συνταγμάτων της?, University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2008
Για να διαβάσετε την ανακοίνωσή μου στην παρουσίαση του τελευταίου βιβλίου την 17.12.08 στο Αμφιθέατρο της ΕΜΣ στη Θεσσαλονίκη πατείστε στο http://eaniotis.blogspot.com
Η ΦΛΩΡΙΝΑ ΣΤΟ ΕΠΟΣ ΤΟΥ ΣΑΡΑΝΤΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΣΙΔΗΡΩΝ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΩΝ ΤΗΣ
Στο βήμα ο νομάρχης Θεσσαλονίκης Παναγιώτης Ψωμιάδης. Αριστερά του ο Νικόλαος Μέρτζος, πρόεδρος της ΕΜΣ, ο Ιωάννης Κολιόπουλος, καθηγητής Ιστορίας στο ΑΠΘ κι ο Θανάσης Καλλιανιώτης, δρ Ιστορίας ΑΠΘ
Παρά τις προβλέψεις ο Ελληνικός Στρατός όχι μόνο αμύνθηκε εναντίον των Ιταλών το 1940, αλλά τους ανάγκασε να αποσυρθούν ηττημένοι δεκάδες χιλιόμετρα προς τα πίσω. Στο Έπος του Σαράντα συνεισέφεραν σημαντικά οι στρατιώτες της Φλώρινας δείχνοντας, εκτός από πίστη στην πατρίδα, αξιοθαύμαστες πολεμικές αρετές
Έπος και σιδηρά συντάγματα
Καθώς η ευγενής Ιστορία εναντιώνεται στο μύθο, ο τίτλος του βιβλίου που παρουσιάζεται σήμερα, ιδιαίτερα οι λέξεις έπος και σιδηρά συντάγματα, φαίνονται εκ πρώτης όψεως υπερβολικές. Όμως όπως θα αποδειχθεί στη συνέχεια στην προκειμένη περίπτωση καμία παραδοξότητα δεν ισχύει και μάλιστα η πραγματικότητα αποδεικνύεται ανώτερη του μύθου.
Σύνθεση, διαφορές και συνεκτικός δεσμός
Πριν υποστηριχθούν τα λεγόμενα με μία αδρή παράθεση των σχετικών συμβάντων, ας δούμε τη σύνθεση, τις διαφορές και το συνεκτικό δεσμό της 15ης Μεραρχίας, στην οποία ανήκαν το 28ο, το 33ο και το 90ό συντάγματα. Από την προσμέτρηση των πεσόντων, οι οποίοι κατάγονταν από όλη την Ελλάδα, ο βασικός κορμός των στρατιωτών προερχόταν από τη Δυτική Μακεδονία, ειδικότερα τη Φλώρινα και την Εορδαία.
Γενικά περί του Αλβανικού Μετώπου
Ένας ακόμη κοινός τόπος χρήζει άρσης, ότι η χώρα μας δέχτηκε ξαφνικά την εισβολή των Ιταλών. Η αλήθεια είναι ότι ήταν έτοιμη, αφού ήδη από το 1939 είχαν εκπονηθεί σχέδια άμυνας στα σύνορα με την Αλβανία. Το αδύνατο σημείο για μας ήταν πως, καθώς η Βουλγαρία καιροσκοπούσε, το αμυντικό μέτωπο περιελάμβανε και τα βόρεια σύνορα κι ακόμη αναμέναμε επίθεση από τη θάλασσα. Τρία δηλαδή ανοιχτά μέτωπα, πράγμα που σήμαινε μεγάλη διασπορά δυνάμεων και δυσκολία εγκαίρου προσανατολισμού των εφεδρικών τμημάτων.
Το μέτωπο της Κορυτσάς
Ό,τι συνέβη στο μέτωπο της Κορυτσάς μπορεί κανείς λεπτομερώς και με ακρίβεια να πληροφορηθεί μελετώντας τα ημερολόγια των συνταγμάτων, τα οποία εμπεριέχονται στο βιβλίο που έχουμε την τιμή να παρουσιάσουμε σήμερα. Επρόκειτο για ένα δύσκολο πεδίο μάχης, αφού η πεδινή προέλαση των ελληνικών δυνάμεων μέσω της κοιλάδας του Άνω Δεβόλη ήταν απαγορευτική, λόγω του φόβου των ιταλικών αρμάτων και του πυροβολικού. Απέμενε λοιπόν η δια της λόγχης βήμα προς βήμα επίθεση εναντίον των από καιρό οχυρωμένων Ιταλών, οι οποίοι είχαν το επιπλέον πλεονέκτημα της εποπτείας ολόκληρου του τοπίου από την κορυφή του όρους Ιβάν.
Το μέτωπο Κλεισούρας -Μπούμπεσι
Η επιδείνωση του καιρού και η απομάκρυνση από τις βάσεις εφοδιασμού ήταν δύο από τους παράγοντες που για να συνεχιστεί νικηφόρα ο αγώνας εναντίον των Ιταλών χρειαζόταν η κατάληψη και κατοχή βασικών οδικών αρτηριών και κόμβων όπως ο αντίστοιχος της Κλεισούρας –Τεπελενίου ο οποίος άνοιγε έπειτα το δρόμο για την πεδιάδα. Καθώς όμως έλλειπαν τα άρματα μάχης, απέμενε η κίνηση μέσω χιονισμένων ορεινών όγκων, υπόθεση καθόλου εύκολη καθώς μέσα στο δριμύ χειμώνα άρχισαν να αυξάνονται οι θάνατοι των κτηνών και να επιπολάζουν οι παγοπληξίες των ανδρών.
Επιλογικά
Τα συντάγματα της Φλώρινας αποδείχτηκαν όντως σιδηρά στο Έπος του Σαράντα!
ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΔΙΩΡΟ ΔΕΣΚΑΤΗΣ 12.12.08
Μελέτη Περιβάλλοντος κι Εκπαιδευτικό Λογισμικό
Ανακοίνωση του Δρ Θανάση Καλλιανιώτη στο Επιμορφωτικό Δίωρο, που οργάνωσε το Τμήμα Επιστημονικής & Παιδαγωγικής Καθοδήγησης Δυτικής Μακεδονίας, το Γραφείο Σχολικών Συμβούλων ΔΕ Γρεβενών και η Διεύθυνση ΠΕ Γρεβενών την 12/12/08 στο 3ο Δημοτικό Σχολείο Δεσκάτης
Η ανακοίνωση είναι τυπικά διμερής, διφορούμενης όμως ισορροπίας: στο ένα της μέρος γίνεται αναφορά στο μάθημα της κλασικής Μελέτης Περιβάλλοντος, στην έντυπη δηλαδή οπτική του όπως κατά κόρον ισχύει στο σημερινό Δημοτικό. Στο άλλο παρουσιάζεται η ψηφιακή εκδοχή του μέσα από το λογισμικό που προσφάτως έχει σταλεί σε δύο μόνο πολυθέσια Σχολεία του νομού.
Καθώς το περιεχόμενο και οι σκοποί του μαθήματος της Μελέτης Περιβάλλοντος είναι γνωστοί σε όλους τους δασκάλους που έχουν διδάξει στις 4 πρώτες τάξεις του Δημοτικού, η λεπτομερής παρουσίασή του λογίζεται ως άσκοπη φλυαρία. Απλώς ας ειπωθεί πως πρόκειται για το «κατ? εξοχήν διαθεματικό γνωστικό αντικείμενο»,[1]το οποίο συγκεφαλαιώνει σε απλή μορφή όλα τα μαθήματα, ιδιαίτερα όσα προστίθενται αργότερα ως ξεχωριστά στην Ε΄ και ΣΤ΄ τάξεις.[2]
Το εκπαιδευτικό λογισμικό προς το παρόν καλείται να συμπληρώσει το κλασικό μάθημα. Ίσως αργότερα, όταν πυκνώσει η ροή άφιξης παρόμοιων εφαρμογών, η μορφή της συνήθους διδασκαλίας θα αλλάξει. Φυσικά η εκτέλεση των λογισμικών δεν είναι εύκολη υπόθεση, διότι χρειάζονται μηχανήματα, τουλάχιστον ένα σε κάθε τριμελή ομάδα, αν όχι ένα προς έναν. Αυτό σημαίνει πως σε ένα τμήμα 25 παιδιών πρέπει να αντιστοιχούν το λιγότερο 8 Η/Υ.
Ως αντίδοτο της έλλειψης υπάρχει η δυνατότητα το λογισμικό να παρουσιάζεται μέσω ψηφιακού προβολέα, αλλά κι εκεί χρειάζεται μερική συσκότιση της τάξης και κατάλληλος ήχος. Υπολογίζοντας ότι οι τρεις Σύμβουλοι της τοπικής ΠΕ έχουμε έναν μόνο υπολογιστή στο Γραφείο μας, τότε τα λογισμικά θα αργήσουν μάλλον να τρέξουν αποτελεσματικά στην ύπαιθρο των Γρεβενών.
Αυτό όμως καθόλου δεν σημαίνει ότι, επειδή από όλους προς το παρόν λείπουν τα μηχανήματα και οι εφαρμογές, θα διστάσουμε να τα ξεφυλλίσουμε, έστω κι ως λαθραναγνώστες, αφού αυτά που θα παρουσιαστούν δεν υπάρχουν στη βιβλιοθήκη των Σχολικών Συμβούλων. Αντιγράφηκαν επί τροχάδην στο 1ο και 4ο ΔΣ της πόλης των Γρεβενών[3] κι αυτό είναι ένα μειονέκτημα, διότι δεν μελετήθηκαν εκτενώς. Ένα σχετικό με τη Μελέτη Περιβάλλοντος λογισμικό που είναι αναρτημένο στον ιστοχώρο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου[4] δυστυχώς δεν ανοίγει ή δεν δύναται ο ομιλών να το ξεκλειδώσει.
Αν ρωτούσαμε τους μαθητές τι θα προτιμούσαν στο μάθημα της Μελέτης, το δάσκαλο ή ένα ντιβιντί, προφανώς οι περισσότεροι θα απαρνούνταν με μία πρώτη σκέψη «το δεύτερο» και οι λόγοι είναι διάφοροι:
Με το ντιβιντί θεωρούν ότι επιχειρούν μόνοι τους και χωρίς την επιστασία του δασκάλου, πράξη που τους δίνει αέρα ελευθερίας και δύναμης. Επιπλέον δεν υφίστανται καμία αποδοκιμασία αν λαθέψουν στις απαντήσεις κι ακόμα δέχονται έπαινο σε περίπτωση ορθής απάντησης. Φυσικά δεν γνωρίζουν ότι στα παρόντα λογισμικά ο δάσκαλος μπορεί να παρέμβει εκ των προτέρων καθορίζοντας τις ερωτήσεις και τις απαντήσεις, αλλά και αξιολογώντας τις προσπάθειες εκάστου μαθητή ή και ομαδικώς!
Το ντιβιντί είναι ασύγκριτα ελκυστικό στα χρώματα και στην κίνηση. Οπότε κρούεται για μας το καμπανάκι να είμαστε κάθε μέρα διαφορετικοί κι ευέλικτοι, επιθυμία όχι πάντα κατορθωτή.
Στο ντιβιντί ο ρυθμός είναι αργός κι ο μαθητής έχει τη δυνατότητα να σκεφτεί όσο χρόνο επιθυμεί, ενώ στην τάξη ο χρόνος είναι αμείλικτα περιορισμένος -κατά μία οπτική τα λογισμικά τρέχουν αργά για τους ταχείς μαθητές!
Το ντιβιντί μπορούν να εκτελέσουν και μαθητές με κινητικά προβλήματα. Εδώ πράγματι είναι ασυναγώνιστο.
Εν τέλει το ντιβιντί έχει εξαιρετικά χαρίσματα (γραφικά, ήχο και κίνηση), αλλά υστερεί στο ζήτημα του διαλόγου όπου κυριαρχεί, όταν θέλει, ο δάσκαλος.
Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι εμείς οι 1ης και 2ης γενιάς εκπαιδευτικοί είναι καιρός να υιοθετήσουμε μερικώς την τακτική των λογισμικών, δηλαδή να προσφέρουμε αυτά που πολλές φορές φειδόμαστε όπως ελευθερία στην αίσθηση της δύναμης, προσοχή στην αποδοκιμασία κι άφθονο έπαινο.
Ας δούμε τώρα ζωντανά τρία από τα διαθέσιμα σχετικά λογισμικά που δημιούργησε κι εξέδωσε η Εταιρία SIEM στην Αθήνα το τρέχον έτος: α) Μελέτη Περιβάλλοντος Α’ έως Γ’ Δημοτικού (1.0+), β) Μελέτη Περιβάλλοντος -Παιχνίδι Γνώσεων για τη Β’ και Γ? Δημοτικού (3.0+) και γ) Μελέτη Περιβάλλοντος -Παιχνίδι Γνώσεων για τη Γ’ και Δ? Δημοτικού (3.0+).
Καλό ταξίδι στον ψηφιακό κόσμο!
?
[1] Κουλουμπαρίτση Αλεξάνδρα, Διδασκαλία και Αξιολόγηση στη Μελέτη Περιβάλλοντος, http://www.pi-schools.gr/epimorfosi/epimorfotiko_yliko/dimotiko/meleti-peribalontos-diafanies.pdf
[2] Τα βιβλία δασκάλου, μαθητή και το Τετράδιο Εργασιών της Μελέτης υπάρχουν στο http://pi-schools.sch.gr/dimotiko, ενώ το ΔΕΠΠΣ και το ΑΠΣ του μαθήματος στο http://www.pi-schools.gr/programs/depps
[3] Ευχαριστώ τους Διευθυντές Αλέξανδρο Φιλιόπουλο κι Ευάγγελο Ζιώγα, που διέθεσαν ασμένως το ψηφιακό υλικό προς αντιγραφήν
[4] Πρόκειται για το Εκπαιδευτικό Λογισμικό (CD-ROM) Μελέτη Περιβάλλοντος Α’ – Δ’ Δημοτικού (Μέγεθος 348MB), βλ. http://www.pi-schools.gr όπου ο σύνδεσμος «Εκπ/κό υποστηρικτικό υλικό Γυμνασίου, Δημοτικού»
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2008
Το μήνα αυτό οι επισκέψεις μου στα Σχολεία ήταν οι εξής:
Τα θέματα, εκτός της κλασικής πολυήμερης εργασίας στο Γραφείο, όπου δεν υπάρχει γραμματειακή υποστήριξη ούτε υπολογιστής με ρωμαλέες δυνατότητες, ήταν:
- με τους Σχολικούς Συμβούλους του νομού για υπηρεσιακά ζητήματα
- με ΚΕΔΔΥ για μαθητικό ζήτημα
- με Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας για θέματα επικοινωνίας και συνεργασίας των εκπαιδευτικών στελεχών του ν. Γρεβενών
- Μελέτησα πρόσφατο εκπαιδευτικού λογισμικού στο 1ο ΔΣ Γρεβενών, αφού αυτά δεν ήρθαν στο Γραφείο μας
- Σε επίδειξη Πυροσβεστικής στο 3ο ΔΣ Γρεβενών
- το θέατρο για παιδιά από αθηναϊκό θίασο στο 4ο -7ο ΔΣ Γρεβενών
Σεμινάρια Σχολικών Συμβούλων
Θαν. Καλλιανιώτης, Χρήστος Κεβρεκίδης και Αναστάσιος Τασινός στο Grand Hotel Pallas της Θεσσαλονίκης στις 01.12.08 όπου έλαβε χώραν σεμινάριο με τίτλο «Ευαισθητοποίηση του κοινωνικού συνόλου για τις δράσεις υποστήριξης των Α.μ. Ε.Α.», οργανωμένο από το ΥΠΕΠΘ
Λεπτομέρεια από το αμφιθέατρο του ΥΠΕΠΘ στην Αθήνα στις 04 -05.12.08 όπου έλαβε χώραν διημερίδα με τίτλο «Επιμορφωτικό Σεμινάριο Σχολικών Συμβούλων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης». Στο βήμα ο διευθυντής σπουδών του ΥΠΕΠΘ Δρ Αλέξανδρος Κόπτσης
ΤΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ
Πρόγραμμα, περιλήψεις και ανακοίνωση του Θανάση Καλλιανιώτη
ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤ. & ΠΑΙΔ. ΚΑΘ. Α/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΔΥΤ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ – ΣΧΟΛΙΚΟΙ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΔΕ ΓΡΕΒΕΝΩΝ – ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
Αμφιθέατρο 4ου-7ου ΔΣ Γρεβενών
- 08:30΄-09:00΄ Προσέλευση – Χαιρετισμοί
- 10:00΄ -10:20΄ Η ενισχυτική διδασκαλία και η προετοιμασία των μαθητών Αναστάσιος Τασινός, Σχολικός Σύμβουλος ΔΕ Γρεβενών
- 10:20΄ -10:40΄ Μουσική, μουσικοί και μαθητές στο Ολοήμερο
διαβάστε την ανακοίνωση του Θανάση Καλλιανιώτη και τις περιλήψεις των εισηγητών κλικάροντας στο http://eaniotis.blogspot.com
ΜΟΥΣΙΚΗ, ΜΟΥΣΙΚΟΙ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ
Ανακοίνωση του Δρ Θανάση Καλλιανιώτη στην ημερίδα με τίτλο ΤΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ που οργάνωσαν το Τμήμα Επιστ. & Παιδαγωγ. Καθοδήγησης ΠΕ Δυτ. Μακεδονίας, οι Σχολικοί Σύμβουλοι ΔΕ Γρεβενών και η Διεύθυνση ΠΕ Γρεβενών στο Αμφιθέατρο του 4ου ΔΣ Γρεβενών την 19/11/08
Η ανακοίνωση εξετάζει τις μεταβλητές που συνθέτουν το τρίπτυχο: το μάθημα της Μουσικής, ο διδάσκαλος μουσικός κι ο μανθάνων μαθητής στο Ολοήμερο Σχολείο. Και τα τρία εν τέλει συγκεφαλαιώνονται κατά την παρουσίαση ενός άρτι αφιχθέντος σχετικού εκπαιδευτικού λογισμικού
ΓΕΝΙΚΑ ΕΦΟΔΙΑ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΙΚΗΣ
Μία εξήγηση για τον τίτλο: αιτούμενος στόχος είναι ο μαθητής, τον οποίο καλούνται να πλησιάσουν μέσω της διδασκαλίας της μουσικής οι εκπαιδευτικοί της μουσικής (στο εξής μουσικοί) του Ολοήμερου Σχολείου.
Δυστυχώς ο ομιλών γνωρίζει ανισοβαρώς το κείμενο εδώ οσμωτικό τρίπτυχο, δηλαδή σχεδόν καλά το πεδίο της μουσικής ως ερασιτέχνης –και παλαιότερα επαγγελματίας- κιθαρωδός, λίγο τους μαθητές των μισών Ολοήμερων Σχολείων του νομού και μάλλον καθόλου εσάς, τους δασκάλους της μουσικής.
Πριν λοιπόν αποδράσουμε στα ενδότερα του θέματος, προτείνω ευθαρσώς κι ευθέως να γνωριστούμε από κοντά, προς ανταλλαγήν απόψεων ή και διαξιφισμών για τη ζωή, την παιδεία και τον πολιτισμό.
Για να εργαστεί με συνέπεια ο μουσικός στο Ολοήμερο Σχολείο χρειάζεται οπωσδήποτε να μελετήσει καλά τον εξής επτάλογο, ο οποίος θα σας δοθεί στο τέλος της εκδήλωσης σε ψηφιακή μορφή:
α) την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ) αρ.1471/22.11.02 όπου γίνεται λιτός λόγος για τη μουσική στο Ολοήμερο Σχολείο
β) το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών (ΑΠΣ) μέσα στο οποίο αναγράφεται τι πρέπει να μάθει ο μαθητής και με ποιο τρόπο
γ) το Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών (ΕΠΠΣ), όπου ενυπάρχουν μέθοδοι διδασκαλίας και αναφορές στον εξοπλισμό του μουσικού
δ) το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών (ΔΕΠΠΣ), στο οποίο παρουσιάζεται, με τίτλους, η σχέση της μουσικής με τα άλλα μαθήματα
ε) το διδακτικό πακέτο της μουσικής που διδάσκεται στο πρωινό ωράριο, 9 εν συνόλω βιβλία
στ) το συμπιεσμένο λογισμικό του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου με τίτλο «Μουσική Α’ – ΣΤ’ Δημοτικού», που ακόμη δεν κατορθώθηκε η αποσυμπίεσή του
ζ) το πρόσφατα αφιχθέν πακέτο με τίτλο «Μουσικός Κόσμος» όπου περιέχονται δύο βιβλία (για το μαθητή και το δάσκαλο) και δύο ψηφιακοί δίσκοι (ένας ακουστικός κι ο έτερος με δεδομένα)
ΜΕΤΑΒΛΗΤΕΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΣΤΟ ΟΛΟΗΜΕΡΟ
Κεντρικό ζητούμενο της μουσικής είναι η απόλαυση, η οποία πραγματώνεται με την ακρόαση, την εκτέλεση και τη δημιουργία. Η διαδικασία ενέχει τρεις διδακτικούς τομείς α) τη Θεωρία που ασχολείται με την ιστορία π.χ. της μουσικής β) την πράξη ως τραγούδι ή παίξιμο οργάνων και γ) το συναίσθημα όπου εξετάζονται διάφορα είδη της μουσικής στη συγχρονία και διαχρονία τους.
Οι κύκλοι μάθησης στο Ολοήμερο Σχολείο είναι δύο: ο πρώτος περιλαμβάνει την Α΄, Β΄ και Γ΄ τάξη, ο έτερος τις τρεις υπόλοιπες.
Για τον πρώτο κύκλο βασικές μεταβλητές είναι:
Η γνωριμία με τους ήχους και οι δυνατότητες της φωνής των μαθητών
Η μίμηση διάφορων ήχων
Η εκτέλεση ρυθμικών & μελωδικών σχημάτων είτε με το αυτί είτε με μουσικά σύμβολα
Το ομαδικό τραγούδι μέσα στην τάξη
Η αναγνώριση διάφορων ηχητικών πηγών (φυσικές ή τεχνητές)
Το παίξιμο απλών οργάνων και τα τραγούδια στις εορτές και τις εκδηλώσεις.
Στις επόμενες τάξεις (ο δεύτερος κύκλος) οι βασικοί άξονες είναι:
– Η εκτέλεση μουσικών έργων στη διαχρονία και συγχρονία τους
– Το διάβασμα παρτιτούρας
– Η σύνθεση μουσικής με απλές αρμονικές ακολουθίες
– Η απομνημόνευση τραγουδιών και η ερμηνεία τους μπροστά στο κοινό
– Η δημιουργία χορωδίας και ορχήστρας
– Η συμπλοκή της μουσικής με το χορό και το θέατρο
– Η παραγωγή μουσικής με τα συνήθη μέσα, αλλά και διαμέσω της τεχνολογίας και της πληροφορικής
ΟΙ ΜΟΥΣΙΚΟΙ
Από τα διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει ότι οι μουσικοί των Ολοήμερων Σχολείων έχουν διάφορες σπουδές στο βιογραφικό τους, που εκτείνονται από Ωδεία έως και Πανεπιστημιακά Τμήματα. Αυτό σημαίνει ότι μερικοί έως αρκετοί χρειάζεται να μελετήσουν, εκτός από τα ήδη αναφερόμενα, κι άλλα κείμενα θεωρητικής υφής όπως λ.χ. της Σχολ. Συμβ. Μουσικής Θεσσαλίας Ξανθούλας Παπαπαναγιώτου, αφού μία από τις αδύναμες διαστάσεις του χώρου είναι, σύμφωνα με το Σύλλογο ΕΑΜΑΠΕ, η «έλλειψη ακαδημαϊκού επιπέδου».
Καθώς όμως η θεωρία απέχει μερικές φορές αρκετά από την πράξη, υπάρχουν και άλλες πηγές στις οποίες πρέπει να ανατρέξει ο μουσικός, ως άμεσο βοήθημα για τη δουλειά του: α) πρακτικά κείμενα όπως αυτά που ακούσατε από τους προλαλήσαντες ή έτερα όπως π.χ. του Προϊσταμένου Επιστ. και Παιδαγωγ. Καθοδήγησης Πελοποννήσου Γεωργίου Νάσαινα β) επαφές με δασκάλους, ιδιαίτερα με έμπειρους όπως π.χ. οι Διευθυντές των Σχολείων.
Ιδιαίτερα οι τελευταίες κομίζουν στο νεαρό μουσικό άμεση γνώση περί της εργασιακής συμπεριφοράς του αλλά και τρόπους διαχείρισής των μαθητών –περί αυτών έχουν ήδη ομιλήσει εδώ οι προηγούμενοι σύνεδροι.
ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ
Για τον Εκπαιδευτικό της μουσικής, όπως και για κάθε δάσκαλο, η άριστη θεωρητική κατάρτιση και οι πλούσιες εμπειρίες θα ήταν θαυμάσιο να συνάδουν με μία άρτια γνώση της τοπικής ανθρωπογεωγραφίας. Δηλαδή να γνωρίζει ο μουσικός τόσο τις ατομικές δυνατότητες των μαθητών όσο και την τοπική κληρονομιά.
Πιο απλά: έκαστος μαθητής έχει δικό του ρυθμό ομιλίας, εκφώνησης, μελέτης και συμπεριφοράς, τον οποίο αρκετές φορές υιοθετεί επηρεαζόμενος από το χώρο που ζει, από την τοπική δηλαδή παράδοση. Εφόσον ο λόγος γίνεται εδώ για τη μουσική, στα Γρεβενά χωρίς ουδεμία αμφιβολία βασιλέας των οργάνων είναι το κλαρίνο, οπότε ο μουσικός διαθέτει μία ρωμαλέα βάση αφόρμησης, αν θελήσει να υλοποιήσει ένα διαθεματικό σχέδιο εργασίας ή να αναπτύξει μία μαθητική ορχήστρα δίδοντας βαρύτητα στην παραδοσιακή μουσικής.
ΕΝΑ ΠΡΟΣΦΑΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ
Λίαν προσφάτως ήρθε στα Δημοτικά Σχολεία της πόλης των Γρεβενών, όπως ήδη ειπώθηκε, το διδακτικό πακέτο «Μουσικός Κόσμος». Στον έναν ακουστικό δίσκο περιέχονται μελωδίες που μπορούν να επενδυθούν με φωνές. Στον άλλο δίσκο, των δεδομένων, υπάρχουν εκπαιδευτικές δραστηριότητες πολυμέσων, που μπορεί να τρέξει ο μουσικός στο Ολοήμερο Σχολείο.
Οι άξονες αυτών των μαθημάτων είναι γνωστοί στους εκπαιδευτικούς: στην αρχή καθορίζονται οι στόχοι, περιγράφονται έπειτα τα εργασιακά μέσα, αναλύεται η μέθοδος προσέγγισης και τέλος ακολουθεί η αξιολόγηση όσων έχουν διδαχθεί.
Ας περιπλανηθούμε για λίγα λοιπόν λεπτά στο «Μουσικό Κόσμο»!
ΠΗΓΕΣ
http://11dim-evosm.thess.sch.gr
http://www.pi-schools.gr
http://www.musesnet.gr
http://www.iema.gr
http://www.primarymusic.gr
Μουσικός Κόσμος, Καστανιώτης –Ντινόπουλος, Αθήνα 2004 (Audio CD ROM και DVD ROM)
ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ ΗΜΕΡΙΔΑΣ ΟΛΟΗΜΕΡΩΝ, Γρεβενά 19.11.08
Το Ολοήμερο Σχολείο: παιδαγωγικό και εκπαιδευτικό κλίμα
Δρ Ιωάννης Μπάκανος, Σχολικός Σύμβουλος Περιφερειακής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας
Το Ολοήμερο Σχολείο επιδιώκει να συνδυάσει:
Την παιδαγωγική προστασία
Την οικονομική στήριξη των γονέων
Την καλλιέργεια του παιδιού με την προσφορά νέων μαθημάτων
Ο τύπος αυτού του Σχολείου έρχεται να επιτελέσει ένα πολλαπλό ρόλο:
κοινωνικό, παιδαγωγικό και διδακτικό.
Το καθιερωμένο Σχολείο αναμορφώνεται ως προς:
- Το χρόνο παραμονής των παιδιών σε αυτό
- Προστασία από έκθεση σε ποικίλους κινδύνους
- Δημιουργική αξιοποίηση του χρόνου αναμονής των γονέων
- Απαλλαγή των γονέων από πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση για εξωσχολικές εκπαιδευτικές ανάγκες
Η εκπαίδευση που παρέχεται στους μαθητές αυτού του Σχολείου είναι ανάγκη να στηρίζεται στις παρακάτω βασικές αρχές:
- Ευέλικτο, ενδιαφέρον και ευχάριστο πρόγραμμα εργασίας
- Η όλη ατμόσφαιρα δραστηριοτήτων να ικανοποιεί γνωστικές και ψυχολογικές ανάγκες, οι οποίες στηρίζονται στα ενδιαφέροντα και τα βιώματα των παιδιών
- Η συναισθηματική στήριξη και η ενθάρρυνση των μαθητών αποτελεί απαραίτητο λόγο για την καλλιέργεια και ανάπτυξη ποικίλων δεξιοτήτων, τις οποίες αδυνατούμε να αναδείξουμε στο κανονικό ωρολόγιο πρόγραμμα εργασίας
- Η συνεργασία δασκάλων-γονέων-μαθητών-κοινωνίας δημιουργεί άριστο παιδαγωγικό κλίμα και είναι αδήριτη ανάγκη να επιδιώκεται
- Η διαδικασία της αξιολόγησης χρησιμεύει μόνο στους εκπαιδευτικούς για ανατροφοδοτικές παρεμβάσεις. Το «λάθος» δεν είναι κολάσιμο, αλλά αποτελεί αφετηρία επανορθωτικής διδακτικής παρέμβασης
- Το παιδί να μάθει πώς να μαθαίνει και όχι πώς να διδάσκεται
- Ο εκπαιδευτικός να λειτουργεί στο πνεύμα των καινοτόμων δραστηριοτήτων, οι οποίες μεταμορφώνουν το Σχολείο και το περιεχόμενο τους
- Η γνώση να μην είναι μετέωρη, αλλά να αναφέρεται στα πράγματα και στον κόσμο που διαρκώς αλλάζει
- Η αγάπη για το παιδί και το ενδιαφέρον μας για τις ανάγκες του, να κατευθύνουν την παρέμβασή μας ως εκπαιδευτικών× να απαλλαγούμε σταδιακά από στατικές αντιλήψεις, που δεσμεύουν τις ανανεωτικές διαθέσεις. Λόγοι ανετοιμότητας πάντοτε θα υφίστανται, αλλά η τόλμη και η δοκιμή θα μας πάνε μπροστά.
Διοίκηση και διαχείριση του Ολοήμερου Σχολείου
MSc Γεώργιος Αλεξ. Φιλιόπουλος, Διευθυντής ΠΕ Ν. Γρεβενών
Η παρούσα εισήγηση αναφέρεται στην οργάνωση, διοίκηση και εποπτεία του Ολοήμερου Σχολείου, καθώς επίσης στην ενημέρωση και διάχυση των αποτελεσμάτων του.
Το ολοήμερο σχολείο έχει έντονο εκπαιδευτικό και κοινωνικό περιεχόμενο, με κυριότερα χαρακτηριστικά: ευέλικτο – βιωματικό – ανοιχτό στη ζωή και να συνδέεται με τις αλλαγές της εσωτερικής λειτουργίας της σχολικής μονάδας.
Στη χώρα μας η ίδρυση και η λειτουργία του Ολοήμερου Δημοτικού Σχολείου καθιερώθηκε το 1997-1998, με το άρθρο 4, του Ν. 2525/97.
Στο Ν. Γρεβενών λειτουργούν (16) Ολοήμερα Δημοτικά Σχολεία.
Η Ενισχυτική Διδασκαλία και η Προετοιμασία των μαθητών για την επόμενη μέρα
Αναστάσιος Τασινός, Σχολικός Σύμβουλος Β΄ Περιφέρειας ΔΕ Γρεβενών
Για να υπάρξει μια επαρκής Προετοιμασία και Ενισχυτική Διδασκαλία, στο Ολοήμερο Σχολείο, πρέπει κατά την άποψή μας, η προσπάθεια αυτή να υποστηρίζεται από τους εξής παράγοντες:
Ο υπεύθυνος δάσκαλος του Ολοήμερου Σχολείου να εργάζεται με υπευθυνότητα και ευσυνειδησία, παρέχοντας επαρκές παιδαγωγικό και διδακτικό έργο
Να υπάρχει κατάλληλο εβδομαδιαίο ωρολόγιο πρόγραμμα, ώστε οι ώρες προετοιμασίας να κατανέμονται ισάριθμα σε όλες τις ημέρες της εβδομάδας
Να υπάρχει συνεργασία των εκπαιδευτικών Πρωινού Σχολείου και των εκπαιδευτικών Ολοήμερου Σχολείου
Να υπάρχει συνεργασία των εκπαιδευτικών του Ολοήμερου Σχολείου και των Γονέων των μαθητών
Να υπάρχει συνεργασία των εκπαιδευτικών Ολοήμερου Σχολείου και των υπεύθυνων Στελεχών της Εκπαίδευσης. ( Δ/ντή Σχολείου, Σχολικό Σύμβουλο, Προϊστάμενο)
Να υπάρχει καθημερινή φροντίδα, του υπεύθυνου δασκάλου του Ολοήμερου Σχολείου, για τη σίτιση των μαθητών
Μουσική, μουσικοί και μαθητές στο Ολοήμερο
Δρ Θανάσης Καλλιανιώτης, Σχολικός Σύμβουλος ΔΕ Γρεβενών
Η ανακοίνωση εξετάζει τις μεταβλητές που συνθέτουν το τρίπτυχο: το μάθημα της Μουσικής, ο διδάσκαλος μουσικός κι ο μανθάνων μαθητής στο Ολοήμερο Σχολείο.
Και τα τρία εν τέλει συγκεφαλαιώνονται κατά την παρουσίαση ενός άρτι αφιχθέντος σχετικού εκπαιδευτικού λογισμικού
εκδήλωση για την απελευθέρωση της Αιανής 13.11.08
ΦΩΤΟΓΕΓΟΝΟΤΑ ΟΚΤ. – ΝΟΕΜ. 2008
Φωτογραφικό υλικό από γεγονότα των μηνών Οκτωβρίου και Νοεμβρίου 2008, ήτοι: Εκλογές αιρετών, Επίδειξη Πυροσβεστικής, Παιδικό θέατρο