ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΔΙΩΡΟ ΔΕΣΚΑΤΗΣ 12.12.08

Μελέτη Περιβάλλοντος κι Εκπαιδευτικό Λογισμικό

Ανακοίνωση του Δρ Θανάση Καλλιανιώτη στο Επιμορφωτικό Δίωρο, που οργάνωσε το Τμήμα Επιστημονικής & Παιδαγωγικής Καθοδήγησης Δυτικής Μακεδονίας, το Γραφείο Σχολικών Συμβούλων ΔΕ Γρεβενών και η Διεύθυνση ΠΕ Γρεβενών την 12/12/08 στο 3^ο Δημοτικό Σχολείο Δεσκάτης

Η ανακοίνωση είναι τυπικά διμερής, διφορούμενης όμως ισορροπίας: στο ένα της μέρος γίνεται αναφορά στο μάθημα της κλασικής Μελέτης Περιβάλλοντος, στην έντυπη δηλαδή οπτική του όπως κατά κόρον ισχύει στο σημερινό Δημοτικό. Στο άλλο παρουσιάζεται η ψηφιακή εκδοχή του μέσα από το  λογισμικό που προσφάτως έχει σταλεί σε δύο μόνο πολυθέσια Σχολεία του νομού.

Καθώς το περιεχόμενο και οι σκοποί του μαθήματος της Μελέτης Περιβάλλοντος είναι  γνωστοί σε όλους τους δασκάλους που έχουν διδάξει στις 4 πρώτες τάξεις του Δημοτικού, η λεπτομερής παρουσίασή του λογίζεται ως άσκοπη φλυαρία. Απλώς ας ειπωθεί πως πρόκειται για το «κατ? εξοχήν διαθεματικό γνωστικό αντικείμενο»,[1]το οποίο συγκεφαλαιώνει σε απλή μορφή όλα τα μαθήματα, ιδιαίτερα όσα προστίθενται αργότερα ως ξεχωριστά στην Ε΄ και ΣΤ΄ τάξεις.[2] 

Το εκπαιδευτικό λογισμικό προς το παρόν καλείται να συμπληρώσει το κλασικό μάθημα. Ίσως αργότερα, όταν πυκνώσει η ροή άφιξης παρόμοιων εφαρμογών, η μορφή της συνήθους διδασκαλίας θα αλλάξει. Φυσικά η εκτέλεση των λογισμικών δεν είναι εύκολη υπόθεση, διότι χρειάζονται μηχανήματα, τουλάχιστον ένα σε κάθε τριμελή ομάδα, αν όχι ένα προς έναν. Αυτό σημαίνει πως σε ένα τμήμα 25 παιδιών πρέπει να αντιστοιχούν το λιγότερο 8 Η/Υ.

Ως αντίδοτο της έλλειψης υπάρχει η δυνατότητα το λογισμικό να παρουσιάζεται μέσω ψηφιακού προβολέα, αλλά κι εκεί χρειάζεται μερική συσκότιση της τάξης και κατάλληλος ήχος. Υπολογίζοντας ότι οι τρεις Σύμβουλοι της τοπικής ΠΕ έχουμε έναν μόνο υπολογιστή στο Γραφείο μας, τότε τα λογισμικά θα αργήσουν μάλλον να τρέξουν αποτελεσματικά στην ύπαιθρο των Γρεβενών.

Αυτό όμως καθόλου δεν σημαίνει ότι, επειδή από όλους προς το παρόν λείπουν τα μηχανήματα και οι εφαρμογές, θα διστάσουμε να τα ξεφυλλίσουμε, έστω κι ως λαθραναγνώστες, αφού αυτά που θα παρουσιαστούν δεν υπάρχουν στη βιβλιοθήκη των Σχολικών Συμβούλων. Αντιγράφηκαν επί τροχάδην στο 1^ο και 4^ο ΔΣ της πόλης των Γρεβενών[3] κι αυτό είναι ένα μειονέκτημα, διότι δεν μελετήθηκαν εκτενώς. Ένα σχετικό με τη Μελέτη Περιβάλλοντος λογισμικό που είναι αναρτημένο στον ιστοχώρο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου[4] δυστυχώς δεν ανοίγει ή δεν δύναται ο ομιλών να το ξεκλειδώσει.

Αν ρωτούσαμε τους μαθητές τι θα προτιμούσαν στο μάθημα της Μελέτης, το δάσκαλο ή ένα ντιβιντί, προφανώς οι περισσότεροι θα απαρνούνταν με μία πρώτη σκέψη «το δεύτερο» και οι λόγοι είναι διάφοροι:

Με το ντιβιντί θεωρούν ότι επιχειρούν μόνοι τους και χωρίς την επιστασία του δασκάλου, πράξη που τους δίνει αέρα ελευθερίας και δύναμης. Επιπλέον δεν υφίστανται καμία αποδοκιμασία αν λαθέψουν στις απαντήσεις κι ακόμα δέχονται έπαινο σε περίπτωση ορθής απάντησης. Φυσικά δεν γνωρίζουν ότι στα παρόντα λογισμικά ο δάσκαλος μπορεί να παρέμβει εκ των προτέρων καθορίζοντας τις ερωτήσεις και τις απαντήσεις, αλλά και αξιολογώντας τις προσπάθειες εκάστου μαθητή ή και ομαδικώς!

Το ντιβιντί είναι ασύγκριτα ελκυστικό στα χρώματα και στην κίνηση. Οπότε κρούεται για μας το καμπανάκι να είμαστε κάθε μέρα διαφορετικοί  κι ευέλικτοι, επιθυμία όχι πάντα κατορθωτή.

Στο ντιβιντί ο ρυθμός είναι αργός κι ο μαθητής έχει τη δυνατότητα να σκεφτεί όσο χρόνο επιθυμεί, ενώ στην τάξη ο χρόνος είναι αμείλικτα περιορισμένος -κατά μία οπτική τα λογισμικά τρέχουν αργά για τους ταχείς μαθητές!

Το ντιβιντί μπορούν να εκτελέσουν και μαθητές με κινητικά προβλήματα. Εδώ πράγματι είναι ασυναγώνιστο.

Εν τέλει το ντιβιντί έχει εξαιρετικά χαρίσματα (γραφικά, ήχο και κίνηση), αλλά υστερεί στο ζήτημα του διαλόγου όπου κυριαρχεί, όταν θέλει, ο δάσκαλος.

Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι εμείς οι 1^ης και 2^ης γενιάς εκπαιδευτικοί είναι καιρός να υιοθετήσουμε μερικώς την τακτική των λογισμικών, δηλαδή να προσφέρουμε αυτά που πολλές φορές φειδόμαστε όπως ελευθερία στην αίσθηση της δύναμης, προσοχή στην αποδοκιμασία κι άφθονο έπαινο.

Ας δούμε τώρα ζωντανά τρία από τα διαθέσιμα σχετικά λογισμικά που δημιούργησε κι εξέδωσε η Εταιρία SIEM στην Αθήνα το τρέχον έτος: α) Μελέτη Περιβάλλοντος Α’ έως Γ’ Δημοτικού (1.0+), β) Μελέτη Περιβάλλοντος -Παιχνίδι Γνώσεων για τη Β’ και Γ? Δημοτικού (3.0+) και γ) Μελέτη Περιβάλλοντος -Παιχνίδι Γνώσεων για τη Γ’ και Δ? Δημοτικού (3.0+).

Καλό ταξίδι στον ψηφιακό κόσμο!

?

[4] Πρόκειται για το Εκπαιδευτικό Λογισμικό (CD-ROM) Μελέτη Περιβάλλοντος Α’ – Δ’ Δημοτικού (Μέγεθος 348MB), βλ. http://www.pi-schools.gr όπου ο σύνδεσμος «Εκπ/κό υποστηρικτικό υλικό Γυμνασίου, Δημοτικού»