ptasiopou's blog

“ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ”, ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ (1909-1990)
(ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ Α’, 1963)

Όταν, κατά το μεσημέρι, βρέθηκε στο κέντρο του αρχαίου θεάτρου,
νέος Έλληνας αυτός, ανύποπτος, ωστόσο ωραίος όπως εκείνοι,
έβαλε μια κραυγή (όχι θαυμασμού· το θαυμασμό
δεν τον ένιωσε διόλου, κι αν τον ένιωθε
σίγουρα δε θα τον εκδήλωνε), μια απλή κραυγή
ίσως απ’ την αδάμαστη χαρά της νεότητάς του
ή για να δοκιμάσει την ηχητική τού χώρου. Απέναντι,
πάνω απ’ τα κάθετα βουνά, η ηχώ αποκρίθηκε
– η ελληνική ηχώ που δε μιμείται ούτε επαναλαμβάνει
μα συνεχίζει απλώς σ’ ένα ύψος απροσμέτρητο
την αιώνια ιαχή του διθυράμβου.

… Οι άνθρωποι μπορεί να ξεκινάνε από διαφορετικές θέσεις. Αρκεί να συγκλίνουν στο ίδιο αντικείμενο. Σ` αυτό που κουραστήκαμε να το ονομάζουμε
ά ν θ ρ ω π ο. Αρκεί να σκεφτόμαστε τη σωτηρία του κι αρκεί να `χουμε τούτο σαν κανόνα. Η Γης δεν είναι ένα σταυροδρόμι φτιαγμένο για να διασταυρώνουνε την καταστροφική παρουσία τους οι μηχανές του πολέμου.

Αυτό που βαραίνει τη συνείδηση της ιστορίας πρέπει το συντομότερο να απαλλάξει τον κόσμο από το σκοτεινό βάρος του. Οι άνθρωποι που το πιστεύουν αυτό , μπορούν να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι, να ζεστάνουν τα χέρια τους στην ίδια φωτιά, να κοιτάζουν τον ήλιο από το ίδιο παράθυρο.

Γιατί στο βάθος είναι όλοι τους φίλοι του ίδιου πολιτισμού και ο πολιτισμός είναι ένας για όλους. Αρκεί να μας ενδιαφέρει όλους η υλική και η ηθική αποκατάσταση του ανθρώπου μέσα σε έναν κόσμο ειρήνης.

Ποτέ δεν μπόρεσα να ειπώ αυτή τη λέξη “Ειρήνη” χωρίς να νιώσω μεγάλη τρυφερότητα και ταραχή μέσα μου.

… Ειρήνη, λοιπόν, είναι ό,τι συνέλαβα μες απ’ την έκφραση και μέσ` απ’ την κίνηση της ζωής. Και Ειρήνη είναι κάτι βαθύτερο απ’ αυτό που εννοούμε, όταν δεν γίνεται κάποτε πόλεμος.

Ειρήνη είναι όταν τ’ ανθρώπου η ψυχή γίνεται έξω στο σύμπαν ήλιος. Κι ο ήλιος ψυχή μες στον άνθρωπο…

…Ευχαριστώ τη ζωή για την καλή μας αντάμωση. Εύχομαι για την καλήν αντάμωση όλου του κόσμου…

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ (1912-1991), Δυο άνθρωποι μιλούν για την ειρήνη του κόσμου

**************************

Εικ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΕΤΣΗΣ, 2009

«Ένα πράσινο αστέρι, ένα μπλε, το ρουμπινί, το μαύρο·

τό ’να σου μάτι στα πουλιά, τ’ άλλο στα κόκκινα·

η σιδεροδεσιά σε φύλλα, φύλλα κι άλλα φύλλα·

το κίτρινο στη σωστή του θέση που την ξέρει μονάχα

ο Θεός κι ο Μιρό. Εγώ είμαι ο πρώτος φίλος –είπε–

κρατώ απ’ τη μασχάλη το μικρό, μαλακό σύννεφο,

περνάμε λυπημένα το λόφο. Το χρυσό μαχαίρι

το σφίγγω στα δόντια μου. Η σιωπή μιλημένη με χρώμα.
».

Γ. ΡΙΤΣΟΣ (1909-1990 ), Μορφή Σιωπής, Οχτώ οχτάστιχα για τον Μιρό, Ποιήματα, Κέδρος. 1993.

@ Ο Γιάννης Ρίτσος και ο Ζουάν Μιρό «συναντώνται» ως καλλιτεχνικές και πολιτικές «ολότητες», κομίζοντας τα διαχρονικά και άφθαρτα «δώρα» τους σε όλη την οικουμένη.

@ Ο Μιρό «άγγιξε» τα αιώνια χρώματα που συγκροτούν τον έρωτα και την αγωνιστικά και φλεγόμενη στάση ζωής.
Προχώρησε πέρα από την λιτή εικόνα, συνθέτοντας το προσωπείο της «φωτιάς».

@ Κι ο Γιάννης Ρίτσος, ο ποιητής των «έμφορτων» νοημάτων και αξιών μετατόπισε στο πεδίο της ποίησής του τα «λουλούδια» της τέχνης του Ζουάν Μιρό, τα λουλούδια που ευωδίασαν το σπίτι, και την κοινωνική «ολότητα», προσθέτοντας «φτερά» στις ανθρώπινες μορφές.

@ «Η λησμονημένη μορφή των ηρώων και των μαρτύρων» απέκτησε κάτι από την μορφή της τέχνης και από το «άγγιγμα» των χρωμάτων και των λουλουδιών, εκεί όπου «σπάνε» τα δεσμά του φόβου, του τρόμου και της καταπίεσης του ανθρώπου.

Το παιδί της μεγάλωσε. Έκλεισε σήμερα
τα έξι του χρόνια. Το χτένισε όμορφα.
Δε θα ‘χει πια ανάγκη. Περνά και το βλέπει.
Στη γωνιά της πλατείας στέκει σαν άντρας.
Απ’ τα πέντε κουτιά σπίρτα έχει κιόλας
πουλήσει τα τέσσερα. – Παίζει ο χειμώνας
στα δέκα του δάχτυλα. Έγινε νύχτα.
Κοιτάζει η μητέρα του δεξιά της, ζερβά της, απάνω και κάτω.
Σκοτάδι:

«Ας μπορούσεν ανάβοντας το παιδί μου ένα σπίρτο
………..να φωτίσει τον κόσμο.»

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ (1912-1991), Το παιδί με τα σπίρτα.

????

Μικρό παιδί, Ζωγράφος Γιώργος.

????

ΕΛ ΓΚΡΕΚΟ, Παιδί που φυσάει κερί, 1570-72, λάδι σε μουσαμά, Νεάπολη, Museo Nazionale di Capodimonte.