Η ιδέα για τη συγκεκριμένη δράση γεννήθηκε στο Συμβούλιο της Τάξης, το οποίο πραγματοποιούσαμε τακτικά σε κάθε τμήμα. Μέσα από τη δημοκρατική συζήτηση, τα παιδιά εξέφραζαν τις απόψεις τους, πρότειναν ιδέες και συμμετείχαν στη λήψη αποφάσεων για θέματα που αφορούσαν τη σχολική μας ζωή. Το Συμβούλιο της Τάξης αποτέλεσε ένα σημαντικό εργαλείο ενίσχυσης της συμμετοχής και της ενεργού πολιτειότητας.

Αφορμή για τη δράση στάθηκε η παρατήρηση ενός παιδιού, το οποίο, κατά τη διάρκεια ενός σχολικού περιπάτου, εντόπισε διάφορα σημεία του χωριού με ιδιαίτερη ιστορική σημασία. Η παρατήρηση αυτή οδήγησε σε συζήτηση στο Συμβούλιο της Τάξης και όλοι μαζί αποφασίσαμε να ερευνήσουμε την ιστορία των μνημείων του Βάμου και να οργανώσουμε μια βιωματική εκπαιδευτική δράση.

Τα παιδιά ανέλαβαν να συγκεντρώσουν πληροφορίες για τα ιστορικά μνημεία του χωριού, αναζήτησαν στοιχεία με τη βοήθεια των οικογενειών τους και της εκπαιδευτικού και γνώρισαν σημαντικά γεγονότα της τοπικής ιστορίας. Μέσα από την έρευνα γεννήθηκε η ιδέα ενός ιστορικού κυνηγιού θησαυρού, βασισμένου στην Πολιορκία του Βάμου το 1896, κατά την περίοδο των Κρητικών Επαναστάσεων και των εθνικοαπελευθερωτικών αγώνων. Τα παιδιά έμαθαν ότι εκείνη την εποχή ο Βάμος αποτελούσε σημαντικό διοικητικό κέντρο της περιοχής.

Για την έναρξη της δράσης, στο σχολείο έφτασε ένα μυστηριώδες δέμα με έναν παλιό χάρτη, ένα ξύλινο σεντούκι και διάφορα αντικείμενα εποχής. Τα παιδιά αντιλήφθηκαν ότι επρόκειτο για μια αποστολή που θα τα οδηγούσε στην ανακάλυψη της ιστορίας του τόπου τους. Ο παλιός χάρτης υπεδείκνυε τέσσερις σταθμούς, στους οποίους έπρεπε να μεταβούν για να λύσουν γρίφους, να συλλέξουν στοιχεία και να ανακαλύψουν τους «θησαυρούς» του παρελθόντος.

1ος Σταθμός – Ανδριάντας του ήρωα Παπαμαλέκου

Πρώτος σταθμός ήταν ο ανδριάντας του ήρωα Παπαμαλέκου. Εκεί τα παιδιά βρήκαν μια σημαία της Κρητικής Επανάστασης με το σύνθημα «Ένωση ή Θάνατος», η οποία ήταν κομμένη σε κομμάτια σαν παζλ και έπρεπε να τη συναρμολογήσουν. Παράλληλα, γνώρισαν την ιστορία του ήρωα και τη συμβολή του στους αγώνες για την ελευθερία της Κρήτης.

2ος Σταθμός – Παλαιό Διοικητήριο (σημερινό Δημοτικό Σχολείο)

Στη συνέχεια επισκέφθηκαν το σημερινό Δημοτικό Σχολείο, όπου κατά την οθωμανική περίοδο στεγαζόταν το Διοικητήριο. Εκεί τους περίμενε μια νέα καρτέλα γραμμένη σε έμμετρο λόγο. Τα παιδιά μιμήθηκαν με τις φωνές τους το σάλπισμα της οθωμανικής φρουράς, φώναξαν το σύνθημα των Κρητών αγωνιστών και παρατήρησαν ιστορικές φωτογραφίες, αναγνωρίζοντας τις διαφορές ανάμεσα στους Οθωμανούς στρατιώτες και τους Έλληνες αγωνιστές.

3ος Σταθμός – Παρθεναγωγείο

Ο τρίτος σταθμός ήταν το ιστορικό Παρθεναγωγείο, το οποίο είχε ανεγερθεί από τον Σάββα Πασά, έναν Έλληνα διοικητή που είχε διοριστεί από την οθωμανική διοίκηση. Μέσα στο σεντούκι τα παιδιά ανακάλυψαν ένα παραδοσιακό κεφαλομάντηλο (σαρίκι). Μέσα από τις πληροφορίες της καρτέλας υπέθεσαν ότι το είχε πλέξει μια νεαρή κοπέλα για τον Παπαμαλέκο. Παράλληλα, γνώρισαν την ιστορία των κοριτσιών που φοιτούσαν στο Παρθεναγωγείο και προετοιμάζονταν να γίνουν δασκάλες.

4ος Σταθμός – Παλαιό Δημοτικό Σχολείο (σημερινός Πολιτιστικός Σύλλογος)

Τελευταίος σταθμός ήταν το κτίριο του σημερινού Πολιτιστικού Συλλόγου, όπου στεγαζόταν το παλαιό Δημοτικό Σχολείο, επίσης έργο του Σάββα Πασά. Εκεί τα παιδιά ανακάλυψαν ότι η νεαρή κοπέλα που είχε πλέξει το κεφαλομάντηλο έγινε αργότερα δασκάλα στο σχολείο. Στο σεντούκι βρήκαν ακόμη ένα ριζίτικο τραγούδι αφιερωμένο στον Παπαμαλέκο και ένα φτερό γραφής. Τραγούδησαν όλοι μαζί το ριζίτικο, υπέγραψαν συμβολικά με το φτερό και ολοκλήρωσαν την αποστολή τους.

Ως επιβράβευση για τη συνεργασία, την προσπάθεια και την επιτυχή ολοκλήρωση της διαδρομής, τα παιδιά ανακάλυψαν ένα κρυμμένο σεντούκι με σοκολατένια νομίσματα.

Μετά την ολοκλήρωση του ιστορικού κυνηγιού θησαυρού, τα παιδιά δημιούργησαν τον δικό τους χάρτη της διαδρομής και συμπλήρωσαν φύλλα εργασίας, αποτυπώνοντας τα ιστορικά σημεία που επισκέφθηκαν και όσα έμαθαν. Μέσα από τη βιωματική αυτή εμπειρία γνώρισαν την ιστορία του τόπου τους, ανέπτυξαν δεξιότητες συνεργασίας, παρατήρησης και έρευνας και κατανόησαν τη σημασία της προστασίας και της ανάδειξης της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς.