Ήφαιστος θεός της φωτιάς. Γιατί άραγε οι άνθρωποι απέδωσαν θεϊκές ιδιότητες στη φωτιά; Μα φυσικά παρατηρώντας τις καταστρεπτικές ιδιότητές της και όντας ανίκανοι να την ελέγξουν, της απέδωσαν θεϊκές ιδιότητες.
Παιδιά τι είναι η φωτιά;
Κυρία φωτιά υπάρχει στο τζάκι όταν είναι αναμμένο… και στη σόμπα. Φωτιά βάζει ο μπαμπάς όταν θέλουμε να ψήσουμε. Φωτιά κυρία είχε πάρει το δάσος το καλοκαίρι. Η μαμά μου όταν θέλει να φτιάξει καφέ ανάβει τη φωτιά στο γκαζάκι. Όταν πέφτουν κεραυνοί σε δέντρο μπορεί να ανάψει φωτιά.
Πως μπορώ να ανάψω φωτιά;
Η μαμά μου ανάβει τη φωτιά στο τζάκι με αναπτήρα. Ο μπαμπάς μου χρησιμοποιεί σπίρτα. ( τονίζουμε στα παιδιά ότι αναπτήρα και σπίρτα χρησιμοποιούν μόνο οι μεγάλοι). Να τρίψουμε ξύλα μεταξύ τους ή πέτρες συμπληρώνει ένα άλλο. Κυρία ο μπαμπάς χρησιμοποιεί οινόπνευμα για να την ανάψει. Να σκάσει μία βόμβα και να ανάψει φωτιά. Να τρακάρουν δύο αυτοκίνητα. Να πετάξουν ένα αναμμένο τσιγάρο.
Είναι πάντα επικίνδυνη; Η απάντηση όλων Ναι.
Παιδιά θα παίξουμε ένα παιχνίδι. Θα μοιραστούμε σε ομάδες των πέντε και θα κινηθούμε ελεύθερα στο χώρο. Όταν όμως ακούσουμε τη λέξη φωτιά θα πρέπει να προστατευτείτε.
Τέσσερις ομάδες παιδιών και οι αντιδράσεις τους τόσο διαφορετικές!
1η ομάδα : Αρχικά έτρεξαν να κρυφτούν μετά κατευθύνθηκαν στην πόρτα και εκεί σταμάτησαν.
2η ομάδα: Άρχισαν να φωνάζουν και επέλεξαν να σταματήσουν στο σημείο που υπήρχαν και τα άλλα παιδιά.
3η ομάδα: Επέλεξαν να ανοίξουν την πόρτα και να απομακρυνθούν από την τάξη. Κάποιο από τα παιδιά επέλεξε να σηκώσει μέρος της μπλούζας του και να καλύψει τη μύτη του. Πηγαίνουν προς την άλλη τάξη.
4η ομάδα: Τα παιδιά χωρίστηκαν σε δύο υποομάδες 3 επέλεξαν να κρυφτούν στο κουκλόσπιτο και τα υπόλοιπα να βγουν από την τάξη.
Συγκέντρωση στην παρεούλα και προσπαθούμε να ανακαλύψουμε το γιατί επέλεξαν άλλοι να βγουν από την τάξη και άλλοι να κρυφτούν. Η πρώτη μας σκέψη μήπως αντιλαμβάνονται τη φωτιά ως κάτι που παραμένει σε ένα σημείο.
Παιδιά όταν φωνάξαμε τη λέξη φωτιά που υπήρχε η φωτιά, εκεί που βρισκόμασταν εμείς ; Η απάντηση όλων: Κυρία παντού στην τάξη γιατί η φωτιά περπατάει και τρώει ότι βρίσκει μπροστά της.
Θέλουμε τώρα να σκεφτείτε αν στο σημείο που πήγατε ήσασταν ασφαλείς.
Κυρία εγώ που έμεινα στην πόρτα δεν ήμουν ασφαλής, η φωτιά θα με έκαιγε. Εγώ που ήμουν στο κουκλόσπιτο ήμουν ασφαλής γιατί θα είχα φρούτα να φάω. Εγώ κυρία ήμουν ασφαλής γιατί βγήκα έξω και έτρεχα μακριά της.
Οι απαντήσεις τους διαφορετικές και μας προβλημάτισαν. Επιλέξαμε να συζητήσουμε για τα υλικά που υπάρχουν στην τάξη και μπορούν να πάρουν φωτιά.
Με τη συζήτηση ανακαλύψαμε ότι σχεδόν όλα τα πράγματα που υπάρχουν στην τάξη του σχολείου θα καούν αν δημιουργηθεί εστία φωτιάς και τελικά εκείνοι που βγήκαν έξω ήταν οι πιο ασφαλείς.
Παρέμβαση μαθητή μας: κυρία ναι ήταν ασφαλείς αλλά δεν πήγαν προς τη μεριά που δεν μπορούσαν να βγουν από το σχολείο. Η πόρτα ήταν στην άλλη μεριά και μόνοι τους δεν θα μπορούσαν να την ανοίξουν γιατί είναι κλειδωμένη.
Απαντώντας στην παρέμβαση του μαθητή μας του εξηγήσαμε πως κι εμείς θα βρισκόμασταν μαζί τους κι ότι δεν θα ήταν μόνοι τους.
Εντάξει παιδιά απομακρυνθήκαμε μετά τι πρέπει να κάνουμε; Θα έρθουν οι γονείς μας να μας πάρουν, η δική τους απάντηση. Και η φωτιά; Κυρία θα πρέπει να καλέσουμε την πυροσβεστική και την αστυνομία συμπληρώνει κάποιο άλλο ή να χρησιμοποιήσουμε εκείνο το κόκκινο και δείχνουν τον πυροσβεστήρα.
Δείχνουμε στα παιδιά τον πυροσβεστήρα και εξηγούμε πως λειτουργεί. Ο προβληματισμός ενός παιδιού: κυρία αν τα κάψει όλα η φωτιά δε θα σταματήσει; ήταν και η αφορμή για την επόμενη φάση.
Παιδιά έξω από την τάξη μας τι υπάρχει; Ξύλα κυρία που στηρίζουν το υπόστεγο της αυλής και δέντρα. Πως όμως να εξηγήσεις στα παιδιά πως η φωτιά να συνεχίζει να υπάρχει επειδή υπάρχει ο αέρας που αναπνέουμε;
Επιλέγουμε ένα κάνουμε ένα πείραμα. Στη διάθεσή μας ένα μικρό κερί κι 2 δοχεία διάφανα διαφορετικού μεγέθους. Ανάβουμε το κεράκι και ρωτάμε: θα σβήσει; Απαντούν πως θα συνεχίσει να καίει μέχρι να τελειώσει. Θα σβήσει να το φυσήξουμε.
Πειραματιζόμαστε και διαπιστώνουν ότι οι προβλέψεις τους ήταν σωστές. Υπάρχει άλλος τρόπος για να σβήσουμε τη φωτιά; Η απάντησή τους αρνητική. Τι θα συμβεί αν εγώ βάλω πάνω από τη φωτιά το ποτήρι; Θα συνεχίσει να ανάβει η φωτιά.
Πειραματιζόμαστε και ….. διαπιστώνουν ότι το κερί έσβησε μετά από λίγο. Γιατί κυρία ρωτούν με απορία; Επαναλαμβάνουμε το πείραμα και αυτή τη φορά επιλέγω να σηκώσω το ποτήρι λίγο πριν σβήσει. Η φλόγα αμέσως δυναμώνει. Επαναλαμβάνουν την ερώτηση γιατί; Παιδιά τι λέτε να υπήρχε μέσα στο ποτήρι; Παιδιά τι υπάρχει μέσα στην τάξη μας εκτός από εμάς και τα πράγματα της τάξης μας;
Θέλω να πάρετε μία βαθιά ανάσα και να μου πείτε τι κάνατε. Κυρία βάλαμε μέσα μας αέρα. Άρα μέσα στην τάξη μας υπάρχει και ο αέρας που μας χρειάζεται για να ζούμε. Μέσα στο ποτήρι τι υπάρχει; Κυρία αέρας; Απαντούν με ερώτηση. Ναι και τι συνέβη όταν εγώ σκέπασα με το ποτήρι τη φωτιά; Κάηκε ο αέρας;
Επαναλαμβάνουμε το πείραμα με τα διαφορετικού μεγέθους διάφανα δοχεία και διαπιστώνουν ότι είναι ο χρόνος που θα σβήσει η φωτιά διαφέρει ανάλογα με το μέγεθος του δοχείου. Και τι συνέβη όταν σήκωσα το ποτήρι; Κυρία μπήκε νέος αέρας γι’ αυτό συνέχισε να καίει.
