ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΖΩ ΚΑΛΥΤΕΡΑ- ΕΥ ΖΗΝ

1. Ασφάλεια και Πρόληψη

ΤΙΤΛΟΣ: «Δεν μαλώνω , δεν μαλώνω, αγκαλιά μεγάλη απλώνω»

Ο σχολικός εκφοβισμός αποτελεί πρόβλημα Δημόσιας Υγείας και έχει αναγνωριστεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. «Βία» με την μορφή εκφοβισμού και επιθετικής συμπεριφοράς συναντάται ακόμα και στα νηπιαγωγεία. Το γεγονός αυτό, οδηγεί σε μελλοντική παραβατική συμπεριφορά καθώς το παιδί εξελίσσεται ηλικιακά. Τα παιδιά οφείλουν να βρίσκονται και να δρουν σε ένα σχολικό περιβάλλον που τους παρέχει ασφάλεια και προστασία και γι’ αυτό πρέπει να εφαρμόζονται πολιτικές πρόληψης και αντιμετώπισης του φαινομένου. Στο συγκεκριμένο εργαστήριο δεξιοτήτων θα προτείνουμε διαφορετικές προσεγγίσεις με σκοπό την πρόληψη περιστατικών βίας.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 : « Συνεργάζομαι και αλληλοεπιδρώ»

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1:

• Τα παιδιά διαλέγουν έναν φίλο τους και μαζί μοιράζονται το ίδιο χαρτί για να ζωγραφίσουν ο ένας τον άλλο. Με αυτό τον τρόπο ενισχύουμε την αυτοεικόνα του παιδιού καθώς μαθαίνει να συνεργάζεται με τον διπλανό του.

• Τώρα οι δυάδες θα γίνουν τρεις ομαδούλες  (ομαδική συνεργασία) και κόβουν τις φιγούρες που ζωγράφισαν προηγουμένως. Κολλάνε τις φιγούρες σε ένα χαρτί και κάθε παιδί συστήνει -περιγράφει το φίλο του στην ομάδα. Τέλος κάθε ομάδα βρίσκει ένα όνομα που τους ταιριάζει και στην ολομέλεια περιγράφουν αυτό που ζωγράφισαν

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2:

• Με καταιγισμό ιδεών διερευνούμε τις προ υπάρχουσες γνώσεις των παιδιών για το φαινόμενο της βίας και του εκφοβισμού. Καταγράφουμε στον πίνακα ότι μας λένε(απαντήσεις παιδιών: η βία είναι κάτι κακό, άσχημο. Είναι όταν σπρώχνουμε, είναι όταν δεν παίζουμε τον άλλο κ.α) Στην συνέχεια δείχνουμε εποπτικό υλικό για να γνωρίσουν τις διάφορες μορφές βίας( λεκτική, σωματική, ψυχολογική).
• Ακολουθεί συζήτηση στην ολομέλεια για το αν έχουν βιώσει καταστάσεις εκφοβισμού στο σχολείο ή οπουδήποτε αλλού (δίνουμε έμφαση στο συναίσθημα που ένιωσαν και στην αντιμετώπισή του).

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 : «Ο κύκλος των απόψεων και των προτάσεων»

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΑ 1:

• Διαβάζουμε σε μορφή pdf το παραμύθι: «Ο νταής του σχολικού».

Λήψη αρχείου

Στη συνέχεια σχολιάζουμε την συμπεριφορά του νταή, συζητάμε για τα συναισθήματα που προκαλεί και καταγράφουμε τις διαφορετικές απόψεις.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗTΑ 2:

• Σε μια δεύτερη φάση της επεξεργασίας της ίδιας ιστορίας , τα παιδιά καλούνται να αναγνωρίσουν την έννοια του δίκαιου και άδικου. Συγκεκριμένα τα παιδιά χωρίστηκαν σε ομάδες και συγκέντρωσαν ιδέες:

α) για το τί θα μπορούσε να είχε κάνει ο Αριστοτέλης για να αποφύγει αυτή τη δυσάρεστη κατάσταση (παρελθόν – ομάδα Α΄ ενδεικτικές απαντήσεις: έπρεπε να πει στην κυρία του σχολικού ότι τον ενοχλεί ένα παιδάκι, έπρεπε να άλλαζε θέση χωρίς να πει τίποτα , μπορούσε να τον κοροϊδέψει και αυτός, μπορούσε να το πει στη φίλη του την Αναστασία κ.α)

β) τι μπορούμε να πούμε τώρα στον Αριστοτέλη για να αντιμετωπίσει τον νταή (παρόν – ομάδα Β΄ ενδεικτικές απαντήσεις παιδιών: να του πούμε να το πει στη μαμά του όταν θα πάει σπίτι, να του πούμε να πεί στον νταή ότι νιώθει άσχημα και να σταματήσει, να ζητήσει βοήθεια από την κυρία κ.α) και

γ) τι θα κάνει ο Αριστοτέλης στο μέλλον για να αποφύγει ανάλογα περιστατικά ( μέλλον- ομάδα Γ’ ενδεικτικές απαντήσεις παιδιών: να λέει στην κυρία του ότι του συμβαίνει, να ρωτάει τον λόγο που τον κοροϊδεύουν, να μην φοβάται κ.α)

Από τις ιδέες των παιδιών καταλήγουμε στο συμπέρασμα πως ότι και να μας συμβαίνει πρέπει να μιλάμε στους δικούς μας ανθρώπους. Γράφουμε σε εμφανές σημείο την τόση σημαντική λέξη: ΜΙΛΑ

Τέλος, δίνουμε την αρχή της ιστορίας του παραμυθιού και ζητάμε από τα παιδιά να την συνεχίσουν με δικό τους τρόπο, δίνοντας και διαφορετικό τέλος.( φύλλο εργασίας).

Λήψη αρχείου

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3: «Μπαίνω στη θέση του άλλου»

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΑ 1:

• Διαβάζουμε την ιστορία «Μιμή η κουταλαυτού» (λίγα λόγια για την ιστορία: η Μιμή είναι ένα κοριτσάκι που χαίρεται να πηγαίνει στο νηπιαγωγείο καθώς μεγάλωσε και είναι 5 χρονών. Όμως εκεί συνάντησε μια παρέα παιδιών, που με αρχηγό τον Τζακ, την κοροϊδεύουν για τα μεγάλα της αφτιά λέγοντας της ότι μοιάζουν με κουτάλια. Η ίδια στεναχωριέται, απομονώνεται και λέει στη μητέρα της , καθημερινά,  δικαιολογίες για να μην πάει σχολείο. Μια μέρα την πλησιάζει ένα αγόρι που της αλλάζει εντελώς τη διάθεση. Ο Μπένη γίνεται ο νέος φίλος της Μιμής και μαζί βρίσκουν το θάρρος να αλλάξουν αυτή τη δυσάρεστη κατάσταση……) και την επεξεργαζόμαστε    με τους εξής τρόπους:

α) Χτίσιμο της «στάσης» του ρόλου: Τα παιδιά υποδύονται τη Μιμή που πάει χαρούμενη στο σχολείο

Τα παιδιά γίνονται η ομάδα που κοροϊδεύει τη Μιμή και παράγουν ήχους όπως δυνατά σαρκαστικά γέλια

β) Παγωμένη εικόνα : Τα παιδιά σε ζευγάρια χρησιμοποιούν τις εκφράσεις του προσώπου τους για να αναπαραστήσουν τα διάφορα συναισθήματα που δημιουργούνται από την ιστορία σαν εικόνα παγωμένη.

γ) Ρόλος στον τοίχο: Τα παιδιά σχεδιάζουν και ζωγραφίζουν σε ένα χαρτόνι τη Μιμή όπως την φαντάζονται. Έπειτα ένα μπαλάκι περνάει από χέρι σε χέρι καθώς ακούγεται μια μουσική. Όταν η μουσική σταματήσει, το παιδί που κρατάει το μπαλάκι λέει μια λέξη που πιστεύει ότι ταιριάζει στη Μιμή. Η λέξη αυτή μπορεί να είναι ένα συναίσθημα, ένα χρώμα ή ένα ουσιαστικό που περιγράφει την εμφάνιση της Μιμής. Γράφουμε τις λέξεις που ακούγονται έξω από το σκίτσο , όταν πρόκειται για χαρακτηριστικό της Μιμής και μέσα στο σκίτσο όταν πρόκειται για συναίσθημα.

δ) Ανακριτική καρέκλα: Ένα παιδί παίρνει τη θέση του Τζακ (το παιδί που κοροϊδεύει τη Μιμή στην ιστορία)  και κάθεται στην ανακριτική καρέκλα για να δεχθεί ερωτήσεις από τα άλλα παιδιά που υποδύονται τη Μιμή και τον Μπένη. Οι ερωτήσεις προβληματίζουν τον Τζακ. (πχ πώς νιώθεις που έκανες τη Μιμή να στεναχωρηθεί ;θα σου άρεσε κι εσένα να σε κοροϊδεύανε; σου εξηγούμε ότι ο καθένας μας είναι διαφορετικός.)

ε) Η αρματωσιά των συναισθημάτων και των αξιών: Σε ένα άλλο φόρεμα τα παιδιά αφήνουν σημειώματα ενθάρρυνσης για να αντιμετωπίσει η Μιμή αυτή τη δύσκολη κατάσταση

Λήψη αρχείου

ζ) Διάδρομος της συνείδησης : Ο Τζακ μπαίνει στο κέντρο και οι ομάδες χωρίζονται σε Μιμή και Μπένη. Κάθε μία ομάδα περνάει μπροστά του και του λέει ότι θέλει για να τον προβληματίσει και να καταλάβει το λάθος του (ενδεικτικές συμβουλές: μάθε να σέβεσαι, ο καθένας είναι διαφορετικός και ξεχωριστός, ζήτα συγγνώμη, είσαι καλό παιδί μπορείς να φέρεσαι σωστά, μας απογοήτευσες κ.α

Λύση – αναστοχασμός: Ο Τζακ καταλαβαίνει το λάθος του και μαζί με τη Μιμή και τον Μπένη γιορτάζουν την συμφιλίωσή τους. Ακολουθεί χορός και γλέντι.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΑ 2:

• Τα παιδιά μπαίνουν στη θέση της Μιμής και ζωγραφίζοντας απαντούν στα ερωτήματα: «τι θα έκανες αν ήσουν στη θέση της Μιμής;», «τι θα έλεγες σε αυτόν που την  κοροϊδεύει;»( φύλλο εργασίας)

Λήψη αρχείου

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 4: « Τα μαγικά καπέλα εν δράση»

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1:

Με αφορμή τον πίνακα του Matt Mahurin με τίτλο «bullying», συζητάμε, συλλογιζόμαστε , αναρωτιόμαστε στους τρεις βασικούς ρόλους του πίνακα: το «θύμα», το «θύτη» και τους «παρατηρητές». Στη συνέχεια εμβαθύνουμε στο θέμα χρησιμοποιώντας τη μέθοδο σκέψης των 6 καπέλων. Επειδή είμαστε λίγα παιδιά κάθε χρώμα καπέλου αντιστοιχεί και σε ένα παιδί. Τα παιδιά φοράνε στο κεφάλι τους χάρτινα καπέλα με τα εξής χρώματα: α) μπλε καπέλο: οργάνωση της σκέψης , β) άσπρο καπέλο: πληροφορίες που μας δίνει ο πίνακας , γ) κόκκινο καπέλο: συναισθήματα των παιδιών που υπάρχουν στον πίνακα αλλά και δικά μας που δημιουργούνται, δ) κίτρινο καπέλο: λύσεις που δίνουμε για να βοηθήσουμε, ε) μαύρο καπέλο: κριτική στον πίνακα και στις λύσεις. Ασκούν δηλαδή τα παιδιά κριτική στις λύσεις που πρότειναν , ζ) πράσινο καπέλο : τα παιδιά σκέφτονται νέες ιδέες που μπορούν να εφαρμοστούν πραγματικά

Λήψη αρχείου

Πριν την εφαρμογή της μεθόδου των καπέλων , η ιστορία του πίνακα δραματοποιείται με διαλόγους που σκέφτονται και επινοούν τα παιδιά την ώρα της συζήτησης και νέους που προκύπτουν κατά τη διάρκεια της δραματοποίησης

Με αυτή τη μέθοδο τα παιδιά συνειδητοποιούν τη σπουδαιότητα του παρατηρητή σε καταστάσεις αντιμετώπισης σχολικού εκφοβισμού, κατανοούν τις αρνητικές επιπτώσεις τέτοιου είδους συμπεριφορών και εξασκούνται στην αντιμετώπισή τους. Τέλος, φαίνεται ότι τα παιδιά είναι σε θέση να υπερασπιστούν τον εαυτό τους και τους φίλους τους όταν βρεθούν σε θέση θύματος και παρατηρητή.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 5: « Τα δικά μας μηνύματα»

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 1:

• Θέτουμε το ερώτημα πώς θα ενημερώσουμε τα άλλα παιδιά και τον κόσμο για το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού και καταγράφουμε τις απαντήσεις τους. Συμφωνούμε στο να φτιάξουμε μία αφίσα που θα την αναρτήσουμε αρχικά στην ιστοσελίδα του σχολείου και στη συνέχεια στον τοίχο έξω από το σχολείο. Η αφίσα έχει τίτλο: «stop στο bullying».

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 2 :

Διαβάζουμε το βιβλίο: «τα χέρια δεν είναι για να δέρνουμε». Κόβουμε το περίγραμμα του χεριού μας και φτιάχνουμε «τη σκάλα της φιλίας

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 3 :

• Αντίστοιχα με την προηγούμενη δραστηριότητα διαβάζουμε το βιβλίο : «οι λέξεις δεν είναι για να πληγώνουμε» και τα παιδιά μας υπαγορεύουν και γράφουμε διάφορες λέξεις. Έπειτα, τις ταξινομούμε σε λέξεις που είναι γλυκές και τις τοποθετούμε στο «βάζο με τις γλυκές λέξεις» και σε λέξεις που πληγώνουν και τις «πετάμε» στον κάδο.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 4:

• Το εργαστήριο κλείνει με το τραγούδι των locomondo «χέρια σαν κι αυτά……»