ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝ. ΛΥΚΕΙΟ  ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ

ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ   ΕΛΛΗΝΙΚΑ

Ενότητα 50-56

1. Να διαγνώσετε τη δομή της αφήγησης με βάση τα ρήματα των προτάσεων του κειμένου.

2.Καταγραφή των επιχειρημάτων α) του Κριτία, β) του Θηραμένη. Έλεγχος και αξιολόγηση

3.Να καταγράψετε την απόδοση της σημασίας των λέξεων με δικανική σημασία και των όρων με τους οποίους συνάπτονται(και στο Αρχαίο κείμενο και στις δύο μεταφράσεις)

4. Να βρείτε από ποιους ρηματικούς τύπους του κειμένου παράγονται οι λέξεις:

v  ικεσία

v  βούληση

v  γραμμή

v  επίδειξη

v  γνώμη

v  λήμμα

5. οι δ’απήγαγον τον άνδρα δια της αγοράς: Να ξαναγράψετε την πρόταση με αλλαγή του ρήματος σε όλες τις εγκλίσεις.

6. Να βρείτε αντώνυμα των παρακάτω λέξεων στην α,ε.

v  υπηρέτης

v  όμοιος

v  πλήρης

v  αγνοώ

v  σιωπώ

v  αποθνήσκω

v  φρόνιμος

v  ψυχή

ΕΡΓΑΣΙΕΣ

1). Να  βρείτε  πληροφορίες  για  τον Κριτία

2). Να  βρείτε  πληροφορίες  για  το Θηραμένη

3). Πώς  κρίνετε  τη  στάση  και  τη  συμπεριφορά  του  Κριτία  απέναντι  στον Θηραμένη  κατά  τη  δίκη-παρωδία;

4). Τι  συμπεράσματα  μπορούμε  να  βγάλουμε  για  την  ευρύτερη  κοινωνικοπολιτική  κατάσταση  που  επικράτησε  στην  Αθήνα  κατά  την  περίοδο  διακυβέρνησης  από  τους  τριάκοντα  τυράννους;

ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΚΟΣ  ΗΛΙΑΣ

ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

ΞΕΝΟΦΩΝΤΑ    ΕΛΛΗΝΙΚΑ,  ΒΙΒΛΙΟ  ΙΙ, ΚΕΦ.  ΙΙΙ, ΠΑΡ.54-56

ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ   ΕΝΟΤΗΤΑΣ

–              Η ΕΝΤΟΛΗ  ΤΟΥ  ΚΗΡΥΚΑ: – εκέλευσε  τούς  ένδεκα ( ελθείν) επί  τον  Θηραμένην

–              Ο  ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ  ΤΩΝ  ΕΝΤΕΚΑ: -ηγείτο  αυτών  Σάτυρος  ο  θρασύτατός  τε  καί  αναιδέστατος.

–              Η  ΕΝΤΟΛΗ  ΤΟΥ  ΚΡΙΤΙΑ: -Παραδίδομεν  υμίν  Θηραμένην… κατακεκριμένον κατά

τον νόμον.

–   Υμείς  δέ  λαβόντες… τα  εκ  τούτων  πράττετε

–      ΤΑ  ΕΠΑΚΟΛΟΥΘΑ ΤΗΣ  ΕΝΤΟΛΗΣ

ΤΟΥ  ΚΡΙΤΙΑ :  – είλκε μεν  ο  Σάτυρος  τον  Θηραμένην  από  του  βωμού

-είλκον  δε  ( αυτόν) και  οι  υπηρέται.

–    Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ  ΘΗΡΑΜΕΝΗ: -επεκαλείτο  καί  θεούς  και  ανθρώπους

– καθοράν  τα  γιγνόμενα.

–    Η  ΣΤΑΣΗ  ΤΩΝ  ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ/ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ: – η  δε  βουλή  ησυχίαν  είχεν

-ορώσα:  – και  τους  επί  τοις  δρυφάκτοις

-και  το  έμπροσθεν του

βουλευτηρίου  πλήρες των φρουρών

-και  ουκ  αγνοούσα  ότι  παρήσαν έχοντες

εγχειρίδια.

–              Η ΠΟΡΕΙΑ/ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΟΥ -Οι  ένδεκα απήγαγον  τον  άνδρα διά της

ΘΗΡΑΜΕΝΗ: αγοράς,

-δηλούντα μάλα   μεγάλη τη φωνή  οία

έπασχε.

–              ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΘΗΡΑΜΕΝΗ:   – είπεν  ο Σάτυρος ὀτι  οιμώξοιτο

-ει  μήν σιωπἠσειεν,

-επήρετο Θηραμένης: αν  σιωπώ

ούκ αρ’ οιμώξομαι;

–Ο ΔΙΑΛΟΓΟΣ:                                             — Κριτία τούτ’ έστω  τω  καλώ

–Ο  ΑΓΑΣΤΟΣ  ΑΝΗΡ: – του  θανάτου  παρεστηκότος

-μήτε το  φρόνιμον μήτε το  παιγνιώδες

-απέλιπεν  εκ  της  ψυχής

ΠΡΑΓΜΑΤΟΛΟΓΙΚΑ-ΙΣΤΟΡΙΚΑ

–οι  δ’ απήγαγον  τόν  άνδρα  διά  της  αγοράς:   Η  αγορά  της  Αθήνας , όπως  και  των άλλων  πόλεων , ήταν  κέντρο  της  οικονομικής  κίνησης, της  κοινωνικής   και  πνευματικής  συναναστροφής, της  πολιτικής  και  δημόσιας  ζωής,  αλλά  και  χώρος για  αγώνες  και  εορτές. Πλαισιώνονταν  από  πολλά  δημόσια  κτίσματα,  ναούς,  βωμούς  και  ιερά,  εργαστήρια,  στοές  και  σχολές.

–μάλα  μεγάλη  τη φωνή  δηλούντα: Ο  Θηραμένης  δε  φώναζε  από  δειλία, αντίθετα καταγγέλλοντας  την παρανομία  και  την  ασέβεια  του  καθεστώτος , προσπαθούσε να  εξεγείρει το  λαό  με  το  θάνατό  του.

– το  κώνειον  έπιε:  Παχύρρευστη  δηλητηριώδης  ουσία με  δυσάρεστη  οσμή. Παρασκευαζόταν  από  τα  φύλλα  και  τούς  βλαστούς  του  ομώνυμου  φυτού  και  επέφερε   αργά  και  σχετικά  ανώδυνα  την  παράλυση  και  το  θάνατο  του  θύματος.

ᾱποκοτταβίσαντα: Το  ρήμα  παράγεται  από  τη  λέξη  «κότταβος», που  ήταν παιχνίδι των  νέων  κυρίως και  που  μεταδόθηκε  στην  Αθήνα  από  τη  Σικελία. Είναι  κάτι ανάλογο   με  τη  σημερινή μαντεία  με  τη  μαργαρίτα. Έτσι  ο Θηραμένης κάνει  πνεύμα, καθώς  ρίχνει  σταγόνα-σταγόνα  ό,τι  απόμεινε  από  το  κώνειο  που  ήπιε, όπως  έκαναν οι  νεαροί  συμπότες  με  το  κρασί  τους, για  να  διαπιστώσουν  αν  τους  αγαπά  η  καλή  τους. Ο  Θηραμένης  θανατώθηκε  το  φθινόπωρο  του 404 π.Χ.

–μήτε  το φρόνιμον μήτε  το  παιχνιώδες  απολιπείν: Ο  Θηραμένης  τις  τελευταίες  στιγμές  της  ζωής  του  έδειξε  τη  χιουμοριστική του  διάθεση και  την  ετοιμότητά  του με  ένα  έξυπνο  ευφυολόγημα  για  χάρη  του  διώκτη  του  Κριτία. Αυτή  η  δηκτική  στάση  χαρακτηρίζει  πολλά  πολιτιστικά  δημιουργήματα  του  αττικού  πνεύματος, ιδίως  την  κωμωδία, το  σατυρικό  δράμα   και  τους  πλατωνικούς  διαλόγους.

ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΕΣ  ΚΑΙ  ΝΟΗΜΑΤΙΚΕΣ  ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ

Οι  εντολοδόχοι   του  Κριτία  αποσπούν  βίαια το Θηραμένη  από  το  βωμό,  ενώ  αυτός επικαλείται  ως  μάρτυρες  θεούς  και  ανθρώπους. Η  βουλή  φοβισμένη  από  τα  διαδραματιζόμενα  και  αμήχανη  σιωπά. Το  θύμα το  σέρνουν  μέσα  από  την  αγορά  ενώ  διαμαρτύρεται. Το  απειλεί  ο  Σάτυρος ,  αλλά  του  απαντά  με  ειρωνεία. Κι  όταν  πίνει  το  κώνειο  έχει  το  ψυχικό  σθένος  να  κάνει  χιούμορ,  γεγονός  που  επαινεί  και  ο  ιστορικός. Ο  Ξενοφώντας παίρνοντας  αφορμή από  το  κύκνειο  άσμα  του  Θηραμένη  εξυμνεί  το  ψυχικό  του  σθένος  και  τη  δηκτική  του  στάση,  που  δεν  τον  εγκατέλειψε  ούτε  και  στο  θάνατο.

Ο  ιστορικός  χρησιμοποιεί  παρατατικό  χρόνο  στα  ρήματα, γιατί  θέλει  να  δηλώσει  τη  διάρκεια  της  βιαιότητας  των  εντολοδόχων του  Κριτία, την  αντίσταση  του  θύματος  και  τη  συνεχή  αδιαφορία  των  βουλευτών. Επίσης,  στην παράγραφο  56 παρατηρούμε   εναλλαγή  του  πλάγιου  και  του  ευθέος  λόγου, γεγονός  που  προσδίδει  δραματικότητα  στις  εξελίξεις, ενώ  η  ετοιμολογία  και  το  λογοπαίγνιο  του  Θηραμένη  επισημαίνονται  θετικά  από  τον  Ξενοφώντα.

ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΑ  ΣΤΟΙΧΕΙΑ

1). Οι  εντολοδόχοι  των  τυράννων  δε  σέβονται  ιερά  και  όσια

2). Ύστατη  καταφυγή  για  τον  αδικημένο  η  επίκληση  του  θεού

3). Ο  φόβος  φιμώνει  την  παρρησία  του  δικαστή  και  δημιουργεί  τετελεσμένα  γεγονότα.

4). Κάθε  φωνή  διαμαρτυρίας  είναι  ενοχλητική  για  την  τυραννία  και  επιφέρει  απειλή.

5). Η  ετοιμότητα  του  πνεύματος  και  το  χιούμορ  δεν  εγκαταλείπουν το  σκεπτόμενο  άνθρωπο  ούτε  την  ώρα  του  θανάτου.

Κουρκουλάκος  Ηλίας

Φιλόλογος

ΠΡΟΤΥΠΟ  ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ   ΓΕΝ. ΛΥΚΕΙΟ  ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ

ΚΡΙΤΗΡΙΟ  ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ  Α΄ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ  ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΤΗΣ  ΕΚΦΡΑΣΗΣ –ΕΚΘΕΣΗΣ

ΣΧ. ΕΤΟΣ:2012-13

ΤΑΞΗ  :Γ΄               ΤΜΗΜΑ:    1^ο

ΔΙΔΑΣΚΩΝ:  ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΚΟΣ   ΗΛΙΑΣ  ( ΠΕ2)

Α).   ΚΕΙΜΕΝΟ: Άρθρο    Κ.  Α. Δημόπουλου ( εφ. «ΤΑ  ΝΕΑ», 11.12.1998):  « Η αναγνώριση  και ο σεβασμός  των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».

Ο βαθμός  σεβασμού  των ανθρωπίνων δικαιωμάτων  υπήρξε πάντοτε το ασφαλέστερο  κριτήριο  του βαθμού  συνοχής και της  ποιότητας κάθε  κοινωνίας. Κατ’ επέκταση , χρέος  της  κοινωνίας  ως  συνόλου είναι ο  σεβασμός, η αναγνώριση και η προστασία  των δικαιωμάτων  των πολιτών που ζουν μέσα σ’αυτή.

Αλλά και σε  ατομικό  επίπεδο ο κάθε  πολίτης οφείλει να σέβεται όχι μόνο τα δικαιώματα  των ανθρώπων που βρίσκονται σε  άμεση σχέση με αυτόν, αλλά  και τα δικαιώματα  των προσώπων εκείνων που δεν έχουν, βέβαια, καμμιά σχέση και εξάρτηση μαζί του, εμπίπτουν όμως  στη χριστιανική  έννοια  του πλησίον.

Ο άνθρωπος γενικά οφείλει να σέβεται τον συνάνθρωπό του, στο βαθμό που ο ίδιος θα ήθελε να τον σεβαστούν, κάνοντας πράξη  αυτό  που πολύ εύστοχα είπε  κάποτε  ο Καζαντζάκης : « Αγάπα τον άνθρωπο, γιατί είσαι εσύ». Αν ο καθένας από μας βλέπει μέσα στον άλλο τον ίδιο του  τον εαυτό, τότε  είναι  βέβαιο ότι πολλές παρανοήσεις, παρεξηγήσεις και αδικίες  δεν θα έχουν λόγο ύπαρξης, ενώ τα  ανθρώπινα  δικαιώματα θα είναι σεβαστά  και κανείς   δεν θα διανοείται  να τα παραβιάσει.

Τα  ανθρώπινα δικαιώματα , βέβαια, κατοχυρώνονται  και προστατεύονται από Συντάγματα, από Καταστατικούς Χάρτες Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, που έχουν περίτεχνα φιλοτεχνηθεί, από Διακηρύξεις άφθονες  και από Διεθνείς Οργανισμούς. Όμως  παρόλα  αυτά,  εκατομμύρια  άνθρωποι  στερούνται  την ελευθερία  τους  και σε  πολλές  μάλιστα περιπτώσεις  τις  πιο στοιχειώδεις  εκφράσεις  της.

Από την άλλη, αιμοσταγείς  τύραννοι  αυτοαποκαλούνται  προστάτες  και σωτήρες  των λαών, εξανδραπονδιστές  αυτοδιορίζονται  τιμητές  της   ελευθερίας, μεγαλόσχημοι  απατεώνες  καταπατητές  και καταχραστές μιλούν  για  τον τίμιο  μόχθο  και την ιερότητα  της  ιδιοκτησίας  και έμποροι  των ιερών  και των οσίων για ευσυνειδησία  και συνέπεια. Ακόμα και σήμερα  υπάρχουν  μέρη  στα  οποία  η επιβολή  δικτατορικών   καθεστώτων  εμφανίζεται  ως  σωτήρια  λύση ή ως  έκφραση  δημοκρατικής  διακυβέρνησης  της  χώρας, όπως  επίσης  περιοχές  που έχουν  κατακτηθεί  και βρίσκονται  υπό κατοχή, όπως  η μαρτυρική  Κύπρος.

Στις  περιοχές  αυτές,  η άσκηση  ψυχολογικής  βίας, οι διώξεις  και οι συλλήψεις, οι κρατήσεις, οι φυλακίσεις, τα βασανιστήρια, η τρομοκρατία, η παραβίαση  του οικογενειακού ασύλου και η κατάργηση , τελικά,  του δημοκρατικού  καθεστώτος  εξευτελίζουν  και καταρρακώνουν  την ανθρώπινη  αξιοπρέπεια  και καταργούν κάθε  έννοια  ισηγορίας, ισονομίας  και ισοπολιτείας.

Δυστυχώς, ακόμα  και σε  χώρες  με  δημοκρατική  διακυβέρνηση , σε  χώρες του λεγόμενου  πολιτισμένου κόσμου, γίνονται  καθημερινά παραβιάσεις  των  ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Διότι  για  ποιά  προστασία ανθρώπινων δικαιωμάτων μπορεί να γίνεται λόγος όταν τα τσιμεντένια μεγαθήρια  στερούν  τον ήλιο  και τον αέρα  από τα παιδιά, ότι η απληστία του χρήματος δεν μας  επιτρέπει να ανασάνουμε και δεν αφήνει τον παραμικρό  χώρο  για την ψυχαγωγία των παιδιών  και την άθληση  των νέων, όταν εξαιτίας  του νέφους των μεγάλων πόλεων  γεμίζουν καθημερινά  τα νοσοκομεία μας  από ασθενείς, όταν βάναυσα  υποβαθμίζεται και αλλοιώνεται το  περιβάλλον  και η  ποιότητα της ανθρώπινης  ζωής.

Για  ποιά ανθρώπινα  δικαιώματα  και προστασία τους μπορούμε να μιλάμε, ακόμα  και σε  αυτές  τις  δημοκρατικές χώρες, όταν υπάρχουν  εκατομμύρια  άνεργοι και άστεγοι, όταν εκατομμύρια  άνθρωποι πεινούν και μένουν  αναλφάβητοι ή όταν η άντληση  υλικών αγαθών είναι, τις  περισσότερες φορές  , αποτέλεσμα εκμετάλλευσης , απάτης, νοθείας και δωροδοκίας;

Συνεπώς, δεν αρκούν μόνο τα συντάγματα και οι Διακηρύξεις για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

είναι απαραίτητο, πέρα  από τις  οποιεσδήποτε  διακηρύξεις, να παρέχεται στον κάθε  πολίτη η δυνατότητα να ζει άνετα και ελεύθερα μέσα σ’ ένα περιβάλλον πολιτισμένο, ανθρώπινο και ευχάριστο, όπως  είναι επίσης απαραίτητο να εξασφαλίζεται σ’ αυτόν η σωστή παιδεία, η ολοκληρωμένη και αποτελεσματική  δημόσια περίθαλψη και, γενικότερα , μια ανεκτή  ποιότητα ζωής.

Μόνο έτσι θα μπορούμε να μιλάμε για πραγματική προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ελευθεριών  του πολίτη.

ΘΕΜΑΤΑ

Α). Να παρουσιάσετε το περιεχόμενο  του κειμένου με  μια περίληψη 80-100 λέξεων

ΜΟΝΑΔΕΣ:  25

Β).1. ). Βασισμένοι στο κείμενο να προσδιορίσετε τις  σημαντικότερες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις  αναπτυγμένες κοινωνίες  του πολιτισμένου κόσμου.

ΜΟΝΑΔΕΣ:  15

Β). 2). Να  επιλέξετε  τη σωστή απάντηση:

Ι. Εξανδραποδιστές είναι όσοι: α). παραπλανούν, εξαπατούν τους  άλλους με  δόλια μέσα   β). ασκούν εξουσία, γ). υποδουλώνουν άλλους και τους θέτουν κάτω από την εξουσία τους.

ΙΙ. Μεγαλόσχημοι είναι αυτοί που:α). δίνουν την εντύπωση ότι είναι σπουδαίοι, β). έχουν υπέρμετρες  φιλοδοξίες, γ). δεν έχουν ηθικούς φραγμούς.

ΙΙΙ. Οι τιμητές της  ελευθερίας είναι όσοι: α). φροντίζουν και επιβλέπουν την εφαρμογή της, β). επιχειρούν να την υπονομεύσουν, γ). σκέφτονται αδογμάτιστα και απροκατάληπτα.

ΙV. Καταχραστές είναι: α). οι υπερβολικά σπάταλοι, β). αυτοί που κάνουν δικό τους με  παράνομο  τρόπο πράγματα που ανήκουν σε άλλους, γ). αυτοί που παραβιάζουν τους  κανόνες της  ηθικής.

ΜΟΝΑΔΕΣ: 10

Β). 3). προστατεύονται, στερούνται, ευσυνειδησία, δημοκρατική, πραγματική :Να γράψετε ένα αντώνυμο για καθεμιά από τις  παραπάνω λέξεις του κειμένου.

ΜΟΝΑΔΕΣ:10

Γ). Μπορεί τα ανθρώπινα δικαιώματα να έχουν και τυπικά κατοχυρωθεί από τη διεθνή κοινότητα, αλλά σε  αρκετές περιπτώσεις παρατηρούνται σοβαρές παραβιάσεις. Να  αναφερθείτε στις  σημαντικότερες ανάμεσά τους , εστιάζοντας την προσοχή σας στις αναπτυγμένες χώρες του δυτικού κόσμου. Υποθέστε ότι το κείμενό σας  ( 400-600 λέξεις) θα δημοσιευτεί σε  μια τοπική εφημερίδα της  περιοχής  σας.

Αγαπητοί  συνάδελφοι, μαθητές, φίλοι, συνεργάτες

ΔΕΙΤΕ  ΤΟ  ΝΕΟ  BLOG  ΤΟΥ  ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ  ΟΜΙΛΟΥ  ΤΟΥ  Π.Π.Λ.  ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ

( με   βίντεο, φωτογραφίες,  άρθρα, κείμενα  για  την  επιστήμη,  την τεχνολογία  κ.α.)

www.dimosiografikianavriton.wordpress.com

ΑΠΟ  ΤΟ  ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟ   ΟΜΙΛΟ  ΤΟΥ  Π.Π.Λ.   ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ

Αγαπητοί  φίλοι,  συνεργάτες

Το Π.Π.Λ.  Αναβρύτων  σε   συνεργασία  με  το  yousmile.gr πραγματοποίησε  τις  παρακάτω  εκπομπές  αφιερωμένες  στα  παιδιά  :

ΕΚΠΟΜΠΗ  ΓΙΑ  ΤΑ  ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ  ΤΩΝ  ΠΑΙΔΙΩΝ  ΣΤΟ YOUSMILE.GR  ΑΠΟ  ΜΑΘΗΤΕΣ  ΤΟΥ

Π.Π.Λ.   ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ  ( 30/11/12)

http://www.yousmile.gr/gallery/1182/radiofoniki-ekpompi-apo-ppgl-anavryton-sto-studio-toy-yousmile

ΕΚΠΟΜΠΗ  ΓΙΑ  ΤΗΝ  ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ  ΗΜΕΡΑ   ΤΟΥ  ΠΑΙΔΙΟΥ  ΑΠΟ  ΜΑΘΗΤΕΣ  ΤΟΥ  ΠΠΛ  ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ  ΚΑΙ  ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ  ΤΟΥ  YOUSMILE.GR  (  11/12/12)

http://www.yousmile.gr/gallery/1191/11i-dekemvrioy-pagkosmia-imera-toy-paidioy-kai-ta-paidia-mporoyn

ΑΠΟ  ΤΟ  ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟ  ΟΜΙΛΟ  ΤΟΥ  ΠΠΛ  ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ  URL  ΕΚΠΟΜΠΗΣ   ΓΙΑ  ΤΟΝ  ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟ  ΑΠΟ  ΤΟΥΣ  ΜΑΘΗΤΕΣ  ΤΟΥ  ΠΠΛ   ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=SXGV24V_VZ0

ΑΠΟ ΤΟ  ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΟΜΙΛΟ  ΤΟΥ  ΠΡ. ΠΕΙΡ. ΓΕΛ  ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ

ΦΥΛΟ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΥΧΙΑ

Άρθρο  του  Κουρκουλάκου  Ηλία, καθηγητή  φιλολόγου

Οι θεωρίες που διατυπώθηκαν κατά καιρούς σχετικά με τη σχολική αποτυχία και επηρέασαν την παιδαγωγική σκέψη και τους επιστήμονες περιστρέφονται γύρω από δύο άξονες. Εκείνες που έχουν ως επίκεντρο το ίδιο το άτομο ( ψυχολογικές) και εκείνες που το συσχετίζουν με τους κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες                         (κοινωνιολογικές). Στην επιστημονική σκέψη εμφανίζεται η γνωστή αντίθεση, άτομο-κοινωνία, σε σχέση με το ερώτημα ποιο από τα δύο αποτελεί την αφετηρία της σχέσης αιτίας-αποτελέσματος. Από την τοποθέτηση υπέρ της μιας ή της άλλης άποψης εξαρτώνται και οι προτάσεις παρέμβασης, οι οποίες μπορεί να αναφέρονται είτε στη βελτίωση της ατομικής επίδοσης είτε στη βελτίωση των κοινωνικών συνθηκών.

Η πίστη στη φυσική ευφυΐα που διαφοροποιεί τα άτομα μέσα στην κοινωνία είναι πολύ παλιά αλλά και ευρέως διαδεδομένη. Από την περίοδο της Γαλλικής Επανάστασης οι εγκυκλοπαιδιστές υποστήριζαν ότι οι άνθρωποι χαρακτηρίζονται από δυο ειδών ανισότητες, τις κοινωνικές και τις φυσικές. Άρα κοινωνική δικαιοσύνη θα μπορούσε να επιτευχθεί με την αξιοκρατία, δηλ. την κατάργηση όλων των οικονομικών και κοινωνικών ανισοτήτων, ώστε οι φυσικές ανισότητες και μόνο να αποφασίζουν για την κοινωνική επιτυχία των ανθρώπων. Οι παλαιότεροι ερευνητές πίστευαν ακράδαντα ότι η νοημοσύνη ήταν κληρονομική ιδιότητα. Υποστήριζαν επίσης ότι αν το άτομο δεν γεννηθεί έξυπνο, δεν μπορεί να γίνει έξυπνο στη συνέχεια, γεγονός που ταιριάζει με την ιεραρχική άποψη ότι ο καθένας είναι γεννημένος για μια συγκεκριμένη θέση στη ζωή.

Η απόπειρα εντοπισμού του ποσοστού ευφυΐας που διαθέτουν τα άτομα και η κατασκευή εργαλείων για τη μέτρησή του, είναι γεγονός αρκετά πρόσφατο. Τα εργαλεία αυτά ονομάστηκαν τέστ νοημοσύνης και εφευρέθηκαν στη Γαλλία το 1905 από το Γάλλο ψυχολόγο Αλφρέντ Μπινέ και το συνεργάτη του Τεοντόρ Σιμόν .

Σε όλες τις εποχές και σε όλες τις χώρες τα συμπεράσματα που προκύπτουν από τη χρήση αυτών των τέστ συγκλίνουν στην άποψη ότι η ευφυΐα, όπως τη θεωρούν οι δοκιμασίες, εμφανίζεται παντού και πάντα μοιρασμένη ανάλογα με τις κοινωνικές κατηγορίες. Έτσι τα παιδιά των χειρωνακτών εμφανίζονται στις δοκιμασίες λιγότερο « έξυπνα», με μικρότερη αφαιρετική ικανότητα, με δυνατότητα αφομοίωσης της περιγραφικής αλλά όχι της αναλυτικής γνώσης , με χαμηλότερη δημιουργικότητα ,λιγότερη περιέργεια, φτωχότερη φαντασία ( Φλουρής Γ. ,1989), με πολύ μικρότερη έφεση για μάθηση, μικρότερη αφομοιωτική ικανότητα και χαμηλότερη αντιληπτική ικανότητα. Αντίθετα, όσο ψηλότερα στην κοινωνική κλίμακα βρίσκεται η οικογένεια απ’ όπου προέρχεται το παιδί, τόσο περισσότερο ευφυέστερο αποδεικνύεται στις δοκιμασίες νοημοσύνης . Η αντίληψη για το φυσικό χωρισμό των ανθρώπων σε έξυπνους και κουτούς κρύβει μέσα της την ανομολόγητη αξιολόγηση των ικανοτήτων σε χειρωνακτικές και διανοητικές .

Οι κοινωνιολόγοι της εκπαίδευσης που μελέτησαν το φαινόμενο της σχολικής αποτυχίας το συσχέτισαν με το οικογενειακό και το ευρύτερα κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει το άτομο, επειδή  θεωρούσαν την εκπαίδευση βασικό θεσμό για τη διατήρηση και την αναπαραγωγή της κοινωνίας και ότι ο σκοπός της ορίζεται από την κοινωνία και όχι από τα άτομα που εκπαιδεύονται ,ούτε από τους εκπαιδευτικούς και τη διοίκηση. Άρα πρωταρχική λειτουργία της εκπαίδευσης δεν είναι να αναπτύξει τις ικανότητες και δυνατότητες των ατόμων για δικό τους όφελος ,αλλά εκείνες τις δυνατότητες και δεξιότητες που χρειάζεται η κοινωνία.

Ο Talcott Parsons (1902-1979), με βάση τα αποτελέσματα σχετικής έρευνας       ,θα υποστηρίξει ότι η διαφοροποίηση στην επιτυχία οφείλεται:

α) Στην ικανότητα του ίδιου του μαθητή.

β) Στις αντιλήψεις και τις προσδοκίες της κάθε οικογένειας, οι οποίες μεταδίδονται στα παιδιά και συνδέονται με τις γενικότερες προϋποθέσεις της ( κυρίως οικονομικές). Αρκετές μελέτες έχουν δείξει την ύπαρξη διαφορετικών σε κάποιο βαθμό αξιολογικών συστημάτων και προσανατολισμών μεταξύ κοινωνικών τάξεων που συνδέονται με διαφορές στις διαδικασίες κοινωνικοποίησης ,που ακολουθούν οι γονείς.

γ) Στα «ατομικά κίνητρα» για σκληρή δουλειά και επιτυχία στο πλαίσιο της εκπαίδευσης.

Αυτές οι διαφοροποιήσεις σύμφωνα με τον Parsons , εισάγουν μια νέα μορφή κοινωνικής ανισότητας, η οποία όμως νομιμοποιείται και αποφεύγονται οι συγκρούσεις μέσα από την εξασφάλιση της ισότητας ευκαιριών και την αποδοχή των προϋποθέσεων και προοπτικών που αυτή δημιουργεί . Ο  Parsons, μολονότι δίνει μεγαλύτερη σημασία στον κοινωνικοποιητικό ρόλο του σχολείου, δεν παραγνωρίζει και τη συμβολή του επιλεκτικού ρόλου της εκπαίδευσης στη διατήρηση της τάξης και της σταθερότητας στην κοινωνία.

ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΚΟΣ  ΗΛΙΑΣ

ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ

Οι υποψηφιότητες για τα Oscar 2013

Η 85^η επέτειος των βραβείων Oscar θα πραγματοποιηθεί στις 24 Φεβρουαρίου 2013 στο Dolby Theater στο Λος Αντζελες για να αναδείξει τις καλύτερες ταινίες του 2012. Οικοδεσπότης της λαμπερής βραδιάς θα είναι ο αμερικανός ηθοποιός Seth Mac Farlane. Φήμες λένε ότι στην εκδήλωση θα αποδοθεί φόρος τιμής για τα 50 χρόνια του θρυλικού πράκτορα 007, James Bond. Οι ταινίες που έλαβαν τις περισσότερες υποψηφιότητες είναι το Lincoln με δώδεκα και το Life of Pi με έντεκα. Οι υποψηφιότητες λοιπόν ανά κατηγορία, είναι:

v Καλύτερη ταινία

Amour

Γαλλική κοινωνική ταινία. Στους τελευταίους μήνες της ζωής της  μια συνταξιούχος δασκάλα μουσικής και ο σύζυγος της, παλεύουν με τους εξουθενωτικές επιπτώσεις δύο εγκεφαλικών τόσο στην υγεία της όσο και στην ποιότητα της ζωής της. Το ζευγάρι μαζί ανακαλύπτει ότι η φύση της ζωής τους έχει αλλάξει αμετάκλητα. Πρωταγωνιστούν: Jean-Louis Trintignant, Emmanuelle Riva, Isabelle Huppert

Life of Pi

Περιπέτεια. Ο νεαρός Πι, γιος ιδιοκτητών ζωολογικού κήπου στο Pondicherry της Ινδίας, βρίσκει τον κόσμο του να καταρρέει όταν η οικογένεια του πουλά τον ζωολογικό κήπο και βάζει πλώρη για τον Καναδά με τα εναπομείναντα ζώα τους. Μια καταιγίδα ανατρέπει το πλοίο και ο Πι είναι ο μόνος που καταφέρνει να ξεφύγει σε μια σωσίβια λέμβο μαζί με μια τίγρη της Βεγγάλης. Πρωταγωνιστούν: Suraj Sharma, Irrfan Khan, Adil Hussain

Argo

Περιπέτεια. Όταν έξι αμερικανοί βρίσκουν καταφύγιο στην Καναδική πρεσβεία της Τεχεράνης κατά τη διάρκεια της κρίσης του 1979, ο αμερικανός κυβερνητικός πράκτορας Tony Mendez επιστρέφει στο Χόλυγουντ για να βοηθήσει. Δουλεύοντας με έναν παραγωγό και έναν καλλιτέχνη make-up, επινοεί μια αποστολή διάσωσης που επικεντρώνεται στην δημιουργία μιας ψεύτικης εταιρίας παραγωγής ταινιών στο Ιράν. Πρωταγωνιστούν: Ben Affleck, Bryan Cranston, John Goodman, Alan Arkin

Lincoln

Βιογραφικό. Με τον εμφύλιο πόλεμο να έρχεται σε ένα τέλος και την ελευθερία που παρατέθηκε στους σκλάβους από τη Διακήρυξη Χειραφέτησης να τίθεται υπό αμφισβήτηση, ο Αβραάμ Λίνκολν προσπαθεί να περάσει μια τροποποίηση του συντάγματος που θα θέσει εκτός νόμου την σκλαβιά παντού στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αντιμετωπίζοντας δυσκολίες και συγκρούσεις με τους ισχυρούς άνδρες του υπουργικού συμβουλίου του, ο Λίνκολν χρησιμοποιεί τις πολιτικές του δυνάμεις για να κερδίσει συμμάχους σε αυτό του τον αγώνα. Πρωταγωνιστούν: Daniel Day-Lewis, Sally Field, David Strathairn

Beasts of the Southern Wild

Κοινωνική. Σε έναν απομονωμένο βάλτο της Λουιζιάνα γνωστό ως Bathtub, η νεαρή Hushpuppy και ο πατέρας της είναι μέλη μιας κοινότητας που ζει στο περιθώριο. Όταν η άνοδος των υδάτων απειλεί την περιοχή, η επινοητικότητα και η ζωηρή φαντασία του κοριτσιού καλούνται για να σώσουν την κοινότητα. Πρωταγωνιστούν: Quvenzhane Wallis, Dwight Henry, Levy Easterly

Silver Linings Playbook

Ο Pat Solatano απελευθερώνεται από την φροντίδα των γονιών του, μετά από οκτώ μήνες θεραπείας για τη διπολική διαταραχή. Η ανάρρωση του δεν είναι καθόλου σίγουρη, παρόλα αυτά, όταν σταματάει να παίρνει τα φάρμακα του και επιμένει στο να ξανακερδίσει πίσω την εν διάσταση σύζυγο του, ένα σχέδιο τον οδηγεί σε μια περίπλοκη σχέση με μια νεαρή γυναίκα, της οποίας ο σύζυγος έχει πεθάνει. Πρωταγωνιστούν: Bradley Cooper, Jennifer Lawrence, Robert De Niro

Django Unchained

Ο Γερμανός κυνηγός επικηρυγμένων Dr King Schultz, αγοράζει ένα σκλάβο ονόματι Django και υπόσχεται την ελευθερία του μόνο αν τον βοηθήσει στον εντοπισμό των εγκληματιών που ψάχνει. Αλλά ο Django έχει μία σύζυγο, η οποία πουλήθηκε πριν από χρόνια, και με την συνεργασία του Schultz επιδιώκει να την βρει. Πρωταγωνιστούν: Jamie Foxx, Christoph Waltz, Leonardo Di Caprio

Zero Dark Thirty

Περιπέτεια. Στον απόηχο της 11^ης Σεπτεμβρίου, το κυνήγι για τον Osama Bin Laden φαίνεται να παίρνει μεγάλες διαστάσεις, όταν μία αποφασισμένη πράκτορας της CIA, η Maya, ξεκινάει μια επίπονη και χρονοβόρα έρευνα για τον αρχηγό της Αλ Κάιντα. Για την Maya, η άμεση εμπειρία της με την τρομοκρατία την οδηγεί στο να εμπιστευθεί το ένστικτο της, για να συνεχίσει την πορεία της έρευνας. Πρωταγωνιστούν: Jessica Chastain, Joel Edgerton, Chris Pratt

Les Miserables

Στις αρχές του 19^ου αιώνα στη Γαλλία, ο Jean Valjean, ένας άνδρας που φυλακίστηκε χρόνια πριν επειδή έκλεψε ένα καρβέλι ψωμί, αποφασίζει να αλλάξει ταυτότητα μετά την αποφυλάκιση του. Παρόλο που καταφέρνει να δημιουργήσει μια νέα ζωή, η επίμονη καταδίωξη του από τον επιθεωρητή Javert απειλεί την ασφάλεια του ίδιου και της υιοθετημένης κόρης του, της Cossete. Πρωταγωνιστούν: Hugh Jackman, Russell Crowe, Anne Hathaway

v Α΄ ανδρικού ρόλου

Bradley Cooper (Silver Linings Playbook)

Joaquin Phoenix (The Master)

Daniel Day-Lewis (Lincoln)

Denzel Washington (Flight)

Hugh Jackman (Les Miserables)

v A΄ γυναικείου ρόλου

Jessica Chastain (Zero Dark Thirty)

Quvenzhane Wallis (Beasts of the Southern Wild)

Jennifer Lawrence (Silver Linings Playbook)

Naomi Watts (The Impossible)

Emmanuelle Riva (Amour)

v Β΄ ανδρικού ρόλου

Alan Arkin (Argo)

Robert De Niro (Silver Linings Playbook)

Philip Seymour Hoffman (The Master)

Tommy Lee Jones (Lincoln)

Christoph Waltz (Django Unchained)

v Β΄ γυναικείου ρόλου

Amy Adams (The Master)

Sally Field (Lincoln)

Anne Hathaway (Les Miserables)

Helen Hunt (The Sessions)

Jacki Weaver (Silver Linings Playbook)

v Κινουμένων Σχεδίων (Animated)

Brave

Frankenweenie

ParaNorman

The Pirates! Band of Misfits

Wreck-it Ralph

v Σκηνοθεσίας

Michael Haneke (Amour)

Benh Zeitlin (Beasts of the Southern Wild)

Ang Lee (Life of Pi)

Steven Spielberg (Lincoln)

David O. Russell (Silver Linings Playbook)

v Theme Song

Before my time (Chasing Ice)

Everybody needs a best friend (Ted)

Pi’s Lullaby (Life of Pi)

Skyfall (Skyfall)

Suddenly (Les Miserables)

So, let the Oscars begin!