…για το Μάθημα των Θρησκευτικών

Μιλτιάδης Κωνσταντίνου

Αν για τον τόπο καταγωγής του Ομήρου επτά αρχαίες πόλεις ερίζουν διεκδικώντας

τον τίτλο της γενέτειράς του, άλλοι τόσοι είναι οι τόποι που κατά τον μεσαίωνα

ανταγωνίζονται για να αποκτήσουν κάποιο μεγαλύτερο ή μικρότερο τεμάχιο του

λειψάνου του αγίου Μάμα. Και αν θα ήθελε να αναζητήσει κανείς τα αίτια αυτής

της τόσο εντυπωσιακής διάδοσης της τιμής του αγίου σε όλα τα μήκη και τα πλάτη

του τότε γνωστού κόσμου, δεν θα τα έβρισκε ασφαλώς στον βίο του, που σε

γενικές γραμμές δεν διαφέρει ουσιαστικά από τους βίους των άλλων μαρτύρων της

πρώτης χριστιανικής περιόδου.

Σύμφωνα με όσα είναι γνωστά για τη ζωή του

1

, ο Μάμας γεννήθηκε σε φυλακή της

Καισάρειας της Καππαδοκίας

2

, περί το 260 μ.Χ. λίγο πριν από τον μαρτυρικό

θάνατο των γονιών του, Θεοδότου και Ρουφίνας, για τη χριστιανική τους πίστη. Ο

μικρός Μάμας διασώθηκε από κάποια ευσεβή χριστιανή γυναίκα κι αργότερα

κατέφυγε στα βουνά της Καππαδοκίας, όπου έζησε ανάμεσα στα άγρια θηρία.

Έφηβος όμως ακόμη συνελήφθη για τη χριστιανική του πίστη και υπέστη τελικά

μαρτυρικό θάνατο κατά την εποχή του αυτοκράτορα Αυρηλιανού (270 – 275 μ.Χ.).

Η υπόθεση ότι η λαϊκή παράδοση της περιοχής προσέδωσε στο πρόσωπο του αγίου

Μάμα πολλά από τα εξωτερικά χαρακτηριστικά της καππαδοκικής θεότητας Μα και

του ακολούθου της Άττι ή Μήνα

3

, ανεξάρτητα από τις πιθανότητες αλήθειας που

1

Από το πλήθος των σχετικών με την καταγωγή, τη γέννηση, τη ζωή και δράση και το μαρτύριο του αγίου

παραδόσεων δεν είναι εφικτή η εξαγωγή ασφαλών ιστορικών πληροφοριών για το πρόσωπό του.

2

Ορισμένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι υπήρξαν δύο μάρτυρες με το ίδιο όνομα· ένας από τη Γάγγρα της

Παφλαγονίας και ένας από την Καισάρεια [βλ. Ἄννα Μαράβα – Χατζηνικολάου, Ὁ ἅγιος Μάμας, Ἐκδόσεις τοῦ

Γαλλικοῦ Ἰνστιτούτου Ἀθηνῶν 57 / Ἀθῆναι 1953, σ. 23]

3

Ἄννα Μαράβα – Χατζηνικολάου, ό.π., σ. 27εξ.

Ο άγιος Μάμας

φορητή εικόνα του 1700 από την Κύπρο

Κάτω από : synaxari9