Η Πληροφορική στο Γυμνάσιο

«Δεν βάζεις ποτέ τη φωτογραφία σου στο Facebook, δεν κάνεις φίλους στο Facebook που δεν ξέρεις, πρέπει να συμπεριφέρεσαι στο Facebook όπως συμπεριφέρεσαι στην κανονική σου ζωή» τόνισε μεταξύ άλλων για τη χρήση του κοινωνικού δικτύου από τους ανηλίκους, ενώ όπως επεσήμανε, ακόμα και μεγάλοι άνθρωποι έχουν ξεμυαλιστεί από το Facebook και εγκαταλείπουν την οικογένειά τους. 
 
Ο κ. Σφακιανάκης αναφέρθηκε και σε αυτοκτονία κοπέλας στην Ιταλία εξαιτίας βίντεο που αναρτήθηκε στο Facebook, το οποίο, όπως είπε,  η εταιρεία δεν το κατέβασε παρά τα reports φίλων της κοπέλας. Όπως έκανε μάλιστα γνωστό, με αφορμή το περιστατικό, ξεκινάει δικαστικός αγώνας κατά του Facebook.
 
«Σε όλο τον κόσμο υπάρχει θέμα με το Facebook. Η εταιρεία “ακούει” ελάχιστα. Kάθε μέρα κάνουμε αιτήματα στο Facebook, αλλά από τα δέκα  αιτήματα που στέλνουμε το ένα υλοποιείται» παρατήρησε ο κ. Σφακιανάκη

Από το TvXS

Τις τελευταίες μέρες όλη η χώρα μιλάει για μια  περιπέτεια που αν είχε άσχημο τέλος θα μπορούσε ιδανικά  να αποτελέσει σενάριο για την  σειρά  “Κόκκινος Κύκλος”. Ο κακός  Αλβανός αποπλάνησε την αθώα δεκατριάχρονη  ελληνοπούλα, την παρέσυρε μέχρι  την μακρινή Καβάλα και στην συνέχεια την πήγε ακόμα παραπέρα, στα δύσβατα Μακεδονίτικα βουνά.
-Στο Παγγαίο πρέπει να την  πήγε.
-Μπα,  εγώ νομίζω πως ήδη μπήκαν  μέσα, Αλβανία.
-Τι  λέτε μωρέ παιδιά; Το βρήκανε  τελικά το κορίτσι, το είπε  στις ειδήσεις, είναι καλά το  καημένο, την παράτησε χθες βράδυ και έφυγε μόνος του στο δάσος.
-Ρε τον αλήτη ρε, μωρέ καλά λέω εγώ, κρέμασμα θέλουν κάτι αλήτες σαν κι αυτόν, κρέμασμα.
Ο παραπάνω διάλογος αποτελεί μια από τις  τυπικές κουβέντες σε ένα ελληνικό καφενείο το πρωί της Παρασκευής. Όχι άδικα. Η ελληνική κοινωνία δεν είναι μαθημένη σε τέτοιες καταστάσεις, τα ελληνόπουλα δεν είναι αμερικανάκια, δεν κάνουν ακρότητες και σίγουρα δεν είναι τα πιο ξεπεταγμένα πιτσιρίκια της Ευρώπης. Υπάρχουν λοιπόν δύο όψεις   σε αυτό το νόμισμα. Από τη μία ένας ανήθικος 23χρονος που δίχως αμφιβολία έσφαλε τα μέγιστα και από την άλλη ένα κορίτσι που στις αρχές της εφηβείας της μπόρεσε να συνάψει “ερωτική” σχέση με έναν άνδρα που είναι δέκα χρόνια μεγαλύτερος της και περίπου χίλια χιλιόμετρα μακριά της.
Ο 23χρόνος αποτελεί αποκλειστικά δουλειά της δικαιοσύνης καθώς πιθανότατα θα συλληφθεί, θα δικαστεί και λογικά θα τιμωρηθεί. Το αν θα τιμωρηθεί αυστηρά ή με επιείκεια θα το μάθουμε σύντομα και προσωπικά δεν με ενδιαφέρει να παριστάνω τον δικαστή που αθωώνει ή ενοχοποιεί κατά βούληση.
Από την άλλη, όμως, η κοινωνία εύλογα αναρωτιέται πώς  έφτασε η μικρή  στην Καβάλα και κυρίως πώς  μπόρεσε ένα 13χρόνο κορίτσι να έχει εδώ και δύο χρόνια, διαδικτυακή  “σχέση” με έναν κατά μια δεκαετία  μεγαλύτερο της άντρα. Οι απόψεις και σε αύτη την περίπτωση είναι πολλές, μερικοί υποστηρίζουν πως φταίει καθαρά η οικογένεια, άλλοι πως η μικρή δεν είχε οικογένεια και άλλοι πως η ευθύνη βαραίνει  την κοινωνία που δεν εκπαιδεύει τα παιδιά της ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν τον κάθε μορφής  εξωγενή κίνδυνο.  Προσωπικά θεωρώ πως στην συγκεκριμένη περίπτωση υπάρχει ένα μίγμα  ευθυνών, με την οικογένεια και τον  κοινωνικό περίγυρο να έχει τις πιο σημαντικές. Αναπόφευκτα κάνω έναν παραλληλισμό με τα δικά μου εφηβικά χρόνια, τότε που το internet δεν ήταν εύκολα διαθέσιμο, ακόμα παίζαμε χαρτάκια στις αυλές, τα κορίτσια δεν τα βλέπαμε σεξουαλικά αλλά τα “αγαπούσαμε” και για να πάμε από τη μια γειτονία στην άλλη ρωτάγαμε και ξαναρωτάγαμε τις μανάδες μας και τις γιαγιάδες μας για να πάρουμε την πολύτιμη άδεια. Επίσης εμείς κάναμε ερωτήσεις, τους “ζαλίζαμε” τους γονείς μας με απορίες και αυτοί μας απαντούσαν, δεν ήθελαν να μας αποφύγουν, την πρωτεύουσα της Κένυας μου την έμαθε ο μπαμπάς μου και όχι το wikipedia. Στις δέκα το βράδυ πέφταμε για ύπνο και δεν μάς παρότρυνε η μαμά μας να πάμε λίγο να παίξουμε στον υπολογιστή για να μας πιάσει ο ύπνος. Στο σχολείο, όταν η δασκάλα μας έπιανε να παίζουμε κρυφά με game boy και αργότερα με κινητά τηλέφωνα, τηλεφωνούσε άμεσα στο σπίτι και ενημέρωνε πως ο Γιαννάκης δεν συγκεντρώνεται στα μαθήματα του αλλά έχει το νου του στα ηλεκτρονικά. Υπήρχε γενικότερα ένα ενδιαφέρον προστασίας της αθωότητας μας και μας έλεγαν πως αν τα κάνουμε όλα από μικροί, όταν μεγαλώσουμε θα τα έχουμε ήδη βαρεθεί.
Από τότε μέχρι σήμερα ο κόσμος έχει προχωρήσει και σίγουρα δεν είναι λογικό να απομονώσουμε τα παιδιά από την τεχνολογία, την ευκολία και το ίντερνετ. Θα πρέπει όμως να τα εκπαιδεύσουμε και να τους βάλουμε κανόνες και όρια, θα πρέπει να τους δώσουμε αγάπη γιατί η πολλή αγάπη  κάνει τα παιδιά να ωριμάζουν σωστά και φυσιολογικά και ασφαλώς θα πρέπει να ξαναφέρουμε βιβλία στα παιδικά δωμάτια και όχι ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Αν καταφέρουμε να εφαρμόσουμε κάποια από τα παραπάνω, σίγουρα θα καταφέρουμε να μειώσουμε τέτοιου είδους περιστατικά.

Από το Parallaxi Magazine

Ένα αμφιλεγόμενο δημοσίευμα στο Atlantic το 2008 με τίτλο «To Google μας κάνει ηλίθιους;» ανέφερε πως η συχνή απόσπαση της προσοχής αποτελεί κακό οιωνό για τον εγκέφαλό μας.

«Με την προσοχή μας θρυμματισμένη, το μυαλό σταδιακά  στις νεότερες γενιές θα γίνεται όλο και λιγότερο ικανό για να κάνει βαθύτερες σκέψεις. Στην ουσία μέσω του διαδικτύου η στοχαστική σκέψη μετατρέπεται σε καθαρά χρηστική». «Το κόστος των bit είναι η απώλεια του στοχασμού», είχε τονίσει ο δημοσιογράφος Nicholas Carr σε μια συζήτηση με αφορμή το άρθρο του στην Atlantic που διοργανώθηκε από το Pew Research Center’s Internet και το American Life Project.

Οι υποστηρικτές του Google υποστηρίζουν από την πλευρά τους πως του διαδικτύου και της μηχανής αναζήτησης απελευθερώνεται η ανθρώπινη σκέψη καθώς δίνεται η δυνατότητα πρόσβασης σε σημαντικά δεδομένα και πληροφορίες, ενώ γίνεται ευκολότερη και η ανάκτηση τους. «Το να κρατάς στο κεφάλι σου πληροφορίες που εύκολα μπορείς να εντοπίσεις μέσω Google δεν είναι δείγμα εξυπνάδας, αλλά περισσότερο μια περιττή πράξη», τονίζει ο Alex Halavais του Συλλόγου Ερευνητών του Διαδικτύου απαντώντας στον Carr στο πλαίσιο αυτής της συζήτησης.

Όπως αναφέρεται σε άρθρο του Scientific American, τo Googling αναμφισβήτητα έχει επηρρεάσει την ικανότητα των τελευταίων γενεών να διατηρούν πληροφορίες στο μυαλό τους. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν πως το Google χρησιμοποιείται ως ένα είδος βοηθητικής μνήμης.

Το 2011 μια ομάδα ψυχολόγων με επικεφαλής την Betsy Sparrow του Columbia πραγματοποίησε ένα πείραμα δίνοντας σε 60 φοιτητές ένα πλήθος παράξενων αλλά φαινομενικά περιττών πληροφοριών, όπως για παράδειγμα πως το μάτι μιας στρουθοκαμήλου είναι μεγαλύτερο από τον εγκέφαλό της. Στη συνέχεια τους ζήτησαν να καταγράψουν αυτές τις πληροφορίες στον υπολογιστή.

Οι μισοί από αυτούς είχαν πληροφορηθεί πως το αρχείο με τις πληροφορίες θα είναι προσβάσιμο αργότερα, ενώ οι άλλοι μισοί είχαν ενημερωθεί πως το αρχείο θα διαγραφεί. Αργότερα οι φοιτητές ρωτήθηκαν αν έχουν απομνημονεύσει τις πληροφορίες. Όσοι πίστευαν πως το αρχείο θα διαγραφόταν θυμόντουσαν πολλές περισσότερες σε σχέση με αυτούς που πίστευαν πως οι πληροφορίες θα αποθηκευτούν. Οι φοιτητές αυτοί δεν μπήκαν στη διαδικασία να κρατήσουν τις πληροφορίες στο μυαλό τους καθώς πίστευαν πως ανά πάσα στιγμή θα είχαν πρόσβαση σε αυτές και θα μπορούσαν να τις ανακτήσουν.

Δεν είναι μόνο το Googling που επηρεάζει τη μνήμη μας αλλά η εξάρτηση των σύγχρονων ανθρώπων από τον υπολογιστή, ακόμα και από το πληκτρολόγιο. Ορισμένες μελέτες δείχνουν πως η πληροφορία που θα καταγραφεί χειρόγραφα απομνημονεύεται καλύτερα σε σχέση με αυτή που καταγράφεται σε κάποιο κειμενογράφο μέσω του πληκτρολογίου. Όπως αναφέρεται η χειρόγραφη καταγραφή ενεργοποιεί μια «αίσθηση αφής» μεταξύ των λέξεων και του εγκεφάλου, κάτι που δεν συμβαίνει με το πληκτρολόγιο.

Πέρα όμως από τη μείωση της ικανότητας για απομνημόνευση υπάρχει όπως τόνισε ο Nicholas Carr ένα ακόμα ζήτημα και αυτό βασίζεται περισσότερο σε μια διαίσθηση παρά σε δεδομένα. Ο Carr εξέφρασε την ανησυχία του για την κλιμακούμενη αδυναμία να επικεντρωθεί το άτομο σε ένα μακροσκελές κείμενο λαμβάνοντας τις «πνευματικές δονήσεις» στις λέξεις. «Η διαρκής, απερίσπαστη ανάγνωση ενός βιβλίου ή οποιουδήποτε άλλου κειμένου μας βοηθάει να κάνουμε τους δικούς μας συνειρμούς, να εξάγουμε τα δικά μας συμπεράσματα και να προωθήσουμε τη σκέψη και τις ιδέες μας. Αυτή η δυνατότητα, ευκαιρία, για μια πνευματική βελτίωση και εξέλιξη διαλύεται».

Το άρθρο του Carr δημοσιεύτηκε το 2008 και προκάλεσε πλήθος συζητήσεων. Δημοσιεύτηκε πολύ πριν σημειωθεί η έκρηξη του Twitter, των smartphones και πριν το googling εξελιχθεί σε μια καθημερινότητα. Μέσα σε λίγα χρόνια περάσαμε από το υπολογιστή γραφείου στον φορητό υπολογιστή, σε κινητά-υπολογιστές, που χρησιμοποιούνται παντού και πάντα, στο δρόμο, στο λεωφορείο, στο μπάνιο, ακόμα και στα μέρη που ποτέ κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί. «Μέχρι στο μπάνιο, όπου κάνω μερικές από τις καλύτερες σκέψεις μου, έχουν εισβάλλει τα αδιάβροχα Ipods και smartphones», αναφέρεται στο δημοσίευμα του Scientific American, στο οποίο εμπεριέχονται αποσπάσματα από το βιβλίο «Είκοσικάτι: Γιατί οι νέοι ενήλικες μοιάζουν κολλημένοι;» των Robin Marantz Henig και Samantha Henig.

Ένα χρόνο αργότερα μετά τη δημοσίευση του άρθρου του Carr, το 2009 και πάλι στο Atlantic δημοσιεύεται ένα άρθρο απάντηση από τον Jamais Cascio, του Ινστιτούτου Ηθικής και Αναδυόμενων Τεχνολογιών. «Με το διαδίκτυο όχι μόνο δεν γινόμαστε πιο χαζοί, αλλά αντίθετοι γινόμαστε εξυπνότεροι, καθώς ο ανθρώπινος εγκέφαλος εξελίσσεται και επωφελείται από τη συλλογική νοημοσύνη του διαδικτύου. Η συγκέντρωση και η προσοχή μπορεί να θυσιάζεται, αλλά την ίδια στιγμή αυτή έχει αντικατασταθεί από μια διάχυτη ευφυΐα, την εξέλιξη της ικανότητας να βρίσκουμε την άκρη του νήματος μέσα σε ένα πλήθος πληροφοριών και την επίλυση νέων προβλημάτων από τις γνώσεις που αποκτήθηκαν», έγραφε στο κείμενό του.

Είναι λίγοι όμως οι νευροεπιστήμονες που έχουν μελετήσει τον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια «διαδικτυακών περιπλανήσεων» ώστε να μάθουμε τι πραγματικά συμβαίνει. Μεταξύ αυτών είναι μια ομάδα από το Πανεπιστήμιο της California που με τη χρήση μαγνητικού τομογράφου κατέγραψαν τη δραστηριότητα του εγκεφάλου μιας ομάδας ατόμων σε δύο διαφορετικές καταστάσεις: Την ώρα που διάβαζαν ένα βιβλίο και την ώρα που σέρφαραν στο διαδίκτυο.

Η επιστημονική ομάδα, με επικεφαλής τον Gary Small, χώρισε τα 24 άτομα, ηλικίας 55-76 ετών, σε δύο ομάδες. Σε αυτούς που είχαν εμπειρία από το Google (12) και σε αυτούς που δεν είχαν χρησιμοποιήσει ποτέ ξανά το Google (12). Και στις δύο ομάδες η μαγνητική τομογραφία έδειξε πως η ανάγνωση ενός βιβλίου ενεργοποιεί το βρεγματικό, ινιακό και κροταφικό λοβό, που συνδέονται με την γλώσσα, την ανάγνωση, τη μνήμη και την όραση. Τα αποτελέσματα ήταν αναμενόμενα και λογικά.

Στη συνέχεια οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να κάνουν μια αναζήτηση στο Google για ένα θέμα που δήλωσαν πως τους ενδιέφερε: «Η σοκολάτα κάνει καλό στην υγεία μας;». Την ώρα της αναζήτησης η μαγνητική τομογραφία κατέγραψε ενεργοποίηση των ίδιων περιοχών του εγκεφάλου, όπως κατά τη διάρκεια ανάγνωσης ενός βιβλίου. Όμως σε ορισμένες στιγμές καταγράφηκε δραστηριότητα και του μετωπιαίου λοβού (πρόσθια κροταφική περιοχή, έλικα του προσαγωγίου και ιππόκαμπο, περιοχές  που σχετίζονται με τη διαδικασία λήψης αποφάσεων, το σύνθετο συλλογισμό, τη μνήμη και το όραμα).

Εντυπωσιακό είναι επίσης πως μεγαλύτερη δραστηριότητα καταγράφεται στην ομάδα που ήταν εξοικειωμένοι με το Google. Αντίθετα στη δεύτερη ομάδα που δεν είχε γνώση του διαδικτύου και δεν μπορούσε να ακολουθήσει μια αντίστοιχη διαδικασία αναζήτησης δεν καταγράφηκε τόσο έντονη δραστηριότητα του εγκεφάλου.

«Μια απλή καθημερινή πράξη όπως είναι η αναζήτηση στο διαδίκτυο φαίνεται πως αυξάνει τη δραστηριότητα του εγκεφάλου», δήλωσε ο Gary Small. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο American Journal of Geriatric Psychiatry. Οι συμμετέχοντες στην έρευνα ήταν ηλικιωμένοι, ωστόσο, όπως σημειώνεται, τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να αφορούν και τους νεότερους.

Σίγουρα πρόκειται για μια μικρή μελέτη με λίγους συμμετέχοντες και δεν είναι καθολική. Ωστόσο θα μπορούσε σίγουρα να αποτελέσει ένα χρήσιμο αντίβαρο στην κυρίαρχη άποψη πως οι νέες γενιές έχουν χάσει την ικανότητα της πολύπλοκης και βαθύτερης σκέψης λόγω της χρήσης των υπολογιστών και του διαδικτύου.

* Άρθρο από το Scientific American με αποσπάσματα από το βιβλίο «Είκοσικάτι: Γιατί οι νέοι ενήλικες μοιάζουν κολλημένοι;» των Robin Marantz Henig και Samantha Henig.

Από το TVxs

Ευκολότερη θα γίνει στο μέλλον η δουλειά των εκπαιδευτικών, καθώς η διόρθωση τεστ και γραπτών θα είναι αρμοδιότητα των ηλεκτρονικών υπολογιστών! Ήδη αμερικανικά πανεπιστήμια των ΗΠΑ ανέπτυξαν ένα νέο λογισμικό, το οποίο έχει τη δυνατότητα της διόρθωσης και της βαθμολόγησης γραπτών. Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα αναπτύχθηκε για τη πλατφόρμα δωρεάν παράδοσης μαθημάτων EdX, από τα πανεπιστήμια Χάρβαρντ, ΜΙΤ και Μπέρκλεϊ και σύντομα θα διατίθεται δωρεάν σε οποιοδήποτε αντίστοιχο εκπαιδευτικό φορέα θέλει να το χρησιμοποιήσει.

Μάλιστα, το λογισμικό μπορεί να βαθμολογεί όχι μόνο σύντομες απαντήσεις, αλλά και δοκίμια και εκθέσεις, καθώς βασίζεται σε τεχνητή νοημοσύνη. Μάλιστα, η διόρθωση πραγματοποιείται άμεσα και ο σπουδαστής μπορεί να γνωρίσει τη βαθμολογία του χωρίς να περιμένει αρκετό καιρό.

Ο ηλεκτρολόγος – μηχανολόγος Άναντ Αγκαρβάλ, πρόεδρος της πλατφόρμας EdX, υποστηρίζει ότι το λογισμικό αυτόματης διόρθωσης είναι ένα χρήσιμο παιδαγωγικό εργαλείο που θα βοηθήσει τους σπουδαστές να γράφουν καλύτερες εκθέσεις – δοκίμια, επειδή θα μπορούν να ξαναγράφουν πολλές φορές το κείμενο για να το βελτιώσουν και να βλέπουν αμέσως αν κατάφεραν να πάρουν καλύτερο βαθμό.

Στον αντίποδα, οι σκεπτικιστές καθηγητές επιμένουν ότι ένα αυτόματο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης ποτέ δεν θα μπορέσει να υποκαταστήσει έναν ζωντανό δάσκαλο.

Ενδεικτικά, ο ερευνητής του ΜΙΤ Λες Πέρελμαν αναφέρει το χαρακτηριστικό παράδειγμα της συγγραφής σκόπιμα ανόητων δοκιμίων – εκθέσεων, που έχουν καταφέρει επί τούτου να ξεγελάσουν το λογισμικό και να πάρουν πολύ καλούς βαθμούς.

Ήδη μια ομάδα εκπαιδευτικών με την ονομασία «Επαγγελματίες Εναντίον της Μηχανικής Βαθμολόγησης των Φοιτητικών Δοκιμίων» άρχισε να κυκλοφορεί στο διαδίκτυο μια έκκληση κατά του λογισμικού αυτόματης διόρθωσης. Έχει ήδη συγκεντρώσει πάνω από 2.000 υπογραφές, μεταξύ των οποίων του Νόαμ Τσόμσκι.

Η ιστορία με τίτλο η Ομάδα της Ρώμης αρχίζει όταν η Έμμα, που συμμετέχει στη θεατρική ομάδα του σχολείου και παίρνει ένα θεατρικό έργο από έναν άγνωστο με τον οποίον συνομιλεί ηλεκτρονικά. Η ιστορία αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στα πνευματικά δικαιώματα, την προστασία των υπολογιστών και τη σημασία της χρήσης των κωδικών πρόσβασης.

Η ιστορία Μπλεξίματα και Συμβάντα περιλαμβάνει σύντομες ιστορίες που αναφέρονται στην ορθότητα των πληροφοριών που υπάρχουν στο Διαδίκτυο, θέματα υπευθυνότητας κατά τη δημοσίευση φωτογραφιών και κειμένου, τη γνωριμία με άλλους μέσω Διαδικτύου και τα ομότιμα δίκτυα στο Διαδίκτυο.

Από το Ασφάλεια στο Διαδίκτυο

H ραγδαία ανάπτυξη των ψηφιακών τεχνολογιών φέρνει συχνά αντιμέτωπους τους εκπαιδευτικούς με νέα, σύνθετα, ηθικά διλήμματα αναφορικά με ζητήματα ιδιωτικότητας, ασφάλειας και δικαιωμάτων των μαθητών. Την κατάσταση, συχνά, επιβαρύνουν και ελλείψεις σε επίπεδο καθοδήγησης και θεσμικής κατοχύρωσης από την πλευρά της πολιτείας (νομοθεσία), την πλευρά της εκπαίδευσης (εγκύκλιοι) και από την πλευρά της μικρο-διοίκησης (εσωτερικός κανονισμός σχολείου).

Όπως προκύπτει από τη μελέτη των Strassberg et al. (2012), σε δείγμα εφήβων στο λύκειο στις Η.Π.Α. περίπου το 20% των συμμετεχόντων αναφέρει ότι έχει στείλει σε άλλους μια δική του φωτογραφία, σεξουαλικού περιεχομένου, ενώ αντίστοιχα το 25% που έχει λάβει αντίστοιχο υλικό, το προώθησε και σε άλλους εφήβους. Αντίστοιχες ποσοστιαίες ανάλογές εντοπίζουμε και στη μελέτη National Campaign to Prevent Teen and Unplanned Pregnancy and CosmoGirl.com (2008) και στη μελέτη του Thomas, (2009). Δυστυχώς για την Ελλάδα δεν υπάρχουν διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία και θα πρέπει να διεξαχθεί στρωματοποιημένη μελέτη σε εφήβους ώστε να μπορέσουμε στο μέλλον να κάνουμε μια εκτίμηση της επίπτωσης του φαινομένου.

Από το Ασφάλεια στο Διαδίκτυο