Η Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, μετά τις συναντήσεις στο Αίγιο, με τον Αντιδήμαρχο Καθαριότητας Αιγίου (στις 6/9/2019) και τους Διευθυντές/τριες και τους/τις Εκπαιδευτικούς των σχολείων της Αιγιάλειας (στις 12/9/2019) προτίθεται να συντονίσει την υλοποίηση προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στα σχολεία με θέμα τη ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ.
Κύρια αιτία επιλογής του θέματος είναι το γεγονός ότι τα σκουπίδια αποτελούν πλέον ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της Αιγιάλειας που απαιτεί άμεσες λύσεις. Οι μαθητές/τριες γνωρίζουν καλά το πρόβλημα αυτό μια και βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωποι μαζί του σε όλους ανεξαιρέτως τους χώρους που ζουν και κινούνται. Στα πλαίσια υλοποίησης προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης εκπαιδευτικοί και μαθητές θα ασχοληθούν με το μεγάλο και πολύμορφο θέμα της «Διαχείρισης των απορριμμάτων που αντιμετωπίζεται ως:
- Σύστημα που διαμορφώνεται από την αλληλεπίδραση φυσικών, πολιτιστικών, κοινωνικών και οικονομικών παραμέτρων
- Πεδίο εκπαίδευσης για την αειφορία.
- Πεδίο εφαρμογής επιλογών που οφείλουν να βασίζονται σε ένα αξιακό σύστημα που σέβεται το περιβάλλον και τον άνθρωπο (αειφορική διαχείριση φυσικών πόρων, ποιότητα ζωής, ισονομία, δημοκρατία)
- Ευκαιρία και πρόκληση για την επίλυση περιβαλλοντικών προβλημάτων
Η διαχείριση των απορριμμάτων μπορεί να προσεγγιστεί μέσα από το πρίσμα της αειφορίας, με στόχο οι μαθητές/τριες όχι μόνο να τη γνωρίσουν και να μάθουν μέσα από αυτήν αλλά και για να γίνουν ενεργοί πολίτες για την προστασία του περιβάλλοντος
Οι εκπαιδευτικοί που ενδιαφέρονται να αναπτύξουν και να υλοποιήσουν ένα πρόγραμμα περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης με σχετικό θέμα μπορούν να δηλώσουν την πρόθεσή τους συμπληρώνοντας ηλεκτρονικά την ΑΙΤΗΣΗ https://forms.gle/bX1KTBJB9WJ22WeW8 έως 27/09/2019 προκειμένου η Υπεύθυνη να προγραμματίσει την υλοποίηση σχετικών σεμιναρίων και ενημερώσεων των μαθητών/τριών των σχολείων .Παρακαλούμε να υποβληθεί μια αίτηση για κάθε πρόγραμμα που προτίθεστε να υλοποιήσετε.
Οι ειδικότεροι στόχοι των προγραμμάτων μπορούν να είναι :
Οι μαθητές/τριες
- Να επανακαθορίσουν την σχέση τους με τα απορρίμματα και να μάθουν να τα διαχωρίζουν και να επαναχρησιμοποιούν.
- Να ενημερωθούν για το πώς αντιμετωπίζονται τα προβλήματα που δημιουργούνται στον τόπο τους σήμερα, στην υπόλοιπη Ελλάδα αλλά και σε άλλες χώρες.
- Να ευαισθητοποιηθούν ως προς την αναγκαιότητα της μείωσης των απορριμμάτων, της επανάχρησης και της ανακύκλωσης.
- Να κατανοήσουν την επίδραση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων στην παραγωγή των απορριμμάτων.
- Να συνειδητοποιήσουν τις πραγματικές υλικές τους ανάγκες και να σταθούν κριτικά απέναντι στο καταναλωτικό πρότυπο ζωής
- Να διαπιστώσουν και να κατανοήσουν τις σχέσεις που υπάρχουν μεταξύ υπερκατανάλωσης και απορριμμάτων
- Να αποκτήσουν αντιλήψεις και στάσεις θετικές σε μια ανάπτυξη που θα προωθεί τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής τους
- Να αναπτύξουν περιβαλλοντική συνείδηση και ως αυριανοί πολίτες, να κατανοήσουν ότι η προστασία του περιβάλλοντος, είναι υπόθεση όλων και όχι κάποιων ειδικών.
- Να αναπτύξουν επικοινωνιακές δεξιότητες και να καλλιεργήσουν την εκφραστική τους ικανότητα.
- Να αναπτύξουν συνεργατικότητα μεταξύ των μελών της ομάδας αλλά και μεταξύ των διαφορετικών περιβαλλοντικών ομάδων.
- Να αναπτύξουν την αυτοπεποίθηση και την αυτοεκτίμησή τους στο βαθμό που αυτό είναι δυνατό.
Οι δραστηριότητες που προκύπτουν από τους στόχους δίνουν πάρα πολλές δυνατότητες ανάπτυξης της μαθητικής δημιουργίας και έκφρασης καθώς επίσης και επιλογής δράσεων των εκπαιδευτικών και των μαθητών/τριών. Η κάθε περιβαλλοντική ομάδα μπορεί να επιλέξει τη θεματική ενότητα και το θέμα που την ενδιαφέρει και να το διαμορφώσει κατάλληλα.
Θεματικές ενότητες:
Οι βασικές θεματικές ενότητες ενός προγράμματος Περιβαλλοντικής εκπαίδευσης για τα απορρίμματα:
1η ενότητα: Κατηγορίες αποβλήτων
Στερεά απόβλητα / Διάθεση στερεών αποβλήτων (ΧΥΤΑ, ΧΥΤΥ, καύση,…)
Αστικά υγρά απόβλητα (λύματα) / Διάθεση αστικών υγρών αποβλήτων (βιολογικός καθαρισμός,..)
2η ενότητα: Κατηγορίες στερεών αποβλήτων ( απορριμμάτων) /Παραγωγή και διαχείριση
Αστικά (οικιακά, εμπορικά, νοσοκομειακά, οικοδομικά,….), Βιομηχανικά , Αγροτικά, Μεταλλευτικά – Λατομικά
3η ενότητα: Ειδικές κατηγορίες απορριμμάτων
Ογκώδη, Eπικίνδυνα ή υψηλής τοξικότητας, ραδιενεργά ,……
Διαχείριση ειδικών κατηγοριών
4η ενότητα: Ενεργειακή αξιοποίηση απορριμμάτων.
Παραγωγή βιοαερίου από την αναερόβια χώνευση (κτηνοτροφικών αποβλήτων, βιομηχανικών αποβλήτων και αστικών λυμάτων, αστικών οργανικών απορριμμάτων)
5η ενότητα: Περιβαλλοντικά προβλήματα
Εξάντληση φυσικών πόρων, κατανάλωση ενέργειας, ρύπανση, καταναλωτικά πρότυπα, ….
6η ενότητα: Oλοκληρωμένο Σύστημα διαχείρισης απορριμμάτων
- Συλλογή, μεταφορά, διάθεση
- Μείωση
- Επανάχρηση
- Ανακύκλωση (χαρτί, γυαλί, μέταλλο, πλαστικό, μπαταρίες, λαμπτήρες, αυτοκίνητα, ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά απορρίμματα, ……)
- Κομποστοποίηση οργανικών υπολειμμάτων
- Αλλαγή καταναλωτικών προτύπων
- Πολιτικές μείωσης, επανάχρησης, ανακύκλωσης
- Ο ρόλος του πολίτη
7η ενότητα: Τα απορρίμματα στην Πόλη μας/ Ελλάδα /Ευρώπη
- Τρόποι διαχείρισης στην πόλη μας / Ελλάδα / Ευρώπη
- Καλά παραδείγματα / πρακτικές
8η ενότητα: Ειδικά θέματα
- Τέχνη και απορρίμματα (Δημιουργικές κατασκευές, Junk Couture, ….)
- Μετανάστευση και απορρίμματα
- Αλλαγή καταναλωτικών προτύπων
- Νομοθεσία και απορρίμματα
Παιδαγωγικές στρατηγικές και μέθοδοι:
Η παιδαγωγική προσέγγιση μπορεί να βασίζεται στις αρχές της Κριτικής Παιδαγωγικής και στη μεθοδολογία της Συστημικής του Παρατηρητή που δομείται σε τέσσερις φάσεις:
1η Φάση: Περιγραφή (η μελέτη της διαχείρισης των απορριμμάτων και τα βιώματα των μαθητών/τριών)
2η Φάση: Κατανόηση και ερμηνεία (η διαχείριση των απορριμμάτων ως σύστημα που διαμορφώνεται από επιμέρους φυσικά, οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά συστήματα που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους)
3η Φάση: Κριτική (διαμορφώνονται τα κριτικά ερωτήματα και οργανώνονται συζητήσεις για το μετασχηματισμό της πραγματικότητας με βάση της αρχές και τις αξίες της αειφορίας)
4η Φάση: Δράση (οι μαθητές/τριες επιλέγουν μια δράση, τη σχεδιάζουν και την υλοποιούν με βάση τις αρχές της Εκπαίδευσης για την Αειφορία)
Η Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης είναι στη διάθεση των εκπαιδευτικών ώστε αυτοί/ές να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν τα προγράμματά τους Διεπιστημονικά και Διαθεματικά ακολουθώντας τη Βιωματική προσέγγιση και την Ομαδοσυνεργατική μέθοδο.
Οι μέθοδοι και οι τεχνικές που προτείνεται να ακολουθήσουν οι περιβαλλοντικές ομάδες θα επιλεγούν από την κάθε ομάδα ξεχωριστά και μπορεί να είναι κάποιες από τις παρακάτω:
- Project
- Επίλυση προβλήματος
- Μελέτη περίπτωσης
- Έρευνα πεδίου
- Περιβαλλοντικό μονοπάτι
- Επισκόπηση απόψεων
- Πειράματα
- Κατασκευές
- Παιχνίδι ρόλων
Ενδεικτικό παιδαγωγικό υλικό
- Το εκπαιδευτικό πακέτο «Ορθολογιστική Διαχείριση των Απορριμμάτων» Το συνολικό πακέτο περιέχει εκπαιδευτικές προτάσεις για τη Μέση Εκπαίδευση) που καλύπτουν όλα τα κρίσιμη ζητήματα της διαχείρισης των απορριμμάτων. Green-dot Κύπρου http://greendot.com.cy/el/enimerotiko-yliko/ekpaideytiko-yliko-gia-sholeia
- Ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πακέτο με τίτλο: “Θαλάσσια απορρίμματα – Το αποτύπωμα των ανθρώπων στις ακτές και τις θάλασσες” αποτελούμενο από Φύλλα Εργασίας, Φύλλα Πληροφοριών και Διευκρινίσεις προς τους εκπαιδευτικούς. http://medsos.gr/medsos/2008-08-12-07-14-43/2008-08-28-11-24-19/lifeammos/1610–life-ammos.html
- «Μάθε.. Νοιώσε… Δράσε : Μαζί για θάλασσες χωρίς σκουπίδια» Σχέδια μαθήματος και δραστηριότητες – Πρόγραμμα Marlisco (MARine LItter in European Seas: Social AwarenesS and CO-Responsibility) https://ydatinoskosmos.wordpress.com/2015/09/23/e%CE%BA%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%85%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CE%BC%CE%B1%CE%B8%CE%B5-%CE%BD%CE%B9%CF%89%CF%83%CE%B5-%CE%B4%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%B5-%CE%BC/
- Τα απορρίμματα στη ζωή μας Εκπαιδευτικό υλικό που προσεγγίζει το θέμα των απορριμμάτων και αποτελείται από τρία μέρη και αντίστοιχα τεύχη: Το πρώτο απευθύνεται στον εκπαιδευτικό και αποτελεί βοήθημα για τον δικό του ρόλο. http://www.moec.gov.cy/dkpe/chrisimo_yliko/aporrimata_viivlio_ekpaideftikou.pdf Το δεύτερο περιέχει χρήσιμες γνώσεις και στοιχεία για την επεξεργασία των θεμάτων, τη διευκρίνιση εννοιών και την εμβάθυνση σε σχετικές τεχνολογίες. http://www.moec.gov.cy/dkpe/chrisimo_yliko/aporrimata_genikes.pdf Το τρίτο τεύχος απευθύνεται στον μαθητή και αποτελεί τον κορμό μιας σειράς εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων οι οποίες μπορούν να εφαρμοσθούν ανεξάρτητα ή συνδυαστικά. http://www.moec.gov.cy/dkpe/chrisimo_yliko/aporimmata_vivlio_mathiti.pdf
- Εθνικό Θεματικό Δίκτυο «Απορρίμματα: Τα χρήσιμα… άχρηστα» του ΚΠΕ ΕΔΕΣΣΑΣ http://kpe-edess.pel.sch.gr/ethniko.htm
- «Αγαπώ την πόλη μου .. γι αυτό και ανακυκλώνω» ΚΠΕ ΝΑΟΥΣΑΣ http://www.kpenaousas.gr/files/tetradio-agapo-tin-poli-mou.pdf
- «Μην απορρίπτεις τα απορρίμματα» Εκπαιδευτικό υλικό του ΚΠΕ ΜΑΚΡΙΝΙΤΣΑΣ http://goo.gl/pllmRr
- «Παρέα με την κυρία ΜΕΑ» Εκπαιδευτικό υλικό ΚΠΕ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ http://users.sch.gr/organopoulos/ekpaideytiko_yliko/kpe_an_olympou_mea_2010a.pdf
- Οδηγός κομποστοποίησης http://users.sch.gr/organopoulos/ekpaideytiko_yliko/gliaos_kostas_combost.pdf
- «Μην κλαις τενεκεδούλα» Οικολογική ιστορία για παιδιά, του ΚΠΕ Καλαμάτας http://www.kpe-kalamatas.gr/gr_pages/tenekedoula.pdf
- «Τα όνειρα των σκουπιδιών» Οικολογική ιστορία για παιδιά, του ΚΠΕ Καλαμάτας http://www.kpe-kalamatas.gr/gr_pages/skoupidia.pdf
- «ΜΕΣΑ στην Ανακύκλωση (Μείωση- Επαναχρησιμοποίηση – Συμμετοχή)» Εκπαιδευτικό πρόγραμμα ΚΠΕ ΒΕΡΤΙΣΚΟΥ http://goo.gl/kCZC5H
- «Μια άλλη ματιά στα τηγανέλαια» ΚΠΕ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΟΡΔΕΛΙΟΥ http://www.kpe-thess.gr/download/ekdoseis/ekpaideytiko_yliko/Tiganelaia.pdf
- VIDEO για την ανακύκλωση από την Εκπαιδευτική τηλεόραση http://www.edutv.gr/index.php/perivalon-2/anakyklosi
- Ταινία «Ψηφιακά νεκτροταφεία» ΑΥΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ (μπορείτε να δανειστείτε το cd από το γραφείο περιβαλλοντικής)
Οι εκπαιδευτικοί που ενδιαφέρονται να αναπτύξουν και να υλοποιήσουν ένα πρόγραμμα περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης με σχετικό θέμα μπορούν να δηλώσουν την πρόθεσή τους συμπληρώνοντας ηλεκτρονικά την ΑΙΤΗΣΗ https://forms.gle/bX1KTBJB9WJ22WeW8 έως 27/09/2019 προκειμένου η Υπεύθυνη να προγραμματίσει την υλοποίηση σχετικών σεμιναρίων και ενημερώσεων των μαθητών/τριών των σχολείων .Παρακαλούμε να υποβληθεί μια αίτηση για κάθε πρόγραμμα που προτίθεστε να υλοποιήσετε.
Για περαιτέρω πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι εκπαιδευτικοί μπορούν να επικοινωνήσουν με την Υπεύθυνη Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης κα Ιωάννα Παπαϊωάννου .
Κάτω από : Προγράμματα
