Η 6η Μαρτίου, καθιερωμένη από το Υπουργείο Παιδείας ως Πανελλήνια Ημέρα κατά της σχολικής βίας και του εκφοβισμού, αποτελεί μια ηχηρή υπενθύμιση για ένα φαινόμενο που δυστυχώς ταλανίζει τις σχολικές κοινότητες σε όλο τον κόσμο.  Η σχολική βία εμφανίζεται κυρίως, με τη μορφή του σχολικού εκφοβισμού. Ένας στους τρεις μαθητές έχει εμπλακεί σε ένα τουλάχιστον περιστατικό εκφοβισμού, ως θύτης, θύμα ή παρατηρητής!

Το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού μελετήθηκε για πρώτη φορά το 1978 στη Νορβηγία και 9 χρόνια μετά, το 1987, σε πολλά επιστημονικά περιοδικά εμφανίζεται ο σχετικός όρος “bullying”.

Ο όρος    «εκφοβισμός και βία στο σχολείο» (schoolbullying),   χρησιμοποιούνται για να περιγράψουν μια κατάσταση κατά την οποία ασκείται

εσκεμμένη ,απρόκλητη, επαναλαμβανόμενη  βία και επιθετική συμπεριφορά

με σκοπό την επιβολή, την καταδυνάστευση και την πρόκληση σωματικού και ψυχικού πόνου σε μαθητές από συμμαθητές τους, εντός και εκτός σχολείου. Τα προβλήματα που προκαλεί μπορεί να ακολουθούν το θύμα σε όλη του τη ζωή. 

Στο φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού εμπλέκονται πολλά μέρη:

• Το παιδί που εκφοβίζεται (Θύμα)
• Το παιδί ή ομάδα παιδιών που εκφοβίζει (Θύτης)
• Οι παρατηρητές/οι παρατηρήτριες του φαινόμενου
• Οι εκπαιδευτικοί
• Οι γονείς

Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι ο σχολικός εκφοβισμός δεν είναι απλά ένα “παιχνίδι” ή “τσακωμός” μεταξύ παιδιών, αλλά μια σοβαρή μορφή βίας με δυσάρεστες συνέπειες. Εκδηλώνεται με διάφορες μορφές, όπως:

• Σωματική βία: χτυπήματα, κλοτσιές, σπρωξίματα
• Λεκτική βία: προσβολές, κοροϊδίες, απειλές
• Ψυχολογική βία: εκφοβισμός, απομόνωση, διάδοση φημών
• Κοινωνικός εκφοβισμός: αποκλεισμός από ομάδες, εξαίρεση από κοινωνικές δραστηριότητες
• Ηλεκτρονικός εκφοβισμός: χρήση του διαδικτύου και των νέων τεχνολογιών για την παρενόχληση και τον εκφοβισμό

 

Oι επιπτώσεις του σχολικού εκφοβισμού μπορούν να είναι βαρύτατες για το θύμα, επηρεάζοντας:

• • Σωματική και ψυχολογική εξάντληση
  • Μείωση της αυτοεκτίμησης, εσωστρέφεια, (κοινωνικό) άγχος, ανασφάλεια, δυσλειτουργικότητα
  • Συναισθηματική απόσυρση, απομόνωση, μοναχικότητα
  • Χαμηλός αυτοσεβασμός , αυτολύπηση, κατάθλιψη
  • Φοβίες (π.χ. σχολική φοβία)
  • Σχολική άρνηση, αποφυγή χώρων, μη ελεύθερη διακίνηση στο σχολικό χώρο, απουσίες
  • Σχολική αποτυχία, μαθησιακές δυσκολίες, μείωση σχολικής επίδοσης, δυσκολία συγκέντρωσης και προσοχής
  • Ψυχοσωματικά προβλήματα και δυσφορία (π.χ. διαταραχές ύπνου, διατροφής, πονοκέφαλοι κλπ.)
  • Θυμός, ανάπτυξη επιθετικής συμπεριφοράς
  • Φαινόμενο «ντόμινο» (το παιδί-θύμα εκφοβίζει με τη σειρά του άλλα πιο αδύναμα παιδιά

Για την πρόληψη και αντιμετώπιση του σχολικού εκφοβισμού οφείλουμε:

• Να ενημερωθούμε: να μάθουμε για το φαινόμενο, τα σημάδια και τις συνέπειές του
• Να ευαισθητοποιηθούμε: να κατανοήσουμε τη σοβαρότητα του προβλήματος και να υιοθετήσουμε στάση μηδενικής ανοχής απέναντι στην βία
• Να ενθαρρύνουμε την επικοινωνία: να δημιουργήσουμε ένα κλίμα εμπιστοσύνης, όπου τα παιδιά θα νιώθουν άνετα να μιλήσουν για ό,τι τα απασχολεί
• Να παρέμβουμε άμεσα: να λαμβάνουμε τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία του θύματος και την αντιμετώπιση του θύτη
• Να στηρίξουμε τα θύματα: να τους προσφέρουμε ψυχολογική υποστήριξη και να τα βοηθήσουμε να ξεπεράσουν το τραύμα

  Από τη Δευτέρα 4 Μαρτίου έως και την Παρασκευή 8 Μαρτίου 2024, στο σχολείο μας πραγματοποιήθηκαν δράσεις-συζητήσεις- εκδηλώσεις (π.χ. βιβλιοπαρουσιάσεις, προβολές ταινιών, εικαστικά εργαστήρια, διαδραστικές ομιλίες, κ.α.) με στόχο την ευαισθητοποίηση των μαθητών σε θέματα βίας και σχολικού εκφοβισμού.

   
  Πηγή: Διαδίκτυο, e-wall