Στην Ελλάδα η γιορτή της μητέρας συνδέθηκε με την Υπαπαντή του Κυρίου, που είναι Δεσποτική και Θεομητορική εορτή της Ορθόδοξης Εκκλησίας και εορτάζεται στις 2 Φεβρουαρίου. Κατά την συγκεκριμένη ημέρα, η Εκκλησία μας τιμά την «προσφορά» του Ιησού στο Ναό από την μητέρα Του Μαρία και τον θετό Του πατέρα Ιωσήφ, σαράντα ημέρες μετά τη γέννησή Του, όπου ο γέροντας Συμεών και η γερόντισσα Άννα αναγνώρισαν στο πρόσωπο του βρέφους τον Μεσσία και προφήτευσαν σχετικά με το λυτρωτικό έργο Του.
Κάτι αντίστοιχο, συμβαίνει και σήμερα, καθώς όταν «σαραντίσει» το βρέφος, οι γονείς του το οδηγούν στην εκκλησία για το ευλογήσει ο ιερέας (Σαραντισμός).
Ο παράλληλος εορτασμός της μητέρας ξεκίνησε το 1929 με προφανή τον συμβολισμό. Όμως κατά την δεκαετία του 1960, ο εορτασμός ατόνησε και ενισχύθηκε η δυτικόφερτη συνήθεια εορτασμού της δεύτερης Κυριακής του Μαΐου.
Οι πρώτες αναφορές για την Γιορτή της Μητέρας και της μητρότητας ανάγονται στην αρχαία Ελλάδα. Η μητέρα Γη (Γαία) σύζυγος του Ουρανού είναι η προσωποποίηση της φύσης, που γεννά όλο τον κόσμο και λατρεύεται σαν η υπέρτατη θεότητα. Η λατρεία περνά στη συνέχεια στην κόρη της, Ρέα, σύζυγο και αδερφή του Κρόνου.
Η Ρέα λατρεύεται σαν η «Μητέρα των Θεών», καθώς φαίνεται να είναι η πρώτη, που γέννησε με τοκετό και ανάθρεψε τα παιδιά της με μητρικό γάλα. Οι αρχαίοι Έλληνες απέδιδαν τιμές στη Ρέα κάθε άνοιξη, καθώς ήταν και θεά της γης και της γονιμότητας.
Η Γιορτή της Μητέρας θεωρείται ένας καλός λόγος για εκδηλώσεις ειλικρίνειας για την αγάπη και την εκτίμηση που τρέφουμε προς το πρόσωπο που μας έφερε στη ζωή. Ωστόσο, στην σύγχρονη εποχή, η συγκεκριμένη εορτή, έχει τις ρίζες της στον Αμερικανικό Εμφύλιο Πόλεμο (1861- 1865), στην διάρκεια του οποίου οι ανθρώπινες απώλειες στις μάχες ξεπέρασαν τις 600.000, ενώ οι θάνατοι αμάχων ανήλθαν τις 500.000.
Έτσι, η Ημέρα της Μητέρας ξεκίνησε ως ημέρα μνήμης και πένθους των γυναικών που είχαν χάσει τα παιδιά τους, και γενναίους στρατιώτες στον πόλεμο.
Στην συνέχεια καθιερώθηκε σαν εθνική γιορτή η «Γιορτή της Μητέρας» στις ΗΠΑ να τελείται την δεύτερη Κυριακή του Μάη, από την έμπνευση μιας γυναίκας από την Φιλαδέλφεια, της Anna Jarvis, η οποία θέλοντας να τιμήσει την μνήμη της μητέρας της, ξεκίνησε το 1907 μια εκστρατεία για να καθιερωθεί μία επίσημη γιορτή της μητέρας. Αυτή η προσπάθεια είχε μεγάλη απήχηση και η «Γιορτή της Μητέρας» έγινε επίσημα εθνική γιορτή των ΗΠΑ με προεδρικό διάταγμα το 1914, που όριζε τη δεύτερη Κυριακή του Μάη σαν «Ημέρα της Μητέρας». Σε πολλές χώρες του κόσμου, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, γιορτάζει την δεύτερη Κυριακή του Μάη την «Ημέρα της Μητέρας».
Οι Άγιες μητέρες των Τριών Ιεραρχών
Πρότυπα μεγάλα και φωτεινά ευσεβέστατης μητέρας υπήρξαν οι άγιες μητέρες των Τριών Ιεραρχών, τις οποίες εορτάζουμε την πρώτη Κυριακή μετά την εορτή της Υπαπαντής. Με την χριστιανική διαπαιδαγώγηση, την εκούσια θυσία και τις προσευχές τους, οδήγησαν τις οικογένειές τους στον Χριστό και χάρισαν στην Ορθοδοξία τους τρεις «Φωστήρες της τρισηλίου θεότητος».
Το μυστικό του μεγαλείου των Τριών Ιεραρχών βρίσκεται στις τρεις ευσεβείς και άγιες Μητέρες τους, οι οποίες επιμελήθηκαν τη διαπαιδαγώγησή τους. Η Εμμέλεια, η Νόνα και η Ανθούσα! Μητέρες πολύτεκνες και καλλίτεκνες! Ηρωίδες Μητέρες της αγιοπνευματικής ζωής, της προσευχής, της αγάπης και της υπομονής.
Οι ίδιοι οι τρεις αυτοί Πατέρες στα συγγράμματά τους ομολογούν και διασαλπίζουν στις επόμενες γενεές την υψίστη και μεγάλη δύναμη, την οποία έχει η συνεργός του Θεού που λέγεται Μητέρα. Μέσα στα έργα τους οι τρεις Ιεράρχες ομιλούν με πολλή χάρη –με εγκώμια και ποιήματα– και αναφέρονται με υιική στοργή, δέος και σεβασμό στις μητέρες τους.
Και οι τρεις αυτές άγιες μητέρες ήταν «αθλήτριες της ευσεβείας», βάδισαν στα ίχνη της Υπεραγίας Θεοτόκου, της μοναδικής Μητέρας όλων μας και πρόσφεραν τα παιδιά τους στο Θεό και στην Ορθόδοξη Εκκλησία.
Οι άγιες Μητέρες λοιπόν υπήρξαν καλοί παιδαγωγοί. «Πρώτα να γίνεις φως και μετά να φωτίσεις το παιδί σου», λέει ο άγιος Γρηγόριος ονομάζοντας την σωστή Αγωγή, τέχνη των τεχνών και επιστήμη των επιστημών. Γιατί, είναι αξίωμα της Παιδαγωγικής ότι μεταδίδουμε όχι αυτό που θέλουμε, αλλά αυτό που είμαστε. Επομένως, διαπιστώνεται ότι η οικογένεια παίζει σημαντικότατο ρόλο και έχει βαθύτατη επίδραση στη διαμόρφωση της προσωπικότητας των παιδιών και πρωτεύοντα ρόλο σε αυτό έχει η μητέρα!
Το παράδειγμα των αγίων αυτών Μητέρων βοηθάει προπάντων όλες τις μητέρες, να αγωνίζονται συνεχώς και αδιαλείπτως με τη Χάρη του Κυρίου, να γίνουν υπομονετικές και δυνατές στις θλίψεις και στις ποικίλες δοκιμασίες τους.
Παναγία, η μητέρα όλου του κόσμου
Εάν η Μάνα είναι το ιερότερο πλάσμα της γης, τότε μπορείτε να φανταστείτε το ασύλληπτο μέγεθος της δύναμης της Παναγίας μας. Η Παναγία αποτελεί το αιώνιο, χριστιανικό πρότυπο μητέρας, ενσαρκώνοντας την απόλυτη αγάπη, την αυτοθυσία, την ανιδιοτελή προσφορά.
Η Παναγία ως πρότυπο για όλες τις γυναίκες..
Παράδειγμα προς μίμηση
Με την υπακοή Της,
Με τη σιωπή Της,
Με την υπομονή Της,
Με την καρτερία Της,
Με την αγάπη Της,
Με την προσευχή Της…
Η γυναίκα δοξάστηκε, λαμπρύνθηκε και κυρίως καθαγιάστηκε στο πρόσωπο της Παναγίας, που αξιώθηκε λόγω της πνευματικής ζωής και του αγώνα της να ενσαρκώσει τον Θεό ως άνθρωπο.
