Από τον Οκτώβριο 2025 λειτουργεί στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Όμιλος Υφαντικής Τέχνης και Κεραμικής με υπεύθυνες τις εκπαιδευτικούς: Πετρούλλα Γουγούση και Κωνσταντινιά Ζανίδου-Σαουλίδου. Επίσης, στην πρωινή ζώνη τα μαθήματα συμπληρώνονται από την εκπαιδευτικό Νατάσα Μάγκου στα Εργαστήρια Δεξιοτήτων.

Η υφαντική αποτελεί ζωντανή πολιτιστική έκφραση από την αρχαιότητα έως σήμερα. Στο μέσον της ανατολικής ζωφόρου απεικονίζεται η σημαντικότερη αλλά και πιο αινιγματική σκηνή της πομπής των Παναθηναίων, η τελετουργία της παράδοσης του μάλλινου πέπλου.

Σύμφωνα με τον Πρόκλο η  Θεά Αθήνα  είναι η προστάτιδα της υφαντικής και έτσι η υφαντική άρχισε από τη δέσποινα Αθηνά. «εὑρίσκομεν διὰ τούτων  τὰς θείας ποιήσεις  ἐνδεικνυμένους,…. τὴν δ’  Ἀθηνᾶν τῶν τ’  ἄλλων τεχνῶν καὶ  διαφερόν- τως τῆς  ὑφαντικῆς προστατεῖν, τὸν δ’  Ἥφαιστον  ἄλλης  ἰδίως ἔφορον τέχνης. α ὐτὴ ν δ ὲ  τὴν ὑ φαντικὴ ν ἀρχομένην μὲν  ἀπὸ τῆς δεσποίνης  Ἀθηνᾶς ἥ δε γὰρ  ἀθανάτων προφερεστάτη  ἐστὶν ἁπασέων  ἱστὸν  ὑ φήνασθαι, ταλασήια τ’  ἔργα πινύσσειν….».

Η αξία της υφαντικής τέχνης

Πρέπει να αντιληφθούμε ότι η τέχνη της υφαντικής είναι απόλυτα συνυφασμένη με τη νόηση και την αρμονία και δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς αρχές και κανόνες. Αυτή η τέχνη δημιουργεί αυτονομία και ελευθερία. Αυτή η τέχνη μας δίνει το δικαίωμα να χρησιμοποιούμε την δύναμή μας και να την κάνουμε πράξη. Σήμερα δε, με τον όρο χειροτεχνία έχουμε υποβαθμίσει την αρχική της αξία θεωρώντας την κατώτερη της τέχνης και άμοιρη της παιδείας . Βλέπουμε, λοιπόν, την αναγκαιότητα της σφαιρικής γνώσης πάνω στην παρεξηγημένη υφαντική τέχνη που ο καθένας προσεγγίζει και διδάσκει κατά το δοκούν, έτσι που να αλλοιώνεται η παράδοση χάριν της προσωπικής δόξας, του κέρδους και της μόδας

Στην Αρχαία Ελλάδα, η υφαντική τέχνη ήταν μια ψυχαγωγική δραστηριότητα για τους θεούς, τις βασίλισσες και την ανώτερη τάξη. Η Αθηνά ήταν η θεά της σοφίας, η προστάτιδα των έργων που κατασκεύαζαν οι γυναίκες και της υφαντικής. Ήταν και η ίδια ικανή υφάντρα και πολύ περήφανη για την ικανότητά της στον αργαλειό. Στην Ιλιάδα ο Όμηρος αναφέρει ότι η Αθηνά φορούσε ένα φόρεμα που είχε υφάνει η ίδια (Zimi & Tzachili, 2012).

Η ένταξη της υφαντικής τέχνης σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης σηματοδοτεί  την άνθιση της παιδείας ξεφεύγοντας από το σύγχρονο, ανιαρό και στείρο εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Αρχή παιδείας, κατά τον Ξενοφώντα, είναι η διατροφή και η ένδυση. Οι δύο κύριες ανάγκες του ανθρώπου. Η υφαντική μπορεί να προσφέρει χαρά και μια δημιουργική ζωή στους νέους μεσα από την δική της μεθοδολογία.

Στόχος του προγράμματος είναι να γνωρίσουν τα παιδιά την τέχνη της υφαντικής, που αποτελούσε μία από τις βασικές οικοτεχνικές δραστηριότητες από την αρχαιότητα έως την εποχή της μεταπολεμικής Ελλάδα. Να κατανοήσουν ότι ήταν ο κατ εξοχήν τρόπος κατασκευής ειδών οικιακού ρουχισμού και ενδυμάτων. Να γνωρίσουν τις αξίες στις οποίες στηρίζεται η Υφαντική τέχνη, τους μύθους (π.χ. το μύθο της Αράχνης), τα πανάρχαια σύμβολα και κατανοήσουν την προσφορά της Υφαντικής Τέχνης στον Πολιτισμό και την Τοπική Οικονομία στο πέρασμα του χρόνου.
Σκοπός του προγράμματος είναι η διάσωση και διάδοση της πολύτιμης τέχνης της Υφαντικής όχι με την έννοια της ιστορικής καταγραφής αλλά με την έννοια της αξιοποίησης ως μία δυναμική πρόταση για το μέλλον. Κάποια από τα επιμέρους θέματα που θα αποτελούν πεδία έρευνας για τους μαθητές είναι:
*Η γέννηση της υφαντικής τέχνης
*Οι πρώτες ύλες της υφαντικής από την αρχαιότητα έως σήμερα
*Υφαντικές δημιουργίες – χαρακτηριστικά μοτίβα

Αυτή η εργασία έχει άδεια χρήσης Creative Commons Αναφορά δημιουργού4.0.