Ψηφιακό σχολείο

Κεφάλαιο 46ο – Υπέρβαση της δεκάδας

Έξυπνες ασκήσεις οι οποίες θα μας βοηθήσουν στο μάθημα για τις πράξεις που απαιτούν την υπέρβαση της δεκάδας. Απλές, αλλά χρήσιμες ασκήσεις. Η επόμενη άσκηση αφορά σε πρόσθεση και αφαίρεση με αφετηρία τη δεκάδα.

Η επόμενη άσκηση δείχνει τις πράξεις της πρόσθεσης και της αφαίρεσης ως αντίστροφες.

Έχουμε και άσκηση η οποία φορά σε προσθέσεις και αφαιρέσεις με διψήφιο αποτέλεσμα, υπέρβαση δηλαδή της δεκάδας.

Στην ιστοσελίδα Jele.gr υπάρχουν πολύ περισσότερες αντίστοιχες ασκήσεις στην ενότητα Μαθηματικά, για όσους ενδιαφέρονται και έχουν το χρόνο να τις αναζητήσουν.

Το πετροκάραβο

Για το σημερινό μάθημα, θα χρειαστούμε έναν χάρτη. Εμείς θα χρησιμοποιήσουμε αυτόν στη συνέχεια, ώστε να εντοπίσουμε που είναι η Κέρκυρα, αλλά φυσικά και η δική μας περιοχή. Βάζουμε αυτή τη φορά έναν γεωφυσικό χάρτη ώστε να συνηθίζουν οι μαθητές και άλλες όψεις του. Εξηγούμε και στα γρήγορα, τι σημαίνει το κάθε διαφορετικό χρώμα στο χάρτη. Μπορούμε φυσικά να χρησιμοποιήσουμε και το Google Earth και να ταξιδέψουμε στην Ελλάδα από ψηλά.

Στη συνέχεια, έχουμε μια πειρατική σημαία, καθώς η εικόνα της περιγράφεται στο κείμενο και τα παιδιά ήδη έχουν έρθει σε επαφή με αυτή μέσω ταινιών ή κινουμένων σχεδίων. Μπορούμε φυσικά να επισημάνουμε την ιστορία των πειρατών και να κάνουμε μια αναφορά και στον ελληνικό αγώνα όπου κάποιοι πειρατές, υπήρξαν ήρωες και βοήθησαν στην απελευθέρωση της Ελλάδας.

Φυσικά κατά την ανάλυση του μαθήματος, μας βοηθούν τα παιδιά όσο μπορούν και τα βοηθάμε όπου έχουν ανάγκη. Χρησιμοποιούμε και το πρόγραμμα ανάγνωσης με τις διαφορετικές φωνές που τόσο αρέσει στα παιδιά κάνοντας την ανάγνωση να ακούγεται από ένα φάντασμα, από έναν γίγαντα, ένα ρομπότ, τον Ντόναλντ και άλλες διαθέσιμες επιλογές για κάθε γούστο.

Σε ότι αφορά τις ασκήσεις αυτού του κεφαλαίου, επικεντρωνόμαστε στη φωνημική διάκριση μεταξύ σ και ζ, ανάλογα με το τι ακολουθεί, σύμφωνο ή φωνήεν. Η ΤάξηΑστεράτη προτείνει έναν πολύ ωραίο τρόπο για να θυμούνται και τα παιδιά, τι θα βάζουν κάθε φορά.

Το θυμωνιάρικο ζ , αν και ζει στο ήσυχο χωριό, είναι μαλωμένο με όλα τα ήσυχα γραμματάκια (σύμφωνα) και δεν κάνει παρέα μαζί τους. Πηγαίνει κάθε λίγο στη λίμνη των φωνηέντων και κάνει παρέα μόνο με αυτά. Ετσι όταν στις λέξεις ακούμε ζ μαζί με κάποιο άλλο σύμφωνο δεν είναι το θυμωνιάρικο ζ , αλλά το σ που έτρεξε να βοηθήσει. Το σ φούσκωσε , φούσκωσε , φούσκωσε τόσο που έβγαλε μια χοντρη φωνή σαν το ζ.

Μετά από αυτή την εξήγηση, μπορούμε να περάσουμε στο κείμενο που καλούνται τα παιδιά να γράψουν. Το κείμενο θα είναι σύντομο, με μικρές προτάσεις και για βοήθεια έχουμε λέξεις από το βιβλίο. Μπορούμε να το γράψουμε σε ένα τετράδιο που έχουμε ή σε ένα φύλλο χαρτί διαγραμμισμένο. Εξηγούμε τι θα θέλαμε να περιγράψουμε και δίνουμε παραδείγματα ενός κειμένου. Φυσικά το σημαντικό είναι να μετατρέψουμε τα λόγια σε γραπτό, οπότε εξηγούμε και στα παιδιά, ότι όπως όταν μιλάμε παίρνουμε ανάσες, έτσι και όταν γράφουμε και θα σταματάμε συνήθως θα βάζουμε τελεία. Είναι από τις πρώτες απόπειρες συγγραφής κειμένου, γι’αυτό και θα το επαναλάβουμε αυτό αρκετές φορές και σταδιακά τα παιδιά θα το κατανοήσουν καθώς στην αρχή ακόμη, γράφουν μακροσκελείς προτάσεις.

Για το τέλος έχουμε δραστηριότητες από την αγαπημένη μας ΤάξηΑστεράτη.

Παιχνίδια που ταξιδεύουν

Νέος τύπος παρουσίασης μαθήματος σήμερα. Ακολουθούμε οδηγίες και βρίσκουμε τα υλικά που χρειάζονται. Συζητάμε με τους μαθητές μας που βρίσκουμε τέτοιες παρουσιάσεις όπως είναι το σημερινό μάθημα. Βρίσκουμε τις συνταγές, οδηγίες παρασκευής σε διάφορες συσκευασίες φαγητών/γλυκών, κατασκευές πχ ρομποτική, αεροπλανάκια ή άλλα παιχνίδια, στην εγκατάσταση ηλεκτρικών συσκευών στο σπίτι μας, στη χρήση ενός υπολογιστή. Συζητάμε για τη χρησιμότητα των οδηγιών στη ζωή μας και το πόσο μας διευκολύνουν. Αφού δούμε το μάθημα και το διαβάσουμε αρκετές φορές μέχρι να κατανοήσουμε με τι έχουμε να κάνουμε, ζητάμε από τα παιδιά να φέρουν στο σχολείο, την επόμενη μέρα, την ώρα της Ευέλικτης Ζώνης ή των Εικαστικών, τα υλικά που χρειάζονται, ώστε να κάνουμε τη κατασκευή του καραβιού. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για χρώματα μπογιές που ζωγραφίζουν στα παράθυρα, ειδικά χρώματα για παράθυρα, ανεξίτηλους μαρκαδόρους και ότι άλλο διαθέσιμο έχουμε στο σχολείο ή στο σπίτι. Τα μπουκάλια που θα φέρουν τα παιδιά μπορεί να είναι ήδη χρωματιστά, καθώς κυκλοφορούν διάφορα είδη στο εμπόριο, οπότε θα χρησιμοποιήσουμε ότι βρούμε.

Αφού κάνουμε τη κατασκευή, θα περάσουμε στην αντωνυμία πρώτου (α) προσώπου και στα αντίστοιχα ρήματα που ακολουθούν. Για το λόγο αυτό μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την εφαρμογή Jele.

Ξαναθυμόμαστε στη συνέχεια και τον κανόνα για τα ουδέτερα που τελειώνουν σε -ι. Δηλαδή οι λέξεις που έχουν το μπροστά τους και τελειώνουν σε -ι θα έχουν πάντα γιώτα (ι).

Για επιπλέον δραστηριότητες μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το πολύ χρήσιμο υλικό από την ΤάξηΑστεράτη.

Τα παιχνίδια άλλοτε και σήμερα

Ξεκινάμε διασαφηνίζοντας πάλι μια έννοια που συνατήσαμε και στη γλώσσα, τα λαχνίσματα. Λαχνίσματα ονομάζονται παιδικά κυρίως τραγούδια, που λέγονται πριν την έναρξη ομαδικών παιχνιδιών προκειμένου να καθορισθεί με κλήρο ή αλλιώς “λαχνό” ο πρώτος που θα αρχίσει το παιχνίδι. Κάποια από τα πιο γνωστά είναι το “Α μπε, μπα μπλομ”, “η μικρή Ελένη”, “το παπούτσι σου βρωμάει”,  “Περνά, περνά η μέλισσα”κ.α.

Έτσι λοιπόν συζητάμε για τα διάφορα παιχνίδια που παίζουμε σήμερα, καθώς και τους κανόνες που έχει το καθένα. Κάθε παιδί μπορεί να αναλάβει να περιγράψει κάποιο από αυτά.

Από την ιστοσελίδα του Δημοτικού Λεωνιδίου, δανειζόμαστε τα σημερινά-σύγχρονα παιχνίδια που ανάρτησαν.

Κρυφτό
Παίζεται από δύο ή περισσότερα παιδιά σε χώρο με πολλές κρυψώνες πχ αυλή, κήπος κλπ.
Γίνεται κλήρωση (συχνά λέγοντας ένα τραγουδάκι όπως το α μπε μπα μπλομ…) για να βγει ο παίκτης που θα τα φυλάει, δηλαδή που θα μετρήσει μέχρι κάποιον αριθμό με κλειστά τα μάτια. Όση ώρα αυτός τα φυλάει, οι άλλοι παίκτες κρύβονται. Όταν τελειώσει το μέτρημα, αυτός που τα φυλάει προσπαθεί να βρει τους συμπαίκτες του. Μόλις βρει κάποιον τα φυλάει αυτός.

Τυφλόμυγα
Παίζεται από αρκετά παιδιά. Στην αρχή γίνεται κλήρωση για να δουν ποιος θα τα φυλάει. Αυτός κλείνει τα μάτια του με ένα μαντήλι και τα άλλα παιδιά ανακατεύονται αλλάζοντας θέσεις. Μετά η τυφλόμυγα προσπαθεί να πιάσει ένα παιδί και να βρει πώς το λένε. Αν το αναγνωρίσει, τότε αυτό το παιδί θα κάνει την τυφλόμυγα κι έτσι συνεχίζεται το παιχνίδι.

Τσουβαλοδρομίες
Οι παίκτες μπαίνουν μέσα σε τσουβάλια που τους φτάνουν μέχρι τη μέση περίπου και κάνουν αγώνα δρόμου. Νικητής είναι αυτός που θα φτάσει πρώτος στο τέρμα.

Το μπιζζζ!
Τα παιδιά αποφασίζουν ποιος θα τα φυλάει. Αυτός κλείνει τα μάτια του με το αριστερό του χέρι και το δεξί του χέρι το βάζει κάτω από την αριστερή του μασχάλη με την παλάμη ανοιχτή προς τα πάνω. Οι άλλοι παίκτες στέκονται πίσω του κι ένα παιδί τον χτυπά ελαφρά στην ανοιχτή παλάμη. Μετά αυτό το παιδί ανακατεύεται με τους υπόλοιπους παίκτες κι όλοι μαζί φωνάζουν «Μπιζζζ» κουνώντας το δεξί χέρι τους με υψωμένο το δείκτη. Αυτός που τα φυλάει πρέπει να μαντέψει ποιος τον χτύπησε. Αν τον ανακαλύψει παίρνει τη θέση του, αλλιώς τα ξαναφυλάει.

Περνά, περνά η μέλισσα

Δύο παιδιά χτυπούν παλαμάκια και τραγουδούν:
Περνά – περνά η μέλισσα
με τα μελισσόπουλα
και με τα παιδόπουλα.
Τα άλλα παιδιά περνούν κάτω από τα χέρια τους. Όταν τελειώσουν το τραγούδι πιάνουν το παιδί που περνά εκείνη τη στιγμή και το βάζουν να επιλέξει με ποια ομάδα θα πάει. Στο τέλος οι δύο ομάδες τραβούν η μια την άλλη και όποια δεν πέσει κάτω είναι η νικήτρια.

Πετάει-Πετάει
Παίζεται με δύο παίκτες. Ο ένας παίκτης κουνάει τα δάχτυλά του πάνω κάτω και λέει «πετάει, πετάει…» προσθέτοντας το όνομα ενός ζώου ή πράγματος. Αν αυτό πετάει πρέπει να έχουν και οι δύο πάνω το δάχτυλό τους. Αν ο συμπαίκτης το έχει κάτω, χάνει και λέει αυτός το «πετάει, πετάει…»

Πού είναι το δαχτυλίδι

Κάποιο παιδί κρύβει ανάμεσα στα χέρια του ένα δαχτυλίδι, ενώ τα άλλα κάθονται σε σειρά. Κατόπιν προσπαθεί να αφήσει το δαχτυλίδι στα χέρια κάποιου άλλου παιδιού λέγοντας το τραγουδάκι:

Πουν” το, πουν” το
το δαχτυλίδι,
ψάξε, ψάξε
δεν θα το βρεις!
δεν θα το βρεις,
δεν θα το βρεις,
το δαχτυλίδι που ζητείς.
Τα παιδιά προσπαθούν να μαντέψουν ποιος έχει το δαχτυλίδι κάνοντας μόνο μία μαντεψιά. Αν κάποιος μαντέψει σωστά παίρνει αυτός το δαχτυλίδι και συνεχίζεται το παιχνίδι.

Χαλασμένο τηλέφωνο
Τα παιδιά κάθονται σε σειρά ή σε κύκλο. Το πρώτο παιδί λέει γρήγορα στο αυτί του διπλανού του μια δύσκολη λέξη. Ο δεύτερος την λέει στο αυτί του επόμενου κλπ. Ο τελευταίος λέει τη λέξη δυνατά κι αν την πει σωστά τότε ο πρώτος κερδίζει.

Αλάτι χονδρό-αλάτι ψιλό
Στην αρχή τα παιδιά κάνουν κλήρωση για να βγάλουν τη μάνα. Ύστερα κάθονται οκλαδόν σε κύκλο με τα χέρια πίσω. Η μάνα είναι έξω από τον κύκλο και κρατά ένα μαντίλι. Γυρίζει γύρω από τον κύκλο τραγουδώντας:
Αλάτι ψιλό, αλάτι χονδρό,
έχασα τη μάνα μου και πάω να τη βρω
παπούτσια δεν μου πήρε να πάω στο χορό.
Όσο τραγουδάει αφήνει πίσω από ένα παιδί το μαντίλι. Τότε αυτό σηκώνεται κι αρχίζει να κυνηγάει τη μάνα. Όταν την πιάσει, η μάνα κάθεται στη θέση του και αυτό το παιδί παίρνει τη θέση της και γίνεται μάνα.

Ο Βασιλιάς
Αφού τα βγάλουν τα παιδιά, ένα γίνεται βασιλιάς. Τα άλλα πηγαίνουν λίγο πιο πέρα και διαλέγουν κάποιο επάγγελμα για να το παραστήσουν με κινήσεις. Έπειτα πλησιάζουν το βασιλιά και ακολουθεί ο παρακάτω διάλογος:
– Βασιλιά, βασιλιά με τα 12 σπαθιά, τι δουλειά;
– Τεμπελιά!
– Και τα ρέστα;
– Παγωτά.
– Είπε η γιαγιά να μας κάνεις μια δουλειά.
– Τι δουλειά;
Τότε τα παιδιά μιμούνται το επάγγελμα που διάλεξαν. Αν ο βασιλιάς το καταλάβει, το λέει και κυνηγά να πιάσει κάποιο παιδί που γίνεται βασιλιάς στον επόμενο γύρω. Αν δεν το καταλάβει, τα παιδιά μιμούνται κάποιο άλλο επάγγελμα.

Κλέφτες και αστυνόμοι
Τα παιδιά χωρίζονται σε δύο ομάδες. Η μικρότερη ομάδα είναι οι αστυνόμοι και η άλλη ομάδα είναι οι κλέφτες. Τα παιδιά ξεκινούν το κυνηγητό. Αν οι κλέφτες θέλουν να ξεκουραστούν πηγαίνουν σε ένα συγκεκριμένο σημείο κι εκεί οι αστυνόμοι δεν μπορούν να τους πιάσουν. Όταν ένας αστυνόμος πιάσει έναν κλέφτη τον οδηγεί στη φυλακή. Ο φυλακισμένος κλέφτης ελευθερώνεται αν τον ακουμπήσει άλλος κλέφτης και φωνάξει «ξελέ». Το παιχνίδι τελειώνει, όταν φυλακιστούν όλοι οι κλέφτες.

Η κολοκυθιά
Κάθε παιδί έχει έναν αριθμό 1, 2, 3, … Το παιδί που έχει το 1 αρχίζει λέγοντας: «Στου παππού το περιβόλι, που το αγαπούμε όλοι, είναι μια κολοκυθιά, πλάι-πλάι στη ροδιά. Κάνει πέντε κολοκύθια στρογγυλά, μα την αλήθεια θα τα δώσει ο παππούς μποναμά της αλεπούς. Δυο θα δέσει στην ουρά της κι όλα τα άλλα στα παιδιά της». Μετά ρωτάει: «Ποιος θα πάει στην αλεπού; Να πάει ο αριθμός …» Το παιδί που έχει εκείνο τον αριθμό λέει: «Γιατί να πάει το ………; Να πάει το …..», προτείνοντας κάποιον άλλο αριθμό. Αν κάποιο παιδί απαντήσει χωρίς να είναι ο αριθμός του, χάνει και μιμείται κάποιο ζώο που έχει ορίσει η ομάδα.

Η κρεμάλα
Παίζεται με δύο ή περισσότερους παίκτες. Παίρνουμε μια σελίδα από χαρτί και γράφουμε τα γράμματα της αλφαβήτας. Στο πάνω μέρος ζωγραφίζουμε μια κρεμάλα και στο κάτω μέρος γράφουμε τη λέξη βάζοντας μόνο το πρώτο και το τελευταίο γράμμα της, ενώ για τα άλλα γράμματα βάζουμε παύλες. Ο αντίπαλος λέει ένα γράμμα. Αν το γράμμα ανήκει στη λέξη το γράφουμε πάνω στις παύλες, αλλιώς το διαγράφουμε από την αλφαβήτα και ζωγραφίζουμε ένα κεφάλι στην κρεμάλα. Το παιχνίδι συνεχίζεται μέχρι ο αντίπαλος να βρει τη λέξη. Αν ζωγραφίσουμε όλα τα σημεία του σώματος και ο αντίπαλος δεν έχει βρει τη λέξη, χάνει και καίγεται.

Το μαντιλάκι
Με μια κιμωλία σχεδιάζουμε έναν κύκλο στη μέση και δύο γραμμές, μία δεξιά και μία αριστερά. Τα παιδιά χωρίζονται σε δύο ομάδες. Κάθε παιδί από τις δύο ομάδες έχει έναν αριθμό. Βάζουν το μαντίλι στο κέντρο του κύκλου και τα παιδιά που έχουν τον ίδιο αριθμό προσπαθούν να πάρουν το μαντίλι χωρίς να τους πιάσει ο αντίπαλος. Αν πάρουν το μαντίλι, παίρνουν ένα πόντο. Αν τους πιάσει ο αντίπαλος, παίρνει αυτός τον πόντο. Νικήτρια είναι η ομάδα που έχει τους περισσότερους πόντους.

Τα μήλα
Δύο παίκτες κάθονται στα τέρματα σε απόσταση περίπου 3-5 μέτρων μεταξύ τους και τα υπόλοιπα στο κέντρο. Τα παιδιά που είναι στα τέρματα ρίχνουν την μπάλα προσπαθώντας σαν πετύχουν κάποιο από τα παιδιά που είναι στο κέντρο. Αν το πετύχουν αυτό βγαίνει έξω. Αν κάποιο από τα παιδιά του κέντρου πιάσει την μπάλα χωρίς αυτή να έχει χτυπήσει προηγουμένως κάτω, έχει ένα μήλο δηλαδή μία επιπλέον ζωή. Τα παιδιά του κέντρου τρέχουν από το ένα άκρο στο άλλο για να μη χτυπηθούν από την μπάλα. Αν μείνει ένα παιδί στο κέντρο τότε θα χτυπηθούν 12 μπαλιές κι αν δεν το πετύχουν ξαναμπαίνουν όλοι οι παίκτες μέσα με τα ίδια τέρματα, ενώ αν το πετύχουν το παιχνίδι ξαναρχίζει με διαφορετικούς παίκτες στα τέρματα.

Ο λύκος και τ’ αυγά
Ένα παιδί κάνει το λύκο, ένα άλλο τη μάνα και τα υπόλοιπα τα αυγά. Η μάνα περνάει από τα αυγά και κάθε αυγό της λέει σιγανά στο αυτί ένα χρώμα. Μετά η μάνα λέει στο λύκο ανακατεμένα τα χρώματα κι αυτός διαλέγει ένα χρώμα. Το παιδί που έχει αυτό το χρώμα βγαίνει από το χώρο που είναι συγκεντρωμένα τα αυγά και ο λύκος αρχίζει να το κυνηγά. Αν το πιάσει, το βάζει στη φυλακή. Η μάνα λέει ξανά τα χρώματα, ο λύκος διαλέγει ένα και το παιχνίδι συνεχίζεται. Αν ο λύκος στο τέλος πιάσει όλα τα αυγά, κερδίζει εκείνος, αλλιώς χάνει.

Αλλαγές
Τα παιδιά αφήνουν στο χώρο ξυλαράκια. Γίνεται κλήρωση κι ένα παιδί βγαίνει έξω. Τα άλλα παιδιά κάθονται πάνω στα ξυλαράκια τους. Το παιδί που βγήκε φωνάζει «αλλαγή». Τότε τα παιδιά τρέχουν να σταθούν μπροστά σε διαφορετικό ξυλαράκι ενώ το παιδί που είναι έξω τα κυνηγά. Αν πιάσει κάποιο παιδί, παίρνει τη θέση του και το παιχνίδι συνεχίζεται.

Σχοινάκι
Δύο παιδιά γυρίζουν το σχοινάκι με σταθερό ρυθμό και τα άλλα πηδούν μέσα στο σχοινάκι. Όποιο παιδί μπερδευτεί χάνει και βγαίνει έξω.

Τα αγάλματα
Ένα παιδί γυρίζει στον τοίχο και λέει: «Αγαλματάκια ακούνητα, αμίλητα, αγέλαστα, μέρα ή νύχτα;» Τα άλλα παιδιά προσπαθούν να πάρουν τη στάση ενός αγάλματος κι αν είναι έτοιμα απαντούν «μέρα», αλλιώς απαντούν «νύχτα». Όταν το παιδί που τα φυλάει γυρίσει, τα άλλα παιδιά προσπαθούν να μείνουν εντελώς ακίνητα. Όποιο κουνηθεί, χάνει. Νικητής είναι αυτός που θα μείνει ακίνητος μέχρι το τέλος.

Ακολουθούν και διάφορα παραδοσιακά παιχνίδια από τους προγόνους μας. Τα βρήκαμε εδώ.

Πήλινη κουδουνίστρα

Ένα από τα πρώτα παιγνίδια που έπαιζαν τα μωρά στην αρχαιότητα ήταν “ η πλαταγή”. Μια πήλινη κουδουνίστρα που ο θόρυβος της διασκέδαζε και ηρεμούσε το μωρό. Πίστευαν ακόμα, ότι έδιωχνε μακριά τα κακά πνεύματα- γιατί την εποχή εκείνη απλά αντικείμενα συνδέονταν συχνά με τη θρησκεία

Το σείστρο

Συχνά οι μητέρες και οι παραμάνες των μικρών παιδιών χρησιμοποιούσαν σαν κουδουνίστρα το σείστρο. Το σείστρο είναι ένα από τα πιο παλιά μουσικά όργανα της Ευρώπης. Το όνομα του προέρχεται από το ρήμα “σείω”, που σημαίνει κουνάω. Κουνούσαν το σείστρο και τα μικρά χάλκινα ή πήλινα δισκάκια που ήταν κρεμασμένα επάνω του, έκαναν θόρυβο.

Πήλινη κούκλα

Έφτιαχναν με πηλό κούκλες που ήταν γυμνές, για να μπορούν τα παιδάκια να τις ντύνουν, όπως κάνουν και τα σημερινά παιδιά. Τα χέρια και τα πόδια στερεώνονταν με σύρμα στους ώμους και κάτω από τον χιτώνα, για να μπορούν να κινούνται. Έφτιαχναν όμως και κούκλες σαν αγάλματα, χωρίς κίνηση. Κούκλες, σε σχήμα καμπάνας “καμπανόσχημη”

Σβούρα

Ένα παιχνίδι που έχει κίνηση και γι`αυτό αρέσει σε όλα τα παιδιά, είναι η σβούρα. Τη σβούρα οι αρχαίοι Έλληνες την έλεγαν στρόμβο και στρόβιλο(επειδή στροβιλίζεται,κάνει γύρους). Υπήρχαν και υπάρχουν πολλών ειδών σβούρες.

Η Ίυγξ

Ανάμεσα στα παιχνίδια που προτιμούν τα παιδιά, είναι η Ίυγξ. Σε ένα ξύλινο συνήθως τροχίσκο ανοίγουν δυο τρύπες, περνούν διπλή κλωστή και αφού την περιστρέψουν, μια τραβούν και μια χαλαρώνουν. Ο ήχος που παράγεται θυμίζει ένα πουλί, την ίυγγα, δηλαδή την μυρμηγκοφάγο, από το οποίο πήρε και το όνομα του το παιχνίδι. Λένε μάλιστα πως ανάλογα με τον ήχο μπορούν να κάνουν διάφορες προβλέψεις.

Γιο-Γιο

Οι παίκτες σκαλίζουν στο ξύλο δυο δίσκους που ενώνονται στο κέντρο με έναν κυλινδρικό άξονα , πάνω στον οποίο στερεώνουν την αρχή μιας κλωστής την οποία στη συνέχεια τυλίγουν γύρω-γύρω . Το γιο-γιο είναι έτοιμο . Το αφήνουν να πέσει και η κλωστή ξετυλίγεται ,ενώ με μια κίνηση του χεριού ξαναμαζεύεται γύρω από τον άξονα. Έπειτα , το αφήνουν πάλι να πέσει και ξανά από την αρχή.

Άθυρμα

Αγαπημένο παιχνίδι των μεγαλύτερων σε ηλικία αγοριών ήταν «το άθυρμα», ένα πήλινο αλογάκι πάνω σε ρόδες, που το έσερναν σε όλο το σπίτι.

Σφαίρα

Παιζόταν από κορίτσια με τη «σφαίρα», μπάλα από δέρμα ή κομμάτια ύφασμα, ραμμένα και παραγεμισμένα με αλογότριχες, άχυρο ή μαλλί.Τα αγόρια, πετώντας την μπάλα με τα χέρια, προσπαθούσαν να την περάσουν στο στόμιο ενός αγγείου, κάτι σαν τη σημερινή καλαθοσφαίριση.

Κάλαμον περιβαίνειν

Το παιγνίδι αυτό το έπαιζαν τα μικρά αγόρια. Έπαιρναν ένα καλάμι ή ένα απλό ξύλο,φαντάζονταν πως ήταν ένα περήφανο άλογο, το καβαλίκευαν και έτρεχαν μ` αυτό σαν γενναίοι καβαλάρηδες.

Τροχός- Τσέρκι

Οι τροχοί είναι συνήθως ένα απλό στεφάνι, από ξύλο ή μέταλλο, που για να κυλήσει έπρεπε να το χτυπήσεις με το χέρι ή με ένα ξύλο. Με στεφάνι έτρεχαν μικροί και μεγάλοι. Γι`αυτό και το μέγεθος του στεφανιού ήταν ανάλογο με τον παίκτη.

Καράβια

Σήμερα θα μάθουμε τι έχει μέσα το μπαούλο. Ήδη τη προηγούμενη φορά συζητήσαμε πολλές ιδέες και έχουμε μια πρώτη εικόνα καθώς ήδη κάποια παιδιά αποκάλυψαν τι θησαυρούς έκρυβε. Ωστόσο παρακολουθούμε την εξέλιξη της ιστορίας αρχικά από την εικόνα και στη συνέχεια από το κείμενο, με τη βοήθεια των παιδιών φυσικά, όπως πάντα. Ζητάμε λοιπόν τη βοήθειά τους για να διαβάσουμε και να κατανοήσουμε τι συμβαίνει στη σημερινή ιστορία και που βρέθηκαν τόσοι θησαυροί. Βοηθάμε στα σημεία όπου υπάρχουν τα διαλυτικά και εξηγούμε τη χρησιμότητά τους, αν και τα έχουμε ξανασυναντήσει, οπότε αρκετά παιδιά θα θυμούνται κάποια πράγματα. (θεωρητικά)

Οι θησαυροί φυσικά είναι τα καράβια που έχει συγκεντρώσει ο θείος Παύλος από τα ταξίδια του, οπότε με αυτά θα ασχοληθούμε σήμερα. Στη συνέχεια έχουμε εικόνες από τα 3 είδη πλοίων που αναφέρονται στο μάθημα. Περισσότερες εικόνες και πληροφορίες καθώς και επιπλέον δραστηριότητες, υπάρχουν και εδώ.

Περνώντας στις ασκήσεις του τετραδίου εργασιών, βλέπουμε ότι οι σήμερα θα μάθουμε καλύτερα τη χρησιμότητα των διαλυτικών στις λέξεις. Ξαναεξηγούμε όπως παραπάνω πως χρησιμοποιούνται και γράφουμε ορισμένα παραδείγματα στον πίνακα, πχ κοροϊδεύω, χαϊδεύω, φαΐ και όποιες άλλες θέλουμε. Είναι μάλλον δύσκολο για τα παιδιά να βρουν τα ίδια λέξεις με διαλυτικά, οπότε ας είμαστε εμείς προετοιμασμένοι.  Στη συνέχεια υπάρχει ένα παιχνίδι από τα λογισμικά Jele με τίτλο: Πικ-νικ, το οποία αφορά τα διαλυτικά και πότε τα χρησιμοποιούμε.

Ένα άλλο θέμα που πραγματεύονται οι ασκήσεις του τετραδίου είναι και οι αντίθετες λέξεις. Συζητάμε τι σημαίνει αυτό και αναφέρουμε παραδείγματα, πχ ψηλός/κοντός, πρωί/βράδυ, μαύρο/άσπρο, ανοιχτό/κλειστό και φυσικά όποια άλλα παραδείγματα έχουν οι μικροί μας μαθητές. Επιπλέον μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και το παρακάτω παιχνίδι. Έχουμε συναντήσει και στο παρελθόν την ίδια άσκηση με αντίθετες λέξεις, οπότε μπορούμε να τη ξαναθυμηθούμε.

Επιπλέον δραστηριότητες, ξέρουμε από που….

Πώς επικοινωνούμε; Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης και Επικοινωνίας

Για το κεφάλαιο αυτό της Μελέτης επιπρόσθετα έχουμε το λογισμικό της Μελέτης Α-Δ με πολλές επιπλέον πληροφορίες.

Μπορούμε να περιηγηθούμε στο λογισμικό και να βρούμε πολλές πληροφορίες ανά ενότητα για τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Μπορούμε να παίξουμε ακόμη και κάποια παιχνίδια που υπάρχουν στην ενότητα Δραστηριότητες.

Ενδιαφέρον και το παρακάτω βιντεάκι που δείχνει συνοπτικά πως επικοινωνούμε με την αλληλογραφία.

Μια πολύ αναλυτική παρουσίαση από την οποία μπορούμε να αντλήσουμε πληροφορίες για να παρουσιάσουμε την εξέλιξη της επικοινωνίας στα βάθη των χρόνων.

Τι κρύβει το μπαούλο;

Άλλο ένα μάθημα που συνδέεται με τις προηγούμενες ιστορίες. Διατυπώνουμε υποθέσεις για το τι συμβαίνει στην  εικόνα. Φυσικά πολλά παιδιά ήδη έχουν διαβάσει την ιστορία και ξέρουν τι θα συμβεί. Αυτή τη φορά θα θυμηθούμε το κλειδί που είχε βρει ο Μολύβιος. Τελικά ανήκει στο θείο Παύλο. Έτσι αρχίζουμε να διαβάζουμε το μάθημα με τη βοήθεια πάντα των παιδιών. Φυσικά έχουμε ηχογραφήσει την ανάγνωση και την βάζουμε να παίξει με διάφορες φωνές (στρουμφάκι, φάντασμα, γίγαντας, εξωγήινος ή όποια άλλη μας αρέσει). Διαβάζουμε πολλές φορές το κείμενο ώστε να το μάθουμε από το σχολείο αν είναι δυνατόν και υποβάλλουμε στα παιδιά ερωτήσεις κατανόησης πάνω στο κείμενο όπως τι έχει συμβεί, τι να είναι οι θησαυροί, τι ανοίγει το κλειδί κ.α.

Αφού επεξεργαστούμε ικανοποιητικά το κείμενο, περνάμε στις ασκήσεις όπου θα δουλέψουμε στην αλφαβητική σειρά των λέξεων και στη χρήση της απόστροφου. Εξηγούμε πότε χρησιμοποιείται η απόστροφος, δηλαδή στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν 2 φωνήεντα, κάποιο μπορεί να ‘χάνεται’. Μπορούμε να παίξουμε και το παρακάτω παιχνίδι για περισσότερη εξάσκηση.

Σε ότι αφορά την αλφαβητική σειρά των λέξεων περοτείνουμε στα παιδιά να λένε την άλφαβητα από μέσα τους και σε κάθε γράμμα να κοιτάζουν το σύνολο των λέξεων που έχουν. Όταν κάποια λέξη αρχίζει από το γράμμα που είπαν, τότε θα τη βάζουμε πρώτη, την επόμενη δεύτερη κ.ο.κ. Πολύ ενδιαφέρουσα η επόμενη παρουσίαση για την αλφαβητική σειρά των λέξεων.

Ωραίο παιχνιδάκι και στη συνέχεια αν έχουμε χρόνο στη τάξη και θέλουμε να ασχοληθούμε με το πως μπαίνουν οι λέξεις σε αλφαβητική σειρά.

Για το τέλος αφήσαμε δραστηριότητες από την ΤάξηΑστεράτη.

Δώρα για την Ιωάννα

Συνέχεια το σημερινό μάθημα με τον θείο Παύλο που φτάνει πια στην Ελλάδα. Θα χρησιμοποιήσουμε τον παρακάτω χάρτη για να δούμε το ταξίδι του και το πως έφτασε τελικά στη πατρίδα μας. Θα μας χρειαστεί όμως και για να δούμε από ποια περιοχή έφερε το κάθε δώρο στη συνέχεια.

Αφού λοιπόν διαβάσουμε το κείμενο πάντα με τη βοήθεια τον παιδιών και αρκετές φορές για να το αφομοιώσουν, μπορούμε επειδή είναι αρκετά μεγάλο να ζητήσουμε να διαβάσουν το μισό περίπου για το σπίτι, ειδικά αυτοί που δυσκολεύονται. Συζητάμε πλέον στη τάξη τι διαβάσαμε. Για ποιον μιλάει το κείμενο, τι βλέπουμε την εικόνα, από που ήρθε το κάθε δώρο, ποιο μεγάλο γεγονός συνέβη, τι μας έκανε εντύπωση. Αφού εξηγήσουμε τα παραπάνω και λύσουμε τις όποιες απορίες, περνάμε στις ασκήσεις του τετραδίου εργασιών καθώς το βιβλίο δεν έχει. Οι ασκήσεις αφορούν στον τονισμό λέξεων και στο διαζευκτικό ή. Επισημαίνουμε στα παιδιά ότι όταν το η πρέπει να διαλέξει, θα τονίζεται για να το φωνάζουμε, όπως κάθε φορά που βάζουμε έναν τόνο. Για το τέλος μένει η ορθογραφία από την τελευταία άσκηση.

Κλείνοντας, μιας και στο προηγούμενο μάθημα ασχοληθήκαμε με τη σύνταξη απλών προτάσεων, σήμερα μπορούμε επιπλέον να παίξουμε ένα παιχνίδι που θα μας βοηθήσει, εφόσον υπάρχει ο χρόνος.

Κεφάλαιο 42ο – Προσθέσεις με υπέρβαση της δεκάδας

Για το δύσκολο αυτό κεφάλαιο υπάρχουν διάφορες προτάσεις για το χειρισμό της υπέρβασης της δεκάδας. Σίγουρα κάποια παιδιά μπορούν να κάνουν τις προσθέσεις με το μυαλό τους ή ακόμη χρησιμοποιώντας τα δάχτυλά τους, ωστόσο αυτό δεν είναι αρκετό. Έτσι θα δείξουμε μια πρώτη επαφή για το πως θα ‘σπάνε’ έναν όρο της πρόσθεσης ώστε να σχηματίζουν τη δεκάδα και στη συνέχεια να προσθέτουν τον υπόλοιπο αριθμό. Αυτή η μέθοδος είναι πολύ χρήσιμη καθώς θα μας εξυπηρετήσει στη συνέχεια όταν θα κάνουμε υπέρβαση του 20, 30 κ.ο.κ. Έτσι λοιπόν δείχνουμε σύμφωνα και με το παράδειγμα του βιβλίου, αλλά και του βιβλίου του δασκάλου με τη βοήθεια ενός αριθμητηρίου, ή χρωματιστών αντικειμένων πως θα κάνουν προσθέσεις.

Για παράδειγμα, θέλουμε να βρούμε το 8+5 = ? Σε αυτή τη περίπτωση, δίνουμε 8 πράσινες μπαλίτσες (ξύλινες του αριθμητηρίου ή ότι άλλο έχουμε εύκαιρο στη τάξη) και 5 κόκκινες. Λέμε στα παιδιά να προσθέσουν στο μεγαλύτερο αριθμό, δηλαδή στη περίπτωσή μας το 8, τόσες κόκκινες μπίλιες ώστε να γίνουν 10. Αφού το κάνουν (μπορούμε και να τα βοηθήσουμε αν δυσκολεύονται) λέμε ότι μας έμειναν στο χέρι 3 κόκκινες. Έχουμε λοιπόν πλέον 10+3=13 μπίλιες συνολικά.

Ένα εξίσου όμορφο βιωματικό παράδειγμα που έδωσε δασκάλα του σχολείου μας, είναι ότι σκοπός μας είναι να ‘πατήσουμε’ στη δεκάδα. Άρα όταν θα φτάνουμε στο 10, θα πατάμε με δύναμη το πόδι μας στο πάτωμα και μετά θα μετράμε πόσα απομένουν για να ολοκληρωθεί η πρόσθεση. Με τον τρόπο αυτό, η πρόσθεση θα γίνε λίγο πιο διασκεδαστική.

Φυσικά έχουμε και λίγες επιπλέον ασκήσεις για το σπίτι, οι οποίες έχουν σκοπό απλώς να βοηθήσουν τους μαθητές να επεξεργαστούν τις προσθέσεις και όχι να τους κουράσουν. Άλλωστε και το βιβλίο δεν εμμένει πολύ στο κεφάλαιο αυτό, αφού θα έχουμε την ευκαιρία να το επαναλάβουμε και στη συνέχεια κατά καιρούς.

Ασκήσεις επιπλέον θα βρείτε σε αυτό τον σύνδεσμο.

Πολύ καλές ασκήσεις υπάρχουν και εδώ.

Πολύ καλές και οι επόμενες εργασίες-ζωγραφιές, οι οποίες θα βοηθήσουν τους μαθητές να κατανοήσουν τα συμπληρώματα του 10, ώστε να κάνουν σταδιακά την υπέρβαση της δεκάδας.

Και φυσικά δραστηριότητες από την ΤάξηΑστεράτη.

Ένα γράμμα για την Ιωάννα

Πλέον θα τελειοποιήσουμε τη δυνατότητά μας να διαβάζουμε, καθώς τελείωσαν πλέον τα καινούρια γράμματα, δίψηφα και συνδυασμοί. Έτσι στο σημερινό μάθημα θα διαβάσουμε το γράμμα που έστειλε ο θείος Παύλος. Διαβάζουμε λοιπόν και αναλύουμε λέξη προς λέξη το γράμμα και σχηματίζουμε τις προτάσεις. Εξηγούμε τα σημεία στίξης που βλέπουμε και εστιάζουμε στο που και στο πως καθώς θα τα αναλύσουμε στη συνέχεια στο τετράδιο εργασιών. Μιλάμε ακόμη και για τα διαλυτικά που υπάρχουν στη λέξη μαϊμούδες και εξηγούμε τη χρησιμότητά τους. Ήδη έχουμε αναφέρει την ύπαρξή τους στο παρελθόν, αλλά οι περισσότεροι σίγουρα θα δυσκολευτούν στην αρχή.

Αφού δούμε τη δομή ενός γράμματος και εξηγήσουμε τι πρέπει να περιέχει (ημερομηνία, προσφώνηση, χαιρετισμός) θα εξηγήσουμε καλύτερα τη βασική δομή μιας πρότασης, δηλαδή υποκείμενο και ρήμα (Υ-Ρ) Σκοπός είναι οι μαθητές να εξοικειωθούν με την έννοια της πρότασης και να είναι σε θέση να σχηματίζουν και δικές τους προτάσεις, αρχικά προφορικά και στη συνέχεια γραπτά.

Μιας και το γράμμα του θείου Παύλου έρχεται από την Αφρική, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την παρακάτω εικόνα από το βιβλίο της ΣΤ με τον παγκόσμιο χάρτη, να δείξουμε που είμαστε εμείς και που βρίσκεται η Αφρική.

Εναλλακτικά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και το Google Earth ή το Google Maps.

Στη συνέχεια συζητάμε για την Αφρική και τα ζώα που υπάρχουν εκεί καθώς ο θείος μας έστειλε εικόνες από αυτά. Μπορούμε να δούμε και ένα βιντεάκι που παρουσιάζει την άγρια ζωή της Αφρικής αλλά διαρκεί αρκετό χρόνο και είναι στα αγγλικά, οπότε χρειάζεται μετάφραση. Εναλλακτικά μπορούμε να δείχνουμε μόνο αποσπάσματα.

Εξηγούμε στα παιδιά τι σημαίνει σαφάρι, πως προστατεύονται τα άγρια ζώα στην Αφρική σε τεράστια πάρκα και το πως επιβιώνουν εκεί. Μπορούμε να μιλήσουμε ακόμη και για τα είδη υπό εξαφάνιση και την ανάγκη να προστατευθούν.

Έχοντας κάνει όλα τα παραπάνω, περνάμε στις εικόνες όπου θα συντάξουμε τις πρώτες μας σύντομες προτάσεις, για το τι κάνει το κάθε ζώο. Στη συνέχεια περνάμε στο τετράδιο εργασιών και κάνουμε τς σχετικά εύκολες ασκήσεις εκτός από το γράμμα που πρέπει να γράψουμε.

Μπορούμε να παίξουμε και αυτό το παιχνίδι, ώστε να εξασκηθούμε στη χρήση πώς/πως αλλά και στα αντίθετα λέξεων.

Ίδιο παιχνίδι και για το πού/που και πάλι αντίθετες λέξεις.

Σε ότι αφορά τώρα το γράμμα που έχουμε να συντάξουμε, έχουμε μια δύσκολη δραστηριότητα την οποία φυσικά θα κάνουμε μαζί με τα παιδιά. Μπορούμε να προμηθευτούμε μεγάλες σελίδες με γραμμές και φακέλους ταχυδρομείου, για να μπούμε στο κλίμα της αποστολής ενός γράμματος. Γράφουμε τα στοιχεία που πρέπει στον πίνακα και οι μαθητές αντιγράφουν από εκεί. Το γράμμα μας θα είναι σύντομο, γιατί είναι και αρκετά δύσκολο, για τα ίδια τα παιδιά. Θα γράφουμε γενικές προτάσεις, ωστόσο το κάθε παιδί θα προσθέτει δικά του γνωρίσματα με μια-δυο λέξεις.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Για το τέλος έχουμε πολλές δραστηριότητες από την ΤάξηΑστεράτη για να επιλέξουμε.