ΥΠΟΕΝΟΤΗΤΕΣ: Εθελοντισμός -διαμεσολάβηση – Συμπερίληψη: Αλληλοσεβασμός, διαφορετικότητα
Τίτλος προγράμματος: “ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ ΓΙΑ ΕΝΑΝ ΚΟΣΜΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ”
Είναι βασισμένο στο σχέδιο εργασίας: «Γινόμαστε κοινωνικά υπεύθυνοι – Μαζί μπορούμε» τoυ Αμανατίδη Νικόλαου. Πλαισιώνεται από φύλλα εργασίας (δίνεται συνολική πρόσβαση σ’ αυτά στο τέλος του άρθρου) της εκπαιδευτικού Τσάντζου Ελένης.
Στόχοι Σχεδίου Δράσης
Δεξιότητες:
Στόχοι Προγράμματος:
Με την ολοκλήρωση των εργαστηρίων δεξιοτήτων αναμένεται οι μαθητές/τριες:
ΑΚΟΛΟΥΘΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1
Η προσέγγιση του 1ου εργαστηρίου γίνεται αρχικά με συζήτηση στην ολομέλεια γύρω από το θέμα: «Για ποιους λόγους οι άνθρωποι αναγκάζονται να ζήσουν αλλού;»
Γίνεται αναφορά σε αιτίες όπως:
Στη συνέχεια εισάγεται ένα σενάριο που αναφέρεται σε μια φυσική καταστροφή, (π.χ.: σεισμός, πυρκαγιά, πλημμύρα) και οι ομάδες καλούνται να αποφασίσουν ποιες θα είναι οι ενέργειες στις οποίες θα προβούν και ποια τα τρία μοναδικά – πολύ σημαντικά γι’ αυτούς- αντικείμενα που θα έπαιρναν μαζί τους.
Τα αποτελέσματα των εργασιών των ομάδων παρουσιάζονται στο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. Ακολουθεί συζήτηση στην ολομέλεια με θέματα:
ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ
Τι έμαθα; Πως αισθάνθηκα; Τι μπορώ να εφαρμόσω;
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2
Α΄ μέρος
Ο/Η εκπαιδευτικός παρουσιάζει στα παιδιά ένα βίντεο (υλικό από εγκεκριμένες από το ΙΕΠ δράσεις για την προσφυγιά και τις καταστροφές) με τίτλο: Το σκληρό καρύδι:
Το βίντεο αναφέρεται στο ομότιτλο βιβλίο της Ελένη Σβορώνου. Η ιστορία του αφορά, στην Αϊσέ, ένα εννιάχρονο κορίτσι-πρόσφυγα από το Αφγανιστάν, που μιλάει με κέφι, τόλμη και λίγο παράπονο για τη ζωή της. Μοιράζεται τα ίδια βάσανα με όλα τα παιδιά της ηλικίας της: σχέσεις με τους συμμαθητές και τον αδερφό της, φιλίες, παιχνίδι… Αλλά έχει και τις δικές της, τις βαθύτερες έγνοιες για μια πατρίδα που αναγκάστηκε να εγκαταλείψει.
Ο/Η εκπαιδευτικός παρουσιάζει αποσπάσματα του βιβλίου στα παιδιά. Να σημειωθεί ότι το βιβλίο διατίθεται δωρεάν στην διεύθυνση: https://www.unhcr.org/gr/skliro_karydi. Η διεύθυνση αναρτάται στην ιστοσελίδα της τάξης και τα παιδιά παρακινούνται να το διαβάσουν στο σπίτι τους.
Β΄ μέρος
Σε επόμενο μάθημα οι ομάδες εργασίας καλούνται να τοποθετηθούν αρχικά προφορικά και στη συνέχεια γραπτά -στο ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 – στα παρακάτω θέματα:
Ακολουθεί παρουσίαση των ομαδικών εργασιών και συζήτηση στην ολομέλεια.
Γ΄ μέρος
Ο/Η εκπαιδευτικός παρουσιάζει στα παιδιά το παρακάτω βίντεο:
Μετά την βραβευμένη “χωρίς λόγια” ταινία μικρού μήκους ο/η εκπαιδευτικός καλεί τα παιδιά χωρίς κανένα δικό του/της σχόλιο και χωρίς κανένα σχόλιο από τα ίδια τα παιδιά να γράψουν σε ομάδες την υπόθεση της ταινίας που παρακολούθησαν. Τα παιδιά παρακινούνται να αναφερθούν όχι μόνο στην πλοκή της ιστορίας αλλά και στα συναισθήματα που αυτή τους δημιούργησε.
Ακολουθεί η παρουσίαση των εργασιών των ομάδων. Εντοπίζονται ομοιότητες και διαφορές σε όσα οι ομάδες κατέγραψαν.
Στο τέλος του εργαστηρίου ο/η εκπαιδευτικός ενημερώνει τα παιδιά ότι η ταινία που παρακολούθησαν είναι μια ιστορία εμπνευσμένη από αληθινό γεγονός. Είναι βραζιλιάνικη ταινία κινουμένων σχεδίων μικρού μήκους που προκρίθηκε για τα Βραβεία Όσκαρ το 2021. «Το μήνυμα της ταινίας είναι η ενσυναίσθηση για τους άλλους», λένε οι Hilario και Pece, σκηνοθέτες της ταινίας. «Ότι μπορεί κανείς να κάνει τεράστια διαφορά στις ζωές των άλλων με το να είναι απλώς ευγενικός. Μας κάνει να αναλογιστούμε τη σημασία της παρατήρησης, της ακρόασης και της κατανόησης ότι δεν μπορούμε να κρίνουμε τους ανθρώπους χωρίς να γνωρίζουμε τι κρύβεται πίσω από την εμπειρία τους. Όλοι περνούν καταστάσεις που δεν μπορούμε καν να φανταστούμε, επομένως πρέπει να είμαστε ευγενικοί μεταξύ μας. Γι’ αυτό σκεφτήκαμε να φέρουμε ενσυναίσθηση και ελπίδα σε αυτή την αφήγηση.
ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ:
Τι έμαθα; Πως αισθάνθηκα; Τι μπορώ να εφαρμόσω;
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 3ο
Ο/Η εκπαιδευτικός παρουσιάζει αρχικά μια εικόνα με τους 17 Στόχους Αειφόρου Ανάπτυξης του Ο.Η.Ε.
Καταγράφονται στον πίνακα οι στόχοι με την σειρά που εμφανίζονται στην εικόνα και τα παιδιά καλούνται να εκφραστούν αβίαστα και αυθόρμητα για κάθε στόχο που διαβάζουν. Ό,τι «ακούγεται» καταγράφεται στον πίνακα δίπλα σε κάθε στόχο. (Ιδεοθύελλα)
Στη συνέχεια εκπαιδευτικός και παιδιά επισκέπτονται την ιστοσελίδα https://inactionforabetterworld.com/17-pagkosmioi-stoxoi/, από όπου και αντλούν περισσότερες πληροφορίες για το θέμα. Μαθαίνουν μεταξύ άλλων:
Ακολουθεί προβολή σχετικού βίντεο:
ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ
Τι έμαθα; Πως αισθάνθηκα; Τι μπορώ να εφαρμόσω;
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ 4, 5 ΚΑΙ 6
(Κοινή διδακτική προσέγγιση εργαστηρίων 4, 5, 6)
Ο/Η εκπαιδευτικός μοιράζει ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ σχετικό με τους 17 στόχους Αειφόρου Ανάπτυξης του Ο.Η.Ε. (πηγή αναπροσαρμοσμένου υλικού: https://csr.ert.gr/keep/17-stoxoi-viosimis-anaptyxis/)
Το φυλλάδιο εστιάζει κυρίως στην παρουσίαση των προβλημάτων, που οι 190 ηγέτες στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών – που εκπροσωπούν σχεδόν το σύνολο της ανθρωπότητας – δεσμεύτηκαν να λύσουν. Αν η Παγκόσμια αυτή συμφωνία τηρηθεί τότε ο κόσμος μας θα μεταμορφωθεί σε έναν κόσμο χωρίς φτώχεια, πείνα και ανισότητες. Έναν κόσμο με αξιοπρεπή εργασία και καλή εκπαίδευση, έναν κόσμο ειρηνικό χωρίς την απειλή της κλιματικής αλλαγής, έναν κόσμο που μέσα από τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, θα μεριμνά για τις ανάγκες όχι μόνο της σημερινής γενιάς αλλά και των μελλοντικών γενεών.
Τα παιδιά καλούνται να σκεφτούν τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε αυτό να συμβεί.
Να καταγράψουν ενέργειες που θα αφορούν θεσμούς, οργανώσεις και άτομα.
Να σκεφτούν τρόπους με τους οποίους μπορούν και τα ίδια ως μαθητές και μέλη της οικογένειάς τους να συνεισφέρουν προς αυτή την κατεύθυνση.
Οι 17 βιώσιμοι στόχοι χωρίζονται από τον/την εκπαιδευτικό σε τρεις ομάδες.
Η πρώτη ομάδα αφορά στους στόχους 1 έως και 6, η δεύτερη στους στόχους 7 έως και 12 και η τρίτη ομάδα στους υπόλοιπους.
Μοιράζονται τρία φύλλα εργασίας:
Στο εργαστήριο 4 το ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4
Στο εργαστήριο 5 το ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 5
Στο εργαστήριο 4 το ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 6
Ακολουθεί η παρουσίαση των ομαδικών εργασιών και συζήτηση στην ολομέλεια.
Στο τέλος κάθε εργαστηρίου τα παιδιά αναστοχάζονται:
Τι έμαθα; Πως αισθάνθηκα; Τι μπορώ να εφαρμόσω;
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 7
ΤΕΛΙΚΟΣ ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Α. ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ/PORTFOLIO:
Τα παιδιά συμπληρώνουν τον ατομικό τους φάκελο με τις τελευταίες εργασίες –δραστηριότητες και μελετούν μία τελευταία φορά και όλες τις υπόλοιπες. Έχοντας συνολικά στο μυαλό τους το σύνολο των εργαστηρίων της ενότητας προχωράνε στην αυτό-αξιολόγησή τους.
Β. ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΑΥΤΟ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Μοιράζεται ερωτηματολόγιο, ένα ΦΥΛΛΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗΣ ΑΥΤΟ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ μέσω του οποίου το παιδί καλείται να αυτοπροσδιορίσει το βαθμό επίτευξης των στόχων του προγράμματος και των στόχων που έθεσε το ίδιο για τον εαυτό του.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ – ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Στόχοι Σχεδίου Δράσης
Α) Δεξιότητες (4cs):
δεξιότητες μάθησης 21ου αιώνα:
Β) Στόχοι προγράμματος:
Ακολουθία εργαστηρίων
Εργαστήριο 1
ΕΝΑΣ ΚΑΥΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ
Επιμέρους στόχοι:
ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ:
Δραστηριότητα 1η: Το φαινόμενο του θερμοκηπίου
Παρουσιάζεται στις ομάδες υλικό με εικόνες και κείμενα. Οι μαθητές/τριες ενημερώνονται, συζητούν και προτείνουν λύσεις που αφορούν στα φαινόμενο του θερμοκηπίου και στην αύξηση της θερμοκρασίας της γης.. Το εργαστήριο ολοκληρώνεται με τη συμπλήρωση του φύλλου εργασίας 1.
ΥΛΙΚΟ:
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 1
Ο Ήλιος στέλνει συνεχώς ακτινοβολία στη Γη. Η ακτινοβολία αυτή αφενός κάνει τον κόσμο μας φωτεινό και αφετέρου θερμαίνει τον πλανήτη. Από την άλλη πλευρά, η επιφάνεια της Γης εκπέμπει θερμική ακτινοβολία (υπέρυθρη ακτινοβολία) στο διάστημα. Η ακτινοβολία αυτή απορροφάται από κάποια αέρια της ατμόσφαιρας. Στη συνέχεια, επανεκπέμπεται προς όλες τις διευθύνσεις, οπότε μέρος της επιστρέφει πίσω στο έδαφος και το θερμαίνει. Έτσι η μέση θερμοκρασία στη Γη διατηρείται στους 15ο C, γεγονός που ευνοεί τη ζωή στην επιφάνεια του πλανήτη όπως την ξέρουμε. Χωρίς το φαινόμενο αυτό η μέση θερμοκρασία του πλανήτη θα ήταν, περίπου, -19ο C. Το φαινόμενο αυτό υπάρχει εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Ονομάζεται φαινόμενο του θερμοκηπίου, γιατί με παρόμοιο τρόπο λειτουργούν τα θερμοκήπια. Τα αέρια που δεσμεύουν τη θερμική ακτινοβολία ονομάζονται αέρια του θερμοκηπίου ή θερμοκηπικά αέρια. Σημαντικότερα θερμοκηπικά αέρια είναι το διοξείδιο του άνθρακα και το μεθάνιο.
Δραστηριότητα 2η: Η ισορροπία αλλάζει. Η θερμοκρασία της Γης αυξάνεται
ΥΛΙΚΟ
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 2
Τους τελευταίους δυόμιση αιώνες οι κοινωνίες αναπτύχθηκαν αξιοποιώντας ως πηγές ενέργειας τα ορυκτά καύσιμα, αρχικά τους γαιάνθρακες και αργότερα το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Η χημική ενέργεια που παράγεται από την καύση των ορυκτών καυσίμων θέτει σε κίνηση μηχανές, οι οποίες παράγουν προϊόντα σε μεγάλες ποσότητες ή παράγουν ηλεκτρική ενέργεια, η οποία με τη σειρά της χρησιμοποιείται στη μαζική παραγωγή προϊόντων. Με καύση ορυκτών καυσίμων λειτουργούν τα εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος (ΔΕΗ), οι βιομηχανίες, οι βιοτεχνίες, οι κεντρικές θερμάνσεις των κατοικιών και των γραφείων, τα οχήματα και τα μέσα μεταφοράς. Οι αντιδράσεις καύσης εκτός από θερμότητα παράγουν υδρατμούς, διοξείδιο του άνθρακα και αιθάλη (καπνιά). Εξαιτίας αυτής της συμπεριφοράς, μέσα σε διάστημα δυόμιση αιώνων έχουν απελευθερωθεί στην ατμόσφαιρα και στους ωκεανούς τεράστια ποσά διοξειδίου του άνθρακα.
Πηγή: https://climate.nasa.gov/evidence/
Βοηθητικό ΒΙΝΤΕΟ που απεικονίζει διαφορές στις θερμοκρασίες, όπως αυτές μετρήθηκαν από τη ΝΑΣΑ, από το 1880 μέχρι το 2019:
ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1
Ακολουθεί:
ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ
Τι έμαθα; Πως αισθάνθηκα; Τι μπορώ να εφαρμόσω;
2ο εργαστήριο
ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ
Επιμέρους στόχοι:
Παρουσιάζεται στις ομάδες υλικό με πίνακες και κείμενα. Οι μαθητές/τριες ενημερώνονται, συζητούν και προτείνουν λύσεις που αφορούν σε ζητήματα κλιματικής δικαιοσύνης. Το εργαστήριο ολοκληρώνεται με τη συμπλήρωση του φύλλου εργασίας 2.
ΥΛΙΚΟ:
Πηγή: Continent and Region Populations 2020
Πηγή: IMF 2021 (τροποποιημένο)
https://www.imf.org/external/datamapper/NGDPD@WEO/OEMDC/ADVEC/WEOWORLD 2021
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Οι μελλοντικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την περιοχή. Για παράδειγμα κάποιες χαμηλές παράκτιες περιοχές και μικρά νησιά του Ειρηνικού θα υποστούν μεγαλύτερες καταστροφές από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Ωστόσο, δεν είναι μόνο θέμα γεωγραφίας. Οι πλουσιότερες χώρες θα είναι λιγότερο ευάλωτες στις καταστροφές και ικανότερες να εκμεταλλευτούν πιθανά οφέλη, επειδή οι περιοχές αυτές είναι συνήθως λιγότερο πυκνοκατοικημένες και διαθέτουν περισσότερους πόρους για να επενδύσουν στην πρόληψη και την προσαρμογή. Αντίθετα, οι φτωχότερες χώρες θα πληγούν περισσότερο, δεδομένου ότι βασίζονται πιο άμεσα στην τοπική γεωργική παραγωγή και είναι επομένως πιο ευάλωτες στις συνέπειες της μεταβολής της θερμοκρασίας.
ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2
Ακολουθεί:
ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ
Τι έμαθα; Πως αισθάνθηκα; Τι προτείνω;
Εργαστήριο 3
ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ
Επιμέρους στόχοι:
Παρουσιάζεται στις ομάδες υλικό με εικόνες και κείμενα. Οι μαθητές/τριες ενημερώνονται, συζητούν και προτείνουν λύσεις σε θέματα που αφορούν στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Το εργαστήριο ολοκληρώνεται με τη συμπλήρωση του φύλλου εργασίας 3.
ΥΛΙΚΟ:
ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ
Η διακυβερνητική ομάδα επιστημόνων για την κλιματική αλλαγή (IPCC) προβλέπει ότι, μέχρι το τέλος του 21ου αιώνα θα αυξηθεί η μέση θερμοκρασία του πλανήτη από 0,3 έως 4,8 oC σε σχέση με την περίοδο 1986–2005, ανάλογα με το ρυθμό εκπομπής των αερίων του θερμοκηπίου (IPCC 2013α,β). Ως εκ τούτου, η βαρύτητα των επιπτώσεων της αλλαγής του κλίματος θα είναι από σημαντική, στο ευνοϊκότερο σενάριο, έως καταστροφική, στο δυσμενέστερο.
Η κλιματική αλλαγή ευθύνεται για:
α) Τις συχνές και απότομες μεταβολές στη θερμοκρασία του αέρα και στην κίνηση των ανέμων, οι οποίες έχουν σαν αποτέλεσμα τη συχνότερη εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων, όπως:
β) Τις μετατοπίσεις των βροχοπτώσεων και των ξηρασιών σε άλλες περιοχές.
Πηγή: stockvault-climate-change-concept
Πηγή: healthy- vs-damaged-landscape281998-1
ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΟΜΑΔΕΣ: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 3
Ακολουθεί:
ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ
Τι έμαθα; Πως αισθάνθηκα; Τι μπορώ να εφαρμόσω;
Εργαστήριο 4
ΕΝΑΣ ΚΟΣΜΟΣ ΣΥΝΔΕΔΕΜΕΝΟΣ
Επιμέρους στόχος:
Δραστηριότητα
(Πρόκειται για τροποποιημένη δραστηριότητα, η οποία προέρχεται από το περιοδικό stride (UK) και έχει αξιοποιηθεί παλαιότερα από τους Μ. Δίτσιου, Γ. Παυλικάκη και Χ. Παπαζήση.)
Οι μαθητές ενημερώνονται ότι θα εργασθούν σε ομάδες για να συνθέσουν μια ιστορία. Η ιστορία έχει δύο βασικούς χαρακτήρες. Την Νίκη, η οποία είναι μαθήτρια της Β΄ Γυμνασίου στην Ελλάδα και την κα Camara, η οποία έχει έναν πάγκο μικροπωλητή στην Μπανζούλ, πρωτεύουσα της Γκάμπια (μικρής χώρας στη Δυτική Αφρική). Έχουν στη διάθεσή τους 20 προτάσεις που πρέπει να τις βάλουν σε μία λογική αλληλουχία, ώστε να προκύπτει μία ιστορία με νόημα.
Η Νίκη, μαθήτρια γυμνασίου ζει σε μία μεγάλη πόλη και παρακολουθεί καθημερινά μαθήματα σε ωδείο της περιοχής της, στο οποίο την πηγαίνει και την φέρνει ο πατέρας της με το αυτοκίνητο.
α) υπάρχουν περισσότερες από μία λογικές ιστορίες που μπορούν να φτιάξουν με τις προτάσεις που τους δίνονται.
β) Είναι ελεύθεροι να αντικαταστήσουν ή να προσθέσουν προτάσεις, αν το επιθυμούν. Οι προτάσεις που θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν οι μαθητές είναι οι εξής:
ΟΜΑΔΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4
Ακολουθεί:
ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ
Τι έμαθα; Πως αισθάνθηκα; Τι μπορώ να εφαρμόσω;
Εργαστήριο 5
ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΠΕΡΙΟΡΙΣΩ ΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ; ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΥ ΦΥΛΛΑΔΙΟΥ.
Επιμέρους στόχος: Να αναφέρουν συμπεριφορές που περιορίζουν την κλιματική αλλαγή
Μεθοδολογία
Οι ομάδες εξερευνούν διάφορες ιστοσελίδες με την καθοδήγηση του/της εκπαιδευτικού. Κάθε ομάδα εξερευνά μέχρι δύο ιστοσελίδες, και επιλέγει υλικό. Σε περίπτωση που η πρόσβαση σε Η/Υ δεν είναι εφικτή οι ομάδες λαμβάνουν και επεξεργάζονται κατάλληλα ολιγοσέλιδα κείμενα που έχει επιλέξει ο/η εκπαιδευτικός (περίπου όπως αποτυπώνονται στις ιστοσελίδες). Στη συνέχεια, οι ομάδες καλούνται να φτιάξουν ένα μικρό ενημερωτικό φυλλάδιο που θα αποτελείται από τα εξής 4 μέρη:
ΟΜΑΔΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 5
Ακολουθεί παρουσίαση ενημερωτικών φυλλαδίων και συζήτηση.
ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ
Τι έμαθα; Πως αισθάνθηκα; Τι μπορώ να εφαρμόσω;
Εργαστήριο 6
ΤΕΛΙΚΟΣ ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Α. ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ/PORTFOLIO:
Τα παιδιά συμπληρώνουν τον ατομικό τους φάκελο με τις τελευταίες εργασίες –δραστηριότητες και μελετούν μία τελευταία φορά και όλες τις υπόλοιπες. Έχοντας συνολικά στο μυαλό τους το σύνολο των εργαστηρίων της ενότητας προχωράνε στην αυτό-αξιολόγησή τους.
Β. ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΑΥΤΟ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Μοιράζεται ερωτηματολόγιο, ένα ΦΥΛΛΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗΣ ΑΥΤΟ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ μέσω του οποίου το παιδί καλείται να αυτοπροσδιορίσει το βαθμό επίτευξης των στόχων του προγράμματος και των στόχων που έθεσε το ίδιο για τον εαυτό του.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (αρχεία pdf)
Θεματικός Κύκλος: Ζω καλύτερα- Ευ ζην
Είναι βασισμένο στο σχέδιο εργασίας: «Παίζουμε και Μαθαίνουμε Παρέα, Πάντα με Βλέμμα Θετικό..!!» του Νικόλαου Θ. Καμέα. Πλαισιώνεται δε από φύλλα εργασίας (δίνεται πρόσβαση σ’ αυτά στο τέλος του άρθρου) της εκπαιδευτικού Τσάντζου Ελένης.
Τίτλος προγράμματος: “Η ΑΝΑΓΚΗ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΗ ΜΟΥ – ΜΑΖΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ”
Στόχοι Σχεδίου Δράσης
Δεξιότητες:
Στόχοι: Με την ολοκλήρωση των εργαστηρίων δεξιοτήτων αναμένεται οι μαθητές/τριες:
Ακολουθία εργαστηρίων
Εργαστήριο 1
Περιγράφω τον εαυτό μου και γνωρίζομαι καλύτερα με τους άλλους
Α. ΕΓΩ ΜΕ ΔΥΟ ΛΕΞΕΙΣ
Τα παιδιά σχηματίζουν έναν κύκλο. Ένας/Μία μαθητής/τρια κρατάει μία μπάλα. Γίνεται γνωστό ότι η μπάλα καθορίζει το άτομο που έχει δικαίωμα να μιλήσει. Όλοι σεβόμαστε το δικαίωμα αυτό και ακούμε προσεχτικά τι έχει να πει αυτός/ή που μιλάει. Κάθε παιδί παρουσιάζει τον εαυτό του/της στην ολομέλεια, λέγοντας μόνο δύο λέξεις (επίρρημα και επίθετο ή και οτιδήποτε άλλο, για παράδειγμα, είμαι… σταθερά προσεκτικός) και πετάει την μπάλα σε έναν/μία συμμαθητή/τριά του/της.
Β. ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ ΧΙΛΙΕΣ ΛΕΞΕΙΣ!
Παρουσιάζονται μέσω του προβολέα της τάξης, δύο-τρεις φωτογραφίες με παιδιά με διαφορετικά χαρακτηριστικά (εθνικότητα, θρησκεία, χρώμα κ.λπ). Ζητείται από τους μαθητές/τριες, πέρα από τα προφανή χαρακτηριστικά που βλέπουν στις φωτογραφίες, να δημιουργήσουν, ανά ομάδα, σε μία κόλλα χαρτί δύο λίστες: μία με τα κοινά χαρακτηριστικά, τις εμπειρίες και τα ενδιαφέροντα, που μπορεί να έχουν με τα παιδιά των φωτογραφιών και μία με τα διαφορετικά χαρακτηριστικά που μπορεί να έχουν.
Γ. ΑΝ ΗΜΟΥΝ ΕΝΑ ΖΩΑΚΙ…
Μοιράζεται το φύλλο «ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ». Τα παιδιά καλούνται να σκεφτούν και να γράψουν «Αν δεν ήταν άνθρωποι, ποιο ζωάκι θα μπορούσαν να είναι κ.ά». Μέσα από τα χαρακτηριστικά του ζώου που επιλέγουν «βλέπουν» τον εαυτό τους.
Δ. ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ
Τι έμαθα; Πως αισθάνθηκα; Τι μπορώ να εφαρμόσω;
Εργαστήριο 2
Γράφω και μαθαίνω καλύτερα για μένα και τους άλλους
Α. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ;
Με στόχο να κατανοήσουν οι μαθητές/τριες την έννοια της «ταυτότητας» ενός ατόμου (η δική μου ταυτότητα και η ταυτότητα του άλλου) μοιράζεται το φύλλο εργασίας «ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ;». Τα παιδιά καλούνται να περιγράψουν θετικά τον εαυτό τους.
Β. ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ
Τι έμαθα; Πως αισθάνθηκα; Τι μπορώ να εφαρμόσω;
Εργαστήριο 3
Καταλαβαίνοντας και νιώθοντας τον άλλο
Α. ΟΙ ΑΝΑΓΚΕΣ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΕΣ ΜΟΥ
Με στόχο να κατανοήσουν οι μαθητές/τριες ότι λίγο ή πολύ όλοι έχουμε κοινά προβλήματα και όλοι μαζί μπορούμε να τα διαχειριστούμε και να τα διορθώσουμε ή να τα λύσουμε μαζί, μοιράζεται το φύλλο εργασίας «ΟΙ ΑΝΑΓΚΕΣ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΕΣ ΜΟΥ».
Τα παιδιά γράφουν και αργότερα παρουσιάζουν και συζητούν στην ολομέλεια προβλήματα δικά τους που λύθηκαν με παρέμβαση συμμαθητών/τριών τους και το αντίστροφο. Καλούνται επίσης να αναφέρουν θετικές σκέψεις που θα μπορούσαν να προλάβουν τα προβλήματα πριν ακόμα δημιουργηθούν.
Β. ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ
Τι έμαθα; Πως αισθάνθηκα; Τι μπορώ να εφαρμόσω;
Εργαστήριο 4
Δημιουργώντας μια τάξη που ενδιαφέρεται
Α. ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΜΙΑ ΤΑΞΗ ΠΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΤΑΙ
Στο πλαίσιο της κοινής παραδοχής που προέκυψε από το 3ο εργαστήριο ότι όλοι έχουμε κοινές ανάγκες και με θετική σκέψη μπορούμε να προλάβουμε τα προβλήματα τα παιδιά καλούνται να περιγράψουν αρχικά προφορικά και στη συνέχεια γραπτά στο φύλλο εργασίας « ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝΤΑΣ ΜΙΑ ΤΑΞΗ ΠΟΥ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΤΑΙ» την τάξη τους όπως ιδανικά θα ήθελαν να είναι. Καλούνται επίσης να προτείνουν και να συντάξουν το συμβόλαιο κανόνων της τάξης τους.
Β. ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ
Τι έμαθα; Πως αισθάνθηκα; Τι μπορώ να εφαρμόσω;
Εργαστήριο 5
Συμφωνούμε από κοινού και δεσμευόμαστε
Α. ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΤΑΞΗΣ
Μετά από παρουσίαση στην ολομέλεια των κανόνων που προτείνουν τα παιδιά συντάσσεται και αναρτάται στην τάξη το συμβόλαιο της τάξης, που περιλαμβάνει τους κανόνες κοινής αποδοχής της ολομέλειας.
Β. ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ
Τι έμαθα; Πως αισθάνθηκα; Τι μπορώ να εφαρμόσω;
Εργαστήριο 6
Θα μπορούσα να ήμουν εγώ…
Α. ΝΙΩΘΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΑΛΛΟ
Με το ερώτημα, «Η ανάγκη του άλλου θα μπορούσε να είναι και δική μου, ακόμα κι αν ο άλλος είναι κάποιος πολύ μακριά μου;» τα παιδιά διαβάζουν την ιστορία ενός Σύριου πρόσφυγα και ακολουθεί συζήτηση.
Ο Yasser, Σύριος πρόσφυγας, 15 χρονών αφηγείται:
«Όταν ξεκίνησαν τα προβλήματα στη Δαμασκό, η γειτονιά μας ήταν από τις πρώτες που ήλθαν αντιμέτωπες με τον πόλεμο. Μια νύχτα, κατά τη διάρκεια μιας διαμαρτυ-ρίας, οι βόμβες σκότωσαν 400 άτομα. Έως τις έξι το πρωί όλος ο δρόμος είχε αδειάσει και έτσι εγκαταλείψαμε το σπίτι μας ερειπωμένο αφού είχε χτυπηθεί από μια έκρηξη. Αρχικά βρήκαμε καταφύγιο στην επαρχία Quneitra. Αλλά, αν και βρισκόμασταν μακριά από τις συμπλοκές, δεν μπορούσα πλέον να πηγαίνω σχολείο. Έφυγα για το Λίβανο με μόλις 180 δολάρια στην τσέπη μου και από εκεί στην Κωνσταντινούπολη. Αυτές οι πρώτες εβδομάδες ήταν πολύ δύσκολες και μοναχικές. Στην Τουρκία, συνάντησα πέντε από τους φίλους μου και ξεκίνησα να δουλεύω σε ένα εργοστάσιο κατασκευής χάρτινων κουτιών. Είχα για να φάω, αλλά τίποτα περισσότερο. Εργαζόμουν πάνω από δώδεκα ώρες κάθε μέρα. Έτσι, και οι έξι αποφασίσαμε ότι πρέπει να ζητήσουμε άσυλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν είχαμε καθόλου χρήματα, έτσι προσπαθήσαμε μόνοι μας χωρίς τη μεσολάβηση διακινητή. Στη Βουλγαρία μεταφερθήκαμε σε ένα ερειπωμένο κτίριο μόνο για άνδρες στον καταυλισμό Harmanli. Ήταν φρικτά. Δεν υπήρχαν κατάλληλα μπάνια ή ντους, οι άνθρωποι ζεσταίνονταν με φωτιές και η τροφή ήταν πολύ λίγη. Μέρα με τη μέρα τα πράγματα καλυτέρευαν και τώρα πια ζούμε αξιοπρεπώς. Μετά τις πρώτες εβδομάδες οι έξι από εμάς φτιάξαμε μια εθελοντική ομάδα για να προσφέρουμε βοήθεια μέσα στον καταυλισμό. Σύντομα, ξεκινήσαμε ένα ημερήσιο σχολείο για τα παιδιά του καταυλισμού, ώστε όλοι να έχουμε κάτι να κάνουμε. Εάν σταματήσει ο πόλεμος, θα επιστρέψω αμέσως στη Συρία. Αλλά βλέπω ότι δεν πρόκειται να σταματήσει. Πιστεύω ότι δεν θα τελειώσει ούτε σε δέκα χρόνια.»
ΘΕΜΑΤΑ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ:
Β. ΕΛΑ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ
Οι μαθητές/τριες καλούνται να προσπαθήσουν να κόψουν μια ζωγραφιά με το ψαλίδι όχι με το κυρίαρχο χέρι (αυτό που γράφουν) αλλά με το άλλο ή να προσπαθήσουν να διαβάσουν ένα κείμενο σε μία γλώσσα με την οποία δεν έχουν καμία επαφή, για παράδειγμα στα αλβανικά ή στα αραβικά.
Γ. ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ
Τι έμαθα; Πως αισθάνθηκα; Τι μπορώ να εφαρμόσω;
Εργαστήριο 7
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ. ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ. ΒΕΛΤΙΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΠΡΟΧΩΡΩ
Α. ΑΤΟΜΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ/PORTFOLIO:
Τα παιδιά συμπληρώνουν τον ατομικό τους φάκελο με τις τελευταίες εργασίες –δραστηριότητες και μελετούν μία τελευταία φορά και όλες τις υπόλοιπες. Έχοντας συνολικά στο μυαλό τους το σύνολο των εργαστηρίων της ενότητας προχωράνε στην αυτό-αξιολόγησή τους.
Β. ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗ ΑΥΤΟ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
Μοιράζεται ερωτηματολόγιο, ένα ΦΥΛΛΟ ΠΕΡΙΓΡΑΦΙΚΗΣ ΑΥΤΟ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ μέσω του οποίου το παιδί καλείται να αυτοπροσδιορίσει το βαθμό επίτευξης των στόχων του προγράμματος και των στόχων που έθεσε το ίδιο για τον εαυτό του.
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (αρχεία pdf)
1η Θεματική Ενότητα: Προφήτες της Βίβλου:Κλήση για μετάνοια και αναγγελία του Μεσσία
2η Θεματική Ενότητα:«Εγώ ειμί η Οδός, η Αλήθεια και η Ζωή».Η διδασκαλία του Χριστού
3η Θεματική Ενότητα:Συμπόρευση με όρια και κανόνες
4η Θεματική Ενότητα: Αναγνωρίζοντας και διορθώνοντας τα λάθη μας
5η Θεματική Ενότητα: Η Εκκλησία του Χριστού μπαίνει στην ιστορία
6η Θεματική Ενότητα: Αγώνας για τη διαφύλαξη της αλήθειας
7η Θεματική Ενότητα:Αποστολές για την καλή είδηση
Α ΕΝΟΤΗΤΑ : Είμαστε όλοι πολίτες
Β ΕΝΟΤΗΤΑ :Έχουμε δικαιώματα και υποχρεώσεις
Γ ΕΝΟΤΗΤΑ : Ζούμε στη δημοκρατία ΚΟΥΙΖ
Δ ΕΝΟΤΗΤΑ : Συμμετέχουμε στη λήψη αποφάσεων
Στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες, τα δικαιώματα του ατόμου προστατεύονται από το Σύνταγμα και τους νόμους
Ο άνθρωπος είναι μία κοινωνική οντότητα. Για να μπορέσει να προοδέψει χρειάζεται να αλληλεπιδρά με άλλους ανθρώπους. Έτσι από τη στιγμή της γέννησής του εντάσσεται σε διάφορες κοινωνικές ομάδες.
Τι είναι όμως οι κοινωνικές ομάδες;
Μία από τις σημαντικότερες λειτουργίες του ανθρώπου είναι ο τρόπος που παίρνει αποφάσεις είτε σε ατομικό είτε σε ομαδικό επίπεδο. Πώς λαμβάνουμε αποφάσεις
Η Δημοκρατία είναι το πολίτευμα που θεμέλιο του πολιτεύματος είναι η λαϊκή κυριαρχία, όλες οι εξουσίες πηγάζουν από το Λαό, υπάρχουν υπέρ αυτού και του Έθνους και ασκούνται όπως ορίζει το Σύνταγμα.
Στην Κοινοβουλευτική δημοκρατία η Βουλή παίζει τον κυρίαρχο ρόλο, καθώς είναι ο χώρος στον οποίο γίνεται ο δημόσιος διάλογος για τα θέματα που αφορούν τη λειτουργία του κράτους.
Συχνά ακούμε την έκφραση “είναι δικαίωμά μου”.
Τι είναι όμως τα δικαιώματα, πώς ξεχωρίζουμε αν μιλάμε για ανάγκη ή για επιθυμία και τι είναι οι υποχρεώσεις που δημιουργούν τα δικαιώματα αυτά.
Είμαστε πολίτες της Ελλάδας, της Ευρώπης του κόσμου. Έχουμε δικαιώματα, αλλά έχουμε και υποχρεώσεις.
Ως πολίτες του κόσμου, ως κάτοικοι αυτού του πλανήτη που λέγεται Γη θα πρέπει να μας ενδιαφέρουν τα προβλήματα που έχει, να βρίσκουμε τις αιτίες που τα δημιουργούν, να αντιλαμβανόμαστε τα αποτελέσματα τους και να προσπαθούμε να βρούμε λύσεις.
Είμαστε πολίτες της Ελλάδας, αλλά η χώρα μας ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συνεπώς είμαστε πολίτες και της μεγάλης αυτής ένωσης.
Ποια είναι τα βασικά δικαιώματα και ποιες οι βασικές υποχρεώσεις που έχουμε με τη συμμετοχή μας στην ένωση αυτή;
Ταυτόχρονα όμως είμαστε και πολίτες του κόσμου και θα πρέπει να ενδιαφερόμαστε για ότι συμβαίνει σε αυτόν.
Οι άνθρωποι καθημερινά παίρνουν αποφάσεις είτε σε ατομικό είτε σε συλλογικό επίπεδο. Οι αποφάσεις αυτές θα πρέπει να λαμβάνονται με λογική και όχι με τη συναισθηματική φόρτιση της στιγμής, γιατί μπορεί να οδηγήσουν σε λάθη.
Το πολίτευμα της χώρας μας είναι Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, διότ οι Έλληνες πολίτες, κάθε τέσσερα χρόνια, εκλέγουν τους αντιπροσώπους τους, τους βουλευτές και οι βουλευτές με τη σειρά τους εκλέγουν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Οι βασίκές απόψεις του ελληνικού λαού εκφράζονται μέσα στη Βουλή.
Η-ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ-ΤΗΣ-ΒΟΥΛΗΣ-ΣΤΗΝ-ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ-ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
Ο τρόπος με τον οποίο οργανώνεται και ασκείται η κρατική εξουσία ονομάζεται πολίτευμα. Δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο την εξουσία την έχει ο δήμος, δηλαδή ο λαός. Στην Ελλάδα έχουμε δημοκρατία. Αυτό όμως δεν ίσχυε πάντα. Για μια επταετία από το 1967 έως το 1974 είχαμε στρατιωτική δικτατορία.
Ας δούμε τα δύο αυτά πολιτεύματα.
ΗΧΟΣ
Πώς παράγεται ο ήχος
Διάδοση του ήχου
Ανάκλαση του ήχου
Απορρόφηση του ήχου
| Παρουσιάσεις | Quizizz/μάθημα | Quiz Επαν. | Quizizz/ επανάληψη | Παιχνίδι | Εscape rooms | Ε-me |
 |
 |
|
|
 |
 |
 |
Ενότητα Δ: Ελληνισμός εκτός συνόρων
Στην ενότητα αυτή θα μάθετε για:
το φυσικό περιβάλλον και τους κατοίκους της Κύπρου
τον Ελληνισμό της Διασποράς
τις ελληνικές εστίες της αρχαιότητας
Κεφάλαιο 44ο: Κύπρος: το φυσικό της περιβάλλον
για τη γεωγραφική θέση και τα κυριότερα γεωμορφολογικά στοιχεία της Κύπρου.
Κεφάλαιο 45ο: Κύπρος : το ανθρωπογενές της περιβάλλον
για τους κατοίκους της Κύπρου και τον πολιτισμό της.
Κεφάλαιο 46ο: Ο ελληνισμός της διασποράς
για τους Έλληνες, που κατοικούν σε πολλά σημεία του κόσμου.
Κεφάλαιο 47ο: Το ελληνικό στοιχείο σε αρχαίες ελληνικές εστίες
ορισμένα στοιχεία της ζωής των Ελλήνων στις αρχαίες ελληνικές εστίες, που βρίσκονται μακριά από την Ελλάδα.
Κεφάλαιο 36ο : Η αγροτική παραγωγή στην Ελλάδα
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 37ο : H κτηνοτροφική παραγωγή και η αλιεία στην Ελλάδα
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 38ο : Ο δασικός και ο ορυκτός πλούτος της Ελλάδας
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 39ο : H βιομηχανική παραγωγή στην Ελλάδα
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 40ο : Οι Yπηρεσίες στην Ελλάδα
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 41ο : Οι συγκοινωνίες στην Ελλάδα
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 42ο : Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 43ο : Η σημασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 33ο : H διοικητική διαίρεση της Ελλάδας
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 34ο : Τα γεωγραφικά διαμερίσματα και οι περιφέρειες της Ελλάδας
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 35ο : Οι νομοί της Ελλάδας
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Κεφάλαιο 28ο : Οι Έλληνες: Ένας λαός με μεγάλη και συνεχή ιστορία
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 29ο : Ο πληθυσμός της Ελλάδας
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 30ο : Η γεωγραφική κατανομή του πληθυσμού της Ελλάδας
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
πώς κατανέμεται ο πληθυσμός της χώρας μας και από ποιους παράγοντες εξαρτάται αυτή η κατανομή
Κεφάλαιο 31ο : Τα μεγάλα αστικά κέντρα της Ελλάδας
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 32ο : Οι πόλεις της Ελλάδας
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 22ο : Η χλωρίδα και η πανίδα της Ελλάδας
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 23ο : Η βλάστηση της Ελλάδας
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 24ο : Χαρακτηριστικά οικοσυστήματα της Ελλάδας
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 25ο : Αλλαγές στην επιφάνεια της Γης
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 26ο : Ο ρόλος των ηφαιστείων και των σεισμών
στις αλλαγές της φύσης
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
Κεφάλαιο 27ο : Οι φυσικές καταστροφές στο χώρο της Ελλάδας
Στο κεφάλαιο αυτό θα μάθετε:
28. Το Κράτος αντιμετωπίζει μεγάλα εσωτερικά προβλήματα
 |
Τα μέτρα για την προστασία των γεωργών δεν εφαρμόζονται.
Η πρωτεύουσα αποξενώνεται από τις αγροτικές επαρχίες της.
Ο στρατός αποδυναμώνεται, ο λαός δυσαρεστείται και τα οικονομικά
του κράτους παραλύουν.
29. Νέοι εχθροί εμφανίζονται και αποσπούν εδάφη από την αυτοκρατορία
30α. Η τέταρτη σταυροφορία και η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους
29.-ΝΕΟΙ-ΕΧΘΡΟΙ-ΕΜΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ-ΚΑΙ-ΑΠΟΣΠΟΥΝ-ΕΔΑΦΗ-ΑΠΟ-ΤΗΝ-ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ 
30β. Τα ελληνικά κράτη μετά την άλωση της Πόλης
31. Η ανάκτηση της Πόλης από το Μιχαήλ Η’, τον Παλαιολόγο
ΠΕΡΙΜΕΤΡΟΣ -ΕΜΒΑΔΟΝ
ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ -1
ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ -2
ΜΟΝΑΔΕΣ ΜΗΚΟΥΣ – ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ – ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ
ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΑ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥΣ
ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ
ΣΧΕΔΙΑΖΟΝΤΑΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ
άσκηση – ΕΙΔΗ ΤΡΙΓΩΝΩΝ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΓΩΝΙΕΣ ΤΟΥΣ
ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΣΤΙΣ ΜΟΝΑΔΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΜΗΚΟΥΣ
ΜΟΝΑΔΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣ – ΕΜΒΑΔΟΝ
ΕΜΒΑΔΟΝ ΚΑΙ ΟΓΚΟΣ ΓΕΩΜΕΤΡΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ
ΕΙΔΗ ΓΩΝΙΩΝ
ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Ο αθλητισμός στην αρχαία Ελλάδα
Σύγχρονος αθλητισμός
Σχηματισμός Παρατατικού – Αορίστου σύνθετων ρημάτων // Αυτοπαθείς αντωνυμίες // Οριστικές αντωνυμίες // Τελικές – Συμπερασματικές προτάσεις
Γενικά για τις αντωνυμίες – Ασκήσειςπηγή: (Ελληνικός Πολιτισμός)
Και τα παιδιά αθλούνται …
Αιτιολογικές προτάσεις
Αιτιολογικές λέγονται οι προτάσεις που δηλώνουν την αιτία μιας πράξης ή μιας κατάστασης.
Χωρίζονται συνήθως από τις προτάσεις που προσδιορίζουν με κόμμα, εκτός κι αν είναι πολύ σύντομες.
Εισάγονται:
αιτιολογικοί σύνδεσμοι
Δεν πήγα στο σχολείο, γιατί ήμουν άρρωστος.
Δε συμφωνώ μαζί σας, διότι όσα λέτε δεν έχουν καμία λογική βάση.
Έφυγε νευριασμένος, επειδή ο πατέρας του δεν του έδωσε λεφτά.
|
Αρκτικόλεξα είναι οι συντομογραφίες που σχηματίζονται από τα αρχικά γράμματα φράσεων, οι οποίες συνήθως δηλώνουν: ονομασίες συλλόγων, σωματείων οργανισμών, επιχειρήσεων, πολιτικών κομμάτων κτλ.
Τα αρκτικόλεξα γράφονται με κεφαλαία και χωρίς τελεία ανάμεσα τους, εκτός αν μια λέξη αποδίδεται με δύο γράμματα στο αρκτικόλεξο. |
Συντομογραφίες (ή βραχυγραφίες) είναι οι συντομευμένες λέξεις που αποτελούνται από κάποια γράμματα μιας λέξης ή φράσης.
|
|
|
 |
|
|
Στις μέρες μας η διαφήμιση παρουσιάζεται παντού: στις εφημερίδες, στα περιοδικά, στο ραδιόφωνο, στην τηλεόραση, στο διαδίκτυο, στους τοίχους(αφίσες)
Η διαφήμιση πληροφορεί και ενημερώνει για τα προϊόντα που υπάρχουν στην αγορά. Βέβαια το κάνει τις περισσότερες φορές ελκυστικά για να πείσει τον καταναλωτή να τα αγοράσει. Άραγε λέει την αλήθεια; Ή μήπως προβάλλει μόνο τα πλεονεκτήματα ενός προϊόντος και δεν αναφέρεται καθόλου στα τυχόν μειονεκτήματα; |
ΑντικείμενοΤο αντικείμενο είναι ο όρος της πρότασης που φανερώνει που μεταβαίνει η ενέργεια του υποκείμενου. Το αντικείμενο μπορεί να είναι πρόσωπο ή πράγμα ή κατάσταση και μπαίνει συνήθως σε μια από τις πλάγιες πτώσεις, συνήθως στην αιτιατική.
Π.χ. Η Μαρία άνοιξε (τι;) την πόρτα. |
Το άμεσο αντικείμενο: Είναι το πρόσωπο ή το πράγμα στο οποίο φθάνει άμεσα η ενέργεια του υποκείμενο.
Π.χ. Ο ξυλοκόπος κόβει τα ξύλα.
|
Έμμεσο αντικείμενο: Τούτο συμπληρώνει την έννοια της ρηματικής ενέργειας, όταν υπάρχουν στην πρόταση περισσότερα από ένα αντικείμενα.
Π.χ. Διδάσκω το μαθητή μουσική, ο Πέτρος μου έδωσε το βιβλίο.
Τα ρήματα που έχουν δύο αντικείμενα λέγονται δίπτωτα.
Επίσης αντικείμενο λέγεται κάθε πράγμα που μπορεί να υποπέσει στις αισθήσεις του ανθρώπου. |
|
Στον ευθύ λόγο μεταφέρουμε το διάλογο έτσι ακριβώς όπως τον ακούσαμε.
– Γιατί έφερες το μικρόφωνο;
– Για να ακούγομαι καλά. Στον ευθύ λόγο, πριν από τα λόγια κάποιου, που τα καταγράφουμε όπως ακριβώς τα είπε, βάζουμε παύλα και απ΄αυτή δυο τελείες.
|
Στον πλάγιο λόγο περιγράφουμε το διάλογο που έγινε:
Ο δάσκαλος ρώτησε την Ελένη γιατί έφερε μικρόφωνο και αυτή απάντησε ότι το έφερε για να ακούγεται καλά.
Για να μετατρέψουμε τον ευθύ σε πλάγιο λόγο κάνουμε τα παρακάτω:
|
Προγράμματα Τηλεόρασης
ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ
ΦΩΣ
Διάδοση του φωτός
Διαφανή, ημιδιαφανή και αδιαφανή σώματα
Φως και σκιές
Ανάκλαση και διάχυση του φωτός
Απορρόφηση του φωτός
| Παρουσιάσεις | Quizizz/μάθημα | Quiz Επαν. | Quizizz/ επανάληψη | Παιχνίδι | Εscape rooms | Ε-me |
 |
 |
|
|
 |
 |
 |
ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
25. Το Βυζάντιο φτάνει στο απόγειο της ακμής του
 |
 |
 |
ΕΠΙΤΡΑΠΕΖΙΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ
ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ
 |
 |
ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
17. Οι γείτονες των Βυζαντινών
18. Πέρσες και Άβαροι συμμαχούν εναντίον του Βυζαντίου
 |
 |
 |
 |
 |
 |
19.Οι Βυζαντινοί και οι Άραβες
 |
 |
20.Η φύλαξη των ανατολικών συνόρων και οι Ακρίτες
 |
 |
|
Το 862 μ.Χ., ο Σλάβος ηγεμόνας της Μοραβίας Ρατισλάβος έστειλε πρεσβεία στην Κωνσταντινούπολη και ζήτησε από τους Βυζαντινούς να στείλουν ιεραποστόλους για να διδάξουν στο λαό του τη χριστιανική πίστη. Ο αυτοκράτορας Μιχαήλ ο Γ’ αποδέχτηκε την πρόσκληση του Ρατισλάβου και ο πατριάρχης Φώτιος ανέθεσε τη σημαντική αυτή αποστολή σε δυο αδελφούς από τη Θεσσαλονίκη, τον Κύριλλο και τον Μεθόδιο, επίλεκτα στελέχη της εκκλησίας και της Πατριαρχικής Σχολής, οι οποίοι μιλούσαν τη σλαβική γλώσσα.
|
Κύριλλος και Μεθόδιος
|
Το έργο που δημιούργησαν ήταν μεγάλο και σημαντικό:
Οι δεσμοί αυτοί διατηρούνται και στις μέρες μας.
ΜΑΘΗΜΑ ΜΕ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
ΔΕΚΑΔΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ
Κεφάλαιο 19ο : Οι ποταμοί της Ελλάδας
Πηγές: Από εδώ ξεκινά το ποτάμι. Το τμήμα αυτό του ποταμού βρίσκεται ψηλά στα βουνά, στα οποία πέφτουν περισσότερες βροχές και χιόνια. Σ΄ αυτό το σημείο το ποτάμι είναι ορμητικό, γιατί το έδαφος έχει μεγάλη κλίση.
Η κυρίως ροή είναι το πιο μεγάλο μέρος του ποταμού που ξεκινά από τις πηγές και φθάνει μέχρι τη θάλασσα. Συνήθως βρίσκεται σε κάποια πεδιάδα. Το ποτάμι ρέει πιο αργά. Το πλάτος του μεγαλώνει πολύ, γιατί συγκεντρώνει τα νερά πολλών παραποτάμων.
Το μέρος που ενώνονται δυο ποταμοί λέγεται συμβολή.
Μαίανδροι λέγονται οι συνεχείς κλειστές στροφές του ποταμού
Οι εκβολές είναι το τμήμα του ποταμού που χύνεται στη θάλασσα. Εκεί χωρίζεται σε μικρότερα τμήματα σχηματίζοντας πολλές φορές ένα Δέλτα.
Το δέλτα έχει μεγάλο οικολογικό ενδιαφέρον, γιατί συγκεντρώνονται σπάνια πουλιά και πολλά είδη φυτών.
Η Ελλάδα έχει πολλούς ορμητικούς ποταμούς, οι περισσότεροι από τους οποίους έχουν μικρό μήκος. Η ορμητικότητα τους οφείλεται στο γεγονός ότι διασχίζουν μικρή απόσταση ξεκινώντας από το βουνό μέχρι να φθάσουν χαμηλότερα στο επίπεδο της θάλασσας.
Η ποσότητα νερού που μεταφέρουν είναι διαφορετική από εποχή σε εποχή. Πολύ νερό μεταφέρουν κυρίως το φθινόπωρο και το χειμώνα, όταν παρατηρούνται έντονες βροχοπτώσεις.
Οι πηγές των μεγαλύτερων ποταμών βρίσκονται στην οροσειρά της Πίνδου
Στο Αιγαίο πέλαγος εκβάλλουν: ο Αλιάκμονας, ο Πηνειός, ο Σπερχειός.
Στο Ιόνιο εκβάλλουν: ο Άραχθος, ο Λούρος, ο Αχελώος, ο Εύηνος, ο Μόρνος.
Στην Πελοπόννησο ρέουν ο Αλφειός, ο Λάδωνας και ο Ευρώτας. Ο Ευρώτας είναι ο ποταμός των αρχαίων Σπαρτιατών, που πηγάζει από τον Ταΰγετο και εκβάλλει στο Λακωνικό κόλπο.
Yπάρχουν και ποτάμια, τα οποία πηγάζουν από γειτονικές χώρες και εκβάλλουν στο Αιγαίο.
Τα κυριότερα από αυτά είναι: ο Έβρος, ο Νέστος, ο Στρυμόνας και ο Αξιός.
Αντίθετα ο Αώος πηγάζει από την Πίνδο, περνά στην Αλβανία και εκβάλλει στην Αδριατική Θάλασσα.
Πολλές φορές τα ποτάμια σχηματίζουν απότομα φαράγγια, όπου το άγριο και απότομο τοπίο σε συνδυασμό με τα μεγάλα δέντρα και τους μαγευτικούς ήχους παρουσιάζει στον περιηγητή το μεγαλείο της φύσης.
 |
 |
 |
ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Κεφάλαιο 20ο : Οι λίμνες της Ελλάδας
ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Κεφάλαιο 21ο : Η ζωή στα ποτάμια και τις λίμνες της Ελλάδας
Στη σύγχρονη εποχή απαιτούνται όλο και περισσότερες ποσότητες νερού για:
Μια και η ανάγκη για κατανάλωση γλυκού νερού έχει αυξηθεί, αποθηκεύουμε ποσότητες νερού με την κατασκευή τεχνητών λιμνών, φραγμάτων και μικρών δεξαμενών.
Στη χώρα μας έχουμε τέτοιες τεχνητές λίμνες και φράγματα για τη συγκέντρωση νερού, που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, για άρδευση και ύδρευση.
Είδη τεχνητών λιμνών
Τεχνητές λίμνες για άρδευση:
Λίμνη Κερκίνη και λίμνη Πηνειού στην Πελοπόννησο.
Τεχνητές λίμνες για ύδρευση:
Λίμνη Μόρνου και λίμνη Μαραθώνα για την ύδρευση του λεκανοπεδίου της Αττικής.
Τεχνητές λίμνες για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας:
Λίμνες Λάδωνα, Λούρου, Ταυρωπού, Κρεμαστών, Καστρακίου Πολύφυτου, Άραχθου.
*άρδευση: το πότισμα της γης
*ύδρευση: η τροφοδοσία μιας περιοχής με νερό
 |
 |
Θετικά και αρνητικά αποτελέσματα από την αποξήρανση μιας λίμνης.
Στα θετικά ανήκουν η απόκτηση καλλιεργήσιμων εδαφών και η εξαφάνιση της ελονοσίας.
Στα αρνητικά αποτελέσματα μπορούμε να αναφέρουμε τη μείωση νερού που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για άρδευση και ύδρευση καθώς και την εξαφάνιση πουλιών και ψαριών που ζούσαν στον υδροβιότοπο της λίμνης.
| Παρουσίαση 19-21 | Οι ποταμοί της Ελλάδας 1 | Οι ποταμοί της Ελλάδας
Η ζωή στα ποτάμια και τις λίμνες της Ελλάδας
|
Οι ποταμοί της Ελλάδας
|
Κεφάλαιο 16ο : Η έννοια του κλίματος – Διαφορές καιρού και κλίματος
& Κεφάλαιο 17ο : Το κλίμα της Ελλάδας & Κεφάλαιο 18ο : Καιρός, κλίμα και ανθρώπινες δραστηριότητες
|
ΚΛΙΜΑ Οι Καιρικές συνθήκες ( θερμοκρασία, βροχή, υγρασία, άνεμοι, χιόνι κ.τ.λ.) που επικρατούν σε έναν τόπο σε κάθε εποχή κι επαναλαμβάνονται σχεδόν ίδιες για πολλά χρόνια. |
ΚΑΙΡΟΣ Οι καιρικές συνθήκες που επικρατούν σε έναν τόπο σε μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο (λίγες ημέρες) καθορίζουν τον καιρό του τόπου αυτού. |
ΚΑΙΡΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ονομάζουμε τη ζέστη, το κρύο, οι βροχές, οι άνεμοι, η υγρασία κ.λπ. που παρουσιάζονται σε μια περιοχή για μικρό χρονικό διάστημα. Ο καιρός μιας περιοχής αλλάζει από εποχή σε εποχή. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι αλλαγές αυτές επαναλαμβάνονται οι ίδιες κάθε χρόνο. Μια περιοχή, λοιπόν, έχει περίπου τις ίδιες καιρικές συνθήκες κάθε εποχή του χρόνου για πολλά χρόνια. |
Οι επιστήμονες που ασχολούνται με την πρόγνωση του καιρού ονομάζονται μετεωρολόγοι.
Οι μετεωρολόγοι χρησιμοποιώντας διάφορα όργανα (βροχόμετρα, υγρόμετρα, βαρόμετρα κ.ά.) συγκεντρώνουν στοιχεία, τα επεξεργάζονται και εκδίδουν τα δελτία καιρού.
Τα ΔΕΛΤΊΑ ΚΑΙΡΟΎ προβλέπουν τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν σε μια περιοχή για τις επόμενες ημέρες.
Τα δελτία καιρού και τα σύμβολα μας δίνουν πληροφορίες για τη θερμοκρασία, δηλ. πόσο ζεστός ή κρύος είναι ο καιρός σε μια περιοχή, για τις βροχές, την υγρασία ή τους ανέμους που παρουσιάζονται στην περιοχή αυτή κατά τα επόμενα εικοσιτετράωρα. Μας πληροφορούν δηλαδή για τις καιρικές συνθήκες, που δηλώνουν τον καιρό για ένα μικρό χρονικό διάστημα.
|
Όπως γνωρίζουμε, η Ελλάδα είναι χώρα μεσογειακή. Βρέχεται από θάλασσα από τα ανατολικά, νότια και δυτικά, γεγονός που επηρεάζει σημαντικά το κλίμα της. Η χώρα μας, γενικά, έχει ήπιους, υγρούς χειμώνες και θερμά, ξηρά καλοκαίρια. Το κλίμα αυτό, το οποίο παρουσιάζεται στις χώρες γύρω από τη Μεσόγειο Θάλασσα, ονομάζεται εύκρατο μεσογειακό. Το κλίμα δεν είναι το ίδιο σε όλες τις περιοχές της χώρας μας. Μία περιοχή που βρίσκεται κοντά στη θάλασσα, έχει πιο ήπιο χειμώνα από μια άλλη που βρίσκεται μακριά από τη θάλασσα. Οι περιοχές που βρίσκονται σε μεγάλο υψόμετρο (ορεινές περιοχές) έχουν πιο ψυχρό κλίμα (χαμηλές θερμοκρασίες) από τις περιοχές που βρίσκονται σε μικρό υψόμετρο (πεδινές περιοχές). Προσέξτε τη θερμοκρασία του Καρπενησίου και των Χανίων. |
H Ελλάδα είναι χώρα μεσογειακή.
Βρέχεται από θάλασσα από τα ανατολικά, νότια και δυτικά, γεγονός που επηρεάζει σημαντικά το κλίμα της.
Έχει κλίμα εύκρατο μεσογειακό:
– ήπιους και υγρούς χειμώνες,
– θερμά και ξερά καλοκαίρια και
-μακρές περιόδους ηλιοφάνειας κατά την μεγαλύτερη διάρκεια του έτους.
Το κλίμα δεν είναι το ίδιο σε όλες τις περιοχές της χώρας μας.
Μία παραθαλάσσια περιοχή , έχει συνήθως ηπιότερους χειμώνες,
πιο ξηρά καλοκαίρια και
λιγότερες βροχές από μια ηπειρωτική.
Οι ορεινές περιοχές έχουν
πιο ψυχρούς χειμώνες,
πιο δροσερά καλοκαίρια και
περισσότερες βροχοπτώσεις από τις πεδινές περιοχές.
Οι τοπικές συνθήκες διαμορφώνονται από το ανάγλυφο μιας περιοχής.
Η Πίνδος εμποδίζει τους υγρούς ανέμους να περάσουν στην ανατολική Ελλάδα κι έτσι
η δυτική Ελλάδα έχει περισσότερες βροχοπτώσεις όλο το χρόνο.
Η ΟΡΟΣΕΙΡΑ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ
| Παρουσιάσεις | Quizizz/μάθημα | Quiz Επαν. | Quizizz/ επανάληψη | Παιχνίδι | Εscape rooms | Ε-me |
 |
|
|
|
 |
 |
 |
ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Ηλεκτρικό ρεύμα – Μια επικίνδυνη υπόθεση
Σύνδεση σε σειρά και παράλληλη σύνδεση
Οι ηλεκτρικές συσκευές μπορούν να συνδέονται σε ένα κύκλωμα σε σειρά ή παράλληλα.
 |
 |
Αγωγοί και μονωτές
Το ηλεκτρικό ρεύμα
Σε μερικά υλικά, όπως τα μέταλλα, ορισμένα ηλεκτρόνια μπορούν αν ξεφύγουν από την έλξη του πυρήνα ενός ατόμου και να κινηθούν ελεύθερα μέσα στη μάζα του υλικού. Τα ηλεκτρόνια αυτά ονομάζονται ελεύθερα ηλεκτρόνια. Η ροή ελεύθερων ηλεκτρονίων προς μία ορισμένη κατεύθυνση ονομάζεται ηλεκτρικό ρεύμα.
Η ροή των ηλεκτρονίων έχει φορά από τον αρνητικό προς το θετικό πόλο μιας ηλεκτρικής πηγής.
Πότε ανάβει το λαμπάκι;Ένα απλό κύκλωμα
Ο ηλεκτρικός λαμπτήρας χρησιμοποιείται για την μετατροπή της ηλεκτρικής ενέργειας σε φωτεινή.
Η μεταλλική βάση που στηρίζεται η λάμπα ονομάζεται λυχνιολαβή, από την οποία τροφοδοτείται με ηλεκτρικό ρεύμα.
Υπάρχουν δύο τρόποι ένωσης του λαμπτήρα με τη λυχνιολαβή ο βιδωτός και ο μπαγιονέτ
Στατικός ηλεκτρισμός
Σίγουρα κάποια στιγμή έχεις νιώσει κι εσύ ένα μικρό «τίναγμα», καθώς βγάζεις ένα μάλλινο πουλόβερ ή καθώς ακουμπάς την πόρτα του αυτοκινήτου, όταν βγαίνεις από αυτό. Πού οφείλεται άραγε το «τίναγμα» αυτό;
Αυτές είναι εκδηλώσεις μιας μορφής ηλεκτρισμού που λέγεται στατικός ηλεκτρισμός.
Πού οφείλεται όμως η ύπαρξη του στατικού ηλεκτρισμού;
Εδώ και χιλιάδες χρόνια ήταν γνωστό ότι το ήλεκτρον ή κεχριμπάρι, όταν τρίβεται με ένα ύφασμα, αποκτά ηλεκτρικές ιδιότητες.
Ο ηλεκτρισμός πήρε το όνομά του από το ήλεκτρον, την ελληνική ονομασία για το κεχριμπάρι.
Ήλεκτρον – ηλεκτρισμός
Ο ηλεκτρισμός δεν είναι δημιούργημα του ανθρώπου.
Ηλεκτρικά φαινόμενα υπάρχουν, όσο υπάρχει και η Γη.
Σε παλαιότερες εποχές οι άνθρωποι εντυπωσιάζονταν από τους κεραυνούς, τους οποίους σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία έριχνε ο Δίας, για να τιμωρήσει τους ανθρώπους.
Το ηλεκτρικό ρεύμα όμως είναι ανθρώπινη εφεύρεση.
Γύρω στα 1800 ο φυσικός Alessanndro Volta κατασκεύασε την πρώτη μπαταρία, με την οποία μπορούσε να δημιουργήσει ηλεκτρικό ρεύμα.
Τα πάντα γύρω μας αποτελούνται από άτομα.
Οι επιστήμονες έχουν βρει μέχρι τώρα 115 διαφορετικά είδη ατόμων.
Ό,τι βλέπουμε γύρω μας αποτελείται από διαφορετικούς συνδυασμούς αυτών των ατόμων.
Σε κάθε άτομο υπάρχει ο πυρήνας που αποτελείται από νετρόνια (ηλεκτρικά ουδέτερα) και πρωτόνια (θετικά φορτισμένα).
Γύρω από τον πυρήνα κινούνται τα ηλεκτρόνια (αρνητικά φορτισμένα)
Σε ένα άτομο ο αριθμός των πρωτονίων
είναι ίσος με τον αριθμό των ηλεκτρονίων.
Το άτομο αυτό είναι ηλεκτρικά ουδέτερο
(δεν έχει ηλεκτρισμό)
Όταν χάνει ή παίρνει ηλεκτρόνια από ένα άλλο σώμα.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Μόνο τα ηλεκτρόνια μπορούν μεταφερθούν από το ένα σώμα στο άλλο.
Έτσι:
Τα ηλεκτρόνια που μεταφέρονται από το ένα σώμα στο άλλο με τριβή, είναι σταθερά (δε ρέουν μέσα στο σώμα).
Αυτά τα φορτία ονομάζονται στατικά και τα φαινόμενα που οφείλονται σ’ αυτά ονομάζονται στατικός ηλεκτρισμός.
Κεφάλαιο 13ο : Τα βουνά της Ελλάδας
 |
 |
 |
 |
 |
 |
ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Κεφάλαιο 14ο : Οι πεδιάδες της Ελλάδας
ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Κεφάλαιο 15ο : Η ζωή στα βουνά και στις πεδιάδες
Επανάληψη κεφαλαίων 13-15
| Παρουσίαση 13-15 | Τα βουνά της Ελλάδας | Τα βουνά της Ελλάδας | Τα βουνά της Ελλάδας |
ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
16. Το βυζαντινό κράτος μεγαλώνει και φτάνει στα παλιά σύνορα της αυτοκρατορίας
15. Η Αγία Σοφία, ένα αριστούργημα της αρχιτεκτονικής
14. Οι Δήμοι αναστατώνουν την πρωτεύουσα με τη «στάση του νίκα»
13. Ο Ιουστινιανός μεταρρυθμίζει τη διοίκηση και τη νομοθεσία
ΦΕ1: Το θερμόμετρο
 |
 |
ΦΕ2:Θερμοκρασία – Θερμότητα: Δύο έννοιες διαφορετικές
Θερμική ενέργεια είναι η κινητική ενέργεια που έχουν τα μόρια λόγω των συνεχών και τυχαίων κινήσεών τους.
Θερμότητα λέμε την ενέργεια, που ρέει από ένα σώμα προς ένα άλλο λόγω διαφορετικής θερμοκρασίας.
Η θερμοκρασία είναι μια έννοια που μας βοηθά να περιγράψουμε πόσο θερμό ή ψυχρό είναι ένα σώμα. Όταν ένα σώμα είναι θερμό, λέμε ότι έχει υψηλή θερμοκρασία, όταν είναι ψυχρό, λέμε ότι έχει χαμηλή θερμοκρασία.
Τη θερμοκρασία τη μετράμε με ειδικά όργανα, τα θερμόμετρα. Η φυσιολογική θερμοκρασία του ανθρώπου είναι περίπου 37 οC.
Τήξη ονομάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία ένα στερεό υλικό αλλάζει φυσική κατάσταση και μετατρέπεται σε υγρό, συνήθως με την εφαρμογή θερμότητας. Όσο διαρκεί η τήξη η θερμοκρασία παραμένει σταθερή.
Πήξη ονομάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία ένα υγρό αλλάζει φυσική κατάσταση και μετατρέπεται σε στερεό. Όσο διαρκεί η πήξη η θερμοκρασία παραμένει σταθερή.
Για κάθε σώμα οι θερμοκρασίες τήξης και πήξης είναι ίσες.
Για το καθαρό νερό οι θερμοκρασίες τήξης και πήξης είναι 0ο C.
Εξάτμιση συμβαίνει όταν ένα υγρό απορροφά θερμότητα και ένα μέρος του αλλάζει φυσική κατάσταση και γίνεται αέριο. Η εξάτμιση γίνεται μόνο από την ελεύθερη επιφάνεια του υγρού.
Συμπύκνωση ή υγροποίηση συμβαίνει όταν ένα αέριο σώμα δίνει θερμότητα, αλλάζει φυσική κατάσταση και γίνεται υγρό.
Βρασμός συμβαίνει όταν ένα υγρό απορροφά θερμότητα και αλλάζει φυσική κατάσταση και από υγρό γίνεται αέριο, αλλά αυτή η αλλαγή συμβαίνει σε ΟΛΗ τη μάζα του και σε συγκεκριμένη θερμοκρασία.
Το καθαρό νερό βράζει στους 100 βαθμούς Κελσίου. Το καθαρό νερό παγώνει στους 0 βαθμοούς Κελσίου.
Διαστολή συμβαίνει όταν ένα σώμα απορροφά θερμότητα και επειδή θερμαίνεται μεγαλώνει σε όλες του τις διαστάσεις.
Συστολή συμβαίνει όταν ένα σώμα αποβάλλει θερμότητα και επειδή ψύχεται μικραίνει σε όλες του τις διαστάσεις.
| Παρουσιάσεις | Quizizz/μάθημα | Quiz Επαν. | Quizizz/ επανάληψη | Παιχνίδι | Εscape rooms | Ε-me |
 |
|
|
|
 |
 |
