Η Καθαρά Δευτέρα σηματοδοτεί την έναρξη της Μεγάλης Σαρακοστής (των επτά δηλ. εβδομάδων νηστείας) για την Ορθόδοξη εκκλησία μας, μέχρι την Ανάσταση και το Πάσχα! Ονομάστηκε έτσι γιατί οι Χριστιανοί “καθαρίζονταν” πνευματικά και σωματικά. Είναι μέρα νηστείας αλλά και μέρα αργίας για τους Χριστιανούς. Η νηστεία διαρκεί περίπου 50 μέρες, όσες ήταν και οι μέρες νηστείας του Χριστού στην έρημο.

     Η Καθαρά Δευτέρα ονομάζεται από το λαό μας και Κούλουμα. Κατά τον Νικόλαο Πολίτη, πατέρα της ελληνικής λαογραφίας, η λέξη Κούλουμα  προέρχεται από το λατινικό Cumulus (κούμουλους) που σημαίνει σωρός, αφθονία αλλά και το τέλος. Εκφράζει δηλαδή το τέλος, τον επίλογο της Απόκριας.

  Το τραπέζι της Καθαράς Δευτέρας περιλαμβάνει νηστίσιμα φαγητά, όπως ταραμοσαλάτα, όσπρια, μαλάκια, οστρακοειδή, τουρσί, ταχίνι και χαλβά κ.α. και την περίφημη λαγάνα, είδος ψωμιού που τρώγεται την ημέρα αυτή.

    Η παράδοσή μας παρομοιάζει  την Σαρακοστή σαν μια κυρία χωρίς  στόμα, λόγω νηστείας, σε στάση προσευχής, με επτά πόδια, ένα για κάθε εβδομάδα της σημαντικής αυτής περιόδου για τη θρησκεία μας!

      Κορυφαίο έθιμο της ημέρας είναι το πέταγμα του χαρταετού στον γαλάζιο ουρανό, μια συνήθεια που μας έρχεται από πολύ παλιά, όταν μικροί και μεγάλοι κατασκεύαζαν οι ίδιοι το χαρταετό τους με μεγάλο ενθουσιασμό. Το πέταγμά του πιθανόν  να σημαίνει ότι απομακρύνουμε κάθε έγνοια του χειμώνα, μια και μπαίνει η άνοιξη και όλα, τουλάχιστον στη φύση, είναι πιο χαρούμενα λόγω της ανθοφορίας και της βελτίωσης του καιρού!

     Ο χαρταετός είναι μια ελαφριά κατασκευή σκοπός της οποίας είναι να πετά με τη βοήθεια του αέρα. Ο χαρταετός κρατιέται από αυτόν που τον πετά μέσω της καλούμπας, ενός λεπτού σχοινιού.

   Η συνήθεια του πετάγματος χαρταετού προέρχεται πιθανότατα από την Κίνα. Είναι δημοφιλής σήμερα στην Κίνα, στην Ιαπωνία, στην Ινδία, στην Ταϊλάνδη και στο Αφγανιστάν.

     Ο σκελετός των χαρταετών κατασκευάζεται είτε από ελαφρύ ξύλο είτε από πλαστικό, ενώ το μέρος που φέρνει αντίσταση στον αέρα είναι από πλαστικό φύλλο ή χαρτί.

      Σημαντικά σημεία του χαρταετού για επιτυχημένο πέταγμα είναι:

 τα ζύγια της καλούμπας

 τα ζύγια της ουράς

 το μέγεθος της ουράς

    Οι χαρταετοί φτιάχνονται σε τεράστια ποικιλία σχημάτων. Παραδοσιακό σχήμα στην Ελλάδα είναι αυτό με τον εξάγωνο σκελετό.

Πηγές: el.wikipedia.org/wiki/Χαρταετός, Καθαρά Δευτέρα – Κούλουμα: Τι γιορτάζουμε – Γιατί πετάμε χαρταετό – Τα έθιμα στην Ελλάδα (www.google.gr)

Κέφι,  χορός, μασκαράδες και χειροποίητες νοστιμιές των μαμάδων “έντυσαν” την αποκριάτικη γιορτή του σχολείου μας!

Όλοι οι μαθητές έπλεξαν με το χορό τους τις πολύχρωμες κορδέλες στο γαϊτανάκι και αναβίωσαν αυτό το παλιό έθιμο. Επιμέλεια: Αλουπογιάννη Γεωργία και Μάρκος Ιωάννης, γυμναστές.

     Το γαϊτανάκι είναι ένα από τα λίγα έθιμα που διατηρούνται αυτούσια στις μέρες μας. Το γαϊτανάκι ήρθε στην Ελλάδα από τον Πόντο και την Μικρά Ασία. Οι πρόσφυγες που ήρθαν στην Ελλάδα μετά τον διωγμό που βίωσαν, έφεραν μαζί τους και τα έθιμά τους, κληρονομιά των προγόνων τους.

Η λέξη γαϊτανάκι είναι υποκοριστικό της μεσαιωνικής λέξης γαϊτάνιν που σημαίνει το μεταξωτό  κορδόνι και προέρχεται από την ελληνιστική λέξη γαϊτάνη. Σύμφωνα με την ετυμολογία της λέξης, προέρχεται από την κέλτικη πόλη Γαέτα, όπου παρήγαγαν κορδέλες.

Το γαϊτανάκι χρειάζεται δεκατρείς χορευτές. Ό ένας κρατάει τον μεσαίο στύλο και οι άλλοι κρατούν δώδεκα κορδέλες, κάθε μια σε διαφορετικό χρωματισμό. Οι χορευτές σχηματίζουν έξι ζευγάρια και χορεύουν αντικριστά, περνώντας μία φορά από κάτω από τον συν-χορευτή τους και μια από πάνω. Τραγουδώντας ένα παραδοσιακό τραγούδι, οι κορδέλες μπλέκονται και σχηματίζουν ένα ωραίο σχέδιο. Αφού έρθουν όλοι πολύ κοντά, τότε αρχίζουν και χορεύουν από την αντίθετη φορά, το γαϊτανάκι ξεμπλέκεται και ο χορός τελειώνει.

Τι συμβολίζει όμως το γαϊτανάκι; Σε πολλές κοινωνίες, κυρίως αγροτικές, συμβολίζει την ομόνοια και την συναδέλφωση. Ο κυκλικός χορός κατά περίπτωση, υποδηλώνει τον κύκλο της ζωής, από την ζωή στον θάνατο, από την λύπη στην χαρά και από τον χειμώνα στην άνοιξη. Αυτά τα παραδοσιακά έθιμα σαν το γαϊτανάκι πρέπει να διατηρηθούν ζωντανά διότι είναι πολιτιστική μας κληρονομιά.

Πηγή : Paidorama.com [ http://www.paidorama.com/to-paradosiako-gaitanaki.html ]

ΑΠΟΚΡΙΑ

Με τον ευρύτερο όρο Αποκριά, ονομάζουμε τη χρονική περίοδο τριών εβδομάδων πριν από τη Μεγάλη Σαρακοστή. Ετυμολογικά, «αποκριά» σημαίνει «διακοπή της βρώσης κρέατος», αποχή από το κρέας..

Ξεκινά την πρώτη Κυριακή, που αναφέρεται στο Ευαγγέλιο του «Τελώνη και Φαρισαίου».

Τη δεύτερη Κυριακή, που αναφέρεται στο Ευαγγέλιο του «Ασώτου Υιού». Η τρίτη είναι της «Απόκρεω».
Η τελευταία Κυριακή της αποκριάς είναι η «Τυρινή» (τυροφάγου).
Το τέλος της αποκριάς είναι την αυγή της επόμενης μέρας: η πρώτη μέρα της Σαρακοστής, που ονομάζεται Καθαρά ∆ευτέρα

Η ελληνική Αποκριά έχει τις ρίζες της στην αρχαία Ελλάδα και συγκεκριμένα, στη Διονυσιακή λατρεία. Η παράδοση αυτή μας θυμίζει τις παγανιστικές τελετές των αρχαίων Ελλήνων, οι οποίοι μεταμφιέζονταν, έπιναν και γλεντούσαν προς τιμή του Διόνυσου, θεού του κρασιού, της γονιμότητας και του παιχνιδιού.

Οι Ρωμαίοι σύντομα υιοθέτησαν την ελληνική αυτή παράδοση και τη διέδωσαν σε ολόκληρο τον κόσμο. Κάποιοι υποστηρίζουν πως η Αποκριά προέρχεται από τα Σατουρνάλια ή τα Λουπερκάλια , τις  γιορτές των Ρωμαίων. Αυτή η παράδοση τελικά εξαπλώθηκε και σε άλλα μέρη του κόσμου μέσω της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και της ανακάλυψης του Νέου Κόσμου. Ανεξάρτητα από την προέλευσή τους, βέβαια, αποτελούν αγαπημένη γιορτή μικρών και μεγάλων.

Συνώνυμη της λέξης Αποκριά είναι και η λέξη Καρναβάλι (Carnival) που προέρχεται από το λατινικό carnem levare (αποχή από το κρέας).

Την περίοδο της Αποκριάς, διαφορετικής από τις άλλες μέρες του χρόνου, κυριαρχούν το κέφι, οι αστεϊσμοί, τα πειράγματα αλλά κυρίως οι μεταμφιέσεις. Οι συνηθέστεροι τύποι αμφίεσης που συναντούμε την περίοδο αυτή είναι «ο γαμπρός και η νύφη», η καμήλα, η αρκούδα κλπ ανάλογα με την έμπνευση, τις δυνατότητες και τις παραδόσεις του κάθε τόπου.

Από τα πιο συνηθισμένα έθιμα της Αποκριάς είναι οι φωτιές που ανάβονται σε πολλά μέρη, σε πλατείες και σταυροδρόμια κατά τις βραδινές ώρες της τελευταίας Κυριακής. Έχουν διάφορες ονομασίες όπως: φανοί, κλαδαριές, καψαλιές κλπ. Στα Γιάννενα ονομάζονται τζαμάλες.

Σε πολλές περιοχές, ακόμη, πραγματοποιούνται και παρελάσεις από καρναβαλιστές. Άλλοι είναι πεζοί και άλλοι βρίσκονται πάνω σε άρματα, τα οποία κατασκευάζονται κατά τη διάρκεια όλου του χρόνου μόνο για αυτή ειδικά τη μέρα. Συνήθως  γίνεται βράβευση της  καλύτερης συμμετοχής. Στο τέλος της εκδήλωσης ρίχνεται στη φωτιά ο βασιλιάς Καρνάβαλος.

Τα πιο γνωστά καρναβάλι στην Ελλάδα είναι της Πάτρας, της Νάουσας, της Κοζάνης, της Ξάνθης, της Βέροιας, των Σερρών, της Θεσσαλονίκης, του Τυρνάβου αλλά υπάρχει σε όλες τις πόλεις  και τα χωριά της χώρας.

ΤΟ ΤΡΙΩΔΙΟ

Η περίοδος της Αποκριάς είναι γνωστή και ως Τριώδιο και περιλαμβάνει τις τέσσερις πρώτες Κυριακές πριν τη Μεγάλη Σαρακοστή.

Το όνομα δόθηκε από το Τριώδιο, ένα εκκλησιαστικό βιβλίο το οποίο, αρχικά, περιείχε τρεις ωδές, σε αντίθεση με τα άλλα που έχουν εννιά ωδές. Περιέχει ύμνους που ψέλνονται από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου, την ημέρα δηλαδή που αρχίζει η Αποκριά.

Η ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ

Η Τσικνοπέμπτη είναι η Πέμπτη της δεύτερης εβδομάδας του Τριωδίου, στο μέσο των τριών εβδομάδων του εορτασμού του καρναβαλιού. Πρόκειται για μια ετήσια γιορτή, η οποία, όπως υποδηλώνει και το όνομά της, βασικό χαρακτηριστικό της είναι το «τσίκνισμα», δηλαδή το ψήσιμο κρέατος στα κάρβουνα. Σκοπός της είναι να προετοιμάσει για τη σαρανταήμερη νηστεία πριν από το Πάσχα.

Στο πνεύμα των Αποκρεών  οι εκδηλώσεις του σχολείου μας με τις ταχυδαχτυλουργικές ικανότητες και τα αστεία του Κλόουν ,το κέφι και το χορό.

Ο ΕΓΩΙΣΤΗΣ ΓΙΓΑΝΤΑΣ

 Τα παιδιά του Γ1 με αφορμή το μάθημα της Γλώσσας  «Ο Εγωιστής Γίγαντας» του Όσκαρ Ουάιλντ,  που αναφέρεται στην ιστορία ενός κακότροπου Γίγαντα, είχαν την ευκαιρία να προσεγγίσουν το κείμενο με διαφορετικό τρόπο, να παράξουν λόγο προφορικό και γραπτό, πράγμα που δημιούργησε μια νέα διάσταση στην κοινωνική και  επικοινωνιακή τους ικανότητα. Ένας μαθητής ξάπλωσε πάνω σε χαρτί του «μέτρου» και κάποιος άλλος αποτύπωσε το περίγραμμά του. Η ομάδα κάθισε γύρω απ’ το Γίγαντα κι έξω απ’ το περίγραμμά του κάθε μαθητής  έγραφε αυτά που ήθελε να του πει: «Σε φοβόμαστε, κανείς δε σε αγαπά», «Αν μάθεις να μοιράζεσαι τα πράγματά σου,τότε θα γίνεις ευτυχισμένος»… Κατόπιν άλλαξαν ρόλο και ως Γίγαντες,μέσα στο περίγραμμά του, έγραψαν όσα αυτός ήθελε να πει στα παιδιά.” Εγώ είμαι ο ιδιοκτήτης του κήπου»,”Δε γνωρίζω τι θα πει στοργή, αγάπη, φιλία»… Στην καρδιά του Γίγαντα τα παιδιά περιέγραψαν όλα τα σκληρά συναισθήματά του και το χαρακτήρα του. Μετά έγραψαν γράμμα στον εγωιστή Γίγαντα . Την ώρα  της Ευέλικτης ζώνης αλλάξαμε οπτική γωνία και με τον ίδιο τρόπο παρουσιάσαμε τον Γίγαντα καλοσυνάτο, τρυφερό και ευγενικό όπως συμβαίνει στο τέλος της ιστορίας. Σ’ένα μυθοπλαστικό περιβάλλον οι μαθητές, πότε σε ρόλο Γίγαντα και πότε σε ρόλο παιδιού, μαγεύτηκαν. Πήραν πολλά μηνύματα, βίωσαν συναισθήματα, εξέφρασαν κρίσεις, απόψεις, αιτήματα, συμβουλές και εξέφρασαν λόγο προσωπικό, διεκδικητικό, συναισθηματικό και λογικό.

Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Βασαλάκη Μαρία, Γ΄1

         Στις 30 Ιανουαρίου η Εκκλησία μας και η Παιδεία μας γιορτάζουν τους Τρεις Ιεράρχες, το Μέγα Βασίλειο, τον Ιωάννη Χρυσόστομο και το Γρηγόριο Ναζιανζηνό. Και οι τρεις έδειξαν προσήλωση στη χριστιανική διδασκαλία και η ζωή τους ήταν γεμάτη αγώνες, για αυτό αναδείχτηκαν οι πιο σημαντικοί εκκλησιαστικοί Πατέρες.

            Το 1842 το Πανεπιστήμιο Αθηνών καθιέρωσε τη γιορτή των Τριών Ιεραρχών, ως ημέρα αφιερωμένη στην Παιδεία και τα Γράμματα. Είναι προστάτες της Παιδείας γιατί πρώτευσαν σε όλους τους τομείς της πνευματικής ζωής, δίδασκαν καθημερινά τους νέους, συνέγραψαν θαυμάσια συγγράμματα τα οποία είναι πάντα επίκαιρα, δίδασκαν με το παράδειγμά τους και την ενάρετη ζωή τους.

    Την ημέρα αυτή θα πραγματοποιηθεί εκκλησιασμός των μαθητών στον Άγιο Δημήτριο και θα μιλήσει για τη ζωή και τα έργα των Τριών Ιεραρχών η  διευθύντρια του σχολείου μας κ. Κωτσιανούλη Δήμητρα.

Από την παρουσίαση και την ομιλία της διευθύντριας κ. Κωτσιανούλη για τους Τρεις Ιεράρχες στην αίθουσα εκδηλώσεων του σχολείου μας

               Στις 14 Ιανουαρίου οι μαθητές των τμημάτων Γ1, Γ2, Γ3 επισκέφθηκαν το Μέγαρο Μουσικής, θαύμασαν τους εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους του και παρακολούθησαν τη θεατρική παράσταση “Τα μεγάλα ψέματα του μικρού Ερμή”.

Εκπ/κοί: Βασαλάκη Μαρία, Βορεοπούλου Κατερίνα, Μητρούλα Ελένη

              Η πρωτοχρονιάτικη πίτα του Συλλόγου Διδασκόντων

Η Πρωτοχρονιάτικη πίτα για τις τάξεις

         Ο Σύλλογος Γονέων ευχήθηκε Καλή Χρονιά και πρόσφερε την Πρωτοχρονιάτικη πίτα στο Σύλλογο Διδασκόντων και σε όλες τις τάξεις του σχολείου μας. Κάθε παιδί που πέτυχε το φλουρί πήρε δώρο ένα βιβλίο!

    Οι μαθητές της Ε΄τάξης (Ε1, Ε2, Ε3) στα πλαίσια του πολιτιστικού προγράμματος “Ένα γράμμα με ταξιδεύει πάνω από τον Ατλαντικό”, αλληλογραφούν με συνομίληκους μαθητές αμερικάνικου σχολείου στη Φλόριντα, που διδάσκονται την ελληνική Γλώσσα ως ξένη Γλώσσα.

Συγκέντρωσαν πληροφορίες και εικόνες που προβάλλουν την ιστορία και τον πολιτισμό της  χώρας μας (Ακρόπολη, Ολυμπία, Μυκήνες).

Έγραψαν γράμματα, στα οποία μιλούν για τον εαυτό τους, στα ελληνικά και στα αγγλικά, και έφτιαξαν όμορφες χριστουγεννιάτικες κάρτες με ευχές αγάπης!

Υπεύθυνες προγράμματος:

Κρομμύδα Κωνσταντίνα, Εκπ/κός Τμήματος Ένταξης

Μπέλμπα Μαρίνα, Καθηγήτρια Αγγλικών

Γράφουμε τα γράμματά μας και φτιάχνουμε τις χριστουγεννιάτικες κάρτες μας!

Προβάλλουμε την ιστορία και τον πολιτισμό της χώρας μας!

Βάζουμε όλο το υλικό μας στο μεγάλο κίτρινο φάκελο, τον αποχαιρετούμε και του ευχόμαστε “Καλό ταξίδι!”

    Το χριστουγεννιάτικο δέντρο του σχολείου μας στολισμένο με τα αστεράκια των ευχών μας, τα οποία θα βοηθήσουν να πραγματοποιηθούν τα όνειρα κάποιων παιδιών που τόσο πολύ επιθυμούν!

 Η διευθύντρια  κ. Κωτσιανούλη Δήμητρα και ο Σύλλογος Διδασκόντων σας εύχονται

Καλά Χριστούγεννα και Καλή Χρονιά με Υγεία και Ευημερία!