1

Άραγε τι έτρωγαν;

3η Σχολική δράση: Διδακτική επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας.

Μέσα από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα  Άραγε τί έτρωγαν; γίνεται προσπάθεια να αναδειχθεί η σημασία της διατροφής στην αρχαία Ελλάδα. Γίνεται αναφορά στις ομάδες τροφίμων που ήταν ιδιαίτερα αγαπητές αλλά και στις τροφές που ήταν άγνωστες στους αρχαίους Έλληνες, στον τρόπο μαγειρέματος των τροφών, στα βασικά γεύματα και στα σκεύη προετοιμασίας και σερβιρίσματος του φαγητού αλλά και στα σκεύη μεταφοράς και αποθήκευσης του λαδιού και του κρασιού, στα ιδιωτικά και επίσημα γεύματα, στον τρόπο προμήθειας των προϊόντων κ.α.

Ειδικότερα, το πρόγραμμα στοχεύει να γνωρίσουν τα παιδιά τις διατροφικές συνήθειες των αρχαίων Ελλήνων και να τις συγκρίνουν με τις σημερινές, να πληροφορηθούν για τις βασικές ομάδες τροφίμων που συναντάμε στην αρχαιότητα και τη σημασία της μεσογειακής διατροφής, να εξοικειωθούν με την έννοια του χρόνου μέσα από την επαφή τους με τα μαγειρικά σκεύη και άλλα αντικείμενα καθημερινής χρήσης που φιλοξενούνται στις προθήκες του Μουσείου και τέλος να έρθουν σε επαφή με τη νέα τεχνολογία μέσω της ανάπτυξης δραστηριοτήτων στον διαδραστικό πίνακα.

Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε: α) στον χώρο του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηγουμενίτσας, καθώς οι  βασικές δραστηριότητες που συμπεριλαμβάνει είναι άμεσα συνδεδεμένες με τα εκθέματα, αλλά και τον διαδραστικό πίνακα

3

Είμαι του ήλιου η θυγατέρα η πιο απ’ όλες χαϊδευτή…

Χρόνια η αγάπη του πατέρα σ’ αυτόν τον κόσμο με κρατεί… (Κωστής Παλαμάς)

κλάδων 16673531 200x300316727449 1319086758846912 5516611023307998954 n-Α΄Ενότητα-Θέμα: Μαθαίνω για την ελιά (Πως μαζεύονται οι ελιές – Λιομάζωμα) και… τη Μεσογειακή διατροφή.Η ελιά (τραγούδι) είναι γνωστή από τους αρχαιότατους χρόνους, και πιθανότατα κατάγεται από το χώρο της ανατολικής Μεσογείου. Σύμφωνα με την αρχαία ελληνική παράδοση, πατρίδα της ελιάς είναι η Αθήνα και η πρώτη ελιά φυτεύτηκε από την Αθηνά στην Ακρόπολη.Οι Έλληνες ήταν ο πρώτος λαός που καλλιέργησε την ελιά στον ευρωπαϊκό μεσογειακό χώρο. Την μετέφεραν είτε Έλληνες άποικοι είτε Φοίνικες έμποροι. Όπως αναφέρει ο Πλίνιος, κατά το 580 π.Χ, ούτε το Λάτιο ούτε η Ισπανία ούτε η Τύνιδα γνώριζαν την ελιά και την καλλιέργειά της. Ο καρπός της ελιάς ωριμάζει στα μέσα προς τέλη του φθινοπώρου, οπότε και ξεκινάει η συγκομιδή, ή το λιομάζωμα. Η ελιά παραδοσιακά μαζεύεται με το χέρι, και το μάζεμα της ελιάς αποτελεί εδώ και αιώνες σημαντική αγροτική δραστηριότητα σε πολλές περιοχές της Μεσογείου. (Πηγή: https://el.wikipedia.org).

unnamed 300x224-Η ελιά δώρο της θεάς Αθηνάς (παραμύθι)

Η ελιά αποτελεί ιερό δέντρο από τα αρχαία χρόνια και βρίσκεται υπό την προστασία της θεάς Αθηνάς. Όπως μας θυμίζει ο αρχαίος μύθος, στον αγώνα μεταξύ των θεών για την ανάδειξη του προστάτη των Αθηνών, που έγινε στον ιερό βράχο της Ακρόπολης, νικήτρια βγήκε η Αθηνά δωρίζοντας στους Αθηναίους την πρώτη ελιά του κόσμου, που φύτρωσε εκεί όπου χτύπησε το δόρυ της. Το δέντρο αυτό ήταν χρήσιμο για τη διατροφή, το φωτισμό, τη θέρμανση, την υγεία και τον καλλωπισμό των Αθηναίων. Από τότε τα ελαιόδεντρα γύρω από την Αθήνα έγιναν ιερά. Αλίμονο σ’ όποιον τολμούσε να τις πειράξει, αφού η τιμωρία ήταν ο εξοστρακισμός ή θάνατος. (Πηγή: https://el.wikipedia.org)

b5a768e4-Η ελιά στην τέχνη

Αποτελώντας σημαντικό μέρος της διατροφής  (Τραγούδι Ελαία) αλλά και της οικονομικής ζωής της Μεσογείου και της Ελλάδας ειδικότερα, αναπόφευκτο ήταν η μακρόχρονη πορεία της ελιάς να έχει διεισδύσει στην καλλιτεχνική και πολιτισμική ζωή των κατοίκων της περιοχής. Ο Θεόφιλος ήταν Έλληνας λαϊκός ζωγράφος της νεοελληνικής τέχνης. Κυρίαρχο στοιχείο του έργου του είναι η ελληνικότητά του και η εικονογράφηση της ελληνικής λαϊκής παράδοσης και ιστορίας. Βικιπαίδεια  Χαρακτηριστικός πίνακας του Θεόφιλου.

20220511090920 afisa i diatrofiki pyramida

Η κυρά Διατροφή έφτιαξε μια πυραμίδα…

διατροφική πυξίδα για υγεία στη ζωή! (Τραγούδι)

f533da0437c5671eb9ce8f126f466a8d2η Σχολική ΔράσηΕπίσκεψη Διατροφολόγου στο σχολείο: Ολοκληρώνοντας το 2ο Θεματικό κύκλο των εργαστηρίων δεξιοτήτων-ΕΥΖΗΝ- με θέμα τη ΔΙΑΤΡΟΦΗ

και συζητώντας για τις διατροφικές συνήθειες των νηπίων τόσο στις τροφές που επιλέγουν, όσο και στο συνδυασμό αυτών στα γεύματα που οφείλουν να λαμβάνουν,

προσκαλέσαμε τη διατροφολόγο κα Ανθή Ντόκου στο Νηπιαγωγείο, για να γνωρίσουμε το επάγγελμά της και να συζητήσουμε μαζί της για τη διατροφή.

4546Τα περισσότερα παιδιά δεν γνώριζαν το επάγγελμα ενός διατροφολόγου αν και είχαμε συζητήσει μαζί τους για αυτό μέσα από το παραμύθι “Ο ωραίος Δαρείος”. Με τη γλυκιά καλημέρα και το τραγούδι της ομάδας μας τα παιδιά καλωσόρισαν την κα Ανθή στην τάξη.

– Ως πρώτη γνωριμία μαζί της και αφού συστήθηκαν έκαναν πολλές ερωτήσεις: -Είναι δύσκολη δουλειά; Τι χρειάζεται να γνωρίζει ένας διατροφολόγος; Έχει ιατρείο;Θέλει πολύ διάβασμα για να σπουδάσεις διατροφολόγος; Χρειάζεται συνέχεια να μαθαίνει για τις τροφές; Η κα Ανθή αφού μας μίλησε για το επάγγελμά της , απάντησε σε όλες τις ερωτήσεις μας.

IMG 20221118 103347IMG 20221118 105838-Στη συνέχεια  την ενημερώσαμε τι είχαμε μάθει σχετικά με τις τροφές:  οι τροφές χωρίζονται σε πέντε ομάδες (Δημητριακά, Φρούτα και Λαχανικά, Κρέας και Θαλασσινά όπως και αβγά , Γαλακτοκομικά και Λίπη και γλυκά), επίσης τα ημερήσια γεύματα είναι πέντε:πρωινό,δεκατιανό,μεσημεριανό,απογευματινό,βραδινό. Μάθαμε όμως ότι για τα παιδιά είναι έξι και γάλα πριν το βραδινό ύπνο.Το πρωινό γεύμα των παιδιών αλλά και τα ενδιάμεσα έχουν εξίσου την ίδια σημασία και ο ρόλος τους είναι πολύ σημαντικός. Ένα παιδί που θα πάρει το πρωινό του γεύμα θα έχει καλύτερη απόδοση και συγκέντρωση στο σχολείο από ότι ένα παιδί που θα αισθάνεται νηστικό και κουρασμένο.

– Συζήτησαν το πρωινό τους – εκείνης της μέρας. Μάθαμε ότι το πρωινό με τον συνδυασμό των τροφών σε τρεις ομάδες: Γαλακτοκομικά, Δημητριακά και Φρούτα είναι ο Βασιλιάς της Διατροφής ενός ανθρώπου.

Μέσα από το παιχνίδι με βιωματικό τρόπο η μάθηση για τα παιδιά γίνεται γνώση: με το διαχωρισμό τους σε τρεις ομάδες δημητριακά, γαλακτοκομικά και φρούτα τα νήπια επέλεξαν ανάλογες τροφές για τις ομάδες τους. Στη συνέχεια τα παιδιά δημιούργησαν το συνδυασμό των τροφών για ένα καλό πρωινό στην πυραμίδα της διατροφής που μας ορίζει ημερησίως, εβδομαδιαίως και το μήνα τι πρέπει να καταναλώνουμε σε τροφές για να είμαστε υγιείς.

10-Τι θα μπορούσαμε, λοιπόν, να κάνουμε για να εξασφαλίσουμε ότι τα παιδιά μας καταναλώνουν ένα θρεπτικό και υγιεινό κολατσιό στο σχολείο τους;

Μερικές ιδέες για δεκατιανό:

  • Τοστ ή σάντουιτς με τυρί και λαχανικά, όπως ντομάτα και μαρούλι

  • Σπιτική τυρόπιτα, σπανακόπιτα, κολοκυθόπιτα, που θα έχετε φτιάξει με φρέσκα και υγιεινά υλικά, όπως ελαιόλαδο, αλεύρι ολικής άλεσης, φέτα.

  • Σπιτικό κέικ, το οποίο θα ετοιμάσετε κατά προτίμηση με αλεύρι ολικής άλεσης, και στο οποίο μπορείτε να προσθέσετε ό,τι αρέσει στο παιδί σας, όπως κακάο, κομματάκια σοκολάτας, ξηρούς καρπούς, σταφίδες, κομμάτια φρούτων

  • 1-2 μπάρες δημητριακών

  • κουλούρι Θεσαλλονίκης

  • ανάμεικτοι ξηροί καρποί με φρούτα. Ανακατέψτε σ’ ένα σακουλάκι ανάλατους και άψητους ξηρούς καρπούς (αμύγδαλα, φουντούκια, καρύδια κ.λπ.), και μικρά τεμάχια φρούτων (ρώγες σταφυλιού, σταφίδες, φέτες από μανταρίνι, ρώγες ροδιού)

  • Βραστό Αυγό με 2 – 3 τυράκια (τρίγωνα) και μια φετούλα ψωμί

  • Σπιτικά μπισκότα ( με αλεύρι ολικής αλέσεως, λίγο βούτυρο , ζάχαρη ).

  • Κρέμα ή ρυζόγαλο

  • Ψωμί με φυστικοβούτυρο

  • Τοστ με μπανάνα και φυστικοβούτυρο

images 4Όσο για το μεσημεριανό γεύμα η κα Ανθή μοίρασε στα παιδιά σχετική εικόνα με τις τροφές και την ποσότητα τους που πρέπει να περιλαμβάνει το πιάτο για υγιεινή διατροφή. Την εικόνα αυτή μοίρασε στα παιδιά για να την έχουν στο ψυγείο του σπιτιού τους. Αφόρμηση για συζήτηση και με την οικογένεια τους.

– Για βραδινό δείπνο μικρή ποσότητα του μεσημεριανού ως τις 9 ώρα το βράδυ ή τοστ ή λίγη ποσότητα σαλάτας με φρούτα.

Για τα παιδιά πριν τον ύπνο ένα ποτήρι γάλα.

images15Ευχαριστήσαμε την κα Ανθή  για την επίσκεψή της με το τραγούδι της κυράς Διατροφής και θα επαναλάβουμε το ραντεβού μαζί της -ίσως την Άνοιξη- πριν την νηστεία της Σαρακοστής.