Αφιέρωμα: Το έπος του ΄40

Μιὰ μερίδα συνανθρώπων μας
τονίζει ὅτι ὁ ἀγώνας τοῦ ’40
εἶναι μιὰ ἄρνηση στὸν φασισμὸ
καὶ τὸν ναζισμὸ καὶ ἐπειδὴ
καὶ στοὺς καιρούς μας
τὰ φαινόμενα αὐτὰ τὰ συναντοῦμε,
ἡ ἐπικαιρότητα τοῦ παλλαϊκοῦ
ξεσηκωμοῦ δὲν χάνεται.
Αὐτὴ ὅμως εἶναι μία
ἐκ τῶν ὑστέρων ἑρμηνεία.
Οἱ ἄνθρωποι δὲν βγῆκαν στὸν πόλεμο
γιατὶ οἱ Ἰταλοὶ καί, στὴ συνέχεια,
οἱ Γερμανοὶ ἦταν φασίστες καὶ
ἀκόλουθοι ὁλοκληρωτικῶν καθεστώτων.
Ξεκίνησαν νὰ πολεμοῦν διότι
αὐτὰ τὰ καθεστῶτα ἤθελαν
νὰ μᾶς ὑποδουλώσουν,
ἀρνήθηκαν τὸ δικαίωμά μας
νὰ εἴμαστε ἐλεύθεροι καὶ
νὰ διαχειριζόμαστε τὴ γῆ,
τὸν οὐρανό, τὴ ζωή μας
ὅπως ἐμεῖς γνωρίζουμε,
μὲ τὶς διχόνοιες καὶ τὶς ἀμάχες,
ἀλλὰ καὶ μὲ τὴ συνεργασία.
Μὲ πυρήνα τῆς ἑνότητάς μας
τὴν πίστη στὸν Χριστό,
τὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας,
τὴ συνείδηση τῆς συνέχειας
τῆς Ἀρχαίας, Βυζαντινῆς καὶ
Νεώτερης Ἑλλάδας, τὴ γλώσσα,
τὴν ἱστορία, τὸν πολιτισμό.
Πρωτ. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
Ἡ 28η Ὀκτωβρίου καὶ ἡ ἐποχή μας (ἀπόσπασμα)
Ἀφιέρωμα “28η Ὀκτωβρίου – ἡ διαχρονία ἑνὸς μηνύματος”, Περιοδικό Πειραϊκή Εκκλησία, τεῦχος 382, Ὀκτώβριος 2025
Τα Νόμπελ της ελληνικής ποίησης
Ο Οκτώβριος είναι ο μήνας απόδοσης των βραβείων Νόμπελ. Το Υπουργείο Πολιτισμού θυμάται τις ιστορικές στιγμές για την Ελληνική Λογοτεχνία, τιμώντας τους σπουδαίους Έλληνες ποιητές, Γιώργο Σεφέρη και Οδυσσέα Ελύτη, με ένα βίντεο, το οποίο είναι αφιερωμένο στη βράβευσή τους με τη υψηλότερη διάκριση, το Νόμπελ Λογοτεχνίας.
Η Σουηδική Ακαδημία τίμησε τα ελληνικά γράμματα και τον πολιτισμό μας στο πρόσωπο του Γιώργου Σεφέρη και του Οδυσσέα Ελύτη, για πρώτη φορά στις 24 Οκτωβρίου του 1963 και δεύτερη, 16 χρόνια μετά, στις 18 Οκτωβρίου 1979.
Δυο Νόμπελ για την ποίηση που υμνεί τον ελληνικό κόσμο. Με διαφορές, αλλά και ομοιότητες, με συναίσθημα, λυρισμό και αγάπη για το ελληνικό κάλλος και την παράδοση.
Ποιητές της γενιάς του ’30, οι δύο νομπελίστες, είχαν παράλληλες πορείες, κοινά βιώματα, αλλά και διακριτό ύφος γραφής. Μεταφράστηκαν σε δεκάδες γλώσσες, ταξίδεψαν την ελληνική ποίηση στα πέρατα του κόσμου και αγαπήθηκαν όσο λίγοι Έλληνες λογοτέχνες.
“Θερμοπύλες”, του Κ.Π. Καβάφη

Τιμή σ’ εκείνους όπου στην ζωή των
όρισαν και φυλάγουν Θερμοπύλες.
Ποτέ από το χρέος μη κινούντες·
δίκαιοι κι ίσιοι σ’ όλες των τες πράξεις,
αλλά με λύπη κιόλας κι ευσπλαχνία·
γενναίοι οσάκις είναι πλούσιοι, κι όταν
είναι πτωχοί, πάλ’ εις μικρόν γενναίοι,
πάλι συντρέχοντες όσο μπορούνε·
πάντοτε την αλήθεια ομιλούντες,
πλην χωρίς μίσος για τους ψευδομένους.
Και περισσότερη τιμή τούς πρέπει
όταν προβλέπουν (και πολλοί προβλέπουν)
πως ο Εφιάλτης θα φανεί στο τέλος,
κι οι Μήδοι επιτέλους θα διαβούνε.
[1901, 1903*]




































