Η εκπαιδευτική εκδρομή της Ομάδας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του 3ου Γενικού Λυκείου Κέρκυρας στην Ολλανδία και το Βέλγιο δεν ήταν απλώς ένα ταξίδι στο εξωτερικό. Ήταν ένα ταξίδι ιδεών, αξιών και ερωτημάτων. Ήταν μια βιωματική διαδρομή γύρω από την έννοια της ελευθερίας, της δημοκρατίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Η πρώτη μας στάση ήταν το Άμστερνταμ. Χωρισμένοι σε ομάδες, επισκεφθήκαμε το Μουσείο Ρέμπραντ και το Μουσείο Van Gogh. Μέσα από τα έργα των μεγάλων καλλιτεχνών, τα παιδιά συνειδητοποίησαν πως η τέχνη αποτελεί μια από τις πιο δυνατές μορφές ελεύθερης έκφρασης. Σε κάθε πινελιά, σε κάθε χρώμα, αποτυπώνεται το δικαίωμα του ανθρώπου να εκφράζει σκέψεις, συναισθήματα και αγωνίες. Η τέχνη δεν γνωρίζει σύνορα· ενώνει πολιτισμούς και ανθρώπους.

Η περιήγησή μας στο παραδοσιακό χωριό Zaanse Schans με τους ανεμόμυλους και στο ψαροχώρι Volendam μάς έφερε σε επαφή με την πολιτισμική ταυτότητα της Ολλανδίας. Η βόλτα στα κανάλια του Άμστερνταμ, της «Βενετίας του Βορρά», μας θύμισε πως οι πόλεις χτίζονται πάνω σε ιστορίες και οι ιστορίες από ανθρώπους.

Τη δεύτερη μέρα, στο επιβλητικό Rijksmuseum το κρατικό μουσείο του Αμστερνταμ, οι μαθήτριες  και οι μαθητές ήρθαν αντιμέτωποι με τη δύναμη της ιστορίας και της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Ανάμεσα σε χιλιάδες έργα τέχνης, αναδύθηκε μια ουσιαστική συζήτηση: τι σημαίνει το δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση; Πόσο αυτονόητο είναι; Και τι συμβαίνει όταν αυτό περιορίζεται;

Ιδιαίτερα καθοριστική ήταν η επίσκεψή μας στο Πανεπιστήμιο της Ουτρέχτης, ένα από τα παλαιότερα πανεπιστήμια του κόσμου όπου συναντήσαμε την κ. Τίνα Σταυρινάκη,  καθηγήτρια στο τμήμα Νομικής,  ανεξάρτητη εμπειρογνώμονα και μέλος της επιτροπής του ΟΗΕ για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων.
Με το μότο «Υπερασπίζομαι τα δικαιώματα για να γίνει ο κόσμος μας καλύτερος», μίλησε στα παιδιά για το διεθνές δίκαιο, για τον ρόλο του ΟΗΕ και για τους πραγματικούς αγώνες που δίνονται καθημερινά απέναντι στις φυλετικές διακρίσεις.  Η συζήτηση δεν ήταν θεωρητική· ήταν ζωντανή, ουσιαστική και βαθιά ανθρώπινη. Οι μαθήτριες  και οι μαθητές συνειδητοποίησαν πως τα ανθρώπινα δικαιώματα  είναι ζήτημα στάσης ζωής.

Η εμπειρία κορυφώθηκε στις Βρυξέλλες, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Μετά από ένα δίωρο βιωματικό εργαστήριο για τα ανθρώπινα δικαιώματα από την υπεύθυνη εκπαιδευτικών προγραμμάτων κ. Τζένη Παπασωτηρίου,  η συνάντησή μας με την Ευρωβουλεύτρια Μαρία Ζαχαρία  και τον κ. Ισίδωρο  Σακκά, μέλος του Δίκτυου «Λειτουργοί της ΕΕ για την ειρήνη»,      έδωσε στα παιδιά την ευκαιρία να κατανοήσουν πώς οι ευρωπαϊκές αποφάσεις επηρεάζουν την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών. Εκεί, στον χώρο όπου διαμορφώνονται πολιτικές για 27 χώρες, η έννοια της δημοκρατίας απέκτησε απτή διάσταση.

Το ίδιο βράδυ περπατήσαμε στην εμβληματική Grand Place των Βρυξελλών. Η ιστορία, η πολιτική και η πολιτιστική κληρονομιά συνυπήρχαν μπροστά μας, υπενθυμίζοντάς μας πως η ευρωπαϊκή ταυτότητα βασίζεται στον σεβασμό της διαφορετικότητας.

Πριν αποχαιρετήσουμε το Βέλγιο, επισκεφθήκαμε τη φοιτητούπολη Leuven. Μέσα από τα δάση της Βαλονίας και τα μικρά χωριά, η διαδρομή προς το αεροδρόμιο έγινε μια σιωπηλή στιγμή αναστοχασμού. Το βράδυ, όπως κάθε μέρα, συγκεντρωθήκαμε όλοι και όλες μαζί και συζητήσαμε όσα είδαμε και όσα νιώσαμε. Εκεί, στις μικρές αυτές συζητήσεις, φαινόταν καθαρά ότι κάτι είχε ήδη αλλάξει: οι μαθητές και οι μαθήτριες μιλούσαν πιο συνειδητοποιημένα, πιο ώριμα, πιο υπεύθυνα. Στην αλλαγή αυτή συνέβαλαν ουσιαστικά και οι συνεντεύξεις που πραγματοποιήσαμε με τους ανθρώπους που συναντήσαμε και δραστηριοποιούνται ενεργά στον χώρο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι σκέψεις, οι εμπειρίες και οι προσωπικές τους μαρτυρίες θα αξιοποιηθούν σε podcast που θα δημοσιευθούν προσεχώς.

Η επιστροφή μας περιλάμβανε έναν ακόμη σημαντικό σταθμό: το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τραπέζας στη Θεσσαλονίκη. Η έκθεση «1967-1974. Κουλτούρες σε αντιπαράθεση. Ζωή – Τέχνη – Προπαγάνδα» ανέδειξε τον τρόπο με τον οποίο ένα αυταρχικό καθεστώς επιχείρησε να ελέγξει την ενημέρωση και να διαμορφώσει τη σκέψη των πολιτών. Μέσα από αφίσες και αρχειακό υλικό, οι μαθήτριες  και οι μαθητές συνειδητοποίησαν πόσο εύθραυστη μπορεί να είναι η δημοκρατία και πόσο σημαντική είναι η κριτική σκέψη απέναντι στην πληροφορία.

Η Ομάδα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων επιστρέφει με περισσότερη γνώση, με πλούσιες εικόνες, αλλά κυρίως με μεγαλύτερη ευαισθησία. Γιατί η πραγματική εκπαίδευση δεν είναι μόνο να βλέπεις τον κόσμο· είναι να τον κατανοείς και να θέλεις να τον κάνεις πιο δίκαιο.

Η ομάδα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του 3ου Γενικού Λυκείου Κέρκυρας πραγματοποίησε ακόμη μία εκπαιδευτική εκδρομή στην Ευρώπη. Σκοπός της ήταν η γνωριμία με το Συμβούλιο της Ευρώπης, θεματοφυλακα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προορισμό δύσκολα επισκέψιμο (ελάχιστα ελληνικά σχολεία το έχουν επισκεφθεί) καθώς και το γνωστό για τις συνεδριάσεις της ολομέλειας Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που εδράζουν αμφότερα στο Στρασβούργο. Η εξαιρετική ξενάγηση ειδικά στο Συμβούλιο της Ευρώπης όχι μόνο εμπλούτισε τις γνώσεις μας για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων, αλλά διεύρυνε τους επαγγελματικούς ορίζοντες των παιδιών και κυρίως τις προοπτικές και τις εργασιακές διεξόδους. Στο πλαίσιο της εκδρομής η σφυρηλάτηση του ενεργού πολίτη ολοκληρώθηκε με τη συμμετοχή στο βιωματικό εργαστήρι της Europa Experience στο Παρίσι, που συνιστά προσομοίωση της διαδικασίας ψήφισης ενός νομοσχεδίου από το ευρωκοινοβούλιο.

Η επαφή με την ελληνική κοινότητα στο Στρασβούργο και οι προγραμματισμένες επισκέψεις σε μουσεία και αξιοθέατα στο Παρίσι μάς εξασφάλισαν όχι απλή περιήγηση στις πόλεις, αλλά ένα βήμα πιο κοντά στην αποκωδικοποίηση των μυστικών τους για την καλύτερη γνωριμία με αυτές. Ακολουθώντας τα βήματα μιας Κύπριας φοιτήτριας, μόνιμης κατοίκου του Στρασβούργου, επισκεφθήκαμε το Πανεπιστήμιο της πόλης, θαυμάσαμε το μεγαλείο του Καθεδρικού ναού, χαθήκαμε στα στενά της Petite France και περπατήσαμε σε παρόχθια διαδρομή ατενίζοντας την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική των κτιρίων. Αποχαιρετώντας το Στρασβούργο κάναμε μια όμορφη κρουαζιέρα στον ποταμό Ιλ και είχαμε την ευκαιρία να θαυμάσουμε από άλλη οπτική γωνία την πόλη σε αργούς ρυθμούς.

Συνεχίσαμε στο ανοιξιάτικο Παρίσι με το ιδιαίτερο φως και θαυμάσαμε τον Πύργο του Άιφελ, από όπου τα παιδιά μας έστειλαν το μήνυμα της αναγκαιότητας της εμπιστοσύνης στη δικαιοσύνη, με το σύνθημα “Δεν έχω οξυγόνο”. Επίσης, γνωρίσαμε τα κορυφαία εκθέματα του Λούβρου σε μια πρωινή ξενάγηση χωρίς συνωστισμό στον επιβλητικό χώρο του Μουσείου. Με φόντο την εξωτερική όψη των κτιρίων τα παιδιά μας αναγνωρίζοντας τη σημασία της μέρας της Γυναίκας φωτογραφήθηκαν με το σύνθημα στα γαλλικά “Libre et forte” συνδέοντας σε άρρηκτη σχέση την ελευθερία της γυναίκας με τη δύναμη και την ισχύ της. Περιπλανηθήκαμε στην περιοχή της Μονμάρτης και στη συνοικία Marais και προλάβαμε να θαυμάσουμε έργα μοντέρνας τέχνης στο Pompidou στην προτελευταία μέρα της λειτουργίας του, πριν κλείσει για πενταετή ανακαίνιση του εμβληματικού κτιρίου. Τέλος, είχαμε τη δυνατότητα να επισκεφθούμε την Παναγία των Παρισίων, τη Notre Dame, μετά την αποκατάσταση από την πυρκαγιά του 2019.Κάθε ταξίδι απαντά σε ερωτήματα και ανάλογα με τον χαρακτήρα του δημιουργεί λίγα ή πολλά καινούρια. Αυτός ήταν και ο απώτερος σκοπός της εκδρομής μας. Να εμπνεύσουμε τα παιδιά ώστε να ανακαλύψουν τις δικές τους απαντήσεις σε προϋπάρχουσες ερωτήσεις και ακόμη περισσότερο να τους δημιουργήσουμε νέους προβληματισμούς.

Η Ευρώπη χρειάζεται ενεργούς πολίτες, κριτικά σκεπτόμενους, με όραμα και γνώση. Σε αυτούς τους πολίτες στοχεύει και η μικρή ομάδα μας, ώστε οι μαθήτριες και οι μαθητές μας να βλέπουν την Ευρώπη σαν το μεγάλο τους σπίτι και μέσα σε αυτό να μπορούν να διεκδικούν και να υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Οι εκπαιδευτικοί

Θεοδώρα Παπαδοπούλου, Μαρία Ανυφαντή και Ευτυχία Κούστα

Η ομάδα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, κατά πολύ διευρυμένη σε αυτή την εκπαιδευτική εκδρομή, επισκέφτηκε το όμορφο και πολιτικό Παρίσι, από τις 9 μέχρι τις 14 Οκτώβρη.  Η αποστολή μας υπήρξε πολλαπλή. Αφενός περιηγηθήκαμε στα σημαντικότερα αξιοθέατα και μνημεία της «πόλης του φωτός», όπως την Αψίδα του Θριάμβου, τον Πύργο του Άιφελ, το μουσείο του Λούβρου, τις Βερσαλλίες, την Παναγία των Παρισίων, την Όπερα, το μνημείο της Απέλασης κ.α.

Αφετέρου δώσαμε την ευκαιρία στα παιδιά της ομάδας μας να αναλάβουν τον ρόλο του ευρωβουλευτή και να συμμετάσχουν σε όλη τη διαδικασία  ψήφισης ενός νομοσχεδίου στο ευρωκοινοβούλιο, σε ένα παιχνίδι προσομοίωσης, το Europa Experience, στο Parlamentarium που στεγάζεται στο Παρίσι.

Καθώς η μύηση στον ρόλο του ενεργού Ευρωπαίου πολίτη είναι μια συνεχής διαδικασία που επιτυγχάνεται με πολλούς τρόπους, γαλουχούμε και εκπαιδεύουμε τα παιδιά μας όχι μόνο για το δικαίωμα του εκλέγειν, αλλά και του εκλέγεσθαι. Γιατί η συγκεκριμένη δραστηριότητα ξεπερνά τη θεωρητική θωράκιση με γνώσεις και καλλιεργεί τη συνείδηση για ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση του κόσμου μας. Θεμελιώδης, εξάλλου, στόχος της ομάδας μας – όπως συμβαίνει σε κάθε μας επίσκεψη – ήταν να αφήσουμε το αποτύπωμα του σχολείου μας στο Παρίσι.

Φρονώντας πως ο κόσμος μας έχει ανάγκη από την καλλιέργεια του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πως αυτό είναι συλλογική ευθύνη όλων μας, ατόμων και φορέων, καταθέσαμε μια   επιστολή -πρόταση στο Μουσείο του Λούβρου Συγκεκριμένα, προτείναμε στη Διοίκηση του Μουσείου να συμπεριλάβει στα εκπαιδευτικά του προγράμματα και στην εικονική του περιήγηση μια διαδρομή μέσα στο μουσείο που να είναι εμπνευσμένη και βασισμένη στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Επίσης, αναφέραμε ενδεικτικά και κάποια έργα  που μπορούν να ευαισθητοποιήσουν και να ενδυναμώσουν τους αποδέκτες στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων.

Απέναντι στην εμπορευματοποίηση της τέχνης και του πολιτισμού ή στη βεβήλωση των έργων τέχνης ως μέσο στράτευσης στην υπεράσπιση του κόσμου, εμείς προτείναμε μια άλλη στάση. Εισηγηθήκαμε την αξιοποίηση της τέχνης και των μνημείων προς όφελος της διαρκούς εκπαίδευσης των ανθρώπων στα δικαιώματα. Δε μείναμε απλοί θεατές, αλλά κάναμε τη δική μας παρέμβαση ακόμη και σε έναν θεσμό σαν το μουσείο του Λούβρου, που φαντάζει απρόσιτος και μακρινός. Γιατί σαν ομάδα πιστεύουμε πως η βία δεν οδηγεί πουθενά, ενώ η αδιαφορία και η παθητικότητα είναι εξίσου επιβλαβείς.

Η εκδρομή μας στο Παρίσι τελείωσε γρήγορα σαν όνειρο αν και με τον καλύτερο τρόπο. Όμως, οι εμπειρίες, οι σκέψεις και τα συναισθήματα που βιώσαμε και κατά την προετοιμασία του ταξιδιού και κατά τη διάρκειά του θα είναι ανεξίτηλα χαραγμένα στο μυαλό και την ψυχή μας.

Η Διευθύντρια     

Ιφιγένεια Ρακοπούλου

Οι εκπαιδευτικοί

Μαρία Ανυφαντή, Ευτυχία Κούστα, Θεοδώρα Παπαδοπούλου, Έλενα Μπράτου

Με πολύ μεγάλη χαρά και προσμονή προετοιμαζόμαστε για το εκπαιδευτικό μας ταξίδι στο Παρίσι το διάστημα από 9/10 έως 14/10. Φέτος η Ομάδα μας διευρύνθηκε κατά πολύ. Έτσι, 53 μαθήτριες και μαθητές θα έχουν την ευκαιρία να κάνουν ένα ταξίδι ζωής στην Πόλη του Φωτός και να επιδοθούν σε δραστηριότητες που έχουν σκοπό να προάγουν την ενεργό πολιτειότητα των νέων μας με ταυτόχρονη μύηση στα Ανθρώπινα Δικαιώματα με τρόπο που προσεγγίζει την ψυχολογία τους και βοηθά να συμμετέχουν ενεργά στην διαμόρφωση μιας βελτιωμένης κοινωνικής πραγματικότητας.

Στο πλαίσιο, λοιπόν, της προετοιμασίας των δράσεών μας στο Παρίσι, ξεκίνησαν ξανά στις 23 και 30/9, συναντήσεις με τις μαθήτριες και τους μαθητές που συμμετέχουν στην Ομάδα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, όπου παρουσιάστηκαν οι εργασίες τους σχετικά με το Παρίσι και την γαλλική ιστορία και κουλτούρα και έγινε ενημέρωση και στους υπόλοιπους συμμετέχοντες και συμμετέχουσες στην Ομάδα για τους νέους στόχους του προγράμματός μας.

Επίσης, στις 2 και 3 /10 έγινε διαδικτυακή ενημέρωση με εικονική περιήγηση στις αίθουσες της Ολομέλειας και των Επιτροπών του Ευρωκοινοβουλίου και στις καμπίνες των μεταφραστών με την συνδρομή της κ. Τζένης Παπασωτηρίου, υπεύθυνης για εκπαιδευτικά ζητήματα που αφορούν την Ε.Ε. Σε ζωντανή σύνδεση με τις Βρυξέλλες τα παιδιά μας ενημερώθηκαν και συζήτησαν με αμείωτο ενδιαφέρον πολλά θέματα που αφορούν στην λειτουργία των διαφόρων οργανισμών της Ε.Ε.

Οι καθηγήτριες

Μ. Ανυφαντή, Ε. Κούστα, Ε. Μπράτου, Δ. Παπαδοπούλου