ΌΛΥΜΠΟΣ

Ο Όλυμπος, το υψηλότερο βουνό της Ελλάδας βρίσκεται στα νοτιοδυτικά όρια της Μακεδονίας με τη Θεσσαλία, ορίζοντας τα σύνορα των νομών Πιερίας και Λάρισας (συντεταγμένες 40°05’Β 22°21’Α). Η επίδραση της βροχής και του ανέμου σε συνδυασμό με τις συχνά βίαιες δυνάμεις της φύσης σμίλευσαν τη σημερινή μορφή του Ολύμπου που υψώνεται περήφανα σαν γιγάντιος πύργος σχεδόν στα 3.000m, χωρίς κανένα γύρω βουνό να αμφισβητεί την κυριαρχία του. Βρίσκεται μόλις 18 km από την παραλία του Λιτόχωρου και έτσι αρκετοί τολμηροί κατορθώνουν να συνδυάσουν αυθημερόν τις χιονισμένες κορυφές με ένα μπάνιο στις Ολυμπιακές ακτές.

Τα όρια του βουνού εκτείνονται σχεδόν κυκλικά σε περίμετρο 150 km, με μέση διάμετρο 26 km ως εξής: στα βορειοδυτικά, ξεκινώντας από το βλαχοχώρι του Κοκκινοπλού, το Μακρύρεμα χωρίζει τον Όλυμπο από τον ορεινό όγκο της Βουλγάρας και στις βορειοανατολικές υπώρειες συναντούμε τα χωριά Πέτρα, Βρόντου και Δίον ενώ στην ανατολική πλευρά υπάρχει η κωμόπολη του Λιτόχωρου, όπου καταλήγει το φαράγγι του Ενιπέα (Βύθου), που κόβει στη μέση τον ορεινό όγκο. Στη νοτιοανατολική πλευρά η χαράδρα της Ζηλιάνας αποτελεί φυσικό διαχωριστικό όριο από τον Κάτω Όλυμπο ενώ στις νοτιοδυτικές υπώρειες βρίσκονται τα χωριά Συκαμινέα και Κάρυα. Δυτικά τα όρια ορίζονται από τη Μονή Αγίας Τριάδας Σπαρμού και το χωριό Πύθιο.

Στις υπώρειες του Ολύμπου εκτείνεται το Ξηροκάμπι, ζώνη με χαμηλή βλάστηση και μικροπανίδα και πιο ανατολικά η εύφορη πεδιάδα του Δήμου Δίου, την οποία διασχίζουν τα ρέματα του Ολύμπου, προτού καταλήξουν στο Θερμαϊκό Κόλπο.

Γεωλογία

Ο Όλυμπος είναι ένα συμπαγές, σχετικά μικρό σε έκταση (600 τετραγωνικά χιλιόμετρα) αλλά πολύκορφο και βραχώδες βουνό με σχεδόν κυκλικό σχήμα. Από τα σχετικά νεώτερα βουνά μας, αφού η ηλικία των κυρίως πετρωμάτων του υπολογίζεται ότι δεν ξεπερνά τα 200.000.000 χρόνια, όταν το μεγαλύτερο τμήμα της Ελλάδας -και της Μεσογείου- βρισκόταν στον πυθμένα μιας ρηχής θάλασσας, όπου αποτέθηκαν τα κύρια υλικά, από τα οποία αργότερα σχηματίσθηκαν τα σημερινά πετρώματα. Τα διάφορα γεωλογικά γεγονότα που ακολούθησαν, προκάλεσαν την ανάδυση όλης της περιοχής και τον βυθό της Θάλασσας. Πριν από 1.000.000 χρόνια οι παγετώνες κάλυψαν τον Όλυμπο και δημιούργησαν τα πλατώματα και τα κοιλώματα του βουνού. Με την άνοδο της θερμοκρασίας που ακολούθησε οι πάγοι έλιωσαν και οι χείμαρροι που δημιουργήθηκαν παρέσυραν μεγάλες ποσότητες θρυμματισμένων πετρωμάτων στα χαμηλότερα σημεία σχηματίζοντας τα αλλουβιακά ριπίδια που απλώνονται σ’ ολόκληρη την περιοχή από τους πρόποδες του βουνού μέχρι την θάλασσα.

Μορφολογία

Η πολύπλοκη γεωλογική ιστορία της περιοχής καταφαίνεται και από τη μορφολογία του Εθνικού Δρυμού και όλου του Ολύμπου: Χαρακτηριστικό του είναι οι βαθιές χαράδρες και οι δεκάδες ομαλές κορυφές, αρκετές από τις οποίες με υψόμετρο πάνω από 2.000m, όπως ο Άγιος Αντώνιος (2.815m),ο Καλόγερος (2.700m), η Τούμπα (2.801m) και ο Προφήτης Ηλίας (2.803m). Ωστόσο, οι κεντρικές, σχεδόν κάθετες βραχώδεις κορυφές είναι αυτές που εντυπωσιάζουν τον επισκέπτη, στο ύψος του Λιτόχωρου όπου το ανάγλυφο του βουνού διαγράφει στον ορίζοντα ένα εμφανές «V» ανάμεσα σε δύο σχεδόν ισοϋψείς κορυφές: Στο αριστερό σκέλος είναι η ψηλότερη κορυφή της Ελλάδας, ο Μύτικας («Πάνθεον» – 2.918m) ενώ στο δεξιό, το Στεφάνι, («Θρόνος Διός» – 2.909m) συνιστά την πιο εντυπωσιακή και απόκρημνη κορυφή του Ολύμπου, με τα τελευταία 200m, που υψώνονται κατακόρυφα, να είναι τα πιο απαιτητικά στην ανάβαση. Νοτιότερα, το Σκόλιο ( 2η σε ύψος κορυφή με 2.912m ), ολοκληρώνει ένα τόξο περίπου 200 μοιρών, με τις ορθοπλαγιές να σχηματίζουν στη δυτική πλευρά ως τείχος μια εντυπωσιακή βαραθρώδη αμφιθεατρική κοιλότητα βάθους 700m και περιφέρειας 1.000m: τα «Μεγάλα Καζάνια». Στην ανατολική πλευρά των ψηλών κορυφών, οι απότομες πλαγιές τους σχηματίζουν παράλληλες ζωνοειδείς πτυχώσεις, τα «Ζωνάρια». Από εκεί, ακόμα στενότερες και απότομες χαρακώσεις, τα «Λούκια» οδηγούν στην κορυφή.

Στη βόρεια πλευρά, ανάμεσα στο Στεφάνι και τον Προφήτη Ηλία, εκτείνεται το «Οροπέδιο των Μουσών» στα 2.550m ενώ νοτιότερα, στο κέντρο σχεδόν του ορεινού όγκου, συναντάμε το εκτεταμένο αλπικό λιβάδι της Μπάρας σε υψόμετρο 2.350m.

Οι πολλές χαράδρες και ρεματιές δίνουν στον Όλυμπο μια εικόνα σπάνιας ομορφιάς. Χαρακτηριστικότερες χαράδρες αυτή του Μαυρόλογγου-Ενιπέα (14 km) και του Μαυρατζά-Σπαρμού (13 km) που ενώνονται σχεδόν στη θέση Μπάρα και «κόβουν» τον ορεινό όγκο σε δύο ελλειψοειδή τμήματα. Στους νότιους πρόποδες, η μεγάλη ρεματιά της Ζιλιάνας, μήκους 13 km αποτελεί φυσικό σύνορο που χωρίζει το βουνό από τον Κάτω Όλυμπο. Επίσης υπάρχουν αρκετά βάραθρα καθώς και μια σειρά από σπήλαια, πολλά από τα οποία μένουν ακόμα ανεξερεύνητα. Η φύση και η διάταξη των πετρωμάτων σε συνδυασμό με το κλίμα ευνοούν την εμφάνιση πολλών πηγών, κυρίως κάτω από τα 2.000m, μικρών εποχιακών λιμνών και χειμάρρων, και ενός μικρού ποταμού, του Ενιπέα, που οι πηγές του βρίσκονται στη θέση Πριόνια και οι εκβολές του στο Αιγαίο.

Μυθολογία

Το σχήμα του Ολύμπου, η πολύμορφη και ευμετάβλητη γοητεία της φύσης του, οι ψηλές κορυφές του, γεμάτες ομίχλη και χαμηλά σύννεφα που φέρνουν συχνά καταιγίδες, προκάλεσαν δέος και θαυμασμό στον προϊστορικό άνθρωπο που κατοίκησε στους πρόποδες του, όπου η αρχαιολογική σκαπάνη αποκαλύπτει σήμερα ευρήματα από οικισμούς της εποχής του σιδήρου. Οι πρώτοι αυτοί κάτοικοι της περιοχής θα δημιουργήσουν τους θρύλους που αργότερα θα αποδώσουν το Δωδεκάθεο των Αρχαίων Ελλήνων.

Οι δώδεκα θεοί κατοικούν στα φαράγγια, «τις πτυχές του Ολύμπου» όπως τα αποκαλεί ο Όμηρος– όπου βρίσκονται και τα παλάτια τους. Το Πάνθεον (ο σημερινός Μύτικας), είναι το σημείο συνάντησής τους, θέατρο των Θυελλωδών συζητήσεών τους. Ο θρόνος του Δία (το σημερινό Στεφάνι), φιλοξενεί αποκλειστικά τον αρχηγό των θεών, τον Δία (Ζευς). Από κει εξαπολύει τους κεραυνούς του δείχνοντας έτσι την «Θεϊκήν του μήνιν». Το δωδεκάθεο συμπληρώνουν η Ήρα, η Εστία, η Δήμητρα, ο Ποσειδώνας , η Αθηνά, ο Απόλλων, η Άρτεμις, ο Ερμής, ο Άρης, η Αφροδίτη και ο Ήφαιστος Όλυμπος στην Ιλιάδα ονομάζεται μέγας, μακρύς, αιγλήεις (δηλ. λαμπρός), πολύδενδρος.

Στις ανατολικές παρυφές του Ολύμπου, στην Πιερία, η μυθολογική παράδοση τοποθέτησε τις εννέα Μούσες, προστάτιδες των Καλών Τεχνών, θυγατέρες του Δία και της Τιτάνιδας Μνημοσύνης: η Κλειώ, η Ευτέρπη, η Θάλεια, η Μελπομένη, η Τερψιχόρη, η Ερατώ, η Πολύμνια, η Ουρανία και η Καλλιόπη.

ΣΤ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

Έ ΤΑΞΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΙΝΑΚΑ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ

Στον πίνακα του Γιώργου Σταθόπουλου «Κοπέλα με άρπα» , απεικονίζεται μία όμορφη κοπέλα, με σκούρα καστανά εντυπωσιακά μαλλιά .

Στον πίνακα αυτό η κοπέλα παίζει διπλό αυλό και αυτό μας κάνει να υποθέσουμε, ότι είναι μία μούσα ή μία από τις τρεις χάριτες. Η αντιδράσεις της είναι σχετικά ήρεμες. Φαίνεται ότι την έχει παρασύρει η μουσική.

Μέσα από τον διπλό αυλό βγαίνουν φύλλα δάφνης . Η Κοπέλα φοράει, λαμπερά χρυσά κοσμήματα κι ένα γαλανό φόρεμα .

Ο ζωγράφος αυτός εμπνεύστηκε από την μουσική . Άρα η μουσική είναι μια μορφή τέχνης που εκτιμάμε εμείς ιδιαίτερα . Εδώ ο ζωγράφος ήθελε να μας δείξει πόσο σημαντική είναι η μουσική σαν τέχνη και επίσης ότι έχει άμεση σχέση με τη ζωγραφική. Ενώ είναι ακουστική τέχνη μπορεί να οπτικοποιηθεί.

«Κοπέλα με άρπα»

Γιώργος Σταθόπουλος

Στέλιος Παπαδόπουλος

Ε΄ΤΑΞΗ7 ΕΝΟΤ.ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΙΝΑΚΑ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ
ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΑΚΩΒΙΔΗΣ
«Παιδική συναυλία 1900»

Στον πίνακα του Γιώργου Ιακωβίδη «Παιδική συναυλία» είναι εμφανές ότι απεικονίζεται ένα δωμάτιο του προηγούμενου αιώνα. Στον πίνακα απεικονίζεται μια ηλικιωμένη, που φοράει μια καρό ρόμπα και μια πουά μαντήλα, τρία αγόρια που κρατούν μουσικά όργανα και ένα κορίτσι που φαίνεται να τραγουδά. Η ηλικιωμένη κάθεται δίπλα στο τζάκι και πλέκει, ενώ τα τρία αγόρια στέκονται δίπλα της και παίζουν μουσική. Το πρώτο αγόρι φοράει ένα ριγέ πουκάμισο συνδυασμένο με ένα σκουρόχρωμο παντελονάκι ως το γόνατο, μια κίτρινη τιράντα, ένα πράσινο καπέλο και ένα ζευγάρι καφέ σκούρο παντόφλες. Το αγόρι αυτό είναι το μόνο παιδί που δεν είναι ξυπόλητο και φορά αξεσουάρ κάνοντάς το πολύ εντυπωσιακό στην εμφάνιση καθώς το τύμπανο που παίζει είναι και αυτό πολύ επιβλητικό όργανο. Το δεύτερο αγόρι φοράει μια απλή μπλούζα που δεν φαίνεται πολύ καλά. Όπως και τα υπόλοιπα ρούχα του. Το πρόσωπό του φαίνεται πολύ ήρεμο και αρμονικό όπως η φυσαρμόνικα που παίζει. Το τρίτο αγόρι φοράει ένα άσπρο πουκάμισο καλυμμένο από ένα γκρίζο πουλόβερ και κάτω από αυτά ένα γκρίζο παντελόνι. Αυτό το αγόρι φαίνεται επιθετικό και δυνατό σαν την τρομπέτα την οποία παίζει. Το κορίτσι φοράει ένα μακρύ φόρεμα το οποίο στο πάνω μέρος είναι πορτοκαλί, ενώ στο κάτω καφέ και έχει ένα χιαστί σχέδιο στο στήθος.

Η ηλικιωμένη, πιθανόν γιαγιά τους, δυσαρεστημένη από τον φάλτσο, παράφωνο και άσχημο ήχο κλείνει τα αυτιά της εκφράζοντας έτσι τη δυσαρέσκειά της. Τα παιδιά χαίρονται μαζί της και το διασκεδάζουν.

Τα χρώματα του πίνακα είναι κυρίως θερμά και σε αυτό συμβάλλει το ξύλινο παράθυρο και το κοκκινωπό πάτωμα. Ο πίνακας είναι αρκετά μουντός, αλλά ο ζωγράφος έχει αποδόσει τέλεια όλες τις σκιές.

Καθώς κοιτάς τον πίνακα νιώθεις χαρά απ’ το πάθημα της ηλικιωμένης αλλά και την λυπάσαι, γελώντας όμως. Επίσης νιώθεις δέος και θαυμασμό καθώς κοιτάς τις λεπτομέρειες του πίνακα.

Ο ζωγράφος μπορεί να εμπνεύστηκε από μια οικογενειακή του στιγμή ή απ’ τα παιδικά του χρόνια. Καθώς επέλεξε να ζωγραφίσει με θέρμη τη μουσική και την οικογένεια, ήθελε να δείξει πόσο αυθόρμητα είναι τα παιδιά και το κατάφερε με έναν αξιοθαύμαστο τρόπο.

Βαγγέλης Ζωγραφάκης.

Ε ‘ ΤΑΞΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

Ο πίνακας του Γιώργου Ιακωβίδη , μας μεταφέρει σε μια παλιά εποχή . Η εικόνα μας δείχνει ένα παλιό δωμάτιο . Μέσα στο δωμάτιο βρίσκεται μια ηλικιωμένη γυναίκα και τα 4 εγγόνια της .

Τα τρία αγόρια παίζουν τρία μουσικά όργανα . Το πρώτο αγόρι παίζει τύμπανο . Το δεύτερο αγόρι παίζει φυσαρμόνικα και το τρίτο αγόρι παίζει τρομπέτα . Η ηλικιωμένη γυναίκα κάθεται σε ένα πάγκο και πλέκει αλλα μετά βάζει τα χέρια της στα αυτιά , επειδή τα παιδιά παίζουν πολύ δυνατά τα μουσικά τους όργανα .

Τα παιδιά διασκεδάζουν , όταν η γιαγιά δεν τους αντέχει . Τα χρώματα στον πίνακα είναι θερμά .

Καθώς παρατηρούσα τον πίνακα ένιωθα δυσαρέσκεια , επειδή τα παιδιά ενοχλούσαν την γιαγιά τους .

Ο ζωγράφος μπορεί να έχει εμπνευστεί από μια καθημερινή του μέρα στο Μόναχο .

Ινώ

Ε ‘ ΤΑΞΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

Στο πίνακα ζωγραφικής του RENE MAGRITE , απεικονίζεται μια θεατρική αυλαία , με ανοιχτές βυσσινί κουρτίνες και ένα ξύλινο δάπεδο . Επάνω στο δάπεδο , βρίσκεται μια άσπρη προτομή. Στη προτομή είναι ζωγραφισμένες νότες πενταγράμμου . Εκεί βρίσκεται και ένα άσπρο περιστέρι που πετάει . Στο περιστέρι είναι ζωγραφισμένες νότες πενταγράμμου . Από πίσω τους βρίσκεται το άπειρο .

Εμείς δεν μπορούμε να καταλάβουμε την αντίδραση της προτομής , επειδή η προτομή δεν έχει πρόσωπο . Το άσπρο περιστέρι πετάει . Ίσως το περιστέρι να δίνει πιο πολύ ελπίδα σ ‘ αυτόν τον πίνακα ζωγραφικής . Η προτομή και το περιστέρι είναι αποκομμένοι από το φυσικό τους περιβάλλον.

Καθώς παρατηρούσα τον πίνακα ζωγραφικής ένιωθα μοναξιά , επειδή στο πίνακα βρίσκεται μόνο ένα άσπρο περιστέρι και μια άσπρη προτομή .

Ο καλλιτέχνης επέλεξε να ζωγραφίσει κάποιο θέμα σχετικά με τη μουσική . Άρα η μουσική είναι μια τέχνη που εκτιμά ιδιαίτερα ο καλλιτέχνης . Μ ‘ αυτό το έργο ήθελε να δείξει πόσο σημαντική είναι η μουσική για τους ανθρώπους .

Ινώ

Σε ξέφρενο γλέντι εξελίχτηκε η αποκριάτικη γιορτή που διοργάνωσε ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων του Σχολείου μας. Είχε απ’όλα, χορό , τραγούδι , κλόουν , παιχνίδι και πάνω απ’όλα είχε τρελό κέφι!. Μπράβο στο Σύλλογο!

p { margin-bottom: 0.21cm; }

Παραγωγή γραπτού λόγου

Παρουσίαση πίνακα ζωγραφικής

Στο πίνακα του PabloPicasso με τον τίτλο «Τρεις μουσικοί» ή αλλιώς «Μουσικοί με μάσκες», απεικονίζονται τρεις μουσικοί με τα μουσικά όργανά τους. Οι μουσικοί είναι ζωγραφισμένοι με γεωμετρικά σχήματα και οι μορφές τους φαίνονται επίπεδες. Βρίσκονται πίσω από ένα τραπέζι πάνω στο οποίο είναι ένα τετράδιο μουσικής, τοποθετημένο έτσι ώστε η όψη των νοτών να είναι προς το κοινό.

Οι μουσικοί είναι μασκαρεμένοι και οι τρεις τους. Ο ένας είναι μασκαρεμένος σαν αρλεκίνος ( ο πρώτος από τα αριστερά ), ο δεύτερος σαν πιερότος και ο τρίτος σαν μοναχός. Ο τρόπος που είναι ντυμένοι παραπέμπει σε λαϊκό είδος ιταλικής κωμωδίας (comediadelaarcte). Oι εκφράσεις των προσώπων δε φαίνονται καλά καθώς τα πρόσωπά τους είναι καλυμμένα με μάσκες.

Οι μουσικοί παίζουν από ένα μουσικό όργανο ο καθένας. Ο πρώτος παίζει βιολί, ο δεύτερος παίζει ένα πνευστό όργανο, μάλλον κλαρινέτο και ο τρίτος παίζει αρμόνιο.

Καθώς παρατηρούσα τον πίνακα, ένιωσα έντονα συναισθήματα που δημιουργούσαν τα συνεχή γεωμετρικά σχήματα και τα ζωηρά και έντονα χρώματα του πίνακα.

Ο Picasso επέλεξε να ζωγραφίσει κάτι που να έχει σχέση με τη μουσική. Συγκεκριμένα, ήθελε να οπτικοποιήσει την τέχνη αυτή, που είναι καθαρά ακουστική. Από όλα αυτά καταλαβαίνουμε πως ο ζωγράφος εκτιμά και σέβεται πολύ τη μουσική και μέσα από το έργο του ήθελε να δείξει ότι η μουσική είναι πολύ σημαντική για αυτούς. Για να πρωτοτυπήσει, συνδύασε το θέμα του έργου του, τη μουσική, με τον κυβισμό, έναν τρόπο ζωγραφικής.

Αηδονάκι, Έ τάξη

Έ ΤΑΞΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΙΝΑΚΑ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ

Σε αυτό τον πίνακα του Γιώργου Σταθόπουλου απεικονίζεται μία κοπέλα που παίζει διπλό αυλό . Τα έντονα χαρακτηριστικά της είναι το στόμα, η μύτη, τα αυτιά και τα κυματιστά κόκκινα μακριά σγουρά μαλλιά της . Φοράει ένα ωραίο γαλάζιο φόρεμα .

Η έκφραση του προσώπου της κοπέλας είναι χαλαρή ήρεμη και απαθής .

Η κοπέλα παίζει τον διπλό αυλό της . Από το όργανο βγαίνουν φύλλα δάφνης . Έτσι υποθέτουμε πως η κοπέλα είναι μια μούσα ή μια από τις χάριτες .

Ο καλλιτέχνης θέλησε να ζωγραφίσει έναν πίνακα , που εμπνεύστηκε από τη μουσική και φιλοτέχνησε αυτό το έργο τέχνης . Ήθελε τόσο να δείξει πόσο σημαντική είναι η μουσική για τους ανθρώπους , και κατά την γνώμη μου το πέτυχε .

Άννα Καρένινα

Ε’ ΤΑΞΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 7

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΙΝΑΚΑ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ

Στον πίνακα του Γ. Σταθόπουλου, << Κοπέλα με άρπα >> απεικονίζεται μια όμορφη κοπέλα η οποία παίζει διπλό αυλό. Η όμορφη αυτή κοπέλα έχει κόκκινα μαλλιά, φοράει πολλά κοσμήματα και μια μπλούζα στο χρώμα της θάλασσας. Το ότι παίζει διπλό αυλό από τον οποίο ξεπετάγονται φύλλα δάφνης μας κάνει να υποθέτουμε ότι είναι κάποια μούσα ή μια από τις τρεις χάριτες.

Η έκφραση της κοπέλας είναι ήρεμη και το βλέμμα της απλανές.

Το μόνο που κάνει είναι να παίζει απορροφημένη την μουσική της.

Κοιτώντας τον πίνακα μου δημιουργούνται σκέψεις σχετικά με την τεχνική του ζωγράφου.

Ο ζωγράφος μπορεί να εμπνεύστηκε τον πίνακα από τις μούσες, ακούγοντας κάποιο κομμάτι μουσικής ή να τον παράγγειλαν.

Αγγελική Ραπανάκη