Η Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων αισθάνεται την ανάγκη να επισημάνει ένα φαινόμενο το οποίο στις μέρες μας έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις, και σχετίζεται με την άκριτη υιοθέτηση αμετάφραστων ξενικών όρων σε ποικίλες εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής, με συνέπεια να νοθεύεται το γλωσσικό αίσθημα και βαθμιαία να μετατρέπεται η γλώσσα της καθημερινότητας σε ένα υβριδικό, αγγλοελληνικό ιδίωμα.

Βλέπουμε έτσι λέξεις που συνδέονται με το γλωσσικό αίσθημα πλατιών λαϊκών στρωμάτων, όπως π.χ. οι σχετιζόμενες με τον τομέα του αθλητισμού, να μετατρέπονται σε αγγλικές, όπως «Super League», αντί «Πρωτάθλημα Α΄ Εθνικής Κατηγορίας», Football League, αντί «Πρωτάθλημα Β΄ Εθνικής Κατηγορίας» κ.ο.κ. Το ίδιο συμβαίνει στον χώρο της πολιτικής, όπου τα «hot spots» τείνουν σχεδόν ολοσχερώς να αντικαταστήσουν τα «Κέντρα Φιλοξενίας», το «debate» την «τηλεμαχία», το «win win» το «αμοιβαίο όφελος» κ.λπ. Στον χώρο της οικονομίας, τα POS και τα Black Friday, τα take away, click away, eshops, delivery κ.τ.τ. αποτελούν την κορυφή ενός ραγδαία διογκούμενου παγόβουνου.

Τέλος, στον χώρο της υγείας, που λόγω της πανδημίας κατέχει τα πρωτεία –πρόσκαιρα ας ελπίσουμε- στην καθημερινή ενημέρωση, τα lockdown και τα rapid tests υιοθετούνται άκριτα και επιπόλαια από τον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο, χωρίς να καταβάλλεται μια ελάχιστη έστω προσπάθεια για μεταγλώττιση των συγκεκριμένων όρων.

Επιτακτική λοιπόν θεωρούμε την ανάγκη για δημιουργία ενός επίσημου επιτελικού οργάνου, στελεχωμένου από πνευματικούς ανθρώπους που αποδεδειγμένα γνωρίζουν και μεριμνούν για τη γλωσσική και πολιτισμική μας παράδοση, οι οποίοι θα είναι σε θέση να δίνουν ανά πάσα στιγμή λύση στα προβλήματα που θέτει επί τάπητος η ανάγκη χρήσης νεολογισμών σε κάθε τομέα της καθημερινής δραστηριότητας. Οι ίδιοι άνθρωποι μπορούν να αναλάβουν και το έργο της σταδιακής αποκατάστασης των όρων που σήμερα έχουν αντικατασταθεί από ξενικούς.

Ας μη λησμονούμε πως σήμερα, με δεδομένη την παντοδυναμία των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, ειδικά των τηλεοπτικών, είναι δυνατόν ένας και μόνον άνθρωπος -αρκεί να κατέχει τη σχετική εξουσία- να καθορίσει την κοινή γλωσσική χρήση των πολλών. Για τον λόγο αυτό  και, επομένως, για λόγους ουσιαστικής δημοκρατίας, επιβάλλεται να κατοχυρωθεί στο νέο σύνταγμα η προστασία της ελληνικής γλώσσας, με την ίδια στοργική μέριμνα η οποία προβλέπεται για την προστασία της χλωρίδας και της πανίδας του τόπου, ώστε να γίνει συνείδηση πως η ελληνική γλώσσα συνιστά πολύτιμο πνευματικό κεφάλαιο το οποίο αφορά στην πεμπτουσία της ιδιοσυστασίας μας και παράλληλα αποτελεί πολιτισμικό μέγεθος οικουμενικής εμβέλειας, λόγω του τεράστιου ιστορικού της βάθους και της αχανούς γραμματειακής της παράδοσης.

Η Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων καλεί τους συναδέλφους, τους πνευματικούς ανθρώπους της πατρίδας μας αλλά και όλους τους πολίτες της χώρας να υπερασπισθούμε την ελληνική γλώσσα, την ποιότητα, την αισθητική και το ιστορικό της βάθος, έχοντας πάντα κατά νου το σολωμικό αίτημα, τόσο επίκαιρο με τον επικείμενο εορτασμό της εθνικής επετείου: «Μήγαρις έχω άλλο στο νου μου πάρεξ ελευθερία και γλώσσα;».

                                                                                                                                                                  Αθήνα, 9-2-2022

Η 9η Φεβρουαρίου, ημέρα θανάτου του εθνικού μας ποιητή Διονύσιου Σολωμού, έχει καθιερωθεί, από το 2017, ως Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας. Με την καθιέρωση αυτή τιμάται μια γλώσσα με μακραίωνη ιστορία, μια γλώσσα που, όπως είχε πει ο Γιώργος Σεφέρης στην ομιλία του στη Στοκχόλμη κατά την απονομή του βραβείου Νόμπελ «δεν έπαψε ποτέ να μιλιέται. Δέχτηκε αλλοιώσεις που δέχεται κάθε τι ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσμα».

Σ’ αυτήν τη μακραίωνη πορεία της η ελληνική γλώσσα υπήρξε όχι μόνο το μέσο έκφρασης, αλλά και γενεσιουργός αιτία όλων σχεδόν των μορφών του λόγου. Η ποίηση, το θέατρο, η φιλοσοφία, η ιστορία, η επιστήμη αναπτύχθηκαν και εξελίχθηκαν μέσω της ελληνικής γλώσσας. Από την αρχαιότητα μέχρι και τη σύγχρονη εποχή η ελληνική γλώσσα επηρέασε την ευρωπαϊκή σκέψη, ενώ εξακολουθεί να επιβιώνει διεθνώς στο λεξιλόγιο ευρωπαϊκών και μη γλωσσών, ως γλώσσα της επιστημονικής και καλλιτεχνικής ορολογίας και έκφρασης.

Από τα ομηρικά έπη, τη λυρική ποίηση και την τραγωδία έως το δημοτικό τραγούδι και τον Σολωμό και μέχρι τη νεότερη ποίησή μας, η οποία δύο φορές τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ, η ελληνική γλώσσα έδωσε μορφή στη λογοτεχνική έμπνευση και φαντασία και υπήρξε καθοριστικός παράγοντας της ανάπτυξης και της εξέλιξης της ελληνικής λογοτεχνίας, η οποία ήταν για μας πάντα αφορμή σκέψης αλλά και μέσο παραμυθίας στους δύσκολους καιρούς.

Το γεγονός ότι, από τη δημιουργία του ελληνικού κράτους κατά τον 19ο αιώνα μέχρι και τη σύγχρονη εποχή, το γλωσσικό ζήτημα υπήρξε αντικείμενο αντιπαραθέσεων και συγκρούσεων, συμφωνιών και διαφωνιών, οι οποίες πολλές φορές οδήγησαν σε μαχητικούς αγώνες, φανερώνει ότι η ελληνική γλώσσα είναι ένας ζωντανός οργανισμός που συνεχώς αναπτύσσεται, εξελίσσεται και παραδίδεται στις νεότερες γενιές.

Αυτόν τον γλωσσικό πλούτο εμείς οι φιλόλογοι οφείλουμε να τον μεταδώσουμε στους μαθητές μας. Οφείλουμε να τον προστατεύσουμε από την υπέρμετρη και άνευ λόγου και αιτίας χρήση ξένων λέξεων και όρων, οι οποίοι πολλές φορές χρησιμοποιούνται αμετάφραστοι. Οφείλουμε να τον προστατεύσουμε από διδακτικούς πειραματισμούς, οι οποίοι, όχι μόνο δεν εξασφαλίζουν τη γλωσσική επάρκεια, αλλά έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα.

Σε τελευταία, ανάλυση, πυξίδα για τους προβληματισμούς και τις πράξεις μας πρέπει να είναι η ρήση του Διονύσιου Σολωμού «Μήγαρις έχω άλλο στο νου μου πάρεξ ελευθερία και γλώσσα».

Άλλη μια φιλανθρωπική δράση για το 2ο  Γυμνάσιο Κοζάνης!  Με το σκεπτικό ότι το σχολείο δεν είναι μόνο για να προσφέρει γνώσεις, αλλά και για να καλλιεργεί αρετές, όπως η αγάπη, η αλληλεγγύη, η ενσυναίσθηση αποφασίσαμε να στηρίξουμε τον οργανισμό «Make a wish» (Κάνε μια ευχή- Ελλάδας) βοηθώντας να πραγματοποιηθεί η ευχή ενός παιδιού που νοσεί από κάποια σοβαρή ασθένεια.

Μια ευχή δεν είναι απλά μια ευχή. Είναι πολλά παραπάνω. Είναι το φως στο σκοτάδι. Είναι ο τρόπος να ξαναγίνει ένα παιδί, παιδί. Είναι η έμπρακτη απόδειξη ότι όλα είναι δυνατά.

Οι μαθητές μας ανταποκρίθηκαν με ενθουσιασμό με αποτέλεσμα να συγκεντρωθεί το ποσό των 600 ευρώ, το οποίο και κατατέθηκε στον οργανισμό.

Για τη συμμετοχή του το κάθε παιδί έλαβε ως αναμνηστικό προσφοράς το Αστέρι της Ευχής μαζί με ένα βραχιολάκι.

Ευχόμαστε πάντα τα παιδιά μας να είναι στη θέση αυτών που θέλουν και μπορούν να έχουν ευαισθησίες και να αναγνωρίζουν στο πρόσωπο του κάθε πάσχοντα τον Θεάνθρωπο, Του οποίου, τη Γέννηση αναμένουμε.

Καλά Χριστούγεννα!!!

Στο πλαίσιο ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της μαθητικής και εκπαιδευτικής κοινότητας των σχολικών μονάδων της περιοχής μας καθώς και των γονέων πάνω στο θέμα του σχολικού εκφοβισμού, η Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Μακεδονίας σε συνεργασία με το ΚΜΟΠ – Κέντρο Κοινωνικής Δράσης και Καινοτομίας διοργανώνουν τις παρακάτω εκδηλώσεις με θέμα «Εκφοβισμός; Μαζί θα βρούμε λύση»:

1. Τρίτη, 07.12.2021, 10:00 – 12:00 με μαθητές1η ώρα 10:00-10:45: Τα σχολεία θα παρακολουθήσουν την εκδήλωση μέσα από το κανάλι στο youtube των Πόλων Εκπαιδευτικής Μακεδονίας Δυτικής Μακεδονίας στον παρακάτω σύνδεσμο:https://bit.ly/3fNDZDj
   • Παρουσίαση της διαδικτυακής συμβουλευτικής πλατφόρμας Live without bulling
   • Bασικές έννοιες εκφοβισμού-Αίτια και συνέπειες
   • Διαχωρισμός εννοιών Πείραγμα-Κοροϊδία-Εκφοβισμός”Το θερμόμετρο του εκφοβισμού”
   • Ο ρόλος των παρατηρητών.

   2η ώρα 10:55-11:40:

   • Διαδραστικό-Διαδικτυακό παιχνίδι “Γίνε και εσύ πρεσβευτής κατά του Εκφοβισμού”
     

Ομαδική συζήτηση με βάση τις αποστολές του παιχνιδιού.

2. Τετάρτη, 08.12.2021, 18:00 – 20:00 με εκπαιδευτικούς και γονείς

Η παρακολούθηση της εκδήλωσης θα γίνει στον παρακάτω σύνδεσμο:

https://zoom.us/j/95754948339 

Πρόγραμμα εκδήλωσης

18:00 – 18:10:  Χαιρετισμοί
Εισηγητές

• Δρ. Αντωνία Τορρένς – Εκπαιδευτική Ψυχολόγος και Υπεύθυνη του Προγράμματος Live Without Bullying
• Νίκος Κωστής – Κλινικός Ψυχολόγος και Σύμβουλος του Προγράμματος Live Without Bullying

18:10 – 18:50 :  Παρουσίαση της διαδικτυακής συμβουλευτικής πλατφόρμας, των διαδικτυακών σεμιναρίων και των
δράσεων του Live Without Bullying

•  Βασικές έννοιες του εκφοβισμού- Αίτια, συνέπειες και ενδείξεις
•  Πως γινόμαστε το καλό παράδειγμα για τα παιδιά και βελτιώνουμε το κλίμα στην τάξη και στο σπίτι
•  Ενισχύοντας την αυτοπεποίθηση των παιδιών
•  Η μέθοδος Π.Ε.Ζ.Α.: βελτιώνοντας τη εκδικητικότητα των παιδιών

18:50 – 19:00: Διάλειμμα

19:00 – 19:50:

• Μέθοδος αποτελεσματικής επικοινωνίας και επίλυσης προβλημάτων: Ακούω – Ερευνώ – Πράττω.
•  Παραδείγματα αποτελεσματικής επικοινωνίας
• Συνεργασία γονέων με σχολείο
•  Διαδικτυακός Εκφοβισμός

19:50 – 20:00: Ερωτήσεις – Απορίες

Στόχος των εκδηλώσεων είναι η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των μαθητών, εκπαιδευτικών και γονέων πάνω στο θέμα του σχολικού εκφοβισμού, των αιτίων και αποτελεσμάτων του καθώς και του τρόπου με τον οποίο όλοι μπορούμε να συμβάλουμε στην αντιμετώπιση του φαινομένου αυτού. Κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων, θα παρουσιαστεί επίσης το διαδραστικό εκπαιδευτικό παιχνίδι “Γίνε και εσύ Πρεσβευτής κατά του Εκφοβισμού”, εγκεκριμένο από το Υπουργείο Παιδείας και το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, για την αντιμετώπιση του σχολικού και διαδικτυακού εκφοβισμού και την καλλιέργεια του σεβασμού για τη διαφορετικότητα, της αλληλεγγύης και της αυτοεκτίμησης για κάθε άνθρωπο.

Ο εορτασμός της επετείου της 28ης Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε στις 27-10-2021 μέσα σε κάθε τμήμα του σχολείου μας με τήρηση των προβλεπόμενων μέτρων για την ασφάλεια των μαθητών. Προβλήθηκε μια ενδιαφέρουσα πολυμεσική παρουσίαση με ομιλία, θεατρικό, κείμενα, τραγούδια την οποία είχαν ετοιμάσει μαθητές μας υπό την καθοδήγηση της κ. Μαυρίδου Ελένης και τη στήριξη των καθηγητριών, κ. Βόντσα Βασιλικής και κ. Γεωργουβιά Ιωάννας. Η ομιλία για το νόημα της ημέρας διαβάστηκε από τον καθηγητή κ. Γεροντίδη.
Κεντρικό ρόλο στην παρουσίαση είχε ένα θεατρικό στο οποίο συμμετείχαν μαθητές από τη Δευτέρα και την Τρίτη Γυμνασίου. Ζητήσαμε από την κυρία Μαυρίδου, η οποία έχει οργανώσει στο σχολείο μας πολλές επιτυχημένες θεατρικές παραστάσεις, να μας απαντήσει σε κάποιες ερωτήσεις.
-Γιατί δίνετε πάντα κεντρικό ρόλο σε ένα θεατρικό στις σχολικές γιορτές που αναλαμβάνετε;
-Δεν κάνω γιορτές , κάνω θέατρο ( ερασιτεχνικότατα!). Όταν μου ανατίθεται, προτιμώ να βάλω τους μαθητές να εκφραστούν , αν όχι εξ ολοκλήρου, τουλάχιστον κατά το μεγαλύτερο μέρος, μέσω θεατρικού. Πιστεύω πως με το θέατρο μπορούν τα παιδιά να προσεγγίσουν το νόημα των επετείων πολύ πιο αποτελεσματικά. Μπορούν να βιώσουν το κλίμα της εποχής, να συναισθανθούν τα γεγονότα καλύτερα.
– Υπάρχει διαφορά στο ζωντανό θέατρο που παίζεται επί σκηνής μπροστά στα παιδιά από μια παράσταση που θα βιντεοσκοπηθεί, για να προβληθεί στον διαδραστικό πίνακα. Πιστεύετε πως αυτό αξίζει τον κόπο;
-Το θέατρο έτσι «ντύνεται» κινηματογράφος. Το θέατρο είναι χορός στον πάγο, όπου και ένα λαθάκι σε καταδικάζει με μη αναστρέψιμο τρόπο, ενώ ο κινηματογράφος είναι ένα παιχνίδι αισθήσεων σε γυαλί, όπου το παραμικρό λαθάκι μπορεί να διορθωθεί.
-Θα συνεχίσετε να κάνετε θέατρο στο σχολείο;
-Ειδικά μετά από αυτήν τη φορά υπάρχει μεγάλη ενεργοποίηση από τα παιδιά. Έχει δηλώσει ένας μεγάλος αριθμός μαθητών. Θα ήταν σκληρό να γειώσω αυτήν τους την προθυμία.
-Σας ευχαριστούμε , κυρία Μαυρίδου. Καλή συνέχεια στις προσπάθειές σας.

Η Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου διοργανώνεται κάθε χρόνο από το δίκτυο Insafe/INHOPE με την υποστήριξη της Κομισιόν με σκοπό να προωθήσει την ασφαλή και θετική χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας, ιδιαίτερα ανάμεσα σε παιδιά και νέους ανθρώπους. Το θέμα της φετινής ημέρας «Όλοι μαζί για ένα καλύτερο διαδίκτυο» ενθάρρυνε όλους  τους μαθητές να συμμετάσχουν στο παγκόσμιο κίνημα αξιοποιώντας  στο έπακρο τις δυνατότητες του διαδικτύου.

Η Ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου αποσκοπεί όχι μόνο στο να δημιουργήσει ένα ασφαλέστερο διαδίκτυο, αλλά και ένα καλύτερο διαδίκτυο, όπου όλοι έχουν την δυνατότητα να χρησιμοποιούν την τεχνολογία υπεύθυνα, με σεβασμό, με κριτική σκέψη και δημιουργικά.

Το 2ο Γυμνάσιο Κοζάνης, όπως κάθε χρονιά,  συμμετείχε και φέτος στον εορτασμό της «Ημέρας Ασφαλούς Διαδικτύου» και ως υποστηρικτής αυτής της ημέρας υλοποίησε εκδήλωση  στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων  του σχολείου, την οποία παρακολούθησαν όλοι οι μαθητές ανά τάξη. Η εκδήλωση περιλάμβανε:

Α’ μέρος: προβολή παρουσίασης που αφορούσε στον εθισμό και τα διαδικτυακά παιχνίδια, μέτρα προστασίας στα κοινωνικά δίκτυα Instagram και Τik Tok, Eπικίνδυνες προκλήσεις και Εικόνα σώματος στο διαδίκτυο. Την παρουσίαση συντόνισε η καθηγήτρια Πληροφορικής του σχολείου, Ζυγούρη Αναστασία και  την παρουσίασαν οι μαθητές Αθανασιάδης Γιώργος, Καζάκου Πηνελόπη και Ματάνα Άννα της Β’ τάξης.

Β’ μέρος: Παρουσίαση και ενημέρωση για τους σημαντικότερους κινδύνους,  από τον Διοικητή Τμήματος ασφαλείας Κοζάνης , κ Παντελή Ουσταγιαννίδη.

Φωτογραφίες από την εκδήλωση

Οδηγίες για γονείς:

Εθισμός

Instagram-Reports

Tik-Tok

21 Μαρτίου σήμερα, Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης και οι μαθητές μας γράφουν ποιήματα.

Διαβάστε παρακάτω μερικά ποιήματα μαθητών της Γ΄Γυμνασίου που ξεχωρίσαμε :

“Για τους γονείς μου”, Νικολέτα Παπαδοπούλου

Για πες μου εσύ,

που έχεις ζήσει τη ζωή,

που με τα μάτια σου πολλά έχεις δει,

τι πρέπει να κάνω για να ξεφύγω από το κακό,

για να μην έχω στην καρδιά κενό,

για πες μου εσύ.

Εξήγησέ μου τι θα πει,

η αγάπη, ο πόνος, η ζωή.

Μόνο εσένα μπορώ να εμπιστευτώ,

να σε ακούσω και να δω τι είναι λάθος, τι σωστό.

Στο ζητάω γιατί δεν ξέρω πολλά για τη ζωή,

εξήγησέ μου τι θα πει.

Πες μου γιατί

με έφερες στη ζωή

και αγωνίστηκες για αυτή,

γιατί προσπάθησες, πόνεσες, έκλαψες

και τα αισθήματά σου ενίοτε έκρυψες.

Πες μου γιατί.

Βοήθησέ με

στη ζωή ομαλά ένταξε με

κι αν δεν τα καταφέρω

και στη ζωή μου πικρά υποφέρω

τότε θα σκεφτώ εσένα

που έχεις κάνει τόσα για μένα.

Βοήθησέ με

“Γυναίκες άντρες και παιδιά”, Νικάνορα Κασνάκη

Γυναίκες άντρες και παιδιά

δίχως στον ήλιο μοίρα

ξεκίνησαν για νάβρουνε

μιαν άλληνε πατρίδα

γυναίκες άντρες και παιδιά.

Σε ένα σκάφος φουσκωτό

στριμώχτηκαν όλοι μαζί

στο πέλαγος να βγουν

μήπως και σωθούν

σε ένα σκάφος φουσκωτό.

Στη γη μόλις επάτησαν

βρήκαν χειρότερες φουρτούνες

αφού ανθρώπινα θεριά

τους έκλεισαν στις στριμωχτές τις κλούβες

στη γη μόλις επάτησαν.

Σε τόπους άγριους, μακρινούς

βρίσκονται εκείνοι τώρα

δίχως νερό, δίχως ψωμί

εγκλωβισμένοι σε μιαν άλλη χώρα

σε τόπους άγριους μακρινούς

Θέλω να κοιμηθώ, Ανθή Παπαδοπούλου

Δεν θέλω να ξυπνήσω

δεν θέλω να φύγω

άσε με να κοιμηθώ

να ταξιδέψω με προορισμό το πουθενά

και με στόχο το τίποτα

να νιώσω ελεύθερη σε ένα εγκλωβισμένο σώμα

να ζήσω χωρίς ζωή

Άσε με στον κόσμο μου

δεν θέλω να ξυπνήσω.

Θέλω να κοιμηθώ

η πραγματικότητα είναι ο ύπνος χωρίς όνειρα

ο ουρανός χωρίς αστέρια.

Το βράδυ το κρεβάτι μου γίνεται βάρκα στον ωκεανό.

Νιώθω πως βρίσκομαι σε ένα παιδικό παραμύθι

που τη μέρα είναι απλά φύλλα

και τη νύχτα αποτελεί γέφυρα για τον κόσμο των ονείρων.

Στον ύπνο πετώ χωρίς φτερά

αναγεννιέμαι χωρίς να έχω πεθάνει.

Θέλω να κοιμηθώ

Κατά την Πανελλήνια ημέρα κατά της σχολικής βίας πραγματοποιήθηκαν δίωρες δράσεις στα τμήματα όλων των τάξεων του σχολείου. Οι δράσεις αφορούσαν στη συζήτηση θεμάτων σχετικών με τη σχολική βία και τον εκφοβισμό, στη συμπλήρωση ερωτηματολογίων και την προβολή πολυμεσικού υλικού. Πριν από τις δράσεις πραγματοποιήθηκε προβολή παρουσίασης σχετικά με το θέμα στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων. Η Β΄Γυμνασίου ειδικά παρακολούθησε την ταινία”Το καναρινί ποδήλατο” του Δημήτρη Σταύρακα και με το τέλος της ταινίας ακολούθησε συζήτηση στις τάξεις.

Το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού είναι περίπλοκο και σίγουρα δεν περιορίζεται στην μελέτη των παραγόντων που το προκαλούν ούτε και εξαλείφεται με εκδηλώσεις στα σχολεία. Για την πλήρη κατανόησή του θα πρέπει να ληφθούν υπόψη πολλοί και διαφορετικοί ατομικοί και κοινωνικοί παράγοντες οι οποίοι μπορούν να περιλαμβάνουν από την κατάσταση σε μια μικρή κοινωνική μονάδα όπως είναι η οικογένεια, έως και τις μεγαλύτερες όπως ένα σχολείο, μια πόλη ή ακόμη και μια ολόκληρη χώρα. Το σίγουρο είναι όμως πως η οικογένεια και το σχολείο παίζουν σημαντικότατο ρόλο στην ανάπτυξη ή την αποτροπή αντικοινωνικών συμπεριφορών και ο διάλογος κι ο προβληματισμός των μαθητών μέσα από δράσεις όπως αυτές που πραγματοποιήθηκαν στο σχολείο μας επιβάλλεται να γίνονται, εάν θέλουμε να υπάρξει έλεγχος αυτού του δυσάρεστου φαινομένου.