Οι δράσεις μας γενικά φέτος είχαν ως κεντρικό άξονα την ενίσχυση της ομάδας και την ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των παιδιών.
Από την αρχή της σχολικής χρονιάς, εφαρμόσαμε ένα στοχευμένο πρόγραμμα καλλιέργειας κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων, χρησιμοποιώντας ως βασικά εργαλεία:
- Τη συμμετοχή σε περιβαλλοντικά και εκπαιδευτικά προγράμματα.
- Δημιουργία ομαδικών έργων στηρίζοντας δράσεις φιλοζωίας και προστασίας του περιβάλλοντος.
- Δραστηριότητες κώδικα και επίλυσης προβλημάτων που ενίσχυσαν τη συνεργασία και την αλληλεπίδραση μεταξύ των παιδιών.
- Το Παραμύθι: Ως έναυσμα για προβληματισμό, ενσυναίσθηση και ταύτιση με θετικά πρότυπα συμπεριφοράς.
- Τη Συζήτηση στην Ολομέλεια: Για την καλλιέργεια του προφορικού λόγου και την ενεργητική ακρόαση.
- Την Έκφραση Απόψεων: Ώστε κάθε παιδί να αποκτά αυτοπεποίθηση και να νιώθει ισότιμο μέλος της ομάδας.
- Την Αλληλοϋποστήριξη (Συμβουλές μεταξύ παιδιών): Μια διαδικασία όπου τα ίδια τα παιδιά έγιναν αρωγοί στην επίλυση καθημερινών συγκρούσεων, αναπτύσσοντας την κριτική τους σκέψη και την υπευθυνότητα.
Το αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας είναι μια τάξη γεμάτη αρμονία, όπου το “εγώ” υποχώρησε μπροστά στο “εμείς”. Κι επειδή οι περισσότερες δράσεις έχουν αναρτηθεί ήρθε τώρα και η στιγμή του παραμυθιού και των κειμένων.
Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα (Α’ Θεματικό Πεδίο: Παιδί και Επικοινωνία, ΓΛΩΣΣΑ )
Σε γνώσεις
- Να διακρίνουν τα διαφορετικά είδη κειμένων.
- Να αναγνωρίζουν ποια στοιχεία προσδιορίζουν την ταυτότητα και τον ρόλο των ομιλητών/τριών, το θέμα και τις προθέσεις του μηνύματος/κειμένου, και το πλαίσιο επικοινωνίας.
- Να αναγνωρίζουν σε ένα γραπτό κείμενο τους σημειωτικούς τρόπους που συνεργούν για τη δημιουργία νοήματος.
- Να διακρίνουν τα διάφορα είδη των γραπτών κειμένων και να αναγνωρίζουν στοιχεία της δομής τους.
Σε δεξιότητες
- Να παράγουν και να αναδιηγούνται κείμενα.
- Να αποκωδικοποιούν και να χρησιμοποιούν εξωγλωσσικά και παραγλωσσικά στοιχεία για την παραγωγή κειμένων και την επίτευξη της επικοινωνίας.
- Να διατυπώνουν και να συνοψίζουν επιχειρήματα για την τεκμηρίωση απόψεων.
- Να αναλύουν τις ιστορίες και τα ποιήματα δημιουργώντας «εικόνες» και διατυπώνοντας κρίσεις για τους ήρωες και την πλοκή.
- Να ερμηνεύουν πληροφορίες στα κείμενα με βάση τις δικές τους ιδέες και τα προσωπικά τους βιώματα.
Σε στάσεις
- Να υιοθετούν κριτική στάση απέναντι σε πληροφορίες και σε απόψεις των άλλων.
- Να δείχνουν σεβασμό και ενδιαφέρον σε σχέση με τους διαφορετικούς τρόπους επικοινωνίας.
- Να απολαμβάνουν την ανάγνωση βιβλίων και διαφορετικών γραπτών κειμένων.
Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα (Β Θεματικό Πεδίο: Παιδί, Εαυτός και Κοινωνία, Προσωπική και Κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη)
Σε γνώσεις
- Να αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως μια ξεχωριστή οντότητα.
- Να αναγνωρίζουν τους σκοπούς της επικοινωνίας στο πλαίσιο της αλληλεπίδρασης και συνεργασίας.
- Να ορίζουν τις προϋποθέσεις συνεργασίας της ομάδας.
Σε δεξιότητες
- Να περιγράφουν τις ομάδες στις οποίες ανήκουν και να προσδιορίζουν τα χαρακτηριστικά και τη δράση τους.
- Να ακούν με κατανόηση τα λεγόμενα των άλλων.
- Να προτείνουν και να εφαρμόζουν κανόνες και στρατηγικές συνεργασίας.
Σε στάσεις
- Να εκτιμούν ό,τι τα κάνει ξεχωριστά και να σέβονται τη μοναδικότητα των άλλων.
- Να συνεισφέρουν σε συνεργατικές δραστηριότητες
- Να αλληλεπιδρούν με παιδιά που έχουν ίδιες και διαφορετικές αντιλήψεις και απόψεις.
- Να σέβονται τους συμμετέχοντες στην επικοινωνία και να αναγνωρίζουν τη συμβολή τους στην αλληλεπίδραση.
- Να απολαμβάνουν τη συναναστροφή και τη συνεργασία με τα άλλα παιδιά.
Σημείωση: H περιγραφή δραστηριοτήτων περιλαμβάνει κάποια από τα παραμύθια που τα παιδιά ήρθαν σε επαφή και όχι όλα.
Φθινόπωρο: Οι πρώτες μας συζητήσεις και η δύναμη της ομάδας
Η διαδρομή μας ξεκίνησε το φθινόπωρο, με τα παιδιά να εκφράζουν τις ιδέες τους για τα χαρακτηριστικά της εποχής. Μέσα από τη διαδικασία αυτή, κάθε παιδί είχε την ευκαιρία να εκθέσει την προσωπική του άποψη, να αποτυπώσει εικαστικά τις σκέψεις του και να τις παρουσιάσει στην ολομέλεια της τάξης. Στη συνέχεια, οι ατομικές δημιουργίες ενώθηκαν: αποτύπωσαν φύλλα σε χρωματιστά χαρτόνια και συνέθεσαν το πρώτο μας μεγάλο ομαδικό έργο, κάνοντας το πρώτο κοινό βήμα προς τη συνεργασία.
Καλλιεργώντας τον λόγο μέσα από το Παραμύθι
Συνεχίζοντας με πηγή έμπνευσης τη λογοτεχνία, πραγματοποιήθηκε αφήγηση μικρών γνωστών κλασικών κειμένων (χωρίς την προβολή εικόνων), όπως: «Η κόκκινη κοτούλα», «Τα τρία τραγάκια», «Τα τρία γουρουνάκια» και «Η Χρυσομαλλούσα και οι τρεις αρκούδες».
Χρησιμοποιώντας πλαστικοποιημένες φιγούρες, τα παιδιά οργανώθηκαν σε μικρές ομάδες και ανέλαβαν να αναδιηγηθούν τις ιστορίες στην ολομέλεια. Κατά τη διαδικασία αυτή, τα υπόλοιπα μέλη της τάξης λειτουργούσαν υποστηρικτικά: συμπλήρωναν παραλείψεις, πρότειναν διορθώσεις και εξέφραζαν τις δικές τους ιδέες. Έτσι, μέσα από τη δυναμική της ομάδας, κάθε παραμύθι απέκτησε μια νέα, μοναδική δομή, οδηγώντας τα παιδιά κατόπιν στη δημιουργία των δικών τους πρωτότυπων «παραμυθοσαλατών» και «παραμυθοποιημάτων».
Κατόπιν σε έναν χάρτη προσθέταμε σιγά σιγά τον τίτλο, τον τόπο, τους ήρωες, την κεντρική δράση (εμπόδιο-σύγκρουση-λύση)
Και κάποιες ενδεικτικά εργασίες των παιδιών:
Χειμώνας: Διευρύνοντας τη φαντασία και τη συνεργασία
Με τον ερχομό του χειμώνα και με αφόρμηση έναν πίνακα ζωγραφικής που απεικόνιζε έναν χιονάνθρωπο να κοιτάζει από έξω προς τα μέσα, θέσαμε στα παιδιά το εξής ερώτημα: «Τι θέλεις να μας πεις τώρα που είσαι έξω από το τζάμι;».
Οι απαντήσεις και οι απόψεις των παιδιών καταγράφηκαν και τοποθετήθηκαν περιμετρικά του χιονάνθρωπου. Έπειτα, εργαζόμενα σε τριάδες, τα παιδιά συνεργάστηκαν για να δημιουργήσουν τους δικούς τους χιονανθρώπους, ενώ παράλληλα, χρησιμοποιώντας τέσσερις τυχαίες εικόνες, κλήθηκαν να συνθέσουν και να αφηγηθούν μια δική τους, φανταστική ιστορία.
Στο ίδιο πλαίσιο, ήρθαμε σε επαφή με το ψηφιακό παραμύθι «Ρεξούλης ο Τραγανούλης» από την Ανοικτή Βιβλιοθήκη. Εμπνευσμένα από την ιστορία, τα παιδιά ένωσαν τις δυνάμεις τους δημιουργώντας ένα ομαδικό έργο, που απεικονίζει την καταστροφή των δεινοσαύρων.
Άνοιξη: Η μεγάλη μας πρόσκληση: Συμμετοχή στον 20ο Διαγωνισμό Παραμυθιού
Έχοντας καλλιεργήσει την αγάπη για τον λόγο και την αφήγηση καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, αποφασίσαμε να κάνουμε το επόμενο μεγάλο βήμα: τη συμμετοχή μας στον 20ο Διαγωνισμό Παραμυθιού του Δήμου Κερατσινίου – Δραπετσώνας.
Η δράση αυτή συνάδει απόλυτα με τον βασικό στόχο της φετινής χρονιάς: να ανταποκρίνονται τα παιδιά σε προκλήσεις και προσκλήσεις που αφορούν τη σχέση τους με το φυσικό και το δομημένο περιβάλλον. Μέσα από αυτή τη δημιουργική διαδικασία, τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με αξίες σημαντικές για την κοινωνική ζωή, ευαισθητοποιήθηκαν και ανέπτυξαν υπεύθυνη στάση, δρώντας συλλογικά μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
Από το Τμήμα Παιδείας του Δήμου μας ενημέρωσαν ότι η παρουσία μας στην εκδήλωση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μας περιμένουν όμορφες εκπλήξεις. Έτσι, όλοι μαζί –εκπαιδευτικοί, γονείς και παιδιά– θα είμαστε εκεί για να γιορτάσουμε την προσπάθειά μας!
Σας παρουσιάζουμε, λοιπόν, το παραμύθι μας, που μπορείτε να το διαβάσετε στο link που ακολουθεί:
https://online.fliphtml5.com/teacher1041/aght/
Σας ευχαριστούμε γονείς και παιδιά, για το ταξίδι αυτό στις γνώσεις και στις δράσεις μας!
Πηγές:
Pat, P. S.-P. (2003). Δραστηριότητες για την υποστήριξη των πολλαπλών τύπων νοημοσύνης στο νηπιαγωγείο . Αθήνα: Σαββάλας.
Ανδριώτη, Κ. Α. (2017). Άμπρα Κατάμπρα Μαγικά Γλωσσικά παιχνίδια. Αθήνα: Μεταίχμιο.
Σκουτέρη, Ν. (2018). Ρεξούλης ο Τραγανούλης. Αθήνα: Ανοικτή Βιβλιοθήκη.
