Από το «Εγώ» στο «Εμείς»: Καλλιεργώντας τη Συνεργασία και την Ενσυναίσθηση στην τάξη μας με οδηγό κείμενα και παραμύθια

Οι δράσεις μας γενικά φέτος  είχαν ως κεντρικό άξονα την ενίσχυση της ομάδας και την ανάπτυξη της συνεργασίας μεταξύ των παιδιών.

Από την αρχή της σχολικής χρονιάς, εφαρμόσαμε ένα στοχευμένο πρόγραμμα καλλιέργειας κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων, χρησιμοποιώντας ως βασικά εργαλεία:

  • Τη συμμετοχή σε περιβαλλοντικά και εκπαιδευτικά προγράμματα.
  • Δημιουργία ομαδικών έργων στηρίζοντας δράσεις φιλοζωίας και προστασίας του περιβάλλοντος.
  • Δραστηριότητες κώδικα και επίλυσης προβλημάτων που ενίσχυσαν τη συνεργασία και την αλληλεπίδραση μεταξύ των παιδιών.
  • Το Παραμύθι: Ως έναυσμα για προβληματισμό, ενσυναίσθηση και ταύτιση με θετικά πρότυπα συμπεριφοράς.
  • Τη Συζήτηση στην Ολομέλεια: Για την καλλιέργεια του προφορικού λόγου και την ενεργητική ακρόαση.
  • Την Έκφραση Απόψεων: Ώστε κάθε παιδί να αποκτά αυτοπεποίθηση και να νιώθει ισότιμο μέλος της ομάδας.
  • Την Αλληλοϋποστήριξη (Συμβουλές μεταξύ παιδιών): Μια διαδικασία όπου τα ίδια τα παιδιά έγιναν αρωγοί στην επίλυση καθημερινών συγκρούσεων, αναπτύσσοντας την κριτική τους σκέψη και την υπευθυνότητα.

Το αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας είναι μια τάξη γεμάτη αρμονία, όπου το “εγώ” υποχώρησε μπροστά στο “εμείς”. Κι επειδή οι περισσότερες δράσεις έχουν αναρτηθεί ήρθε τώρα και η στιγμή  του παραμυθιού και των κειμένων.

Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα (Α’ Θεματικό Πεδίο: Παιδί και Επικοινωνία, ΓΛΩΣΣΑ )

Σε γνώσεις

  • Να διακρίνουν τα διαφορετικά είδη κειμένων.
  • Να αναγνωρίζουν ποια στοιχεία προσδιορίζουν την ταυτότητα και τον ρόλο των ομιλητών/τριών, το θέμα και τις προθέσεις του μηνύματος/κειμένου, και το πλαίσιο επικοινωνίας.
  • Να αναγνωρίζουν σε ένα γραπτό κείμενο τους σημειωτικούς τρόπους που συνεργούν για τη δημιουργία νοήματος.
  • Να διακρίνουν τα διάφορα είδη των γραπτών κειμένων και να αναγνωρίζουν στοιχεία της δομής τους.

Σε δεξιότητες

  • Να παράγουν και να αναδιηγούνται κείμενα.
  • Να αποκωδικοποιούν και να χρησιμοποιούν εξωγλωσσικά και παραγλωσσικά στοιχεία για την παραγωγή κειμένων και την επίτευξη της επικοινωνίας.
  • Να διατυπώνουν και να συνοψίζουν επιχειρήματα για την τεκμηρίωση απόψεων.
  • Να αναλύουν τις ιστορίες και τα ποιήματα δημιουργώντας «εικόνες» και διατυπώνοντας κρίσεις για τους ήρωες και την πλοκή.
  • Να ερμηνεύουν πληροφορίες στα κείμενα με βάση τις δικές τους ιδέες και τα προσωπικά τους βιώματα.

Σε στάσεις

  • Να υιοθετούν κριτική στάση απέναντι σε πληροφορίες και σε απόψεις των άλλων.
  • Να δείχνουν σεβασμό και ενδιαφέρον σε σχέση με τους διαφορετικούς τρόπους επικοινωνίας.
  • Να απολαμβάνουν την ανάγνωση βιβλίων και διαφορετικών γραπτών κειμένων.

Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα (Β Θεματικό Πεδίο: Παιδί, Εαυτός και Κοινωνία, Προσωπική και Κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη)

Σε γνώσεις

  • Να αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως μια ξεχωριστή οντότητα.
  • Να αναγνωρίζουν τους σκοπούς της επικοινωνίας στο πλαίσιο της αλληλεπίδρασης και συνεργασίας.
  • Να ορίζουν τις προϋποθέσεις συνεργασίας της ομάδας.

Σε δεξιότητες

  • Να περιγράφουν τις ομάδες στις οποίες ανήκουν και να προσδιορίζουν τα χαρακτηριστικά και τη δράση τους.
  • Να ακούν με κατανόηση τα λεγόμενα των άλλων.
  • Να προτείνουν και να εφαρμόζουν κανόνες και στρατηγικές συνεργασίας.

Σε στάσεις

  • Να εκτιμούν ό,τι τα κάνει ξεχωριστά και να σέβονται τη μοναδικότητα των άλλων.
  • Να συνεισφέρουν σε συνεργατικές δραστηριότητες
  • Να αλληλεπιδρούν με παιδιά που έχουν ίδιες και διαφορετικές αντιλήψεις και απόψεις.
  • Να σέβονται τους συμμετέχοντες στην επικοινωνία και να αναγνωρίζουν τη συμβολή τους στην αλληλεπίδραση.
  • Να απολαμβάνουν τη συναναστροφή και τη συνεργασία με τα άλλα παιδιά.

Σημείωση: H περιγραφή δραστηριοτήτων περιλαμβάνει κάποια από τα παραμύθια που τα παιδιά ήρθαν σε επαφή και όχι όλα.

Φθινόπωρο: Οι πρώτες μας συζητήσεις και η δύναμη της ομάδας

Η διαδρομή μας ξεκίνησε το φθινόπωρο, με τα παιδιά να εκφράζουν τις ιδέες τους για τα χαρακτηριστικά της εποχής. Μέσα από τη διαδικασία αυτή, κάθε παιδί είχε την ευκαιρία να εκθέσει την προσωπική του άποψη, να αποτυπώσει εικαστικά τις σκέψεις του και να τις παρουσιάσει στην ολομέλεια της τάξης. Στη συνέχεια, οι ατομικές δημιουργίες ενώθηκαν: αποτύπωσαν φύλλα σε χρωματιστά χαρτόνια και συνέθεσαν το πρώτο μας μεγάλο ομαδικό έργο, κάνοντας το πρώτο κοινό βήμα προς τη συνεργασία.

32

Καλλιεργώντας τον λόγο μέσα από το Παραμύθι

Συνεχίζοντας με πηγή έμπνευσης τη λογοτεχνία, πραγματοποιήθηκε αφήγηση μικρών γνωστών κλασικών κειμένων (χωρίς την προβολή εικόνων), όπως: «Η κόκκινη κοτούλα», «Τα τρία τραγάκια», «Τα τρία γουρουνάκια» και «Η Χρυσομαλλούσα και οι τρεις αρκούδες».

Χρησιμοποιώντας πλαστικοποιημένες φιγούρες, τα παιδιά οργανώθηκαν σε μικρές ομάδες και ανέλαβαν να αναδιηγηθούν τις ιστορίες στην ολομέλεια. Κατά τη διαδικασία αυτή, τα υπόλοιπα μέλη της τάξης λειτουργούσαν υποστηρικτικά: συμπλήρωναν παραλείψεις, πρότειναν διορθώσεις και εξέφραζαν τις δικές τους ιδέες. Έτσι, μέσα από τη δυναμική της ομάδας, κάθε παραμύθι απέκτησε μια νέα, μοναδική δομή, οδηγώντας τα παιδιά κατόπιν στη δημιουργία των δικών τους πρωτότυπων «παραμυθοσαλατών» και «παραμυθοποιημάτων».

Κατόπιν σε έναν χάρτη προσθέταμε σιγά σιγά τον τίτλο, τον τόπο, τους ήρωες, την κεντρική δράση (εμπόδιο-σύγκρουση-λύση)

2 3 3 3 4 4

9 3

Και κάποιες ενδεικτικά εργασίες των παιδιών:

5 3 6 2 7 3 8 3 10 3

CHARTES PARAMYTHION

Χειμώνας: Διευρύνοντας τη φαντασία και τη συνεργασία

Με τον ερχομό του χειμώνα και με αφόρμηση έναν πίνακα ζωγραφικής που απεικόνιζε έναν χιονάνθρωπο να κοιτάζει από έξω προς τα μέσα, θέσαμε στα παιδιά το εξής ερώτημα: «Τι θέλεις να μας πεις τώρα που είσαι έξω από το τζάμι;».

Οι απαντήσεις και οι απόψεις των παιδιών καταγράφηκαν και τοποθετήθηκαν περιμετρικά του χιονάνθρωπου. Έπειτα, εργαζόμενα σε τριάδες, τα παιδιά συνεργάστηκαν για να δημιουργήσουν τους δικούς τους χιονανθρώπους, ενώ παράλληλα, χρησιμοποιώντας τέσσερις τυχαίες εικόνες, κλήθηκαν να συνθέσουν και να αφηγηθούν μια δική τους, φανταστική ιστορία.

22 23 24 25 26 27 28 29 30 31

34 35

Στο ίδιο πλαίσιο, ήρθαμε σε επαφή με το ψηφιακό παραμύθι «Ρεξούλης ο Τραγανούλης» από την Ανοικτή Βιβλιοθήκη. Εμπνευσμένα από την ιστορία, τα παιδιά ένωσαν τις δυνάμεις τους δημιουργώντας ένα ομαδικό έργο, που απεικονίζει την καταστροφή των δεινοσαύρων.

15 1 16 17 18 20 21

Άνοιξη: Η μεγάλη μας πρόσκληση: Συμμετοχή στον 20ο Διαγωνισμό Παραμυθιού

Έχοντας καλλιεργήσει την αγάπη για τον λόγο και την αφήγηση καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, αποφασίσαμε να κάνουμε το επόμενο μεγάλο βήμα: τη συμμετοχή μας στον 20ο Διαγωνισμό Παραμυθιού του Δήμου Κερατσινίου – Δραπετσώνας.

Η δράση αυτή συνάδει απόλυτα με τον βασικό στόχο της φετινής χρονιάς: να ανταποκρίνονται τα παιδιά σε προκλήσεις και προσκλήσεις που αφορούν τη σχέση τους με το φυσικό και το δομημένο περιβάλλον. Μέσα από αυτή τη δημιουργική διαδικασία, τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με αξίες σημαντικές για την κοινωνική ζωή, ευαισθητοποιήθηκαν και ανέπτυξαν υπεύθυνη στάση, δρώντας συλλογικά μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων.

Από το Τμήμα Παιδείας του Δήμου μας ενημέρωσαν ότι η παρουσία μας στην εκδήλωση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μας περιμένουν όμορφες εκπλήξεις. Έτσι, όλοι μαζί –εκπαιδευτικοί, γονείς και παιδιά– θα είμαστε εκεί για να γιορτάσουμε την προσπάθειά μας!

Σας παρουσιάζουμε, λοιπόν, το παραμύθι μας, που μπορείτε να το διαβάσετε στο link που ακολουθεί:

https://online.fliphtml5.com/teacher1041/aght/

Σας ευχαριστούμε γονείς και παιδιά, για το ταξίδι αυτό στις γνώσεις και στις δράσεις μας!

Πηγές:

Pat, P. S.-P. (2003). Δραστηριότητες για την υποστήριξη των πολλαπλών τύπων νοημοσύνης στο νηπιαγωγείο . Αθήνα: Σαββάλας.

Ανδριώτη, Κ. Α. (2017). Άμπρα Κατάμπρα Μαγικά Γλωσσικά παιχνίδια. Αθήνα: Μεταίχμιο.

Σκουτέρη, Ν. (2018). Ρεξούλης ο Τραγανούλης. Αθήνα: Ανοικτή Βιβλιοθήκη.

 

XEΛΩΝΙΤΣΑ ΣΕ ΑΓΑΠΩ

Σε συνέχεια της προηγούμενης δράσης μας, με τη συμμετοχή μας στο 3ο Διαπολιτισμικό Φεστιβάλ Αττικής “Χρώματα και ρίζες του κόσμου”, τα παιδιά λάτρεψαν τη χελώνα καρέτα καρέτα. Και μιας και μας έχει πιάσει η ζέστη και η προσμονή του καλοκαιριού αποφασίσαμε να φτιάξουμε κολλάζ με διάφορα υλικά και όπως ήθελε ο καθένας να δημιουργήσει το έργο του.

Και στο διάλειμμα μας δεν λησμονούμε να ψάχνουμε τη Νόνα τη χελώνα, που έχουμε πάρα πολύ καιρό να την δούμε!

Ακολουθούν τα έργα των παιδιών:

10 2

2 2 4 3 5 2 6 1 7 2 8 2 9 2 11 2 12 2 13 2

3ο ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΑΤΤΙΚΗΣ “ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΡΙΖΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ”

canvas

Το σχολείο μας ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση από το Αυτοτελές Τμήμα Συντονισμού και Παρακολούθησης της Εκπαίδευσης Προσφύγων και των Συντονιστριών Εκπαίδευσης Προσφύγων του Αστικού Ιστού της Α’ Αθήνας για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση για να συμμετάσχουμε στην Εικαστική Έκθεση-Εκπαιδευτική Δράση με θέμα «Μικρά βιβλία, μεγάλες ιστορίες: τα ζώα αφηγούνται», στο πλαίσιο του 3ου Διαπολιτισμικού Φεστιβάλ Αττικής «Χρώματα και Ρίζες του κόσμου».

Οι μαθητές και οι μαθήτριες γνώρισαν τον κόσμο των μικρών βιβλίων και των εικονοβιβλίων και αφού επέλεξαν μέσα από διαλογική συζήτηση τη χελώνα καρέτα καρέτα, αφηγήθηκαν την ιστορία της θαλάσσιας χελώνας, που απειλείται με εξαφάνιση. Μέσα από εικόνες, σχήματα και χρώματα και με πρωταγωνίστρια τη χελώνα καρέτα καρέτα δημιούργησαν το δικό τους εικαστικό βιβλίο, με πλήρη συνεργασία και επιλογή, τόσο επιλογής του ζώου όσο και του εξωφύλλου. Εξέφρασαν  συναισθήματα, ανέπτυξαν τη φαντασία τους και τη δημιουργικότητά τους, πρότειναν, αντάλλαξαν απόψεις και ιδέες.

Τα παιδιά έθεσαν ερωτήματα, όπως «Από τι κινδυνεύει η χελώνα καρέτα καρέτα», με σκοπό:

  • Να συζητήσουν με απλό τρόπο, γιατί η χελώνα καρέτα καρέτα να αισθάνεται φόβο
  • Να φτιάξουν μικρή εικονογραφημένη ιστορία με ήρωα τη θαλάσσια χελώνα που κινδυνεύει
  • Να αφηγηθούν την ιστορία τους με λόγια, κινήσεις, ήχους
  • Να συνεργαστούν.

Μέσα από τη δράση αυτή τα παιδιά:

  • Ευαισθητοποιήθηκαν γύρω από τη φροντίδα της θαλάσσιας χελώνας και του περιβάλλοντος που ζει
  • Αναγνώρισαν κινδύνους στο περιβάλλον της
  • Κατανόησαν ότι κάθε ζώο εξαρτάται από το οικοσύστημα στο οποίο ζει
  • Εκφράστηκαν ελεύθερα
  • Καλλιέργησαν τη φαντασία, την αφήγηση και τη συνεργασία.

Στη δράση αυτή αξιοποιήσαμε το βιβλίο ακορντεόν ως εργαλείο προσωπικής και συλλογικής αφήγησης. Το εικονοβιβλίο μας αυτό αποτελεί μέσο ενίσχυσης της παρατήρησης, της φαντασίας και της προφορικής και αφηγηματικής έκφρασης και της βιωματικής και εικαστικής μάθησης, προσαρμοσμένη στην ηλικία των παιδιών.

Ακολουθούν κάποιες ενημερωτικές φωτογραφίες από τη δράση των παιδιών:

1 2

Αρχικά κρατάν με χαρά αυτά που δημιούργησαν . Την άλλη μέρα έτοιμο το εικονοβιβλίο.

3 1

Και καθώς ξετυλίγουμε το ακορντεόν βιβλίο μας βλέπουμε τα εξής:

7 8 9 11 12 13 14

Το οπισθόφυλλο:

10

Και το εικονοβιβλίο ακορντεόν ανοιγμένο από τη μια και από την άλλη πλευρά:

4 1 5

Αγαπητοί γονείς διαβάστε το πρόγραμμα και ελάτε στην εκδήλωση, είναι σημαντικό για εμάς και την προσπάθειά μας:


Λήψη αρχείου

Επισκεφθήκαμε την έκθεση (γονείς και παιδιά), ανακαλύψαμε πού είναι το δικό μας εικονοβιβλίο. Θαυμάσαμε τη συμμετοχή πολλών Νηπιαγωγείων και Δημοτικών Σχολείων, καθώς και το έργο τους. Όλοι φύγαμε ευχαριστημένοι και χαρούμενοι από την έκθεση.

1 1 2 1 3 2 4 2 5 1 6 7 1 8 1 9 1 10 1 11 1 12 1 13 1 14 1 15

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

CHoris titlo

Η μετάβαση από το νηπιαγωγείο στο δημοτικό είναι ένας από τους πιο όμορφους, συγκινητικούς και σημαντικούς σταθμούς στην παιδική ηλικία. Ένας νέος, συναρπαστικός κόσμος ανοίγεται μπροστά τους και αυτός είναι το Δημοτικό Σχολείο.

Έτσι λοιπόν, την Τρίτη 19 Μαΐου 2026, το σχολείο μας, η κα Νίκη και η κα Μαριλένα,  σε συνεργασία με τον Διευθυντή του 14ου  Δημοτικού Σχολείου Κερατσινίου Κώστα Χατζηνικολή πραγματοποίησαν μια διαδικτυακή συνάντηση των μικρών μαθητών και μαθητριών του νηπιαγωγείου με τους μαθητές της Α2΄ τάξης, ώστε να έχουν μια πρώτη επαφή τόσο με το Δημοτικό όσο και με τους περσινούς φίλους τους, που τώρα φοιτούν στην Α’ Δημοτικού.

Οι  εκπαιδευτικοί του Δημοτικού όπως: η δασκάλα της Πληροφορικής κα Ανδρονίκη, οι δασκάλες του τμήματος, η κα Ρένα και η κα Μαρία, καθώς και η δασκάλα του Ολοήμερου η κα Δήμητρα, μαζί με τον Διευθυντή υποδέχτηκαν τα μικρά νηπιάκια μας.  Ο Διευθυντής κος Κώστας διάβασε ένα παραμύθι υποδοχής, που βρίσκεται στην ιστοσελίδα του σχολείου τους, ένα παραμύθι αφιερωμένο στα πρωτάκια της φετινής Πρώτης τάξης. Συνομιλήσαμε μαζί τους και μας είπαν μάλιστα ότι μας περιμένουν με μεγάλη χαρά μετά το καλοκαίρι.

Για εμάς τους εκπαιδευτικούς, είναι μια στιγμή γεμάτη περηφάνια και μια μικρή, γλυκιά νοσταλγία. Βλέπουμε τα μικρά μας να ανοίγουν τα φτερά τους για ένα μεγαλύτερο πέταγμα. Το μόνο που χρειάζονται από εμάς είναι να τους κρατάμε το χέρι σταθερά, να πιστεύουμε σε αυτά και να τους θυμίζουμε ότι κάθε νέα αρχή είναι ένα όμορφο ταξίδι.