(Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Γιάννη Τσαρούχη).

Ο Ιανουάριος ή Γενάρης, είναι ο πρώτος μήνας του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο.

Το Γρηγοριανό ημερολόγιο, κοινώς αναφερόμενο ως Νέο ημερολόγιο, είναι το ημερολόγιο που χρησιμοποιείται σήμερα στον Δυτικό Κόσμο και έχει επικρατήσει ευρύτερα παγκοσμίως. Είναι μία παραλλαγή του Ιουλιανού ημερολογίου, το οποίο βρισκόταν σε χρήση από τον 1ο αιώνα π.Χ.

Στον Ιανουάριο ο λαός μας έχει δώσει διάφορες ονομασίες, όπως το Γενάρης επειδή τότε γεννούν τα γιδοπρόβατα, και Μεσοχείμωνας επειδή είναι ο μεσαίος από τους μήνες του χειμώνα, όπως δηλώνει και η παροιμία «ως τα’ Αϊ-Γιαννιού, τρυγόνα, είναι η φούρια του χειμώνα». Είναι επίσης και ο μήνας με το λαμπρότερο φεγγάρι: «Του Γενάρη το φεγγάρι παρά ώρα μέρα μοιάζει». Ονομάζεται και Γατόμηνας επειδή στη διάρκειά του ζευγαρώνουν οι γάτες, και Μεγάλος μήνας ή Τρανός μήνας ή Μεγαλομηνάς γιατί είναι ο πρώτος μήνας του έτους και σε αντιδιαστολή με τον Φεβρουάριο, που είναι «κουτσός» (Κουτσοφλέβαρος). Οι αλκυονίδες ημέρες τού έχουν δώσει και την ονομασία «γελαστός», αλλά είναι επίσης γνωστός και ως «κλαδευτής»: «Γενάρη μήνα κλάδευε, φεγγάρι μη γυρεύεις». Άλλες ονομασίες: Γενολοήτης (επειδή αυτόν τον μήνα γεννοβολούν τα κοπάδια), Κρυαρίτης γιατί τον μήνα αυτόν οι θερμοκρασίες είναι χαμηλές. Ο Ιανουάριος ονομάζεται επίσης Καλαντάρης. Ιανουάριος ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Τα παιδιά ζωγράφισαν το ποίημα της Ρένας Καρθαίου με τα χρώματα και τα χαρακτηριστικά του χειμώνα αποτυπώνοντας τα λόγια του ποιήματος για τον Ιανουάριο:

Ακούστε το ωραίο παιδικό τραγουδάκι της Ιωάννας Κυρίτση-Τζιώτη Ο ΓΕΝΑΡΗΣ