Αρχείο μηνός Απρίλιος 2026

Το Τμήμα 2 του Νηπιαγωγείου μας συμμετέχει στη δημιουργία ψηφιακού βιβλίου με τίτλο ” Πειράματα με Νόημα. Όταν οι Φυσικές Επιστήμες συναντούν την Αειφορία στο Νηπιαγωγείο” που υλοποιείται  με πρωτοβουλία της κας Τάλλου Κωνσταντίνας ,Συμβούλου  Νηπιαγωγών Ιωαννίνων στα πλαίσια του Καινοτόμου Διασχολικού  Πρόγραμματος  Steam.

Ο Τίτλος του πρόγραμμάτος μας   «Κυνηγοί Σκιών & Το Φως που δεν στρίβει»

1. Γενικό Πλαίσιο

• Θεματική: Φως & Σκιά / Αειφορία (Ήλιος).
• Τίτλος: «Κυνηγοί Σκιών & Το Φως που δεν στρίβει»
• Υλικά: Φακοί, χαρτόνια με τρύπες, καθημερινά αντικείμενα (ζωάκια, τουβλάκια, διαφανή ποτήρια), μαρκαδόρους, χαρτί..
• Αφόρμηση αποτέλεσε η παράσταση Καραγκιόζη που πραγματοποιήθηκε στο Νηπιαγωγείο μας και οργανώθηκε ώστε να συνδεθεί με τις φυσικές επιστήμες και το πείραμα για το φως και τη σκιά.

2. Στόχος Πειράματος

«Τα παιδιά να διερευνήσουν πώς το φως ταξιδεύει σε ευθεία γραμμή και πώς η παρεμπόδισή του από αντικείμενα δημιουργεί και μεταβάλλει τις σκιές.»

3. Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα

Τα παιδιά αναμένεται να:

1. Αναγνωρίσουν ότι για να υπάρξει σκιά χρειάζεται μια πηγή φωτός και ένα εμπόδιο.
2. Διαπιστώσουν πειραματικά ότι το φως ταξιδεύει ευθύγραμμα (δεν στρίβει).
3. Συσχετίσουν την απόσταση της πηγής φωτός με το μέγεθος της σκιάς.
4. Αντιληφθούν τον Ήλιο ως μια φυσική, αειφόρο πηγή ενέργειας και φωτός.

4. Διαδικασία

Φάση Α: Υποθέσεις & Ερωτήσεις

• Έναρξη: Σκοτεινιάζουμε την τάξη και ανάβουμε έναν φακό.
• Ερωτήσεις: «Τι θα γίνει αν βάλω το χέρι μου μπροστά στο φως;», «Μπορεί το φως να περάσει μέσα από το χέρι μου ή να στρίψει γύρω από αυτό;». «Γιατί η σκιά γίνεται μεγάλη ή μικρή;»
• Καταγραφή: Σημειώνουμε τις προβλέψεις των παιδιών σε ένα «συννεφάκι υποθέσεων».

 

Φάση Β: Πειραματισμός στην Τάξη

1. Το πείραμα των τρυπών: Τοποθετήσαμε χαρτόνια με τρύπες στη σειρά. Όταν οι τρύπες ήταν στην ίδια ευθεία, το φως περνούσε! Μόλις κουνήσαμε ένα χαρτόνι, το φως σταμάτησε. Ανακάλυψη: Το φως πάει μόνο ίσια!

2. Το παιχνίδι των μεγεθών: Πλησιάζουμε και απομακρύνουμε τον φακό από ένα παιχνίδι. Παρατήρηση: Όσο πιο κοντά το φως, τόσο πιο μεγάλη η σκιά. Για να καταλάβουν τα παιδιά τη σκιά, πρέπει πρώτα να καταλάβουν το φως. Λέμε στα παιδιά: “Φανταστείτε ότι οι ακτίνες του φωτός είναι σαν μικρά, αόρατα αυτοκινητάκια που τρέχουν πολύ γρήγορα σε ευθεία γραμμή.”

• Αδιαφανή υλικά (π.χ. ο δεινόσαυρος): Είναι σαν ένας “τοίχος”. Τα αυτοκινητάκια-φως τρακάρουν πάνω του και σταματούν. Πίσω από τον τοίχο δημιουργείται μια σκοτεινή περιοχή γιατί δεν έφτασε το φως. Αυτή είναι η σκιά!
• Διαφανή υλικά (π.χ. το πλαστικό ποτήρι): Είναι σαν να έχουν “ανοιχτές πόρτες”. Τα αυτοκινητάκια-φως περνούν από μέσα και συνεχίζουν τον δρόμο τους. Γι’ αυτό δεν βλέπουμε σκιά!
• Ανακάλυψη: Τα παιδιά διαπίστωσαν ότι η σκιά του δεινόσαυρου μεγαλώνει όταν πλησιάζουμε τον φακό, γιατί ο δεινόσαυρος «κόβει» τον δρόμο στο φως που θέλει να πάει ίσια!

Το πείραμα με τον φακό και τον δεινόσαυρο το ξανακάναμε στον διαδραστικό πίνακα με το πρόγραμμα από το Φωτόδεντρο: “Μηχανισμός σκιάς”.

Φάση Γ: Σύνδεση με το Περιβάλλον (Αειφορία)

• Βγαίνουμε στην αυλή και χρησιμοποιούμε το φως του Ήλιου.
• Σχεδιάζουμε με μαρκαδόρο τη σκιά ενός αντικειμένου και μετά από ώρες το ξαναβλέπουμε.
• Συζήτηση: «Γιατί άλλαξε η σκιά μας;» Ξαναθυμηθήκαμε την περιστροφή της γης γύρω από τον άξονά της και φανταστήκαμε τον Ήλιο σαν έναν μεγάλο φακό. Έτσι τα παιδιά είπαν: «Το μεσημέρι ο ήλιος είναι από πάνω μας», «Το απόγευμα θα δύσει και θα πέσει πίσω από το βουνό άρα ο φακός (ήλιος) θα είναι δίπλα» και αφού θα είναι δίπλα η σκιά θα είναι πιο μακριά ή πιο κοντή; «Θα είναι πιο μακριά όπως στην τάξη με το ξύλινο τουβλάκι!»

6. Μεταγνωστική Στρατηγική

Μετά το τέλος, ζητάμε από τα παιδιά να γίνουν εκείνα “εκπαιδευτικοί” και να εξηγήσουν στην περσόνα της τάξης, τη Χαρά, γιατί δεν μπορεί να δει το φως πίσω από έναν τοίχο. Αυτό μας δείχνει αν εμπέδωσαν την έννοια της ευθύγραμμης διάδοσης.

Φωνές Παιδιών (Αυτούσιες φράσεις):

• «Κυρία, η σκιά έγινε τεράστια! Σαν τέρας είναι ο δεινόσαυρος!»
• «Το φως δεν μπορεί να πηδήξει πάνω από το εμπόδιο, γι’ αυτό γίνεται μαύρο από πίσω.»
• «Όσο πιο κοντά πάμε στον φακό τόσο μεγαλώνει η σκιά!»

Εμπλεκόμενα Θεματικά Πεδία (Νέο Πρόγραμμα Σπουδών):

• Φυσικές Επιστήμες (Φως – Σκιές)
• Τεχνών (Παιχνίδι με σκιές/Θέατρο σκιών)

Μετατρέψαμε το κουκλοθέατρο σε θέατρο σκιών και κάναμε και την χάρτινη τηλεόραση θέατρο σκιών γιατί το ενδιαφέρον ήταν μεγάλο. Επίσης ένα παιδί που είχε θέατρο σκιών στο σπίτι του, το έφερε και μας έπαιξε παράσταση, είχε και βοηθό που κρατούσε τον φακό και τη νηπιαγωγό να βάζει την κατάλληλη μουσική υπόκρουση στην είσοδο της κάθε φιγούρας!

Το Τμήμα 1 του Νηπιαγωγείου μας συμμετέχει στη δημιουργία ψηφιακού βιβλίου με τίτλο ” Πειράματα με Νόημα. Όταν οι Φυσικές Επιστήμες συναντούν την Αειφορία στο Νηπιαγωγείο” που υλοποιείται  με πρωτοβουλία της κας Τάλλου Κωνσταντίνας ,Συμβούλου  Νηπιαγωγών Ιωαννίνων στα πλαίσια του Καινοτόμου Διασχολικού  Πρόγραμματος  Steam .

Ο Τίτλος του πρόγραμμάτος μας  “Μικροί Μηχανικοί στην Υπηρεσία της Παράδοσης – Γεφυρώνοντας το χθες με το σήμερα”  

Αφόρμηση 

Στο πλαίσιο του 2^ου Θεματικού κύκλου  των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων  «Φροντίζω το Περιβάλλον. Οικολογία –Παγκόσμια τοπική Φυσική Κληρονομιά  Τίτλος Προγράμματος  «Κρυμμένα μυστικά στα  σπίτια τα παλιά»  , οι μαθητές και οι μαθήτριες του Νηπιαγωγείου μας ξεκίνησαν ένα συναρπαστικό ταξίδι ανακάλυψης της λαϊκής μας αρχιτεκτονικής. Μελετώντας τους παραδοσιακούς οικισμούς της χώρας μας, από τα πέτρινα χωριά στα Ζαγοροχώρια μέχρι τα πλίνθινα σπίτια του Κρανιώνα Καστοριάς, τα παιδιά ήρθαν σε επαφή με τον τρόπο που οι άνθρωποι αξιοποιούσαν τα υλικά της φύσης για να δημιουργήσουν το σπιτικό τους. Η παρατήρηση των επιβλητικών πέτρινων γεφυριών της Ηπείρου στάθηκε η αφορμή για τη διατύπωση ενός αυθεντικού προβλήματος προς επίλυση: Πώς μπορούν δύο κοινότητες που χωρίζονται από ένα ορμητικό ποτάμι να επικοινωνήσουν και να μεταφέρουν τα προϊόντα τους;

Προβληματισμός

Παρουσιάστηκε στην ολομέλεια η εικόνα των δύο οικισμών

Αρχικά τα νήπια φαντάστηκαν τι μπορεί να συμβαίνει στους δυο οικισμούς , τις εργασίες που θα μπορούσαν να κάνουν οι κάτοικοι και τα προϊόντα που θα μπορούσαν να παράγουν με βάση το χώρο που κατοικούν .Όρισαν τους ανθρώπους στον πρώτο οικισμό κτηνοτρόφους με παραγόμενα προϊόντα το γάλα, το γιαούρτι, το τυρί και  τους ανθρώπους στον δεύτερο οικισμό ξυλοκόπους  και μελισσοκόμους με παραγόμενα προϊόντα, ξύλινα αντικείμενα και μέλι .

Εισαγωγή προβληματισμού :  Πώς μπορούν δύο κοινότητες που χωρίζονται από ένα ορμητικό ποτάμι να επικοινωνήσουν και να μεταφέρουν τα προϊόντα τους;

Η ομάδα υποθέτει και προτείνει διάφορες λύσεις:

• Να μεταφέρουν τα προϊόντα μέσω του βουνού …
• Να μεταφέρουν τα προϊόντα με βάρκες …

Μετά από διαλογική συζήτηση και προβληματισμό η ομάδα εντοπίζει προβλήματα στις παραπάνω λύσεις

Η μεταφορά των προϊόντων μέσω του βουνού:

• « Θα πάρει πολύ χρόνο και μπορεί το τυρί και το γάλα να χαλάσει»
• « Θα χρειαστεί πολλούς ανθρώπους να μεταφέρουν τα πράγματα »
• « Θα κουραστούν πολύ για να ανέβουν και μετά να κατέβουν το βουνό και να έχουν στην πλάτη τους τα ξύλινα τραπέζια και τις καρέκλες»
• « Δεν θα είναι εύκολο να περάσουν άμα είναι χειμώνας και στο βουνό θα έχει πολύ χιόνι»

Η μεταφορά των προϊόντων μέσω του ποταμού με βάρκα :

• « Η βάρκα δε θα χωράει τα ξύλινα πράγματα»
• « Η βάρκα μπορεί να βουλιάξει άμα τη φορτώσουν πολύ»
• « Η βάρκα μπορεί να βουλιάξει άμα φυσάει και έχει κύμα το ποτάμι»

Για την αντιμετώπιση αυτής της πρόκλησης, πολλά μέλη της ομάδας προτείνουν να κατασκευάσουν οι άνθρωποι των οικισμών μια γέφυρα ώστε περπατώντας πάνω της να μεταφέρουν τα προϊόντα πιο γρήγορα και σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες που επικρατούν στην περιοχή.

Υλοποίηση

Για την υλοποίηση της πρόκλησης  , υιοθετήθηκε η εκπαιδευτική προσέγγιση STEAM, θέτοντας τα παιδιά στο επίκεντρο μιας βιωματικής αναζήτησης. Οι μαθητές και οι μαθήτριες εργάστηκαν σε τέσσερις διακριτές ομάδες, καθεμία από τις οποίες δημιούργησε τη δική της γέφυρα  με διαφορετικό υλικό και αρχιτεκτονική λογική:

• Ομάδα Lego: Εστίασε στη μηχανική σύνδεση και τη σταθερότητα των δομών, εφαρμόζοντας διαδικασίες επίλυσης προβλημάτων για τη σωστή στήριξη της γέφυρας.

• Ομάδα Πηλού: Ήρθε σε επαφή με τα παραδοσιακά υλικά δόμησης και τη γλυπτική φόρμα, πειραματιζόμενη με την ανθεκτικότητα της κατασκευής

• Ομάδα Ξύλου & Πλαστελίνης: Εξερεύνησε την ισορροπία ετερόκλητων υλικών και έννοιες όπως το μήκος, το ύψος και η συμμετρία μέσω της μέτρησης και της σύγκρισης.

• Ομάδα Μαγνητικών Κύβων: Πειραματίστηκε με τη μαγνητική δύναμη ως μέσο σύνδεσης, εστιάζοντας στην αρχιτεκτονική σύνθεση και τη δοκιμή διαφορετικών τρόπων στήριξης των κύβων στο κενό. Η ομάδα δυσκολεύτηκε στην ισορροπία και στήριξη της γέφυρας και υιοθέτησε την αναδυόμενη πρακτική της ομάδας lego  με ενδιάμεσο στήριγμα της γέφυρας .

Αξιολόγηση – Παιδαγωγικά οφέλη της δράσης

Μέσα από αυτή τη διαδικασία, τα παιδιά αποκόμισαν πολλαπλά οφέλη, προσεγγίζοντας την Επιστήμη (Science) μέσω της κατανόησης εννοιών όπως η σταθερότητα και η αντοχή, καθώς παρατηρούσαν ποια υλικά καθιστούν μια κατασκευή πιο ανθεκτική. Στο πεδίο της Μηχανικής (Engineering), εφάρμοσαν τη μέθοδο της δοκιμής και του σφάλματος (trial and error), βελτιώνοντας συνεχώς τα σχέδιά τους. Παράλληλα, η Τεχνολογία (Technology) αναδείχθηκε ως ένα δυναμικό εργαλείο δημιουργίας μέσα από τη χρήση των μαγνητικών στοιχείων, ενώ η Τέχνη (Art) έδωσε τη δυνατότητα στα παιδιά να εκφραστούν δημιουργικά, πειραματιζόμενα με τα σχήματα και την αισθητική των γεφυρών. Η δραστηριότητα ολοκληρώθηκε με την ενασχόληση με τα Μαθηματικά (Mathematics), καθώς οι μαθητές εξερεύνησαν έννοιες όπως η συμμετρία και η μέτρηση, συγκρίνοντας τις κατασκευές τους ως προς το μέγεθος (ποια είναι πιο ψηλή, πιο σταθερή κ.λπ.).

Πέρα από το καθαρά γνωστικό επίπεδο, η δράση καλλιέργησε πολύτιμες νοητικές και κοινωνικοσυναισθηματικές δεξιότητες. Τα νήπια μέσα από τη  δημιουργική επίλυση προβλημάτων ενίσχυσαν την κριτική τους σκέψη, τη συγκέντρωση και την επιμονή τους,  ενώ ταυτόχρονα ανέπτυξαν πνεύμα συνεργασίας και ομαδικότητας. Μαθαίνοντας να εκφράζουν τις ιδέες τους και να ακούν τους άλλους, οι μικροί μας μηχανικοί ενίσχυσαν την αυτοπεποίθησή τους, αποδεικνύοντας ότι η βιωματική μάθηση μπορεί να προσφέρει λύσεις που συνδέονται άμεσα με τις ανάγκες της πραγματικής ζωής.

Τα  Κάλαντα  του Λαζάρου αποτελούν μια από τις πιο όμορφες παραδόσεις της Ελληνικής Λαογραφίας . Παλαιότερα,  ήταν από τα πιο ζωντανά έθιμα που έδιναν ιδιαίτερο χρώμα στις τοπικές κοινωνίες και σηματοδοτούσαν την έναρξη της Μεγάλης Εβδομάδας. Η παράδοση αυτή συνδέεται άρρηκτα με την ορθόδοξη πίστη και τον εορτασμό της Ανάστασης του Λαζάρου.

Το Νηπιαγωγείο μας αναβίωσε  και φέτος  το έθιμο των Καλάντων του Λαζάρου με κύριο στόχο  τα  παιδιά μας να  γνωρίσουν ένα παλιό Ελληνικό Έθιμο, που σχετίζεται με τη θρησκευτική μας παράδοση, να νιώσουν υπερηφάνεια για τον τόπο τους και να καταλάβουν ότι είναι μέρος μιας πολιτιστικής ομάδας με πλούσια κληρονομιά.  Ένα έθιμο  γεμάτο χρώμα, Άνοιξη και ζωή, που μέσα από το μήνυμα της Ανάστασης του Λαζάρου, επικοινωνεί  το νόημα της ελπίδας και της αναγέννησης.

Με τα παραδοσιακά μας κουδούνια είμαστε έτοιμοι για να ψάλλουμε τα Κάλαντα του Λαζάρου στη γειτονιά του Νηπιαγωγείου μας !!!