Απρ 09
13
Φυτά με άρωμα Ιστορίας
ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ | 13 Απριλίου, 2009 | Γράψτε σχόλιο
Εχουν αφήσει το δικό τους «αποτύπωμα» στην ιστορία του τόπου μας. Μας είναι γνωστά από τους αρχαίους συγγραφείς, την ελληνική μυθολογία και από αναφορές στην Παλαιά και Καινή Διαθήκη. Εμπλέκονται και πολλές φορές αποτελούν σύμβολα σε γνωστές ιστορίες σημαντικών προσώπων.
Η δρ Ειρήνη Βαλλιανάτου, βιολόγος και προϊσταμένη στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους
Φυτά και δέντρα άρρηκτα συνδεδεμένα με ιστορικά πρόσωπα, θεούς και ήρωες της αρχαιότητας και με τη χριστιανική μας παράδοση καλλιεργούνται στον «Βοτανικό Κήπο Ιουλίας και Αλέξανδρου Ν. Διομήδους», στο Χαϊδάρι, συντηρώντας μ’ αυτό τον τρόπο και ξαναζωντανεύοντας θρύλους, μύθους και ξεχωριστές προσωπικότητες.
Το κώνειο το στικτόν, με το οποίο θανατώθηκε ο αρχαίος φιλόσοφος Σωκράτης στην Αθήνα
Είναι το κώνειο το στικτόν, με το οποίο θανατώθηκε ο Σωκράτης. Είναι το παλιούρι από το οποίο πιστεύεται πως ήταν φτιαγμένο το ακάνθινο στεφάνι του Χριστού. Είναι η άκανθος που αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τα περίτεχνα κιονόκρανα κορινθιακού ρυθμού. Είναι ο νάρθηκας, στον βλαστό του οποίου ο Προμηθέας έκρυψε τη φωτιά για να τη μεταφέρει κρυφά από τους θεούς στους ανθρώπους. Αυτά και πολλά ακόμη είναι τα λεγόμενα «ιστορικά φυτά», που φιλοξενούνται στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους μαζί με χιλιάδες άλλα είδη φυτών στα περίπου 200 καλλιεργημένα στρέμματα από τα συνολικά 1.860 στρέμματά του.
Το τμήμα με τα ιστορικά φυτά είναι το πρώτο που συναντά ο επισκέπτης του κήπου στα αριστερά του εισερχόμενος από την κεντρική πύλη. Εκεί θα γευτεί το ιδιαίτερο άρωμα της μυρτιάς, με τα κλαδιά της οποίας λέγεται πως κάλυψε τη γύμνια της η θεά Αφροδίτη βγαίνοντας κατά τη γέννησή της από τον αφρό της θάλασσας στην Κύπρο.
Για τη λοχεία
Λίγο πιο πέρα φυτρώνει η αριστολόχια κληματίτης, που, όπως αναφέρει ο Διοσκουρίδης και όπως εύκολα μπορεί να μαντέψει κανείς από την ονομασία της, θεωρούνταν άριστη για τη λοχεία. Δίπλα της ευδοκιμεί η δίψακος, τα φύλλα της οποίας έχουν την ιδιότητα να συγκρατούν το νερό της πρωινής δροσιάς και γι αυτό, σύμφωνα πάλι με τον Διοσκουρίδη, την αναζητούσαν οι περιπατητές, προκειμένου να ξεδιψάσουν ύστερα από πολύωρη πεζοπορία.
Ακόμη και η κρεμμύδα, που κρεμάμε μέχρι και σήμερα στην εξώπορτα την Πρωτοχρονιά για γούρι, έχει τη δική της πολύ παλιά ιστορία. Είναι η αλεξίκακος σκιλλοκρεμμύδα, σκίλλα κατά την αρχαία της ονομασία, που βρισκόταν ακόμη και στα υπέρθυρα των σπιτιών του Πυθαγόρα και του Θεόφραστου για να τους φέρνει καλοτυχία.
Πολλές και ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες είναι και οι αναφορές αρχαίων συγγραφέων στο φυτό νάρθηκας, ο βλαστός του οποίου, όταν ξεραθεί, μοιάζει με ελαφρύ ραβδί. Στις γιορτές του Διονύσου, που συχνά «άναβαν τα αίματα» και ξεσπούσαν καβγάδες λόγω της οινοποσίας, απαγορεύονταν οι μαγκούρες προς αποφυγή τραυματισμών, αλλά επιτρέπονταν οι ράβδοι από νάρθηκα, καθώς είχαν ελάχιστο βάρος και δεν μπορούσαν να προκαλέσουν βλάβη. Μέσα σε μικρά κομμάτια βλαστού από νάρθηκα, τα ναρθήκια, συνήθιζαν οι αρχαίοι Ελληνες να φυλάσσουν κοσμήματα και άλλα μικροαντικείμενα.
Μέσα στον βλαστό νάρθηκα φύλασσε ο Μέγας Αλέξανδρος την Ιλιάδα, σύμφωνα με τον βιογράφο του Αρριανό. Εκεί, όπως γράφει ο Ησίοδος, έκρυψε ο Προμηθέας τη φωτιά για να τη μεταφέρει στους ανθρώπους. Και πράγματι ο φρέσκος βλαστός του νάρθηκα είναι στο εσωτερικό του υδαρής και μπορεί να διατηρήσει αναμμένη τη φωτιά, γι αυτό ακόμη και στα νεότερα χρόνια συνήθιζαν οι βαρκάρηδες να φυλάνε φωτιά μέσα σε νάρθηκα για ν ανάβουν τα τσιμπούκια τους.
Ακόμη μία χρήση του φυτού αυτού αποκαλύπτει το ίδιο του όνομα. Με κομμάτια από νάρθηκα συνήθιζαν να δένουν τα σπασμένα μέλη για να «δέσουν». Ακόμη, οι ιερείς του Διόνυσου έπαιρναν μέρος στις τελετές των οργίων προς τιμήν του θεού κρατώντας «θύρσο», δηλαδή βλαστό από νάρθηκα τυλιγμένο στην κορυφή του με κουκουνάρια.
Και ο κατάλογος με τα ιστορικά φυτά που απαντώνται στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους δεν έχει τελειωμό. Είναι το ψειρόχορτο, η πικραγγουριά, ο ασφόδελος, το κυπαρίσσι, η συκιά, η ελιά, ο σαμπούκος ο μέλας, ο νάρκισσος, το ίον το εύοσμον (ο μενεξές), το σαπουνόχορτο, ο μανδραγόρας, ο κρίνος της Παναγίας και πολλά ακόμη.
ΣΤΗΝ ΙΕΡΑ ΟΔΟ
Ενας κήπος όαση για το λεκανοπέδιο
Πάνω στην Ιερά Οδό, λίγα μόλις μέτρα πριν βγούμε στη λεωφόρο Αθηνών (Καβάλας), εκτείνεται μια τεράστια για τα δεδομένα της Αθήνας δασική έκταση, με πλούσια χλωρίδα και πανίδα.
Πρόκειται για τον «Βοτανικό Κήπο Ιουλίας και Αλεξάνδρου Ν. Διομήδους», τον μεγαλύτερο Βοτανικό Κήπο όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και ολόκληρης της Ανατολικής Μεσογείου.
Είναι ένα κοινωφελές ίδρυμα, που οφείλει την επωνυμία και κυρίως την ύπαρξή του στον φωτισμένο οραματιστή Αλέξανδρο Διομήδη, ο οποίος, μεταξύ άλλων, είχε διατελέσει στις αρχές του 20ού αιώνα υπουργός Οικονομικών και Εξωτερικών με την παράταξη του Ελευθέριου Βενιζέλου.
Το ενδιαφέρον του κήπου δεν περιορίζεται στα ιστορικά φυτά, αφού όλα τα τμήματά του είναι ξεχωριστά, όπως μας λέει η δρ Ειρήνη Βαλλιανάτου, βιολόγος και προϊσταμένη στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους.
Οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν την ηρεμία που προσφέρει η φύση, κάνοντας βόλτα στον δενδρώνα με δέντρα και θάμνους από διάφορες ηπείρους, στον ανθώνα με τα καλλωπιστικά φυτά και τις 25 λίμνες, στο τμήμα των οικονομικών φυτών, που μας είναι χρήσιμα για τα εδώδιμα τμήματά τους, την ξυλεία και τις χημικές τους ουσίες, στο τμήμα των φαρμακευτικών φυτών, στο συστηματικό τμήμα με ομάδες φυτών βάσει της εξέλιξής τους, αλλά και στο θερμοκήπιο.
Η είσοδος στον Βοτανικό Κήπο είναι δωρεάν και επιτρέπεται καθημερινά από τις 8 το πρωί μέχρι τις 2 το μεσημέρι και τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες από τις 10 π.μ. μέχρι τις 3 μ.μ. Πολλά είναι και τα σχολεία που πραγματοποιούν επισκέψεις στον χώρο. Χαρακτηριστικά, όπως αναφέρει η κ. Βαλλιανάτου, την περασμένη εβδομάδα 919 μαθητές ξεναγήθηκαν στον κήπο.
Ανακτήθηκε από: http://www.ethnos.gr
Αφήστε μια απάντηση
Για να σχολιάσετε πρέπει να συνδεθείτε.