Εισαγωγή
“Τι είναι αυτό που κάνει ‘κλακ’ μέσα στον ηλεκτρολογικό πίνακα; Γιατί δεν συνδέουμε έναν μεγάλο κινητήρα απευθείας σε έναν διακόπτη τοίχου; Σήμερα θα αναλύσουμε το ‘μαγικό’ εξάρτημα που λέγεται Ρελέ Ισχύος (Contactor) και θα δούμε γιατί είναι απαραίτητο σε κάθε βιομηχανική εγκατάσταση.”
1. Η Βασική Αρχή: Ο Ηλεκτρομαγνητισμός
Η λειτουργία του ρελέ βασίζεται σε μια απλή αρχή: Όταν το ρεύμα περνά μέσα από ένα πηνίο (σύρμα τυλιγμένο γύρω από σίδερο), αυτό μετατρέπεται σε μαγνήτη.
2. Από τι αποτελείται ένα Ρελέ;
Για να το καταλάβεις, φαντάσου το χωρισμένο σε τρία μέρη:
-
Το Πηνίο (Επαφές Α1 – Α2): Είναι το “μυαλό”. Όταν του δώσουμε τάση (π.χ. 230V), δημιουργεί μαγνητικό πεδίο.
-
Ο Οπλισμός (Κινητό μέρος): Ένα κομμάτι μέταλλο που έλκεται από τον μαγνήτη του πηνίου. Πάνω του είναι στερεωμένες οι επαφές.
-
Οι Επαφές (Ισχύος & Βοηθητικές): * Όταν ο οπλισμός τραβηχτεί, οι επαφές που ήταν ανοιχτές (NO) κλείνουν.
-
Οι επαφές που ήταν κλειστές (NC) ανοίγουν.
-
3. Γιατί το χρειαζόμαστε; (Τα 2 μεγάλα πλεονεκτήματα)
Α. Ασφάλεια (Απομόνωση)
Με το ρελέ, ο χειριστής πατάει ένα μπουτόν που διαρρέεται από πολύ λίγο ρεύμα (κύκλωμα χειρισμού), ενώ το ρελέ αναλαμβάνει να κλείσει τις επαφές για το “βαρύ” ρεύμα (κύκλωμα ισχύος). Έτσι, αν γίνει κάποιο βραχυκύκλωμα στον κινητήρα, ο χειριστής είναι προστατευμένος.
Β. Έλεγχος από απόσταση
Μπορούμε να έχουμε το ρελέ δίπλα στον κινητήρα και το μπουτόν Start 50 μέτρα μακριά. Δεν χρειάζεται να μεταφέρουμε χοντρά και ακριβά καλώδια ισχύος μέχρι το μπουτόν μας.
4. Πώς το διαβάζουμε στο Σχέδιο;
Στο ηλεκτρολογικό σχέδιο, το ρελέ δεν σχεδιάζεται ως ένα κομμάτι, αλλά “σπάει” στα μέρη του:
-
Το Πηνίο σχεδιάζεται ως ένα ορθογώνιο με το όνομα του ρελέ (π.χ. Κ1).
-
Οι Επαφές Ισχύος σχεδιάζονται στο κύκλωμα ισχύος (με τα νούμερα 1-2, 3-4, 5-6).
-
Οι Βοηθητικές Επαφές σχεδιάζονται στο κύκλωμα χειρισμού (π.χ. 13-14).
💡 Το “Μυστικό” του Τεχνικού:
Τι σημαίνει αν το ρελέ “βουίζει”; Αν ακούς έναν έντονο θόρυβο (σαν τζιτζίκι) από το ρελέ, συνήθως σημαίνει ότι υπάρχει σκόνη ή σκουριά στις μεταλλικές επιφάνειες του οπλισμού ή ότι η τάση στο πηνίο είναι χαμηλότερη από όσο πρέπει.
