Εικαστικές δημιουργίες των μαθητών


Πάρκο


Πάρκο

Διάστημα


Διάστημα


Αερόστατα την Κυριακή της Τυρινής και Χαρταετοί την Καθαρά Δευτέρα


Αερόστατα την Κυριακή της Τυρινής και Χαρταετοί την Καθαρά Δευτέρα


Πόλη

“Θάλασσα”


“Ζωή στη φύση”


“Μαθηματικά” 


“LOL”

ΖΩΓΡΑΦΙΖΩ

Α, ζωγραφίζω!
Εκφράζω συναισθήματα.
Μιλώ για την αγάπη, τη χαρά,
τη λύπη και τη μοναξιά.

Μεταδίδω σκέψεις, ιδέες,
φτιάχνω κόσμους μαγικούς.

Τη γη, τον γαλάζιο ουρανό,
το αχανές, μυστήριο σύμπαν.
Έν’ άστρο παράξενο και μακρινό.
Φτιάχνω αγίους ζωγραφιστούς,
τον ίδιο τον άπειρο, απερινόητο Θεό.

Της θάλασσας τα βάθη,
τον άγνωστο ωκεανό.
Ψάρια παράξενα,
πουλιά, ζουζούνια,
ζώα μεγάλα και μικρά
μάγισσες, πύργους,
τέρατα, φρικιά.

Τον παγερό, βαρύ χειμώνα,
κάτασπρο χιόνι στο βουνό,
την ερημιά στο δρόμο,
στο τζάκι ανθρώπους
μες στο σπιτάκι το ζεστό.

Τη ζωηφόρο άνοιξη,
την ξαναγεννημένη φύση.
Άνθη πολύχρωμα, ευωδιαστά,
με μύρια χρώματα
και μαγικά αρώματα.
Και τη χαρά της Πασχαλιάς.

Το γλυκό καλοκαιράκι,
παιδιά στη θάλασσα να κολυμπούν,
βαρκούλες ν’ αρμενίζουν.
Σπάρους, κοχύλια στο βυθό
μαρίδες, καβουράκια,
φάλαινες, φώκιες κι αχινούς,
σουπιές, καλαμαράκια.
Κύμα που παίζει απαλά
με την ολόχρυση, καυτή αμμουδιά,
και σκάει στα βραχάκια.

Το φθινόπωρο, το μελαγχολικό,
με τα κιτρινισμένα φύλλα
να φτιάχνουν πέφτοντας χαλί
κίτρινο, πράσινο, καφέ, πορτοκαλί.
Τα γκρίζα σύννεφα στον ουρανό
μαζί και πρωτοβρόχια.
Σαλιγκαράκια στο βουνό,
σταφύλια και αμπέλια.
Παιδάκια πάλι στο σχολειό,
τρεχαλητά, φωνές και γέλια.

Κι ένα σωρό άλλα πράγματα,
με θέληση, μεράκι ζωγραφίζω.
Ταιριάζω όλα τα χρώματα,
κανένα δεν αφήνω.

Δίνω ομορφιά στον πίνακα,
ζωντάνια, δύναμη, χαρά,
μιλάει η ψυχή, μιλάει η καρδιά.

Αυτή είναι, φίλοι μου, η ζωγραφική!

Δημιουργείς και χαίρεσαι,
επικοινωνείς και δένεσαι
με όλους και με όλα.
Με μια άλλη γλώσσα, θαυμαστή,
τη γλώσσα των χρωμάτων.

Ελάτε, λοιπόν, τώρα κι εσείς
πάρτε χαρτί, πιάστε μπογιές,
χαρείτε, ζωγραφίστε,
κάντε ωραίες πινελιές
με χρώματα μιλήστε.

Sotirios

Παραδοσιακά παιχνίδια από τα Μέγαρα Αττικής

Αγαπητοί μας φίλοι,
σήμερα θα κάνουμε ένα μικρό ταξίδι στο χρόνο και θα σας παρουσιάσουμε μερικά από τα παιχνίδια που έπαιζαν τα παιδιά στα Μέγαρα πριν πενήντα χρόνια και πιο πίσω.
Οι μεγαλύτεροι, που σήμερα είστε παππούδες και γιαγιάδες, θα θυμηθείτε την παιδική σας ηλικία. Ποιος από σας δεν είχε παίξει αυτά τα ωραία παιχνίδια; Οι μικρότεροι πάλι θα τα μάθετε και θα διαπιστώσετε πόσο ευχάριστα κι ομαδικά έπαιζαν τα παιδιά εκείνη την εποχή.
Τότε που δεν υπήρχε η τηλεόραση, τα τάμπλετ, τα κινητά τηλέφωνα και το internet και τα παιδιά έβγαιναν στην πλατεία, στο δρόμο ή στις αλάνες της περιοχής για να παίξουν με τους φίλους τους. Σήμερα κλείνονται μέσα στο σπίτι, κάθονται μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή και της τηλεόρασης και περνούν απομονωμένα εκεί τις ώρες τους, χωρίς να έχουν ουσιαστική επαφή με τους φίλους τους αλλά μόνο με την εικονική και σχεδόν πάντα ελεγχόμενη πραγματικότητα που τους προσφέρουν τα λεγόμενα «Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης», τα οποία, νομίζω, σε πολλές περιπτώσεις, θα ήταν καλύτερα να τα λέγαμε «Μέσα Κοινωνικής Απομόνωσης» σε σημείο που για το internet π.χ. οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για πολλά παιδιά που εθίζονται υπερβολικά σ’  αυτό, επισημαίνοντας ότι κινδυνεύει σοβαρά η σωματική και ψυχική υγεία τους.

Έτσι έπαιζαν τα παιδιά στα Μέγαρα πριν 70 χρόνια.

Πρωτελιά
Είναι παιχνίδι κυρίως για αγόρια και παίζεται έτσι: Μπαίνει κάποιος κάτω και οι άλλοι πηδούν από πάνω του λέγοντας: «Πρωτελιά, Δευτέρα, Τρίτη και όποιος ακουμπήσει μπαίνει κάτω».

Πρωτελιά

Το Σχοινάκι
Είναι κοριτσίστικο παιχνίδι. Δυο κορίτσια γυρνούν το σχοινάκι και τα άλλα πηδούν μέσα σ’ αυτό. Το παιδί που θα μπλεχτεί στο σχοινάκι βγαίνει από το παιχνίδι.

Σχοινάκι

Οι λακκουβίτσες
Οι παίχτες σκάβουν στο έδαφος μια σειρά λακκουβίτσες, τόσες όσοι παίζουν στο παιχνίδι κι ο καθένας διαλέγει τη λακκουβίτσα του. Γύρω γύρω υπερυψώνουν λίγο το χώμα για να μη φεύγει μακριά η μπάλα όταν τη ρίχνουν αλλά να μπαίνει μέσα σ’ αυτές. Από ένα σημείο, που έχουν χαράξει μια γραμμή, ρίχνουν τη μπάλα και σε όποια λακκουβίτσα μπει, την παίρνει γρήγορα αυτός που την έχει και την πετάει για να χτυπήσει κάποιον που παίζει. Αν δεν τον χτυπήσει, τότε του ρίχνουν μια «ψείρα» δηλαδή ένα λιθαράκι. Αν τον χτυπήσει, τότε την «ψείρα» την παίρνει αυτός που χτυπήθηκε. Όποιος κάνει πρώτος πέντε «ψείρες», χάνει και πρέπει να κάνει ένα ζώο που θα του πουν οι άλλοι. Κι αρχίζουν πάλι από την αρχή.

Λακκουβίτσες

Παίξιμο καρύδια ή μύγδαλα
Το παιχνίδι αυτό παίζεται συνήθως από κορίτσια. Κάνουν ένα σούτσι κάτω στο χώμα και βάζουν μέσα καρύδια κι αμύγδαλα. Με τις αμπάδες τα σημαδεύουν από μία απόσταση, από μια γραμμή που έχουν χαράξει στο έδαφος. Ρίχνει κάθε παιδί με τη σειρά την αμπάδα του κι όποια καρύδια ή αμύγδαλα βγάλει έξω από το σούτσι τα παίρνει δικά του. Όταν βγουν όλα τα καρύδια κι αμύδγαλα από το σούτσι, βάζουν άλλα και συνεχίζεται το παιχνίδι με τον  ίδιο τρόπο.

Καρύδια ή αμύγδαλα

Κουμουλίτσα
Το παιχνίδι παίζεται έτσι: Κάνουν δυο ίσιες στον αριθμό ομάδες. Παίρνουν ένα βύσσαλο, το φτύνουν από τη μια μεριά για να γίνει πιο σκούρο και το στρίβουν για να δουν ποιος θα μπει κάτω. Οι νικητές καβαλικεύουν τους νικημένους. Κι εδώ έχουν έναν αρχηγό. Ο πάνω αρχηγός κλείνει τα μάτια του κάτω αρχηγού και κάνει νόημα σε ένα δικό του να δείξει 1 ως 5 δάχτυλα λέγοντας: «Σάκα Μαρία, πόσα είναι τούτα;» Κι άμα τα βρει ο κάτω αρχηγός, μπαίνουν κάτω οι άλλοι. Εδώ η κάτω ομάδα πιάνεται από τους ώμους και μαζεύονται ενωμένοι γύρω – γύρω (στρογγυλά).

Κουμουλίτσα

Ο φίτζος
«Πάει ο φίτζος για νερό, πάω κι εγώ κοντά να πιω!» Συνήθως παιζόταν με δύο άτομα. Ο καθένας είχε μια αμπάδα πέτρινη και κάτω ο φίτζος, που ήταν ένα στρογγυλό λιθάρι σαν αυγό. Τον χτυπούσαν με την αμπάδα και όσο μακριά πήγαινε ο φίτζος, έμπαινε καλικούρια αυτός που τον χτύπησε από κει που ήταν μέχρι εκεί που πήγαινε ο φίτζος.

Φίτζος

Κατέβα στραβοσάγωνο τσαι βάρε την καμπάνα
Το παιχνίδι «κατέβα στραβοσάγωνο» παίζεται έτσι: Δυο ισάριθμες ομάδες με έναν αρχηγό η κάθε ομάδα (η «μάνα», όπως τον λένε). Για το ποια ομάδα θα μπει κάτω, παίρνουν ένα κομμάτι βύσσαλο (κεραμίδι), το φτύνουν από τη μια μεριά και το στρίβουν. Οι χαμένοι κάνουν έναν κύκλο και οι νικητές καβαλικεύουν πάνω τους. Στη μέση του κύκλου βάζουν δυο λιθάρια, ένα μικρό κι ένα μεγάλο. Η πάνω «μάνα» (αρχηγός) κλείνει τα μάτια της κάτω «μάνας» και λέει: «Κατέεεβα στραβοσάγωνο τσαι βάρε την καμπάνα», κάμοντας νόημα σε κάποιον δικό του να κατεβεί σιγά – σιγά  και να χτυπήσει τα δυο λιθάρια, κι άμα η κάτω «μάνα» βρει ποιος τα χτύπησε, τότε αλλάζουν και μπαίνουν οι πάνω κάτω και οι κάτω πάνω.

Στραβοσάγωνο

Το τόπι μια
Δύο ισάριθμες ομάδες το στρίβουν ποιος θα μπει κάτω. Βάζουν μια πλακούτα για μπίζντακα, κι από κει πετούν το τόπι ψηλά και με την παλάμη το χτυπούν να πάει όσο μπορεί πιο μακριά. Αν το πιάσουν στον αέρα, τότε εκείνος που το ’ριξε βγαίνει στην άκρη, αν όμως δεν το πιάσουν, τότε το ρίχνουν στον μπίζντακα. Αν χτυπήσουν τον μπίζντακα, πάλι βγαίνει έξω από το παιχνίδι. Τότε παίρνει άλλος το τόπι και συνεχίζεται μέχρι να τελειώσει όλη η ομάδα, οπότε μπαίνουν κάτω οι άλλοι και γίνεται πάλι το ίδιο. Το τόπι-μία είναι συνήθως παιχνίδι για θηλυκά.

Τόπι μια

Αμπάριζα
Παίζεται με δύο ισάριθμες ομάδες παιδιών. Κάθονται η μία απέναντι στην άλλη τσαι πατούν ο καθένας σε ένα λιθάρι, τη λεγόμενη αμπάριζα. Ο αρχηγός δείχνει ποιος θα βγει. Όποιος βγει δεύτερος από την άλλη ομάδα, κυνηγάει τον πρώτο για να τον πιάσει, μετά γυρίζει πίσω στην αμπάριζά του, οπότε βγαίνει ένας άλλος, και συνεχίζει το παιχνίδι έτσι.

Αμπάριζα

Τα τσούκαλα
Όσα παιδία παίζανε, τόσα τσούκαλα είχε μέσα στο σούτσι. Τα έβαζαν το ένα πάνω στ’ άλλο. Για το ποιος θα έμπαινε κάτω, έριχναν τις αμπάδες στον μπίζντακα και ο τελευταίος από τον μπίζντακα έμπαινε κάτω. Για να κυνηγήσει και να πιάσει κάποιον έπρεπε όλα τα τσούκαλα να είναι το ένα πάνω στ’ άλλο.

Τσούκαλα

Μακριά γαϊδούρα

Μακριά γαϊδούρα

Ο παραμυθάς
Έλεγε παραμύθια και ιστορίες για νεράιδες και φαντάσματα.

Παραμυθάς

Του Αϊ-Γιαννιού
Το βράδυ του Αϊ-Γιαννιού ανάβουν φωτιές στα σταυροδρόμια και οι νέοι πηδούν πάνω από αυτές.

Του Αϊ-Γιαννιού

Σημείωση: Τα σκίτσα είναι από το βιβλίο
του Θωμά Μώλου: “ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΩΝ ΜΕΓΑΡΩΝ”

Καλό ταξίδι, Κα Σοφία

Επικήδειος λόγος στην αγαπημένη μας συνάδελφο
εκπαιδευτικό Κα Σοφία Βασίλογλου

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Αγαπητοί συνάδελφοι και φίλοι,
Έφυγε από κοντά μας η Κα Σοφία Βασίλογλου, η καλή και αγαπητή συνάδελφος, η άξια και ικανή δασκάλα. Έφυγε νέα, επαληθεύοντας για ακόμη μια φορά την πάντοτε επίκαιρη ρήση του Μενάνδρου: «Ὅν οἱ θεοί φιλούσιν, ἀποθνήσκει νέος».
Στην εξόδιο ακολουθία της εκκλησίας μας για τους κεκοιμημένους αδελφούς μας διαβάζουμε:  «Ὁρῶντές με ἄφωνον καὶ ἄπνουν προκείμενον, κλαύσατε πάντες ἐπ’ ἐμοί, άδελφοὶ καὶ φίλοι, συγγενεῖς καὶ γνωστοί. τὴν γὰρ χθὲς ἡμέραν μεθ’ ὑμῶν ἐλάλουν, καὶ ἄφνω ἐπῆλθε μοι ἡ φοβερὰ ὥρα τοῦ θανάτου. Ἀλλὰ δεῦτε πάντες οἱ ποθούμενοί με, καὶ ἀσπάσασθέ με τὸν τελευταῖον ἀσπασμόν. οὐκ ἔτι γὰρ μεθ’ ὑμῶν πορεύσομαι ἤ συλλαλήσω τοῦ λοιποῦ…».
Έτσι έγινε και με σένα αγαπημένη μας Σοφία. Μέχρι χθες ήσουν μαζί μας. Μιλούσαμε, γελούσαμε, δίδασκες τους αγαπημένους μαθητές σου και σήμερα, ξαφνικά, βρισκόμαστε όλοι εδώ, περίλυποι και δακρυσμένοι να σου προσφέρουμε τον τελευταίο ασπασμό και να σε αποχαιρετίσουμε για πάντα.  Δε θα είσαι πια μαζί μας, δε θ’ ακούμε τη γλυκιά φωνή σου και δεν θ’ απολαμβάνουμε την ευγενική και χαρούμενη παρουσία σου. Πώς να αποχωριστούμε το χαμόγελό σου, το χιούμορ, τη ζωντάνια και την αισιοδοξία σου; Αυτό είναι έργο πικρό, βαρύ και δύσκολο για όλους εμάς τους συναδέλφους και φίλους σου που ήμασταν μαζί δεκαεπτά χρόνια. Είσαι μέλος της εκπαιδευτικής μας οικογένειας  κι η ψυχή μας δυσκολεύεται πολύ να δεχτεί το γεγονός της παντοτινής απουσίας σου από το Σχολείο μας. Όλο το 3ο Δημοτικό Σχολείο, δάσκαλοι, μαθητές και γονείς θρηνούμε απαρηγόρητοι. Κανείς από μας δεν μπορεί ούτε θέλει να σε ξεχάσει κι ούτε θα σε ξεχάσει, όσα χρόνια κι αν περάσουν.
Το πέρασμά σου, Σοφία, απ’ τον κόσμο της εκπαίδευσης αποτελεί σταθμό στην ιστορία της μεγάλης οικογένειας των δασκάλων. Με ευλάβεια υπηρέτησες το εκπαιδευτικό έργο του δασκάλου στο οποίο τόσο πολύ πίστευες. Έθετες τις διδακτικές σου ικανότητες σε δεινή δοκιμασία άλλοτε πειραματιζόμενη και άλλοτε με την απλότητα του ανθρώπου που πίνει ένα ποτήρι νερό, με γνώμονα πάντοτε την αγάπη και την επικοινωνία με τους μαθητές σου.
Η απαράμιλλη διάθεσή σου να εξυπηρετείς τους πάντες κι η διάχυτη καλοσύνη που σε διέκρινε, αποτελούν παρακαταθήκη για την οικογένειά σου, τους φίλους σου και τον ευρύτερο κοινωνικό σου περίγυρο. Ήσουν χαρισματική, ευαίσθητη, επιγραμματική και τεκμηριωμένη, «Ἀεὶ διδάσκουσα και ἀεὶ διδασκόμενη», όπως έλεγες.
Χθες, Σοφία, στην είσοδο του Σχολείου μας, οι αγαπημένοι μαθητές σου είχαν κολλήσει μικρά χαρτάκια για σένα. Τα διαβάσαμε με συγκίνηση. Τα περισσότερα έγραφαν ότι στον ουρανό προστέθηκε ακόμη ένας άγγελος και σου εύχονταν καλό ταξίδι. Βλέπεις Κα Σοφία; Το αλάνθαστο κριτήριο των παιδιών και το ακριβό φίλτρο της αγνής παιδικής ψυχής τους, από το οποίο περνάμε και κρινόμαστε όλοι μας, σε κατέταξε ανάμεσα στους αγγέλους. Συμφωνούμε απόλυτα με τα παιδιά, που έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα.
Σου ευχόμαστε κι εμείς, οι συνάδελφοί σου, καλό ταξίδι. «Μακαρία ἡ ὁδός, ᾗ πορεύει σήμερον, ὅτι ἡτοιμάσθη σοι τόπος ἀναπαύσεως».

Αρχαιολογικό Μουσείο Μεγάρων – Κρήνη του Θεαγένους

Την Τρίτη  4 Απριλίου 2017 επισκεφθήκαμε το Αρχαιολογικό Μουσείο Μεγάρων.  Η αρχαιολόγος Κα Χρόνη, την οποία θερμά ευχαριστούμε, μας παρουσίασε τα πολύ εντυπωσιακά ευρήματα της περιοχής μας δίνοντάς μας αναλυτικές περιγραφές για τον τόπο που βρέθηκαν, τη χρησιμότητά τους στην καθημερινή ζωή των αρχαίων Μεγαριτών, τον τρόπο και το χρόνο κατασκευής τους καθώς και για τα συμπεράσματα που βγάζουν από αυτά οι αρχαιολόγοι σχετικά με την ανάπτυξη, την κοινωνία, την οικονομία, το εμπόριο, την πολιτική κατάσταση κλπ. των αρχαίων Μεγάρων.
Στη συνέχεια επισκεφθήκαμε το εντυπωσιακό αρχιτεκτονικό δημιούργημα της «Κρήνης του Θεαγένους». Πρώτα εργαστήκαμε κατά ομάδες σε σχετικό φύλλο εργασίας και κατόπιν συζητήσαμε σαν ολομέλεια τις πληροφορίες που βρήκαμε σχετικά με το χρόνο και τον τρόπο κατασκευής της και τη χρησιμότητά της στην αρχαία κοινωνία της πόλης μας.
Και οι δυο επισκέψεις μας εντυπωσίασαν πολύ και θαυμάσαμε τον πολιτισμό και την κοινωνία των προγόνων μας των αρχαίων Μεγαριτών. Παρακάτω παραθέτουμε μερικά στοιχεία για το Αρχαιολογικό Μουσείο και την Κρήνη του θεαγένους.

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΕΓΑΡΩΝ

Στεγάζεται στο νεοκλασικό κτήριο του Παλαιού Δημαρχείου, το οποίο χτίστηκε το 1873, στην οδό Δημάρχου Γ. Μενιδιάτη 22 και παραχωρήθηκε από τον Δήμο Μεγαρέων στο Υπουργείο Πολιτισμού για τον σκοπό αυτό. Στους δύο ορόφους του κτηρίου εκτίθενται μερικά από τα ευρήματα των ανασκαφών που διενεργεί στα Μέγαρα και την ευρύτερη περιοχή της Μεγαρίδος, η Γ’ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Αθηνών, από την γλυπτική, την αρχιτεκτονική, την κεραμική της αρχαίας πόλης.

ΙΣΟΓΕΙΟ. Στο ισόγειο του κτηρίου παρουσιάζονται μαρμάρινα ευρήματα.

ΑΙΘΟΥΣΑ Α΄: Εκτίθενται μνημειακά γλυπτά και αναθηματικά ανάγλυφα, πλαισιωμένα από πληροφορίες που προέρχονται από την ανασκαφική έρευνα και τις φιλολογικές πηγές για τη μνημειακή γλυπτική και τα ανάγλυφα των Μεγάρων από την αρχαϊκή έως και τη ρωμαϊκή εποχή. Επίσης, παρουσιάζονται σε σχεδιαστική αναπαράσταση η Νίκη των Μεγάρων, αντίγραφο από γκραβούρα του 1847.

ΑΙΘΟΥΣΑ Β΄: Εκτίθενται επιγραφές που περιέχουν πληροφορίες για τη δημόσια ζωή της κλασικής κυρίως εποχής και επιτύμβιες στήλες της κλασικής, ελληνιστικής και ρωμαϊκής εποχής. Πλαισιώνονται από σχετικά κείμενα και φωτογραφίες.

ΠΡΩΤΟΣ ΟΡΟΦΟΣ: Στον πρώτο όροφο παρουσιάζονται ευρήματα από τα νεκροταφεία της πόλης και αντικείμενα της καθημερινής ζωής.

ΑΙΘΟΥΣΑ Γ΄: Εκτίθενται αντικείμενα επιλεγμένα από ταφικά σύνολα που χρονολογούνται από τον 8ο έως τον 1ο π.Χ. αι. Πλαισιώνονται από εποπτικό υλικό, φωτογραφίες, σχέδια και κείμενα, σχετικά με τη θέση των αρχαίων νεκροταφείων στην τοπογραφία της σύγχρονης και της αρχαίας πόλης. Και ταφικά έθιμα.

ΑΙΘΟΥΣΑ Δ΄: Εκτίθενται αντικείμενα που σχετίζονται με την καθημερινή ζωή στην αρχαιότητα, κυρίως πήλινα και χάλκινα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο αποιέτης αρχαϊκού ιερού στη θέση Μπούρι στο Αλεποχώρι, από τα εκατοντάδες ευρήματα του οποίου παρουσιάζονται αντιπροσωπευτικά δείγματα της λατρείας και του τοπικού κεραμικού εργαστηρίου. Μια ευσύνοπτη παρουσίαση της ανασκαφής γίνεται με τη βοήθεια εποπτικού υλικού.

ΑΥΛΕΙΟΣ ΧΩΡΟΣ: Παρουσιάζονται επιγραφές, βάθρα αγαλμάτων και αρχιτεκτονικά μέλη διαφόρων περιόδων.

(Πηγή: http://odysseus.culture.gr Κα Παναγιώτα Αυγερινού, αρχαιολόγος)

 

Η ΚΡΗΝΗ ΤΟΥ ΘΕΑΓΕΝΟΥΣ


Κρήνη Θεαγένους

Στο κέντρο της αρχαίας πόλης των Μεγάρων υπήρχε η αγορά, η οποία έχει ανακαλυφθεί εκεί που σήμερα είναι η πλατεία Ηρώων. Αν προχωρήσουμε βόρεια, προς τη σημερινή  συνοικία «Πλακάκια», στο σύνορο ανάμεσα στους δυο λόφους «Αλκάθους» και «Καρία», θα δούμε να σώζεται σε πολύ καλή κατάσταση η περίφημη «ΚΡΗΝΗ ΤΟΥ ΘΕΑΓΕΝΟΥΣ», ένα από τα πιο επιβλητικά αρχιτεκτονικά δημιουργήματα του 5ου π.Χ. αι.. «Θέας άξια», όπως γράφει ο Παυσανίας, για το μέγεθος, το διάκοσμο και το πλήθος των κιόνων της. Το νερό που έτρεχε στην κρήνη λεγόταν των «Σιθνιδών Νυμφών» και οι Σιθνίδες Νύμφες ήταν ντόπιες.

Αν και το σημαντικό αυτό έργο αποδίδεται στον τύραννο Θεαγένη [(660 – 600 π.Χ.) Κυβέρνησε το κράτος των Μεγάρων για τριάντα χρόνια από το 630 π.Χ. Προστάτευε τους φτωχούς από τις υπερβολές των πλουσίων και των ισχυρών], η χρονολόγησή της είναι νεότερη κατά 100 χρόνια. Πιθανόν στην ίδια θέση να είχε φτιάξει ο Θεαγένης κάποια άλλη μικρότερη κρήνη και αργότερα έγινε αυτή που υπάρχει μέχρι και σήμερα.

Η πρώτη ανασκαφή για την αποκάλυψή της κρήνης έγινε το 1898 και έφερε στο φως τα κυριότερα μέρη της ενώ το 1957 έγινε μια συστηματικότερη ανασκαφή αποκαλύπτοντας το μεγαλύτερο μέρος της.

Ήταν χτισμένη σε σημείο όπου όλοι οι κάτοικοι είχαν εύκολη πρόσβαση. Τροφοδοτούσε την πόλη με άφθονο και καθαρό νερό για 10 αιώνες, από τον 5ο π.Χ. αι. έως τον 5ο μ.Χ. αι., το οποίο έφθανε στη δεξαμενή με πήλινους αγωγούς από τα βόρεια των Μεγάρων και από τα Γεράνεια όρη.

Έχει μήκος 21μ. και πλάτος 13,69μ. Από πάνω υπήρχε επίπεδη στέγη την οποία στήριζαν 35  οκτάπλευροι λίθινοι κίονες με ύψος 5,20μ. και διάμετρο 0,5μ. ο καθένας. Τα κιονόκρανα είναι δωρικού ρυθμού, απόλυτα ταιριασμένα με τη μεγαλοπρέπεια της κρήνης. Κατά μήκος της δεξαμενής υπάρχει θωράκιο (λεπτός τοίχος) ύψους 1,40μ. που τη χωρίζει σε δυο μέρη. Κάθε μέρος τροφοδοτείται με νερό από ξεχωριστό αγωγό. Έτσι μπορούσαν οι Μεγαρίτες ν’ αδειάζουν το ένα μέρος για επισκευή και συντήρηση, ενώ ταυτόχρονα να έχουν νερό από το άλλο. Στο νότιο τμήμα της, όπου ήταν η πρόσοψή της, υπήρχε το «προστώον» με 5 κίονες και η στενόμακρη λεκάνη από την οποία οι Μεγαρίτισσες αντλούσαν το νερό με τις υδρίες τους. Όταν η στάθμη του νερού έπεφτε, χρησιμοποιούσαν σκοινιά για να αντλήσουν το νερό. Το πλάτος της λεκάνης είναι 1,21μ. ενώ μεταξύ αυτής και της δεξαμενής υπάρχει χτιστό θωράκιο ύψους 1,23μ. Μπροστά από τη λεκάνη υψώνονταν 11 τετράγωνοι στύλοι από πωρόλιθο, που σήμερα δε σώζονται. Ο βόρειος, ο ανατολικός και ο δυτικός τοίχος της ορθογώνια δεξαμενής είναι χτισμένοι επιμελημένα με λίθους τοποθετημένους ισοδομικά και είχαν μοναδική στεγανότητα. Το πάτωμα και οι πλαϊνοί τοίχοι είχαν επίσης απόλυτη στεγανότητα, γιατί είχαν επίστρωση από ειδικό υλικό, που οι Μεγαρίτες είχαν φέρει από την Κασπία θάλασσα ή τη Βαβυλώνα.

Σήμερα η κρήνη του Θεαγένους είναι μια από τις καλύτερα διατηρημένες αρχαίες κρήνες που σώζονται σε ολόκληρη την Ελλάδα και προκαλεί το θαυμασμό όσων την επισκέπτονται.

Μονάδες επιφάνειας

ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΣmonades epifaneiasΜονάδες επιφάνειας
1 τ.μ. = 100 τ.δεκ.=10.000 τ.εκ.=1.000.000 τ.χιλ.

ΟΜΑΔΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: Κατασκευή τετραγωνικού μέτρου με ξύλα και χαρτί: Είναι μια ευχάριστή πρακτική κατασκευή για να εμπεδώσουν καλύτερα οι μαθητές την έννοια του τετραγωνικού μέτρου και του τετραγωνικού δεκατόμετρου.

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ: Μαθηματικά (Μονάδες μήκους και επιφάνειας) & Εικαστικά (χειροτεχνία, ζωγραφική).

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΟΦΕΛΟΣ: Οι μαθητές κατασκευάζουν, δημιουργούν, χαίρονται, και ταυτόχρονα κατανοούν και εμπεδώνουν καλύτερα στην πράξη την έννοια και τη χρησιμότητα των μονάδων επιφάνειας.

Κατασκευή τετραγωνικού μέτρου με 100 τετραγωνικά δεκατόμετρα

1. Αγοράσαμε 4 ξύλινα πηχάκια μήκους 1μ. και πάχους 5εκ. Χ 5εκ. Ζητήσαμε από τον ξυλουργό να μας κόψει τις άκρες τους σε γωνία 45ο για να τα ενώσουμε.
2. Τα ενώσαμε στις άκρες (με τη βοήθεια του δασκάλου μας) με καρφωτικό και κόλλα και φτιάξαμε ένα ξύλινο τετραγωνικό μέτρο.
3. Πήραμε χαρτί του μέτρου μήκους 120 εκ. και χρησιμοποιώντας χάρακα μήκους 1μ. σχεδιάσαμε ένα τετράγωνο πλευράς 1μ. (αφήνοντας να περισσέψουν δεξιά και αριστερά από 10 εκ. χαρτί).
4. Σημαδέψαμε κάθε πλευρά του με κουκκίδες ανά 10 εκ.
5. Με το χάρακα και το μολύβι χαράξαμε οριζόντιες και κάθετες ευθείες γραμμές και δημιουργήσαμε 100 τετραγωνάκια πλευράς 10 εκ. το καθένα, δηλαδή 100 τετραγωνικά δεκατόμετρα.
6. Κολλήσαμε προσωρινά με χαρτοταινία στον τοίχο της τάξης το χάρτινο τετραγωνικό μας μέτρο.
7. Σε λευκά χαρτιά Α4 σχεδιάσαμε τετραγωνικά δεκατόμετρα και βγάλαμε όσες φωτοτυπίες χρειάστηκε για να έχουμε 100 τετραγωνικά δεκατόμετρα.
8. Μοιράσαμε μεταξύ μας τα 100 τ. δεκ. Κάθε παιδί ζωγράφισε πάνω σ’ αυτά ωραίες ζωγραφιές και τα έκοψε με το ψαλιδάκι του.
9. Κολλήσαμε στο χάρτινο τετραγωνικό μέτρο που ήταν στον τοίχο τα τετραγωνικά δεκατόμετρα που ζωγραφίσαμε. Έτσι δημιουργήθηκε μια ζωγραφική σύνθεση 1 τ.μ. με την εικαστική έμπνευση όλων των παιδιών της τάξης και του δασκάλου.
10. Αποκολλήσαμε από τον τοίχο το χάρτινο τετραγωνικό μέτρο και το τοποθετήσαμε πάνω στο ξύλινο τετραγωνικό μέτρο. Έτσι δημιουργήσαμε ένα σταθερό ξύλινο τετραγωνικό μέτρο με χάρτινη επιφάνεια που στο εσωτερικό της φαίνονται τα 100 τετραγωνικά δεκατόμετρα. Το χαρτί των 10 εκ. που περίσσεψε στο πλάι, το τυλίξαμε και το πιάσαμε με πινέζες στο πίσω μέρος του ξύλου για να κρατιέται καλύτερα.
11. Στις πλευρές του ξύλινου τετραγωνικού μέτρου βάλαμε ανά 10 εκ. χρωματιστές πινέζες για να ξεχωρίζουν καλύτερα τα τετραγωνικά δεκατόμετρα.
12. Με το τετραγωνικό μέτρο που κατασκευάσαμε μετρήσαμε διάφορες επιφάνειες στην τάξη μας, μεγαλύτερες από 1 τ.μ. όπως τοίχοι, πόρτα, πάτωμα, πίνακας κλπ. Για επιφάνειες μικρότερες από 1 τ.μ. όπως τετράδια, βιβλία, θρανίο κλπ., αφού διαπιστώσαμε ότι το τετραγωνικό μέτρο είναι ακατάλληλο για τη μέτρησή τους (λόγω μεγέθους), χρησιμοποιήσαμε τετραγωνικά δεκατόμετρα και τετραγωνικά εκατοστόμετρα.

Ιδού τα αποτελέσματα:

PC162501 - Αντίγραφο - Αντίγραφο

tm2

1 τετραγωνικό μέτρο

Προσπαθήστε κι εσείς παιδιά. Με τη βοήθεια του δασκάλου σας μπορείτε να φτιάξετε ένα πολύ ωραίο τετραγωνικό μέτρο. Θα μάθετε τις μονάδες επιφάνειας, θα δημιουργήσετε, θα νιώσετε τη χαρά της ζωγραφικής και της ομαδικής δουλειάς και θα διακοσμήσετε την τάξη σας με μια ωραία ζωγραφική σύνθεση.

Καλή επιτυχία!
Οι μαθητές και ο δάσκαλος της Ε΄ τάξης.

Κάλαντα Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς

Ευχόμαστε σε όλους τους Γονείς, Μαθητές και Δασκάλους
Χρόνια Πολλά και Καλή xρονιά με υγεία, χαρά, πρόοδο και δημιουργία.

Αγαπητοί μας φίλοι,
μη νομίζετε ότι μόνο εσείς οι μεγάλοι ξέρετε τα κάλαντα. Τα ξέρουν πολύ καλά κι οι μικροί της πρώτης Δημοτικού κι είναι άξιοι συναγωνιστές σας. Μπορείτε να τους ακούσετε και να το διαπιστώσετε, αν κάνετε κλικ στο παρακάτω video που αναρτήσαμε.

 

Γέννηση Χριστού

PC162513

PC162516PC162515

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

PC162518PC162517

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

10F Χριστούγεννα

9F Χριστούγεννα

Οι γυναίκες στα βουνά της Πίνδου στον πόλεμο του 1940

Γυναίκες στον πόλεμο του 40

Οι Έλληνες στρατιώτες πολέμησαν ηρωικά στα βουνά της Πίνδου προσπαθώντας  να αποκρούσουν τις επιθέσεις των Ιταλών. Και το θαύμα έγινε. Ο ιταλικός στρατός, όχι μόνο δεν προχώρησε ούτε ένα μέτρο στο ελληνικό έδαφος, μα άρχισε να υποχωρεί. Οι Έλληνες στρατιώτες άρχισαν να προελαύνουν ελευθερώνοντας τις ελληνικές πόλεις της Β. Ηπείρου. Σύμμαχο και βοηθό σ’ αυτή την τιτάνια προσπάθεια οι Έλληνες στρατιώτες είχαν τις γυναίκες της Πίνδου.

ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΑ ΒΟΥΝΑ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 1940

Απόσπασμα από το θεατρικό“Ήταν μια φορά ένας πόλεμος” που γράφτηκε από τον Θωμά Μενεξέ το Σεπτέμβριο του 2008. Διασκευή: Sotirios

Εισαγωγή: Ακούγεται το τραγούδι «Ηπειρώτισσες» (καραόκε), ενώ ταυτόχρονα προβάλλονται οι διαφάνειες με τις γυναίκες της Πίνδου που ανεβαίνουν στα βουνά μεταφέροντας πολεμοφόδια, τρόφιμα και ρούχα στους φαντάρους που πολεμούν.

Σκηνή 1η

(Μπαίνουν οι γυναίκες στη σκηνή από αριστερά. Κουβαλούν κουτιά με πολεμοφόδια, τρόφιμα και ρούχα. Σταματούν και συζητούν.)

Μαρία: Μάνα, δεν μπορώ άλλο, κουράστηκα.
Μαριάνθη: Ναι, μάνα, κι εγώ το ίδιο.
Αργυρώ: Να βάλουμε μια στάλα νερό στο στόμα μας.
Μαριλιάννα: Να φάμε και μια μπουκιά ψωμί να ψυχοπιαστούμε.
Μάνα: Δεν είναι ώρα για ξεκούραση κόρες μου. Έχουμε πόλεμο. Μπρος, σηκώστε τα μπογαλάκια σας και πάμε. Έχουμε μια ώρα δρόμο μέχρι την Κιάφα. Κι αν ο καιρός πάλι χαλάσει, θα βραδιάσουμε μέχρι να ξαναγυρίσουμε στο σπίτι μας.
Μαρία: Μα γιατί πρέπει κάθε μέρα να κουβαλάμε πολεμοφόδια, τρόφιμα και ρούχα στους φαντάρους μας;
Μαριάνθη: Τόσους άντρες έχει ο στρατός.
Μάνα: Οι άντρες κάνουν πόλεμο. Παντού πολεμούν τους Ιταλούς τα ευζωνάκια μας. Δεν περισσεύουν γι’ αυτή τη δουλειά που κάνουμε εμείς.
Αργυρώ: Και γιατί δώσαμε όλα τα μάλλινα ρούχα του συγχωρεμένου του πατέρα μας και τις κουβέρτες μας στους στρατιώτες;
Μάνα: Εμείς δώσαμε μόνο μάλλινα ρούχα και κουβέρτες. Άλλοι όμως έδωσαν τα χέρια τους, τα πόδια τους, τα μάτια τους κι άλλοι τη ζωή τους! Η πατρίδα μας χρειάζεται όλους. Ο καθένας πρέπει να δώσει ό,τι μπορεί στον αγώνα για να νικήσουμε τους κατακτητές.
Μαριλιάννα: Έχεις δίκιο μάνα. Μας συγχωρείς. Απλώς μας κούρασε αυτό το πήγαινε, έλα, πάνω στα καταράχια, απ’ το ένα κορφοβούνι στο άλλο.
Μάνα: Μπορεί να κουραστήκατε, μα αντέχετε. Σας ξέρω καλά, κόρες μου είστε. Εγώ σας μεγάλωσα.
Μαρία: Ναι, μάνα. Εμπρός αδελφές μου. Πάμε γρήγορα, πριν μας προλάβει ο χιονιάς.
Μαριάνθη: Οι άντρες κει πάνω πολεμούν γενναία μέσα στο ανελέητο κρύο και τα χιόνια.
Αργυρώ: Χρειάζονται μια μάλλινη φανέλα, ένα ζεστό ζευγάρι κάλτσες και γάντια για να μην πάθουν κρυοπαγήματα.
Μάνα: Είστε γυναίκες της Πίνδου! Αυτός ο τόπος είναι φτωχός, μα βγάζει ανθρώπους που τους περισσεύει η περηφάνια κι η παλικαριά.
Μαριλιάννα: Έχει δίκιο η μάνα μας. Αυτός ο τόπος δε φοβήθηκε κανένα τύραννο. Δεν έσκυψε το κεφάλι ούτε στον Τούρκο Αλή Πασά ούτε στο Σουλτάνο. Θα φοβηθούμε τώρα τους Ιταλούς μακαρονάδες;
Μαρία: Κι εγώ δε φοβάμαι, μα σκέφτομαι τη δύσμοιρη τη Δέσπω, τι έπαθε χτες.
Μάνα: Τι έπαθε; Δεν έμαθα. Μήπως προλαβαίνω να μάθω τίποτα με τόσες δουλειές;
Μαριάνθη: Κουβαλούσε μια στάμνα νερό για τους φαντάρους μας.
Αργυρώ: Οι Ιταλοί της έριξαν δυο σφαίρες. Η μια τρύπησε τη στάμνα και χύθηκε το νερό…
Μαριλιάννα: Κι η άλλη τρύπησε τα σωθικά της και χύθηκε το αίμα της.
Μάνα: Καημένη Δέσπω…
Μαρία: Τη βρήκε δυο ώρες αργότερα μισοπεθαμένη η Χριστίνα του Βασιλάκη.
Μαριάνθη: Νερό, της φώναξε η Δέσπω. Νερό!
Αργυρώ: Κι όταν η Χριστίνα της έδωσε νερό απ’ το φλασκί της, η Δέσπω φώναξε με τρεμάμενη φωνή:
Μαριλιάννα: Δε θέλω για μένα το νερό. Για να γεμίσω τη στάμνα μου το θέλω. Να πιουν οι φαντάροι μας να ξεδιψάσουν.
Μαρία: Αυτά είπε και ξεψύχησε.
Μάνα: Βλέπετε, κόρες μου, πως φτάνετε στα λόγια μου; Σας βαστάει μωρέ ν’ αφήσετε τους φαντάρους μας χωρίς τρόφιμα; Χωρίς νερό; Χωρίς μάλλινα ρούχα;
ΟΛΕΣ: Όχι, όχι!
Μάνα: Ε, τότε τι καθόμαστε; Πάρτε τα πράγματά μας και πάμε… Άντε, έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας…
ΟΛΕΣ: Πάμε! (Βγαίνουν από δεξιά. Ακούγεται πάλι το τραγούδι «Ηπειρώτισσες».)

Σκηνή 2η

(Η μουσική διακόπτεται από πυροβολισμούς. Μπαίνουν στη σκηνή από αριστερά οι φαντάροι και πολεμούν. Ύστερα από λίγο σηκώνονται, φωνάζουν «ΑΕΡΑ» και ορμούν βγαίνοντας από δεξιά. Ξαναμπαίνουν από αριστερά. Κάθονται να ξεκουραστούν και συζητούν.)

Κώστας: Πο πο πο! Τι ήταν κι αυτό το σημερινό παιδιά!
Ανέστης: Από τις έξι το πρωί πολεμάμε. Έφτασε απόγευμα και δε σταματήσαμε ούτε στιγμή.
Μανωλιός: Μου τελείωσαν οι σφαίρες. Αν κρατούσε ο πόλεμος ακόμη λίγο, θα πολεμούσα μόνο με την ξιφολόγχη μου.
Χρηστάκης: Τα καταφέραμε όμως. Έπρεπε οπωσδήποτε να πάρουμε αυτό το ύψωμα με το πολυβολείο για μπορέσει αύριο η μονάδα μας να προχωρήσει.
Μάρκος: Κοιτάξτε. Οι Ιταλοί ακόμα τρέχουν. Πήρανε τέτοια τρομάρα μόλις άκουσαν «ΑΕΡΑ» που θα φτάσουν τρέχοντας μέχρι τη θάλασσα.
Κώστας: Ας ξεκουραστούμε τώρα. Έχω πληροφορίες ότι σε λίγο θα ’ρθουν οι γυναίκες της Πίνδου με τρόφιμα, ζεστά ρούχα και πολεμοφόδια.
Ανέστης: Κάνει φοβερό κρύο. Πώς θα τη βγάλουμε απόψε εδώ πάνω στο βουνό; Το βράδυ μπορεί να χιονίσει. Θα παγώσουμε…
(Μπαίνουν από αριστερά οι γυναίκες με τις κούτες και τους μπόγους.)
Μανωλιός: Να ’τες! Πάνω στην ώρα.

Μάνα: Γεια σας λεβέντες. Σας φέραμε ζεστά ρούχα, τρόφιμα και πολεμοφόδια.
Χρηστάκης: Σας ευχαριστούμε. Τα έχουμε πολύ ανάγκη.
Μάρκος: Ο Θεός να σας έχει καλά και να σας δίνει κουράγιο και δύναμη στο κοπιαστικό κι επικίνδυνο έργο σας.
Μαρία: Δεν κάνουμε τίποτα παραπάνω από το χρέος μας στην πατρίδα. Αυτές τις δύσκολες ώρες μας έχει όλους ανάγκη.
Κώστας: Κι όμως, χωρίς εσάς δε θα μπορούσαμε να νικήσουμε. Ο εχθρός είναι πολυάριθμος. Έχει δυνατά όπλα, πολυβόλα, κανόνια, τανκς, αεροπλάνα που μας σφυροκοπούν όλη μέρα. Εμείς δεν έχουμε σχεδόν τίποτα.
Ανέστης: Μόνο ένα ξερό όπλο, την ξιφολόγχη μας, την ψυχή μας και την αγάπη μας για την πατρίδα.
Μαριάνθη: Κι είναι λίγα αυτά; Μόλις πριν από λίγο είδαμε με τα μάτια μας, καθώς ανεβαίναμε, πώς νικήσατε και διώξατε τους Ιταλούς.
Αργυρώ: Αυτοί φοβούνται. Δεν έχουν ψυχή μέσα τους, γιατί δεν πολεμούν για καμιά πατρίδα παρά μόνο για το φασισμό του Χίτλερ και του Μουσολίνι.
Μαριλιάννα: Φάτε, πιείτε, φορέστε τα ζεστά μάλλινα ρούχα και τις κάλτσες και κοιμηθείτε στις μάλλινες κουβέρτες που σας φέραμε. Αύριο σας περιμένει άλλη μάχη.   Ο πόλεμος συνεχίζεται…
ΟΛΟΙ: Σας ευχαριστούμε γυναίκες της Πίνδου, γενναίες Ελληνίδες.
Μανωλιός: Είμαι από την περήφανη Κρήτη και πάντα καυχιόμουν για τις γενναίες Κρητικοπούλες, μανάδες και κόρες. Όμως τώρα βλέπω ότι και στην Ήπειρο υπάρχουν αντάξιες Ελληνίδες. (Όλοι πιάνονται χέρι χέρι, κάνουν ημικύκλιο και τραγουδούν στίχους από το τραγούδι «Ηπειρώτισσες»)

ΟΛΟΙ:

Γυναίκες Ηπειρώτισσες,
ξαφνιάσματα της φύσης,
εχθρέ γιατί δε ρώτησες
ποιον πας να κατακτήσεις;

Γυναίκες απ’ τα σύνορα,
κόρες, γριές, κυράδες,
εσείς θα είστε σίγουρα,
της λευτεριάς μανάδες.

ΤΕΛΟΣ

Δάσος: «Η μεγάλη πολιτεία των φυτών και των ζώων»

Γλώσσα Ε ΄ Δημοτικού
Ενότητα 1η : «Ο φίλος μας το περιβάλλον»
Κεφ. 1ο : «Ο φίλος μας το δάσος» 
(Σελ. 10η )

Εργασία 3η :
Κλείστε τα μάτια και φανταστείτε ότι είστε μέσα στο δάσος. Ποια φυτά και ποια ζώα υπάρχουν μέσα σ’ αυτό; Διαλέξτε τους «ήρωές» σας, όπως ο Πορκιουπίνος και ο Τιμ στο κείμενο που διαβάσατε. Σκεφθείτε μια φανταστική ιστορία. Γράψτε τους διαλόγους και δημιουργήστε ένα θεατρικό σκετς.

ΟΜΟΡΦΟ ΔΑΣΟΣ

(Κάντε κλικ για ν’ ακούσετε
το τραγουδάκι “Όμορφο δάσος”)

Στο δάσος τι όμορφα που ’ναι παιδιά!
Ολόγλυκα εκεί κελαηδούν τα πουλιά,
νερά δροσερά πώς κυλάνε γοργά,
λουλούδια δροσάτα σκορπούν ευωδιά.

Πευκάκια, ελατάκια, οξιές, καστανιές,
πουρνάρια και σκοίνα, μυρτιές, κουμαριές,
πλατάνι, γκορτσά, καρυδιά, αμυγδαλιά
κεράσια και σύκα και βάτα πυκνά.

Λαγοί, χελωνάκια, λυκάκια καλά,
κοτσύφια, γεράκια, αετοί στα ψηλά,
γιδούλες, λαφάκια, αλεπού πονηρή,
τσακάλια, αρκουδάκια που ζούνε μαζί.

Στο δάσος μ’ αρέσει πολύ να γυρνώ,
ομορφιά και γαλήνη εκεί θα τη βρω
[Φυτά και ζωάκια πολύ τ’ αγαπώ,
όμορφη φύση μου σ’ ευχαριστώ.] (δις)

Κουκλοθέατρο - Σκηνικό για το έργο Ο Σάκης το καλό λυκάκι, ο ήρωας του δάσους

Σκηνή 1η

Μια όμορφη μέρα στο δάσος

Η ελαφίνα γέννησε δυο πανέμορφα ελαφάκια. Το νέο διαδίδεται παντού και αμέσως απ’ αυτούς φυσικά που μπορούν να τρέξουν ή να πετάξουν γρήγορα. Όλοι οι κάτοικοι του δάσους, δέντρα και ζωάκια, χαίρονται και δίνουν στο ελαφάκι και τη γυναίκα του τα συγχαρητήρια. Αυτοί με τη σειρά τους τους καλούν στα βαφτίσια που θα γίνουν την Κυριακή στην πηγούλα κάτω από τα πλατάνια. Θα υπάρχει πλούσιο φαγητό, χορός και τραγούδι. Θα χορέψει η κυρα-Μάρω, η αλεπού, θα τραγουδήσει ο καλλίφωνος τραγουδιστής κυρ Μέντιος, ο γάιδαρος και γενικά θα γίνει μεγάλο πανηγύρι. Φυσικά πρέπει να βρίσκονται όλοι εκεί …

Ομάδα 1η  , Σενάριο μαθητών

Αφηγητής:   Η ελαφίνα γέννησε δυο όμορφα ελαφάκια. Αμέσως στέλνει το μήνυμα με τα πουλιά και το λαγό σε όλα τα ζωάκια και τα φυτά του δάσους. Του καλεί και στα βαφτίσια που θα γίνουν την Κυριακή στην πηγούλα κάτω από τα πλατάνια.
Ελαφίνα: Σας ευχαριστώ που ήρθατε όλοι στα βαφτίσια των παιδιών μου.
Τιμ: Δε χρειάζεται να μας ευχαριστείτε κυρία Ελαφίνα. Θέλαμε να έρθουμε να γιορτάσουμε μαζί σας αυτήν την υπέροχη μέρα.
Αφηγητής: Ξαφνικά ο αετός βλέπει από ψηλά καπνό και φωτιά να πλησιάζει στο μέρος που ήταν μαζεμένα όλα τα ζώα και τα φυτά του δάσους για τα βαφτίσια.
Αετός: Φύγετε όλοι γρήγορα! Πλησιάζει φωτιά εδώ.
Αφηγητής: Δυστυχώς τα ζώα και τα φυτά δεν άκουσαν την κραυγή του, γιατί εκείνη την ώρα τραγουδούσε ο κυρ Μέντιος, ο γάιδαρος που νόμιζε ότι ήταν και ο πρώτος τραγουδιστής. Είχε ανοίξει την αγριοφωνάρα του και γκάριζε δυνατά: «Γκαααα, γκα γκα γκαααα!» Όλοι τον παρακολουθούσαν και γελούσαν δυνατά. Ο αετός είδε και λαθροκυνηγούς να πλησιάζουν. Τότε χαμηλώνει και κάθεται στη ράχη της Κας Ελαφίνας. Της τα λέει όλα στο αυτί κι αυτή ακυρώνει τη γιορτή για να φύγουν τα ζωάκια μακριά και να σωθούν. Τα κακόμοιρα τα δεντράκια όμως δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα για ν’ αποφύγουν τη φωτιά, γιατί, όπως ξέρετε τα φυτά δεν έχουν πόδια αλλά μόνο ρίζες και μένουν όλη τους τη ζωή εκεί που φυτρώνουν. Τελικά οι λαθροκυνηγοί είδαν τη φωτιά σαν εμπόδιο για τη δουλειά τους και την έσβησαν. Μετά έψαξαν για τα ζώα αλλά δε βρήκαν τίποτα και γύρισαν στα σπίτια τους. Όταν πέρασε ο κίνδυνος τα ζωάκια ξαναγύρισαν στην πηγούλα και συνέχισαν τη γιορτή και τα βαφτίσια.
Όλοι μαζί:    Ευχόμαστε στα νεογέννητα ελαφάκια να ζήσουν πολλά χρόνια.

 Ελαφάκι στο δάσος

Σκηνή 2η

Οι λαθροκυνηγοί

Εμφανίζονται στο δάσος δυο αδίστακτοι λαθροκυνηγοί με τα όπλα τους. Είναι απειλητικοί και ψάχνουν για τα θηράματά τους. Τα δέντρα και τα ζώα έντρομα τους παρακολουθούν. Ένα δέντρο κρατάει μια πινακίδα που γράφει ότι απαγορεύεται το κυνήγι αλλά οι λαθροκυνηγοί αδιαφορούν γι’ αυτό. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι να σκοτώσουν ζώα και να πάρουν τη γούνα και το κρέας τους. Όμως στο δάσος υπάρχει και ο δασοφύλακας  κ. Γιάννης…

 Ομάδα 2η , Σενάριο μαθητών

Μήτσος: Βάγγο, πάμε για παράνομο κυνήγι;
Βάγγος: Ναι, πάμε.
Αφηγητής: Οι δυο λαθροκυνηγοί φτάσανε στο δάσος.
Λαγός: Ααα, Οι λαθροκυνηγοί! Τρέξτε να σωθείτε.
Ελάφι: Κρυφτείτε.
Πουλιά: Έρχονται, πλησιάζουν.
Ελαφίνα: Πάω στον δασοφύλακα, τον κ. Γιάννη. Μόνο αυτός μπορεί να τους διώξει.
Κ. Γιάννης: Τι έγινε, τι συμβαίνει ελαφίνα; Γιατί είσαι τόσο αναστατωμένη;
Ελαφίνα: Ήλθαν πάλι οι λαθροκυνηγοί. Έλα γρήγορα. Μόνο εσύ μπορείς να μας σώσεις.
Κ. Γιάννης: Τι κάνετε εσείς με τα όπλα εδώ στο δάσος; Ψηλά τα χέρια.
Μήστος: Ο δασοφύλακας, τρέχα Βάγγο.
Λαγός: Τις προάλλες αυτοί οι δυο λαθροκυνηγοί είχαν σκοτώσει το ελαφάκι.
Κ. Γιάννης: Σας συλλαμβάνω για το ελαφάκι που σκοτώσατε πριν λίγες μέρες.
Βάγγος: Είμαστε χαμένοι.
Κ. Γιάννης: Τώρα που σας έπιασα θα σας πάω στη φυλακή.
Αφηγητής: Κι έτσι ο Βάγγος κι ο Μήτσος έμειναν στη φυλακή για πολύ καιρό, μέχρι που μετάνιωσαν για τις πράξεις τους. Όταν τους άφησαν ελεύθερους δεν ξανάκαναν παράνομο κυνήγι.

λύκος 2

τσακάλι 1

λύγκας 3

Σκηνή 3η

Οι ασυνείδητοι εκδρομείς

Έρχονται ασυνείδητοι εκδρομείς να κάνουν πικ νικ στο δάσος. Τραγουδούν, χορεύουν, τρώνε και πετούν όπου βρουν τα βρόμικα σκουπίδια τους. Τα δέντρα και τα ζώα που τους παρακολουθούν φρίττουν με την απαράδεκτη συμπεριφορά τους. Τότε αποφασίζουν να τους δώσουν ένα καλό μάθημα για να μην το ξανακάνουν…

Ομάδα 3η , Σενάριο μαθητριών

Αφηγητής:   Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα τεσσάρων παιδιών η Λένα, η Ξένια, ο Γιάννης και ο Αντρέας πήγανε για πικ νικ στο όμορφο μεγάλο δάσος.
Αντρέας: Φτάσαμε επιτέλους!
Γιάννης: Ας στρώσουμε εδώ. Είναι πολύ ωραία, το τοπίο είναι φανταστικό!
Ξένια: Λένα, φέρε σε παρακαλώ τη σκηνή κι εσύ Γιάννη τους υπνόσακους.
Λένα: Εντάξει τη φέρνω αμέσως.
Γιάννης: Έγινεεε!
Λένα: Αντρέα, πήγαινε να μαζέψεις ξύλα.
Γιάννης: Ξένια, βγάλε από το σάκο το τραπεζομάντιλο.
Αντρέας: Παιδιά, έφερα μαζί μου και το σκυλάκι μου. Δεν είναι πολύ όμορφο;
Όλοι: Ναι, ναι!
Λένα: Ελάτε να φάμε γιατί σε λίγο θα σουρουπώσει.
Αντρέας: Ας πετάξουμε τα σκουπίδια κάτω.
Γιάννης: Δεν είναι σωστό.
Ξένια: Συμφωνώ.
Λένα: Σιγά τώρα. Πετάξτε τα κάτω. Έτσι κι αλλιώς το δάσος είναι μεγάλο. Τι σημασία έχουν γι’ αυτό μερικά σκουπιδάκια. Ας μπούμε στις σκηνές μας να κοιμηθούμε. Καληνύχτα.
Αντρέας: Να πάρουμε και το σκύλο μέσα.
Ξένια: Ναι.
Λύκος: Αυουουου!
Λένα: Μην κάνεις έτσι; Φοβάμαι.
Αντρέας: Δεν κάνω εγώ το λύκο. Μάλλον είναι απ’ έξω ένας αληθινός λύκος.
Ξένια: Βγαίνω να δω τι γίνεται.
Γιάννης: Όχι, μη βγεις.
Ξένια: Φοβητσιάρη. Ωωω! Έχουν μαζευτεί πολλά ζώα έξω απ’ τη σκηνή μας. Βγείτε να δείτε.
Ελαφίνα: Παιδιά γιατί πετάξατε τα σκουπίδια σας στο σπίτι μας;
Κουκουβάγια: Δεν ξέρετε ότι το δάσος είναι το σπίτι των φυτών και των ζώων;
Σκύλος: Γαβ, γαβ, γαβ!
Λύκος: Μαζέψτε τα γρήγορα πριν σας δαγκώσω.
Αρκουδίτσα: Θα σας άρεσε να το κάναμε εμείς αυτό στο δικό σας σπίτι;
Παιδιά:  Συγνώμη, είμαστε αδικαιολόγητοι. Θα τα μαζέψουμε αμέσως.
Ζώα: Ευχαριστούμε πολύ! Από εδώ και πέρα θα είμαστε φίλοι.
Αφηγητής: Και τα παιδιά έζησαν καλά και τα δεντράκια και τα ζώα του δάσους καλύτερα.

 Κουκλοθέατρο - Σκηνικό για το έργο Αγαπώτο δάσος = καθαρό δάσος

Σκηνή 4η

Οι οικοπεδοφάγοι

Επισκέπτονται το δάσος κάποιοι καλοντυμένοι κύριοι που με τις πονηρές σκέψεις που έχουν στο μυαλό τους σχεδιάζουν να κόψουν τα δέντρα και να δημιουργήσουν οικόπεδα για να τα πουλήσουν και να κερδίσουν χρήματα. Στο μέρος αυτό θα χτιστούν σπίτια ανθρώπων και τα ζώα δε θα έχουν πού να μείνουν. Μάλιστα θ’ ανοίξουν κι έναν δρόμο για να περνούν κόβοντας ακόμη περισσότερα δέντρα. Τα δέντρα και τα ζώα που τους παρακολουθούν ανατριχιάζουν μόλις ακούνε τις κακές σκέψεις των οικοπεδοφάγων. Απ’ τη μια σκέπτονται με ποιον τρόπο θα καταφέρουν κάτι τέτοιο οι πονηροί άνθρωποι, αφού απαγορεύεται αυστηρά να κόψουν έστω κι ένα δέντρο. Κι απ’ την άλλη προσπαθούν να βρουν έναν τρόπο να τους εμποδίσουν να καταστρέψουν το δάσος …

 Ομάδα 4η , Σενάριο μαθητών

Αφηγητής:   Μια μέρα στο μεγάλο δάσος τα ζώα και τα φυτά άκουσαν παράξενους θορύβους και τότε ο γερο-Βελανίδης είπε:
Γερο-Βελανίδης: Αλεπού πήγαινε να δεις τι γίνεται.
Αλεπού: Κάποιοι άνθρωποι έχουν κόψει όλα τα δέντρα και φτιάχνουν οικόπεδα. Πρέπει να τους σταματήσουμε.
Γερ-Βελανίδης: Να φωνάξουμε τα μεγάλα, χοντρά και άγρια ζώα.
Αλεπού: Πάω να τα φωνάξω.
Ζώα: Ήρθαμε, τι μας θέλετε;
Αλεπού: Έχουν έρθει άνθρωποι στο δάσος και κόβουν τα δέντρα.
Γερο-Βελανίδης: Θα πάτε και θα τους τρομάξετε για να φοβηθούν και να φύγουν. Μόνο έτσι θα σταματήσουν την καταστροφή που κάνουν στο δάσος, δηλαδή στο σπίτι μας.
Ζώα: ΟΚ! Πάμε. Θα πάρουν τέτοια τρομάρα που θα τη θυμούνται για καιρό.
Αφηγητής:   Μετά από μισή ώρα τα μεγάλα ζώα γυρνάνε ευτυχισμένα.
Γερο-Βελανίδης: Τι έγινε;
Ζώα: Τα καταφέραμε!! Εξαφανίστηκαν τρέχοντας κι ούτε πρόκειται να ξανάρθουν εδώ.
Αφηγητής: Όλα τα ζώα και τα δεντράκια γιόρτασαν χαρούμενα το γεγονός με πολύ φαΐ και τραγούδια δίπλα από τη λιμνούλα  που βρισκόταν στη μέση του πανέμορφου, μεγάλου δάσους.

αρκούδα 2

Σκηνή 5η

Οι εμπρηστές

Δυο εμπρηστές, για να κερδίσουν τα χρήματα που τους έταξαν κάποιοι άνθρωποι (ίσως οι οικοπεδοφάγοι), βάζουν φωτιά στο δάσος. Πολλά δέντρα καίγονται. Τα ζώα τρέχουν να γλιτώσουν αλλά η φωτιά εξαπλώνεται πιο γρήγορα απ’ όσο μπορούν τα ζωάκια να τρέξουν. Οι εμπρηστές, κατά βάθος λυπούνται και δεν τους αρέσει αυτό που κάνουν. Μια μυστική φωνή μέσα τους διαμαρτύρεται και τους λέει ότι η πράξη τους είναι πολύ κακή. Η πυροσβεστική με πυροσβέστες, εθελοντές, οχήματα και αεροπλάνα προσπαθεί να σβήσει τη φωτιά και να σώσει το δάσος. Άραγε τα καταφέρνει τελικά; …

Ομάδα 5η , Σενάριο μαθητριών

Γιώργος: Μάκη, πάμε στους οικοπεδοφάγους να κανονίσουμε πόσα χρήματα θα μας δώσουν για ν’ ανάψουμε τη φωτιά στο δάσος.
Μάκης: Ναι, ναι, πάμε.
Οικοπεδοφάγοι: Γεια σας παιδιά. Τι έγινε; Αποφασίσατε να κάνετε τη δουλειά που είπαμε;
Μάκης: Εντάξει. Θα την κάνουμε.
Γιώργος: Θέλουμε όμως να κανονίσουμε τα χρήματα που θα μας δώσετε.
Αφροδίτη: Δεν θα τα χαλάσουμε στο ποσό. Όμως θα τα πάρετε μετά τη δουλειά.
Μάκης: Πότε θα γίνει;
Κατερίνα: Το βράδυ.
Γιώργος: Τι θα χρειαστούμε;
Αφροδίτη: Πολλά σπίρτα και αναπτήρες.
Μάκης: Έλα, Γιώργο, πάμε.
Γιώργος: Πού θα την ανάψουμε;
Μάκης: Εδώ στα πυκνά πευκάκια. Φέρε τα σπίρτα και τους αναπτήρες.
Μάκης: Την άναψα. Φουντώνει! Πάμε να φύγουμε να μην καούμε κι εμείς.
Αφηγητής:   Η φωτιά άρχισε να μεγαλώνει και να καίει το δάσος. Τα ζώα που κατοικούσαν εκεί άρχισαν να τρέχουν για να γλιτώσουν. Πολλά όμως τραυματίστηκαν και άλλα κάηκαν.
Μάκης: Τα καημένα τα ζωάκια. Τα λυπάμαι.
Γιώργος: Κι εγώ αλλά τα χρήματα που θα μας δώσουν οι οικοπεδοφάγοι είναι πάρα πολλά.
Μάκης: Πάμε να τα πάρουμε.
Οικοπεδοφάγοι: Μπράβο παιδιά! Κάνατε καλή δουλειά. Ορίστε τα χρήματά σας.
Αφροδίτη: Είναι 100.000 €.
Κατερίνα: Τελειώσαμε, δε θα σας χρειαστούμε πάλι.
Αφηγητής:   Ο Μάκης και ο Γιώργος πήρανε τα χρήματα και το δάσος κάηκε. Μέσα τους όμως μια μυστική φωνή τους έλεγε διαρκώς ότι έκαναν μια πολύ κακή πράξη. Κι αυτό δεν τους άφηνε να ηρεμήσουν και να κοιμηθούν ήσυχα το βράδυ στο κρεβατάκι τους.

δάσος

Σκηνή 6η

Οι παράνομοι υλοτόμοι (ξυλοκόποι)

Παράνομοι ξυλοκόποι κόβουν δέντρα χωρίς άδεια από το δασαρχείο. Θέλουν να πουλήσουν τα ξύλα για να κερδίσουν χρήματα. Ειδικά τα Χριστούγεννα, που κόβουν τα μικρά έλατα, βγάζουν πολλά λεφτά. Τα δεντράκια τρέμουν από το φόβο τους αλλά δεν μπορούν να κάνουν τίποτα. Ίσως κάποια ζωάκια του δάσους μπορούν να βοηθήσουν και να τους διώξουν. Ίσως και τα παιδιά του δημοτικού μπορούν να εμποδίσουν το κακό που γίνεται τόσα χρόνια τώρα …

Ομάδα 6η , Σενάριο μαθητών:

Αφηγητής:   Όλοι το ξέρετε ότι τα τελευταία χρόνια οι παράνομοι υλοτόμοι έχουν πάρει φόρα κι έχουν κόψει πολλά δέντρα. Ας τους δούμε τώρα.
Μήτσος: Κίστο, θα με βοηθήσεις να κουνήσω το ξύλο;
Κίτσος: Ναι! (Χτυπάει το κεφάλι του) Αουτς!
Μήτσος: Είσαι καλά;
Κίτσος: Εντάξει είμαι. Δεν ήταν τίποτα σοβαρό.
Μήτσος: Όχι εσύ, το ξύλο.
Αφηγητής: Τα δέντρα και τα ζώα του δάσους παρακολουθούν τους δυο τύπους.
Λεύκα: Τι σκαρώνουν αυτοί πάλι; Σίγουρα κάτι κακό έχουν στο μυαλό τους. Κρατάνε τσεκούρια και πριόνια.
Τιμ (σκίουρος): Θέλουν να κόψουν παράνομα τα δέντρα του δάσους. Ας κάνουμε ένα σχέδιο.
Λαγός: Τι σχέδιο;
Τιμ: Όταν δε θα μας προσέχουν θα μπούμε στα ρούχα τους. Θα φοβηθούν και θα φύγουν.
Φίδι: Συμφωνώ. Τώρα θα δείτε τι τρομάρα θα πάρουν μόλις χωθώ στον κόρφο τους.
Αφηγητής: Τα ζωάκια χώθηκαν στα ρούχα του Μήτσου και του Κίτσου κι αυτοί φοβήθηκαν τόσο πολύ που παράτησαν τα τσεκούρια και τα πριόνια κι έφυγαν τρέχοντας από το δάσος. Τα δέντρα και τα ζωάκια έσκασαν στα γέλια.

Δεντράκια δίπλα στο ποτάμι

Σκηνή 7η

Το δάσος αμύνεται, σώζεται και ξαναγεννιέται

Τα δέντρα και τα ζώα συζητούν για την απαράδεκτη κατάσταση που υπάρχει στο δάσος (λαθροκυνηγοί, εκδρομείς, οικοπεδοφάγοι, εμπρηστές, παράνομοι υλοτόμοι κλπ.) και  αποφασίζουν να δράσουν.
Πρέπει με κάποιο τρόπο να δώσουν σ’ όλους αυτούς τους κακούς να καταλάβουν πως το δάσος είναι η πολιτεία των φυτών και των ζώων και δεν μπορεί ο καθένας να κάνει ό,τι θέλει. Οι άνθρωποι πρέπει ν’ αγαπούν και να σέβονται το δάσος που τους προσφέρει τόσα καλά (οξυγόνο, ξύλα, έπιπλα, δροσιά, όμορφη φύση για ξεκούραση, βροχή και νερό, κ.α.) και που απ’ αυτό εξαρτάται η ίδια η ζωή τους πάνω στη γη.
Τα μεγάλα όπλα των κατοίκων του δάσους είναι πρώτον τα παιδιά που έχουν αγνή ψυχή κι αγαπούν πραγματικά τα ζώα και τα φυτά και δεύτερον τα βιβλία που μπορούν ν’ αποκα-λύψουν την πονηριά και την ασυνειδησία των ανθρώπων. Ύστερα από αρκετή συζήτηση και πολλές ιδέες αρχίζει η δράση των κατοίκων του δάσους.
Τελικά τα δέντρα και τα ζωάκια του δάσους, μετά από πολύ αγώνα, καταφέρνουν τους ανθρώπους ν’ αλλάξουν κι έτσι το δάσος σώζεται και ξαναγεννιέται. Τώρα όλοι, (άνθρωποι, ζώα και φυτά) είναι ευτυχισμένοι…

Ομάδα 7η , Σενάριο μαθητριών:

Αφηγητής:   Μια φορά κι έναν καιρό στο μεγάλο κι όμορφο δάσος που βρισκόταν μακριά από την πόλη στο απέναντι βουνό η μικρή ελαφίνα που ήταν έτοιμη να γεννήσει ανάμεσα στα δέντρα και τους θάμνους είδε να έρχονται δυο άνθρωποι για να το κάψουν και να το καταστρέψουν.
Γρασίδι: Σας παρακαλώ, μη με κάψετε.
Δέντρα: Όχι, μη μας κάνετε κακό.
Σκαντζόχοιρος: Αχ, μου χάλασαν τη φωλιά μου.
Ελαφίνα: Αααα, πονάω πολύ! Γεννάωω, γέννησα δυο πανέμορφα, μικρά ελαφάκια.
Αφηγητής: Οι άνθρωποι άκουσαν τα δέντρα και τα ζωάκια του δάσους και μετάνιωσαν. Είπαν από μέσα τους: « Τι κάνουμε; Γιατί θέλουμε να καταστρέψουμε το δάσος; Είμαστε πολύ ανόητοι. Το δάσος μας δίνει τόσα καλά». Έτσι έγιναν φίλοι με τα φυτά και τα ζωάκια που βλέποντας την αλλαγή στην ψυχή των ανθρώπων ήταν πολύ χαρούμενα και κατάλαβαν ότι έπρεπε να βρουν έναν τρόπο να αλλάξουν και τους άλλους ανθρώπους.
Τιμ (σκίουρος): Δεν είναι κατάσταση αυτή. Κάτι πρέπει να κάνουμε. Κάθε τόσο έρχονται διάφοροι άνθρωποι χωρίς αγάπη για τα δέντρα και τα ζώα του δάσους και μας ενοχλούν. Ξεχνούν ότι εδώ είναι το σπίτι μας. Εμείς δεν τους ενοχλήσαμε ποτέ.
Πορκιουπίνος: Ο μόνος τρόπος για να σωθούμε είναι να μιλήσουμε στα παιδιά που θα μας καταλάβουν. Θα τους πούμε να μιλήσουν στους γονείς τους να τους δώσουν και βιβλία  που γράφουν για τις ωφέλειες του δάσους και πιστεύω ότι κάτι θα γίνει.
Δέντρα: Ναι, ναι, αυτό θα κάνουμε. Μπράβο!
Αφηγητής: Έτσι έκαναν τα ζωάκια και τα δέντρα. Κάλεσαν τα παιδιά και τους μίλησαν. Και τα παιδιά, που αγαπούν το δάσος και κάθε τι που υπάρχει μέσα σ’ αυτό, κατάλαβαν. Πέρασε λίγος καιρός και μια μέρα είδαν δασοφύλακες να έρχονται και να βάζουν πινακίδες που έλεγαν ότι απαγορεύεται στους ανθρώπους να κόβουν τα δέντρα να βάζουν φωτιές και να σκοτώνουν τα ζώα. Η χαρά τους δεν περιγράφεται. Είχαν νικήσει κι είχαν βρει επιτέλους την ησυχία τους.

Βοτανικός κήπος 3

 

Μέγαρα – Ελιά, το ευλογημένο δέντρο

Ελιά, το ευλογημένο δέντρο

Επίσκεψη στο λιατρίβι
του αγροτικού συνεταιρισμού Μεγάρων
στις 14 Δεκ. 2011

Ο ελαιώνας των Μεγάρων

Ο ελαιώνας των Μεγάρων

Το λιατρίβι

Το λιατρίβι

Το αναβατόριο

Το αναβατόριο

Οι ελιές πλένονται

Οι ελιές πλένονται

Έτοιμο το αγνό κίτρινο λαδάκι

Έτοιμο το αγνό κίτρινο λαδάκι

Στη δυτική Αττική, ανάμεσα όρος «Πατέρας» βόρεια και το Σαρωνικό κόλπο νότια, βρίσκεται ένας μεγάλος κάμπος. Είναι ο ελαιώνας των Μεγάρων. Έχει αμέτρητες, καταπράσινες ελιές. Στη μέση του ωραίου αυτού κάμπου βρίσκονται τα Μέγαρα, πόλη αρχαία, με μεγάλη ιστορία. Δυτικά της πόλης  είναι το όρος «Γεράνεια». Αν ανέβεις στους πρόποδες του όρους αυτού, στην περιοχή «Καβελλάρης», βλέπεις από μακριά την πόλη των Μεγάρων που ’ναι χτισμένη πάνω στα δυο γραφικά λοφάκια της Αλκάθους και Καρία, το Σαρωνικό κόλπο, το μικρό ψαροχώρι μας την Πάχη, τη θάλασσα και μακριά στο βάθος τη Σαλαμίνα.

Είναι τόσο όμορφη μια βόλτα στο μεγάλο ελαιώνα. Οι παλιοί Μεγαρίτες έλεγαν: «Αν βγεις μια βόλτα στον κάμπο με τις ελιές, δε σου κάνει καρδιά να γυρίσεις στην πόλη». Περπατάς ανάμεσα στις αιωνόβιες ελιές που την ηλικία τους μαρτυρά ο τεράστιος, γέρικος και κουφαλιασμένος κορμός τους. Τις αγγίζεις και τις ευχαριστείς. Είναι τόσο χρήσιμα δένδρα.

Το ευλογημένο δένδρο της ελιάς μας δίνει τους καρπούς του από τα αρχαία χρόνια και συμβάλλει σημαντικά στην οικονομία των Μεγάρων. Είναι το ίδιο δένδρο που έδωσε, σύμφωνα με το μύθο, τη νίκη στη θεά Αθηνά στον αγώνα της με τον Ποσειδώνα για την ονοματοθεσία της πόλης των Αθηνών.  Αυτό δείχνει την αξία του. Μας δίνει τις ελιές και το λάδι, τροφές υγιεινές και πολύ ωφέλιμες για τον οργανισμό μας, απαραίτητες στην καθημερινή διατροφή μας.

Μόλις μπει ο Νοέμβρης, οι Μεγαρίτες ελαιοπαραγωγοί αρχίζουν να ετοιμάζονται. Παίρνουν σκάλες, τσουγκράνες, τσουβαλάκια, δίχτυα, φορτηγάκια ή τρακτέρ, βρίσκουν εργάτες, αγγαρεύουν και όλη την οικογένεια και ξεκινούν για το μάζεμα της ελιάς. Κόπος και μόχθος. Κι ο καρπός ευλογημένος. Τώρα τελευταία βοηθάει και η τεχνολογία με σύγχρονα εργαλεία που κάνουν το μάζεμα λιγότερο κοπιαστικό. Ξεκινούν απ’ το πρωί και τελειώνουν αργά το απόγευμα. Και την άλλη μέρα πάλι τα ίδια. Ώσπου να μαζευτεί όλος ο καρπός περνούν πολλές μέρες. Άλλος έχει πεντακόσιες ελιές, άλλος χίλιες, άλλος δυο χιλιάδες…

Ο καρπός μαζεύτηκε. Σειρά έχει τώρα το λιατρίβι. Κρατούν πρώτα τις ελιές που θα αλατίσουν για να τις φάνε στο τραπέζι και τις υπόλοιπες τις φορτώνουν στο φορτηγάκι  για να τις λιατριβίσουν και να βγάλουν το αγνό, κίτρινο λαδάκι.

Το φορτηγάκι φθάνει στον αγροτικό συνεταιρισμό. Μπαίνει πάνω στη μεγάλη πλάστιγγα για να ζυγιστεί. Πρέπει να δουν πόσο είναι το καθαρό βάρος, δηλαδή οι ελιές που θα λιατριβίσουν.

Ακολουθεί το άδειασμα στη μεγάλη χοάνη. Οι ελιές με τα φυλλαράκια τους πέφτουν μέσα κι αυτή τις ρουφάει σιγά σιγά κι εξαφανίζονται.

Αν κοιτάξεις όμως δίπλα στο αναβατόριο, τις βλέπεις ν’ ανεβαίνουν ψηλά και να κατευθύνονται στον απορροφητήρα που θα τραβήξει τα ασημοπράσινα φυλλαράκια, που είναι ανακατεμένα με τον καρπό.

Σειρά έχει το πλυντήριο. Οι ελιές πλένονται και κοσκινίζονται. Έτσι αφαιρούνται κι άλλα φύλλα ή κλαράκια και υπολείμματα που δεν έφυγαν στον απορροφητήρα. Τώρα είναι καθαρές κι έτοιμες για ν’ αρχίσει η διαδικασία παραγωγής λαδιού.

Πέφτουν σε μια μικρότερη χοάνη. Απορροφώνται, ανεβαίνουν και πάλι ψηλά με άλλο αναβατόριο και πηγαίνουν στο σπαστήρα. Εκεί οι ελίτσες σπάνε και γίνονται σαν χυλός. Ακολουθεί ο μαλακτήρας. Μαλάσσονται για μισή ώρα, ενώ γύρω γύρω στο μαλακτήρα κυκλοφορεί νερό σε θερμοκρασία 30ο βαθμών Κελσίου, όχι παραπάνω, γιατί το λάδι δε θα ’ναι καλής ποιότητος. Η δουλειά αυτή είναι πολύ σημαντική γιατί εδώ αποδεσμεύονται τα κύτταρα του λαδιού από τον υπόλοιπο καρπό.

Επόμενο βήμα είναι ο διαχωριστήρας. Θα χωριστεί το στερεό μέρος του καρπού, δηλαδή η ελαιόπαστα, από το υγρό, που είναι λάδι ανακατεμένο με νερό. Η ελαιόπαστα θα χρησιμοποιηθεί στην πυρηνουργία για να βγουν μετά από χημική επεξεργασία κι άλλα προϊόντα, όπως σαπούνια, πυρηνέλαιο  και άλλα έλαια κατώτερης ποιότητας.

Το αγνό, υγρό λάδι θα περάσει τώρα στους διαχωριστήρες για να ξεχωρίσει από το νερό. Ήρθε η στιγμή που ο ελαιοπαραγωγός περίμενε. Ένα χαμόγελο φαίνεται στο πρόσωπό του. Μυρωδάτο και κίτρινο σαν χρυσάφι αρχίζει να τρέχει το καθαρό κι αγνό λάδι. Τροφή πλούσια και υγιεινή. Προϊόν έτοιμο προς κατανάλωση και πώληση. Το αποτέλεσμα μιας ολόχρονης καλλιέργειας της ελιάς και πολλών ημερών επίπονου αγώνα ελαιομαζέματος.

Ο παραγωγός χαρούμενος βάζει το λάδι στα δοχεία, ενώ δεν ξεχνάει ν’ αφήσει ένα μέρος από την παραγωγή του στο λιατρίβι. Είναι τα δικαιώματα του λιατριβιού, η πληρωμή του. Τέλος τα δοχεία φορτώνονται στο μικρό φορτηγάκι. Επιστροφή στο σπίτι. Όλοι είναι χαρούμενοι. Η νέα σοδειά έχει έρθει. Το λάδι μπαίνει σε μεγάλα δοχεία. Άλλο θα καταναλωθεί από την οικογένεια κι άλλο θα πουληθεί.

Στις μέρες της χρονιάς που θα ’ρθει, ο ελαιοπαραγωγός έχει να κάνει πολλές και σημαντικές δουλειές. Θ’ αγοράσει λίπασμα για να ρίξει στα δέντρα του, ώστε να τραφούν, θα τα κλαδέψει παίρνοντας έτσι και ξύλα για το τζάκι του, θα καθαρίσει τα άχρηστα κλαδάκια που πετάγονται κοντά στις ρίζες, θα ραντίσει για να σκοτωθούν επικίνδυνα ζιζάνια που απειλούν την καρποφορία και θα περιμένει μέχρι την επόμενη συγκομιδή.

Όσες φορές θα πάει στα δεντράκια του για να τα δει και να τα φροντίσει, τόσες φορές μυστικά θα τα ευχαριστήσει για τον καρπό που του δίνουν ακούραστα κάθε χρόνο. Οι αιωνόβιες, ευλογημένες ελιές.

Τραγούδι: Οι ελιές

Στα χωράφια στις πλαγιές
σκορπισμένες οι ελιές
γύρω απλώνουν τα κλαδιά
με τα φύλλα τ’ ασημιά.

Οι ελιές, οι ελιές
στα χωράφια στις πλαγιές.
Οι ελιές, οι ελιές
ασημένιες φουντωτές.

Κάντε κλικ για ν΄ ακούσετε το τραγούδι: Οι ελιές

Ευχαριστούμε πολύ τους ανθρώπους του λιατριβιού για την ωραία ξενάγηση.
Οι μαθητές της Β΄ και Δ΄ τάξης.