>Σε σχέση με την εξαγγελία της κυβέρνησης για επιχορήγηση των μαθητών της Α’ Γυμνασίου όσον αφορά στην αγορά φορητού υπολογιστή και στο πλαίσιου του διαλόγου που επιδιώκουμε να γίνει ώστε να καταλήξουμε σε επίσημη θέση της ΠΕΚαΠ για το θέμα, αναρτούμε το παρακάτω άρθρο του συναδέλφου Βασίλη Παπαστάμου που δημοσιεύτηκε στα “Χανιώτικα Νέα” και που θεωρούμε ότι καλύπτει τις κυριότερες πλευρές του ζητήματος.
- Δείτε επίσης την προκήρυξη και πληροφοριακό υλικό για το έργο
- Επίσης άρθρο του Θ.Κοτσιφάκη, μέλους του ΔΣ της ΟΛΜΕ
Φορητοί υπολογιστές σε μαθητές
Γράφει ο ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΑΠΑΣΤΑΜΟΣ*
Πριν λίγες μέρες ανακοινώθηκε από την κυβέρνηση ότι το νέο σχολικό έτος θα επιχορηγήσει την αγορά φορητών υπολογιστών σε 120.000 μαθητές της Α’ Γυμνασίου.
Κατ’ αρχήν να πούμε πως δεν είναι η πρώτη φορά που υπάρχει μια τέτοια ανακοίνωση. Τα δύο κόμματα που εναλλάσσονται στην εξουσία το είχαν στο προεκλογικό τους πρόγραμμα από το 2004. Το 2007 το ΠΑΣΟΚ το είχε ξανά γραμμένο στο πρόγραμμα με το οποίο διεκδίκησε την ψήφο των Ελλήνων. Η Ν.Δ. το έβαλε έμμεσα μιας και δεν παρουσίασε πρόγραμμα το 2007, είπε πως ισχύει ακόμα εκείνο του 2004.
Πέρυσι την Άνοιξη, το Υπ.Ε.Π.Θ. εξήγγειλε ότι θα αγοράσει τον Σεπτέμβριο του 2008 φθηνό laptop για τους μαθητές της Β’ Γυμνασίου και της Ε’ Δημοτικού. Μάλιστα είχε προχωρήσει και σε διαγωνισμό επιλογής laptop εξετάζοντας δύο προτάσεις: Αυτή του laptop των 100 δολαρίων (olpc) και του classmate της Intel. Φέτος η εξαγγελία λέει ότι κάθε μαθητής της Α’ Γυμνασίου θα παραλάβει και μια επιταγή των 500€ για να αγοράσει μόνος του ένα laptop.
Αν τελικά φέτος το Υπ.Ε.Π.Θ. υλοποιήσει τις υποσχέσεις του θα είναι μια εντυπωσιακή κίνηση που μάλλον θα έχει και τα αντίστοιχα αποτελέσματα στις δημοτικότητες των σφυγμομετρήσεων. Αλλά έως εκεί. Διδακτικά και μαθησιακά δεν θα βοηθήσει τον μαθητή σχεδόν καθόλου, στον αντίποδα ίσως δημιουργήσει και προβλήματα. Και εξηγούμαι:
Σε περίπτωση που το laptop δοθεί, ΔΕΝ θα χρησιμοποιηθεί στο σχολείο. Για τεχνικούς και ουσιαστικούς λόγους.
Στα τεχνικά προβλήματα αρχικά μπαίνει το θέμα της μπαταρίας. Η μπαταρία ενός laptop των 500 ευρώ δεν μπορεί να ανταπεξέλθει ούτε στις απαιτήσεις του μισού ημερήσιου προγράμματος μιας σχολικής μονάδας και η κάθε σχολική αίθουσα διαθέτει το πολύ δύο πρίζες ηλεκτρικού ρεύματος (αν λειτουργούν). Έπειτα είναι κοινά αποδεκτό ότι η σχολική τσάντα του μαθητή δέχεται πολύ σκληρή χρήση. Το olpc και το classmate είναι ειδικά σχεδιασμένα γι’ αυτή τη σκληρή χρήση και η μπαταρία τους είναι προϊόν καινοτομίας που ήρθε να λύσει τα παραπάνω προβλήματα. Οι κοινοί φορητοί υπολογιστές της αγοράς δεν χρειάζεται να έχουν τέτοια χαρακτηριστικά και απλά δεν τα έχουν.
Τα τεχνικά προβλήματα όμως είναι για να λύνονται. Τα σημαντικότερα είναι τα ουσιαστικά, τα οποία θα έπρεπε να έχουν λυθεί πριν από μια τόσο μεγάλη επένδυση.
Από το 2001 το Υπ.Ε.Π.Θ. έχει εξαγγείλει ότι θα εκπαιδεύσει τους εκπαιδευτικούς σχετικά με το πώς θα αναθεωρήσουν τη διδασκαλία τους έτσι ώστε αυτή να γίνεται με τη χρήση υπολογιστών. Η πρώτη δεκαετία πέρασε και ελάχιστοι (μόλις φέτος) εκπαιδεύτηκαν. Στον Νομό Χανίων, κανείς. Ο καλοπροαίρετος αναγνώστης θα πει ότι «Δεν πειράζει. Οι εκπαιδευτικοί από φιλότιμο, που το έχουν ούτως ή άλλως μιας και τόσα χρόνια δουλεύουν με ψίχουλα και χωρίς καμία σχεδόν υλικοτεχνική υποδομή, θα δουλέψουν μόνοι, θα το προσπεράσουν αυτό και τελικά θα εντάξουν τους υπολογιστές στο μάθημά τους».
Δεν είναι τόσο απλό, όταν έχεις παγιώσει μια εκπαιδευτική πρακτική, που χρησιμοποιεί τις διδακτικές μεθοδολογίες χωρίς τη χρήση υπολογιστών, με την οποία θεωρείς ότι είσαι αποτελεσματικός στο λειτούργημα της διδασκαλίας, είναι δύσκολο να την ανατρέψεις και να αρχίσεις, χωρίς εκπαίδευση και υποστήριξη, τους «τυφλούς» πειραματισμούς. Επιπρόσθετα το υπάρχον εκπαιδευτικό σύστημα είναι απαγορευτικό για τέτοιου είδους πειραματισμούς. Η υπέρογκη ύλη πρέπει να βγει έως το τέλος κάθε σχολικής χρονιάς, πολυτέλειες χρονοτριβών δεν υπάρχουν. Το ισχύον αναλυτικό πρόγραμμα κάθε μαθήματος είναι προσανατολισμένο στο δασκαλοκεντρικό σύστημα διδασκαλίας, με τον κάθε μαθητή να κρατά ένα laptop το κέντρο γίνεται ο μαθητής και το αναλυτικό πρόγραμμα ακυρώνεται.
Έπειτα όλοι γνωρίζουμε ότι ο υπολογιστής εκτός από τα μηχανικά μέρη είναι και τα προγράμματα, το λογισμικό. Το εκπαιδευτικό λογισμικό που διαθέτει το Υπουργείο είναι ήδη παρωχημένο. Οι περισσότεροι τίτλοι έχουν γραφεί για τα παλιά αναλυτικά προγράμματα (πριν το 2003), ενώ αρκετοί είναι εκείνοι που δε λειτουργούν στα νέα λειτουργικά συστήματα. Ένα άλλο μεγάλο αγκάθι είναι οι άδειες χρήσης. Στην καλύτερη των περιπτώσεων το Υπ.Ε.Π.Θ. διαθέτει ΜΙΑ άδεια για κάθε σχολείο. Αυτός είναι και ο λόγος που είπαν ότι θα δοθούν σε κάθε μαθητή, σε ηλεκτρονική μορφή μόνο βιβλία.
«Τα παραλές, ακόμα κι έτσι να είναι, υπάρχει το διαδίκτυο». Σύμφωνοι. Αλλά το Ελληνικό διαδίκτυο είναι πολύ φτωχό σε περιεχόμενο και εκτός αυτού είναι γεμάτο από ακρότητες. Δοκιμάστε για παράδειγμα την αναζήτηση με λέξεις που αναφέρονται στην Αρχαία Ελληνική Ιστορία και θα καταλάβετε τι εννοώ. Η ψηφιοποίηση βιβλιοθηκών που έχει εξαγγελθεί και χρηματοδοτηθεί από το ΚΠΣ από το 2004 ακόμα δεν έχει δώσει καρπούς. Τα σχολεία, μη έχοντας κάποιο κίνητρο τόσα χρόνια, δεν έχουν αναπτύξει δικτυακούς τόπους με μαθησιακό περιεχόμενο, έτσι ώστε να έχει δημιουργηθεί ένας ικανός όγκος περιεχομένου, ο οποίος θα στήριζε μια τέτοια προσπάθεια. Με το πρόγραμμα που έχουν τα παιδιά σήμερα, είναι απίθανο να κάτσει κάποιο απ’ αυτά να μελετήσει τρεις ή τέσσερις διαφορετικούς δικτυακούς τόπους (κάποιοι εξ αυτών στα Αγγλικά) για να συνθέσει μια τελική εργασία παρουσίαση, κι αυτό να το κάνει για τουλάχιστο μια φορά την εβδομάδα.
Μένει η χρήση του υπολογιστή στο σπίτι. Κι εκεί όμως υπάρχουν προβλήματα. Η μέση Ελληνική οικογένεια δεν είναι ενημερωμένη για το πώς μπορεί να διαχειριστεί τους κινδύνους που υπάρχουν στο διαδίκτυο. Οφείλουμε να ομολογήσουμε εδώ ότι η πολιτεία έκανε μια προσπάθεια. Οι σχολές γονέων και η εξ αποστάσεως επιμόρφωση στις βασικές δεξιότητες χρήσης, είναι οι βασικές δράσεις με τις οποίες απευθύνθηκε στους γονείς. Εκείνοι όμως αδιαφόρησαν. Τα ποσοστά συμμετοχής ήταν πολύ μικρά έως ασήμαντα.
Τι αποτέλεσμα θα έχει η τεράστια επένδυση σε μαθητικά laptop, κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει. Είναι σα να δίνουμε ένα κατσαβίδι σε ένα παιδί, χωρίς να του έχουμε δώσει βίδες. Τι θα κάνει με το εργαλείο; Πώς θα το χρησιμοποιήσει; Θα δημιουργήσει; Θα καταστρέψει; Θα το πετάξει; Κανείς δεν ξέρει.
* Πρόεδρος ΕΛΜΕ Χανίων