Ο μαρτυρικός θάνατος του Αθανασίου Διάκου,
24 Απριλίου 1821, αποτέλεσε το σύμβολο του Αγώνα της Ανεξαρτησίας
Αριστερά έργου που φιλοτέχνησε ο λαϊκός ζωγράφος Θεόφιλος Χατζημιχαήλ
και δεξιά έργο του Κωνσταντίνου Παρθένη που περιγράφει την θυσία του ήρωα.
Ο Αθανάσιος Διάκος (4 Ιανουαρίου 1788 – 24 Απριλίου 1821) ήταν ένας από τους πρωταγωνιστές ήρωες-οπλαρχηγούς του πρώτου έτους της Επανάστασης του 1821 που έδρασε στη Στερεά Ελλάδα. Σύμφωνα με μια εκδοχή, το πραγματικό του όνομα ήταν Αθανάσιος Γραμματικός ή κατά άλλους ήταν Αθανάσιος Μασσαβέτας. Μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία το 1818 και το 1820 έγινε αρματολός στη Λιβαδειά. Τον Απρίλιο του 1821 σε συνεργασία με άλλους οπλαρχηγούς κατέλαβε το φρούριο της Λιβαδειάς και χρησιμοποιώντας το σαν ορμητήριο, έδωσε πολλές νικηφόρες μάχες. Κατέλαβε την γέφυρα της Αλαμάνας και στις 23 Απριλίου 1821 έδωσε μάχη με τα στρατεύματα του Ομέρ Βρυώνη. Στη μάχη αυτή συνελήφθη και αφού μεταφέρθηκε στη Λαμία δολοφονήθηκε με μαρτυρικό τρόπο (λογοτεχνικά αναφέρεται ότι “σουβλίστηκε”) από τους Τούρκους και κάηκε στις 24 Απριλίου 1821.
Ο Ελληνικός Στρατός του απένειμε τιμητικά τον βαθμό του Στρατηγού.
Η μνήμη του Α. Διάκου πέρασε στο θρύλο και έγινε περισσότερο κτήμα του λαού παρά της ιστορίας
- “Καρδιά, παιδιά μου, φώναξε, παιδιά, μη φοβηθείτε
- Ανδρεία, ωσάν Έλληνες, ωσάν Γραικοί σταθείτε”.
- Εκείνοι εφοβήθησαν κι εσκόρπισαν στους λόγκους.
- Έμειν΄ ο Διάκος στη φωτιά με δεκαοχτώ λεβέντες,
- Τρεις ώρες επολέμαε με δεκαοχτώ χιλιάδες,
- Σχίστηκε το τουφέκι του κι εγίνηκε κομμάτια
- και το σπαθί του έσυρε και στη φωτιά εμβήκεν.
- Έκοψε Τούρκους άπειρους, κι εφτά Μπουλουκμπασήδες*,
- Πλην το σπαδί του έσπασεν απάν΄ από τη χούφταν.
- Κ΄ έπεσ΄ ο Διάκος ζωντανός εις των εχθρών τα χέρια.
- Χίλιοι τον πήραν απ΄ εμπρός και δυο χιλιάδες πίσω.
- Κι Ομέρ Βρυώνης μυστικά στον δρόμο τον ερώτα:
- – “Γίνεσαι Τούρκος Διάκο μου, τη πίστι σου ν΄ αλλάξεις;
- Να προσκυνάς εις το τζαμί, την εκκλησιά ν΄ αφήσεις”:
- Κ΄ εκείνος τ΄ αποκρίθηκε και με θυμόν του λέγει:
- – “Πάτε κι εσείς κ΄ η πίστις σας μουρτάτες να χαθείτε.
- Εγώ Γραικός γεννήθηκα, Γραικός θέλ΄ αποθάνω….
- Αν θέλετε χίλια φλωριά και χίλιους μαχμουτιέδες*,
- Μόνον πέντ΄ έξι ημερών ζωήν να μου χαρίστε.
- Όσον να φθάσ΄ ο Οδυσσεύς και ο Θανάσης Βάγιας”
- Σαν τ΄ άκουσ΄ ο Χαλήλμπεης* με δάκρυα φωνάζει:
- -“Χίλια πουγγιά σας δίνω ΄γω, κι ακόμα πεντακόσια,
- τον Διάκο να χαλάσετε, τον φοβερό τον κλέφτη,
- ότι θα σβύση τη Τουρκιά κι όλο το Δοβλέτι*”.
- Τον Διάκο τότε πήρανε και στο σουβλί τον βάλαν.
- Ολόρθο τον εστήσανε κι αυτός χαμογελούσε.
- “Για δες καιρό που διάλεξε ο χάρος να με πάρει
- τώρα π΄ ανθίζουν τα κλαδιά και βγάζ΄ η γη χορτάρι“.
- Την πίστι τους, τους ύβριζε, τους έλεγε μουρτάτες
- “Εμέν΄ αν εσουβλίσετε, ένας Γραικός εχάθη,
- Ας είν΄ καλά ο Οδυσσεύς κι ο καπετάν Νικήτας*.
- Αυτοί θα κάψουν την Τουρκιά κι όλο σας το Δοβλέτι.”
- Δημοτικό τραγούδι
- ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤ Δημοτικού :H Επανάσταση στην Στερεά Ελλάδα
Πρόσφατα σχόλια