Ένα χρήσιμο και στοχευμένο άρθρο

για τη συναισθηματική αγωγή και ανάπτυξη των παιδιών στην προσχολική αγωγή και όχι μόνο,

μέσα από τα έμπειρα μάτια της ψυχολόγου μας κας Πολίτη Μαρίας-Πίας.

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

Η συναισθηματική ανάπτυξη είναι ένας από τους βασικούς στόχους της προσχολικής αγωγής καθώς τα πρώτα χρόνια της ζωής των παιδιών είναι πολύ σημαντικά στη διαμόρφωση των πρώτων στοιχείων του, για αυτό και η εφαρμογή κατάλληλων προγραμμάτων θεωρείται αναγκαία για την εξασφάλιση της κοινωνικής και συναισθηματική τους επάρκειας.

Ο όρος συναισθηματική ανάπτυξη ή συναισθηματική αγωγή αναφέρεται σε μια σειρά ικανοτήτων που αποκτά το άτομο κατά τη διάρκεια της ζωής του. Οι ικανότητες αυτές αφορούν την αναγνώριση, έκφραση και κατανόηση των συναισθημάτων του αλλά και των άλλων, καθώς και την ικανότητα να ρυθμίζει τα συναισθήματά του ανάλογα με την κατάσταση στην οποία βρίσκεται (Cohen, Onanaku,Clothier, & Poppe, 2005). Από την άλλη το συναίσθημα, ορίζεται ως τα φυσιολογικά και ψυχολογικά αισθήματα που έχουν τα παιδιά μπροστά σε γεγονότα που συμβαίνουν στη ζωή τους (Hansen &Zambo, 2007).

Σύμφωνα με τον Coleman οι ικανότητες αυτές αρχίζουν να αναπτύσσονται στα πρώτα χρόνια της ζωής των παιδιών και συνεχίζουν να διαμορφώνονται κατά τη διάρκεια της σχολικής ζωής. Υποστηρίζεται δε, ότι οι συναισθηματικές ικανότητες μπορούν να διδαχθούν στα παιδιά και να συντελέσουν στην μαθησιακή διαδικασία, να βοηθήσουν στη βελτίωση των κοινωνικών δεξιοτήτων και να μειώσουν τις δυσλειτουργικές συμπεριφορές (Elias, Arnold, & Hussey, 2002 Joseph & Strain, 2003).

Τα τελευταία χρόνια το σχολικό περιβάλλον αναγνωρίζεται ως ένας σημαντικός παράγοντας για τη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού. Τα σχολεία αποτελούν σημαντικά κοινωνικά περιβάλλοντα όπου τα παιδιά έχουν ευκαιρίες να γνωρίσουν τα συναισθήματα τους εξαιτίας της αλληλεπίδρασης που αναπτύσσεται μεταξύ των ίδιων των παιδιών αλλά και μεταξύ εκπαιδευτικών και παιδιών. Ειδικότερα για την προσχολική ηλικία αναφέρεται ότι, η κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού αποτελεί ένα χρήσιμο εργαλείο για να καταφέρει να επιτύχει στην ενηλικίωση (Ulutas & Omeroglu, 2007) καθώς οι πρώτες εμπειρίες που βιώνει μπορούν να συμβάλουν στο χτίσιμο μιας γερής βάσης που θα επηρεάσει και θα συμβάλει στον τρόπο που θα αντιμετωπίσει τον κόσμο γύρω του, για το υπόλοιπο της ζωής του (Cohen et al., 2005).

Τα αποτελέσματα από τις προσπάθειες εφαρμογής σχετικών προγραμμάτων ανέδειξαν ότι τα παιδιά παρουσίασαν βελτίωση στον αυτοέλεγχο, στη διαχείριση των σχέσεων τους, και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων επίλυσης προβλημάτων.

Συνυπολογίζοντας το γεγονός ότι τα πρώτα σχολικά χρόνια είναι καίριας σημασίας για την ανάπτυξη των κοινωνικοσυναισθηματικών δεξιοτήτων, αντιλαμβανόμαστε τη σπουδαιότητα της συμβολής του νηπιαγωγείου σε όλη αυτήν τη διαδικασία. Από τη στιγμή που η μάθηση είναι μία δυναμική διαδικασία είναι αποτελεσματικότερη όταν ξεκινάει σε μικρή ηλικία και συνεχίζει και κατά την ενηλικίωση.

Σήμερα, περισσότερο παρά ποτέ, η ανάγκη εφαρμογής προγραμμάτων ανάπτυξης της ενσυναίσθησης είναι ουσιαστικής σημασίας για την προστασία της ψυχικής υγείας τόσο των παιδιών, όσο και όλων των μελών της ευρύτερης κοινωνίας.

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ από τον Χάρη Λουφόπουλο