Εργαστήριο Δεξιοτήτων: “Παίζω, μεγαλώνω, τον εαυτό μου διαμορφώνω”
Ο στόχος του προγράμματος δεξιοτήτων για τους μαθητές του νηπιαγωγείου είναι να αποκτήσουν επίγνωση του βιολογικού τους φύλου και των χαρακτηριστικών του κοινωνικού φύλου. Μέσα από την εφαρμογή του προγράμματος, επιδιώκεται τόσο η προώθηση της ισότιμης μεταχείρισης όλων των ανθρώπων στην κοινωνία όσο και η αποδόμηση των στερεοτύπων.
Το πρόγραμμα αποσκοπεί στο να εξοπλίσει τους μαθητές και τις μαθήτριες με γνώσεις γύρω από αυτά τα θέματα, ενώ με την ενεργή συμμετοχή τους θα καλλιεργήσουν και θα ενισχύσουν δεξιότητες όπως η κριτική σκέψη, η επικοινωνία, η συνεργασία, η δημιουργικότητα, η αυτοφροντίδα, οι κοινωνικές δεξιότητες, καθώς και οι ψηφιακές ικανότητες.
Ξεκινάμε με μια διερεύνηση των αντιλήψεων σχετικά με τα δύο φύλα. Στα παιδιά παρουσιάζονται εικόνες από περιοδικά και εφημερίδες, όπου απεικονίζονται άντρες με μακριά μαλλιά, σκουλαρίκια ή παραδοσιακές σκωτσέζικες φούστες, καθώς και γυναίκες με κοντά μαλλιά. Οι μαθητές εκφράζουν τις απόψεις τους για το φύλο και οι αντιλήψεις τους καταγράφονται.
Προσδιορίζω την ταυτότητα μου
Στη συνέχεια, γίνεται μια άσκηση προσδιορισμού της ταυτότητας των μαθητών. Κοιτώντας σε έναν καθρέφτη, τα παιδιά περιγράφουν τα χαρακτηριστικά τους, όπως το χρώμα των μαλλιών και των ματιών, το ύψος κ.λπ.
Ακολουθεί η συλλογή δεδομένων. Οι πληροφορίες που μοιράζονται τα παιδιά καταγράφονται σε έναν πίνακα διπλής εισόδου, όπου αναγράφονται τα ονόματά τους και τα χαρακτηριστικά τους. Στη συνέχει καταγράφουν σε ξεχωριστό πίνακα διπλής εισόδου (αγόρια/κορίτσια) το αγαπημένο τους ζώο και χρώμα.
Παρουσιάζω τον συμμαθητή μου/ την συμμαθήτρια μου
Οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες των δυο και παρατηρούν και παρουσιάζουν τα εξωτερικά χαρακτηριστικά του συμμαθητή ή της συμμαθήτριας τους. Στο τέλος παρουσιάζουν στην ολομέλεια τόσο τα κοινά όσο και τα διαφορετικά τους χαρακτηριστικά.
Δημιουργία δελτίου ταυτότητας
Τα παιδιά γράφουν όπως μπορούν το όνομα τους και τα στοιχεία τους, κολλάνε την φωτογραφία τους και αφήνουν το μοναδικό τους αποτύπωμα.
Μελέτη ανθρώπινου σώματος
Παρουσιάζονται στα παιδιά εικόνες με εσωτερικά όργανα του ανθρώπινου σώματος. Γίνεται συζήτηση για τα όργανα και τις λειτουργίες τους. Οι μαθητές/μαθήτριες παρατηρούν και εντοπίζουν τις εμφανείς ανατομικές διαφορές μεταξύ τους. Στη συνέχεια, αποτυπώνουν το περίγραμμα του σώματος ενός παιδιού πάνω σε χαρτί μέτρου. Μέσα από συζήτηση, ονομάζουν τα μέρη του σώματος, όπως καρδιά, έντερο, εγκέφαλος. Κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας, καταλήγουν σε συμπεράσματα: όλοι έχουμε τα ίδια βασικά χαρακτηριστικά, όπως μύτη, μάτια και πόδια, αλλά το καθένα είναι μοναδικό και διαφορετικό.
Πώς ήμουν παλιά; Πώς είμαι τώρα;
Τα παιδιά βλέπουν φωτογραφίες τους από την βρεφική ηλικία και αναρωτιούνται εάν μοιάζουν, πόσο έχουν μεγαλώσει και πόσο θα μεγαλώσουν ακόμα. Ακολουθεί και σχετικό φύλλο εργασίας
Γυναικεία και αντρικά συναισθήματα
Παρουσιάζουμε εικόνες που απεικονίζουν άνδρες και γυναίκες σε διάφορες συναισθηματικές καταστάσεις, όπως να κλαίνε ή να πανηγυρίζουν. Ρωτάμε τα παιδιά τι πιστεύουν ότι νιώθει κάθε πρόσωπο και αν θεωρούν ότι άνδρες και γυναίκες βιώνουν τα ίδια συναισθήματα. Ακολουθεί παιχνίδι παντομίμας με τα συναισθήματα που επεξεργαστήκαμε.
Στη συνέχεια, δίνουμε στα παιδιά να ζωγραφίσουν πρόσωπα που εκφράζουν διάφορα συναισθήματα, όπως χαρά, λύπη ή θυμό. Αφού ολοκληρώσουν τις ζωγραφιές τους, τα ρωτάμε πώς πιστεύουν ότι αυτά τα πρόσωπα θα αισθάνονταν αν ανήκαν στο αντίθετο φύλο.
Επαναφέρουμε εικόνες από το διαδίκτυο που δείχνουν άνδρες και γυναίκες με μη στερεοτυπική εμφάνιση, όπως άνδρες με μακριά μαλλιά ή φούστες και γυναίκες με κοντά μαλλιά. Θέτουμε ερωτήματα όπως: «Είναι οι άνθρωποι των εικόνων άνδρες ή γυναίκες;» «Έχουν όλοι οι άνδρες κοντά μαλλιά;» «Έχουν όλες οι γυναίκες μακριά μαλλιά;»
Καταγράφουμε τις απαντήσεις των παιδιών και οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι η διαφορετικότητα των φύλων δεν καθορίζεται από την εξωτερική εμφάνιση, αλλά είναι πολυδιάστατη.
Παρουσίαση επαγγελμάτων
Προτρέπουμε τα παιδιά να μας μιλήσουν για το επάγγελμα των γονιών τους, δίνοντας πληροφορίες σχετικά με τη φύση της εργασίας τους, τις ώρες που εργάζονται και τις πιθανές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν.
Στη συνέχεια, παρουσιάζουμε εικόνες ανδρών και γυναικών που εργάζονται σε διάφορα επαγγέλματα. Ζητάμε από τα παιδιά να περιγράψουν τα επαγγέλματα που βλέπουν στις εικόνες και να σκεφτούν αν τα θεωρούν “γυναικεία” ή “ανδρικά”. Μέσα από τη συζήτηση, ενθαρρύνουμε τον προβληματισμό για τα στερεότυπα που σχετίζονται με το φύλο και την εργασία.
Έπειτα παρατρέπουμε τα παιδιά να σκεφτούν και να ζωγραφίσουν το επάγγελμα που θέλουν να ακολουθήσουν όταν μεγαλώσουν
Οι ρόλοι των δύο φύλων στην οικογένεια
Ζητάμε από τα παιδιά να περιγράψουν τις καθημερινές ασχολίες των γονιών τους στο σπίτι, και καταγράφουμε τις απαντήσεις τους. Έπειτα, τους δείχνουμε εικόνες με γυναίκες και άνδρες σε παραδοσιακούς και μη παραδοσιακούς ρόλους, όπως γυναίκες που εργάζονται σε γραφεία, άνδρες που μαγειρεύουν ή καθαρίζουν το σπίτι, αλλά και γυναίκες που μαγειρεύουν ή άνδρες που εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους.
Τα παιδιά σχολιάζουν τις εικόνες και συζητούν για τους διαφορετικούς ρόλους που βλέπουν. Καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι δουλειές του σπιτιού είναι καλό να μοιράζονται και να γίνονται από κοινού.
Στη συνέχεια, σε χαρτί, κάθε παιδί ζωγραφίζει τις καθημερινές ασχολίες των γονιών του στο σπίτι. Ακολουθεί ένας πίνακας διπλής εισόδου όπου σαν αποστολή τα παιδιά κάθε μέρα ζωγραφίζουν τι δουλειά έκαναν στο σπίτι για να βοηθήσουν.
