Το παραδοσιακό μπακάλικο στο χωριό ήταν το κέντρο της οικονομικής του ζωής. Γιατί από αυτό προμηθεύονταν οι χωριανοί όλα τα απαραίτητα για το σπιτικό τους. Κάθε χωριό είχε δυο ή και περισσότερα μπακάλικα. Σήμερα ελάχιστα έχουν απομείνει. Όλα τα είδη του μπακάλικου ήταν χύμα, π.χ. ρύζι, αλάτι, μακαρόνια, κ.α. Λίγες ήταν οι περιπτώσεις που οι πελάτες πλήρωναν σε μετρητά. Συνήθως έφερναν δικά τους είδη (αυγά, ελιές, λάδι) που τα αγόραζε ο μπακάλης και με το αντίτιμό τους αγόραζαν άλλα είδη. Βέβαια υπήρχε και το βερεσέ.

Ο παραδοσιακός μπακάλης είχε ως μονάδα μέτρησης την οκά. Μια οκά είχε 400 δράμια (το κιλό έχει 32 και μισό δράμια).

Μπακαλόγατος είναι ο βοηθός του μπακάλη.

 Πηγή: «Ξεχασμένα παραδοσιακά επαγγέλματα στη Νάξο», Γιάννης Σ. Βερώνης, έκδοση: Σύλλογος Δαμαλιωτών Νάξου, 2002

Είναι μια πανάρχαια τέχνη. Ύστερα από ανασκαφές βρέθηκαν αποτυπώματα από καλάθια και ψάθες στις βάσεις κεραμικών αγγείων ηλικίας 3. 700 χρόνων.

Στη Νάξο η καλαθοπλεχτική, λόγω των πολλών γεωργοκτηνοτροφικών προϊόντων που παράγει, είχε μεγάλη ανάπτυξη. Πρώτη ύλη είναι τα καλάμια και τα κλαδιά (βέργες) του αυτοφυούς θάμνου της λυγαριάς που βρίσκεται άφθονη στο νησί. Οι βέργες είναι λεπτές, μακριές, ίσιες και ευλίγιστες, ιδανικές για την καλαθοπλεκτική.

Οι καλαθάδες έκοβαν τις βέργες της λυγαριάς από τα ποτάμια την άνοιξη ή το Φθινόπωρο. Τα άφηναν στον ήλιο να ξεραθούν και όταν ήθελαν να τα χρησιμοποιήσουν, τα έβρεχαν, για να γίνουν ευλίγιστα.

Ένα άλλο επάγγελμα που έσβησε τις τελευταίες δεκαετίες είναι αυτό του καφασά. Ο καφασάς έφτιαχνε τα καφάσια που έδεναν στα σαμάρια των μουλαριών και γαϊδουριών.

Πηγή: «Ξεχασμένα παραδοσιακά επαγγέλματα στη Νάξο», Γιάννης Σ. Βερώνης, έκδοση: Σύλλογος Δαμαλιωτών Νάξου, 2002

Προπολεμικά, αλλά και στις πρώτες δεκαετίες μετά τον πόλεμο, κάθε χωριό της Νάξου είχε το δικό του ντελάλη. Οποιοδήποτε σπουδαίο γεγονός στο χωριό, ο ντελάλης το έκανε γνωστό σε όλους με τη φωνή του.

Πηγή: «Ξεχασμένα παραδοσιακά επαγγέλματα στη Νάξο», Γιάννης Σ. Βερώνης, έκδοση: Σύλλογος Δαμαλιωτών Νάξου, 2002

Ο τσαγκάρης παλιά κατασκεύαζε και επιδιόρθωνε παπούτσια. Μόνα τα λεγόμενα ξώραφα κατασκευάζονται σήμερα ακόμα από τους λίγους εναπομείναντες τσαγκάρηδες.

Παλιότερα οι άνθρωποι περπατούσαν πολύ και μάλιστα σε άσχημους δρόμους, για αυτό χαλούσαν πολλά παπούτσια. Όταν έσκαβαν, έβγαζαν τα παπούτσια τους, για να μην τους χαλάσουν. Για τον ίδιο λόγο και τα παιδιά το καλοκαίρι τριγυρνούσαν ξυπόλητα.

Σε κάθε χωριό της Νάξου υπήρχαν πολλοί τσαγκάρηδες.

Τα εργαλεία του ήταν: 

• Πάγκος
• Κάθισμα
• Σουβλί
• Τάβλα
• Τανάλια
• Κόφτης
• Στέκα
• Λίμα
• Μύλος
• Γάντζος
• Καλαπόδια
• Μαστέλο
• Σφυρί κ. ά.

Πηγή: «Ξεχασμένα παραδοσιακά επαγγέλματα στη Νάξο», Γιάννης Σ. Βερώνης, έκδοση: Σύλλογος Δαμαλιωτών Νάξου, 2002

Για να ζήσει κάποιος μόνος, λέει ο Αριστοτέλης, θα πρέπει να είναι ή θεός ή ζώο. Ο άνθρωπος βέβαια δεν είναι ούτε το ένα ούτε το άλλο. Για αυτό και έχει ανάγκη από το συνάνθρωπό του. Να συζητήσει μαζί του, να ανταλλάξει απόψεις, να του πει τον πόνο του, τη χαρά του.

Αυτή η ανάγκη για τους άνδρες ικανοποιούνταν από τα παλιά χρόνια στα καφενεία του χωριού. Σήμερα επίσης πηγαίνουν στα καφενεία οι χωριανοί. Ωστόσο, υπάρχουν και κάποιοι που μένουν στο σπίτι, στην τηλεόραση, ενώ τότε η μόνη ευκαιρία ανθρώπινης επικοινωνίας, εκτός από την οικογένεια, ήταν το καφενείο.

Βεγγέρες ήταν οι βραδινές συγκεντρώσεις των γυναικών του χωριού στα σπίτια κατά τη διάρκεια του χειμώνα και στα πεζούλια των στενών δρόμων κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών. Δε χρειαζόταν κάποια ιδιαίτερη προειδοποίηση τον χειμώνα για την επίσκεψη ούτε κρατούσαν δώρα στα χέρια τους, αλλά επισκέπτονταν έτσι απλά το φιλικό ή συγγενικό τους σπίτι. Τα καλοκαίρια στα πεζούλια του χωριού το σχόλιο, καλό ή κακό, για όποιον περνούσε μπροστά τους, δεν έλειπε.

Πηγή: «Ξεχασμένα παραδοσιακά επαγγέλματα στη Νάξο», Γιάννης Σ. Βερώνης, έκδοση: Σύλλογος Δαμαλιωτών Νάξου, 2002